B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
KHOA KINH T PHÁT TRIN
CHUYÊN TT NGHIP
TÀI:
KHNG HONG N CÔNG CHÂU ÂU VÀ
BÀI HC KINH NGHIM CHO VIT NAM
GVHD: ThS.Trn Th Bích Dung
Sinh viên: Nguyn Hoàng Anh
Lp: Kinh t hc - K35
MSSV: 31091023561 NHN XÉT CA C QUAN THC TP
TP.HCM, ngày……tháng……nm 2013
LI CÁM N
Trc tiên, em mun gi li cm n sâu sc nht đn cô Trn Th Bích Dung là
ngi đã tn tình hng dn em trong sut quá trình thc hin khóa lun tt nghip.
Em cng xin chân thành cm n các thy cô trong khoa Kinh t Phát trin, cng
nh các thy cô trong trng đã ging dy, giúp đ chúng em trong 4 nm hc qua.
2.1 Khái quát v n công 3
2.1.1 Khái nim n công: 3
2.1.2. Phân loi n công 4
2.2 .Khng hong n là gi? 6
2.2.1. Nguyên nhân ca khng hong n công. 6
2.3 Thành phn và các ch tiêu đánh giá n công. 7
2.3.1. Phân tích các thành phn ca n công và tác đng. 7
2.3.2.Ch tiêu đánh giá mc đ n công. 8
2.4 Các lý thuyt v n công 9
CHNG III: PHÂN TÍCH THC TRNG V N CÔNG CHÂU ÂU TRONG GIAI ON
2006-2011 VÀ BÀI HC RÚT RA CHO VIT NAM 12
3.1.Din bin n công khu vc Châu Âu 12
3.1.1 Hy Lp, nc đu tiên ca châu Âu khng hong n công. 13
3.1.2. Ý: đim lây lan mi ca khng hong 19
3.1.3 Nguy c v n t Hy Lp lan sang Ireland ri đn B ào Nha và 20
Tây Ban Nha. 20
3.1.4. Khng hong n công đe da Pháp, c 22
3.2. Hu qu ca khng hong n công 23
3.3. Phn ng chính sách ca các quc gia châu Âu 25
3.4. Bài hc kinh nghim cho Vit Nam 27
CHNG IV: THC TRNG N CÔNG VIT NAM 31
4.1. Thu và chi ngân sách nhà nc 31
4.1.1 Thu ngân sách nhà nc 31
4.1.2. Chi Ngân sách Nhà nc 34
4.2. Thâm ht ngân sách 36
4.3. Tình hình n công Vit Nam. 38
i
ii
DANH SÁCH BNG
Bng 1: N công và thâm ht ngân sách nhóm PIIGS
1
2006-2011 (% GDP) 12
Bng 2: Các ch s kinh t ca Hy Lp 2006-2011 13
Bng 3 : Các ch s kinh t ca Ý t nm 2006-2011 19
Bng 4 : Các ch s kinh t ca Ireland t nm 2006-2011 20
Bng 5: Thâm ht ngân sách nhà nc ca Vit Nam tính theo 4 tiêu chun 2001-2011 (%GDP) 36
Bng 6: C cu ngun bù đp bi chi NSNN 2003-2011 (t đng) 37
Bng 7: C cu n công Vit Nam 2006-2010 39
Bng 8: N công Vit Nam theo đnh ngha Vit Nam và đnh ngha quc t nm 2011 39
Bng 9: Mt s ch s đo lng hiu qu qun lý n công ca Vit Nam nm 2004 – 2011 42
theo mc ngng ca HIPCs (%) 42
Bng 10: Mc ngng ph thuc vào chính sách và th ch theo tiêu chun ca HIPCs 43
Bng 11: Ngng n trong nc theo tiêu chun ca HIPCs 44
DANH SÁCH HÌNH
Hình 1: Các thành phn ca khu vc công theo đnh ngha ca IMF 4
DANH SÁCH BIU
Biu đ 1 : Các ngun thu trong ngân sách nhà nc ca Vit Nam 2003-2012 (%GDP) 31
Biu đ 2 : Doanh thu thu ti Vit Nam v mt s quc gia châu Á 2001-2012 (%GDP) 32
Biu đ3: C cu ngun thu NSNN 2003-2012 phân theo tng khu vc (% tng thu) 32
Biu đ 4: óng góp vào GDP theo tng khu vc 2001-2011(%) 33
Biu đ 5: T trng thu t du thô (% tng thu) 34
World Trade Organization
iv
KHNG HONG N CÔNG CHÂU ÂU VÀ BÀI HC CHO VIT NAM GVHD: TRN TH BÍCH DUNG
CHNG I: GII THIU
Hin nay, vn đ n công đã tr thành ch đ nóng bng trên toàn cu k c
nhóm nc phát trin và nhóm nc đang phát trin. T câu chuyn v n công Hy
Lp ri đn các nc châu Âu liên tc tng nhanh t l n công, đã làm cho nn kinh t
toàn cu phi tht s cn trng vi vn đ n công. Ti Vit Nam, câu chuyn n công
đang là vn đ nóng bng và đc xem là đ tài ca nhiu hi ngh, hi tho ca các
chuyên gia kinh t hàng đu. Thc t, vn có nhiu ý kin khác nhau v vn đ n công
ca Vit Nam. Vì th, bài vit này tip tc bàn lun v vn đ n công ca Vit Nam và
nhng bài hc t cuc khng hong n công ca các nn kinh t châu Âu.
1.1.t vn đ
Khng hong tài chính nm 2008 và suy thoái kinh tthgii đã và đang đc
khc phc, nhng kéo theonhiu bt n kinh t v mô trong thi k hu khng hong.
N công khng l đang là vn đnan gii ca nhiu quc gia trên th gii. Thi gian
qua, các nc giàu đã vay n vi tc đ chóng mt do suy thoái kinh t, các khon chi
tng vùn vt bi các hot đng gii cu, h tr tht nghip và nhng n lc kích thích
kinh t. ây thc s là vn đ nóng đang rt đc không ch gii chuyên ngành mà c
xã hi quan tâm.
Khng hong n công nh mt cn bão bt ngun t nhiu nm qua ti Hy Lp
và đang lan rng ti châu Âu. Cn bão này hôm nay đã lan đn đâu? nh hng ca nó
nh th nào? Liên minh châu Âu (EU) đã đi phó ra sao cng nh các nc đang phát
trin và đc bit là Vit Nam có th và cn phi rút ra nhng bài hc gì?
Sau khi gia nhp WTO(2007), kinh t Vit Nam đã hi nhp khá sâu vào kinh t
th gii, th hin qua t l xut nhp khu và dòng vn đu t nc ngoài vào Vit
Nghiên cu này đ cp đn n công châu Âu trong giai đon hin nay
đang là vn đ nóng bng và rt đc xã hi quan tâm . T đó giúp ngi
đc hiu r̃ hn v n công , tình hình n công ca Vit Nam . Sau cùng
nghiên cu cng đ xut mt s khuyn ngh c ho tình trng ca Vit Nam
trong tình hình hin nay sau khi đã xem xét phân tích các bà i hc rút ra t
các nc Châu Âu.
• Câu hi nghiên cu
N công khu vc Châu Âu xut phát t đâu?
Hu qu ca n công vi khu vc Châu Âulà gì?
Các bin pháp mà các nc khu vc Châu Âu đã áp dng và hiu qu?
Thc trng n công ca Vit Nam có thc s đáng lo ngi hay không?
Bài hc nào và gii pháp gì cho Vit Nam?
2
KHNG HONG N CÔNG CHÂU ÂU VÀ BÀI HC CHO VIT NAM GVHD: TRN TH BÍCH DUNG
CHNG II: C S LÝ THUYT
2.1 Khái quát v n công
Trong quá kh, khng hong n công cng đã đc bit đn vào đu thp k 80
ca Th k XX. Nm 1982, Mêxicô là quc gia đu tiên tuyên b không tr đc n
vay Qu tin t quc t (IMF). n tháng 10/1983, 27 quc gia vi tng s n lên ti
240 t USD đã tuyên b hoc chun b tuyên b hoãn tr n. Tuy nhiên, đn nay xung
Theo đnh ngha n công ca Qu tin t quc t (IMF)
Theo Qu tin t quc t (2010), thì n công đc hiu là ngha v tr n ca
khu vc công. i kèm vi đó là đnh ngha c th v khu vc công, bao gm khu vc
Chính ph và khu vc các t chc công (Hình 1).
Hình 1: Các thành phn ca khu vc công theo đnh ngha ca IMF
N chính ph là n các cp chính quyn, t trung ng đn đa phngvà khu
vc các t chc công bao gm các t chc công tài chính và phi tài chính. Các t chc
công phi tài chính có th là các tp đoàn kinh t nhà nc nh đin lc, vin thông…,
hoc cng có th là các t chc nh bnh vin công và các trng đi hc công lp.
Các t chc công tài chính là các t chc nhn h tr t Chính ph và hot đng trong
lnh vc tài chính, thc hin các dch v nhn tin gi và tr lãi thuc khu vc công,
cung cp các dch v t vn tài chính, bo him hay qu lng hu.
nh ngha ca IMF đy đ và chi tit hn nhiu so vi Lut qun lý n công
ca Vit Nam và ca WB. Tuy nhiên khó có th nói là có s khác bit ln gia các
cách đnh ngha này, do có th coi các khon n ca khu vc các t chc công là các
khon n mà chính ph s bo lãnh trong trng hp các t chc này v n.
2.1.2. Phân loi n công
Có nhiu tiêu chí đ phân loi n công, mi tiêu chí có mt ý ngha khác nhau
trong vic qun lý và s dng n công.
Khu vc công
Khu vc chính
ph
Chính ph
Trung ng
Chính quyn
liên bang
Chính quyn
đa phng
Khu vc các t
chc công
thun trc tip và n công t công c n. N công t tha thun trc tip là khon n
công xut phát t nhng tha thun vay trc tip ca c quan nhà nc có thm quyn
vi cá nhân, t chc cho vay. Phng thc huy đng vn này xut phát t nhng hp
đng vay, hoc tm quc gia là các hip đnh, tha thun gia Nhà nc Vit Nam
vi bên nc ngoài. N công t công c n là khon n công xut phát t vic c quan
nhà nc có thm quyn phát hành các công c n đ vay vn. Các công c n này có
thi hn ngn hoc dài, thng có tính vô danh và kh nng chuyn nhng trên th
trng tài chính.
Theo tính cht u đãi ca khon vay làm phát sinh n công thì n công có ba
loi là n công t vn vay ODA, n công t vn vay u đãi và n thng mi thông
thng.
Theo trách nhim đi vi ch n thì n công đc phân loi thành n công phi
tr và n công bo lãnh. N công phi tr là các khon n mà Chính ph, chính quyn
đa phng có ngha v tr n. N công bo lãnh là khon n mà Chính ph có trách
nhim bo lãnh cho ngi vay n, nu bên vay không tr đc n thì Chính ph s có
ngha v tr n.
Theo cp qun lý n thì n công đc phân loi thành n công ca trung ng
và n công ca chính quyn đa phng. N công ca trung ng là các khon n ca
Chính ph, n do Chính ph bo lãnh. N công ca đa phng là khon n công mà
chính quyn đa phng là bên vay n và có ngha v trc tip tr n. Theo quy đnh
5
KHNG HONG N CÔNG CHÂU ÂU VÀ BÀI HC CHO VIT NAM GVHD: TRN TH BÍCH DUNG
ca Lut Ngân sách nhà nc nm 2002 thì nhng khon vay n ca chính quyn đa
phng đc coi là ngun thu ngân sách và đc đa vào cân đi, nên v bn cht n
công ca đa phng đc Chính ph đm bo chi tr thông qua kh nng b sung t
ngân sách trung ng.
2.2 .Khng hong n là gi?
Nhìn chung khng hong n xy ra khi mt quc gia ri vào tình trng mt kh
thành n công.
Mt ví d đin hình cho nguyên nhân này là Ireland, chính ph nc này đã
phi gánh mt khong n t khng l do khi bong bóng bt đng sn v tung đã kéo
theo s sp đ ca h thng ngân hàng. Và khi chính ph cu tr ngân hàng- n công
tr thành gánh nng cho ngân kh quc gia
iu quan trng trên th trng tài chính khi nhìn vào n công mt quc gia là
ai là ch n ca chúng. Ti các quc gia khu vc đng Euro, điu quan trng là đm
bo đc hot đng thu thu. Vi nhng quc gia có n công cao nhng n nc ngoài
thp, n công ch yu do ngi dân nm gi, và Chính ph luôn luôn có th gii quyt
vn đ n công bng mt s hình thc thu thu.
2.3Thành phn và các ch tiêu đánh giá n công.
2.3.1.Phân tích các thành phn ca n công và tác đng.
các nc đang phát trin, đ đt đc tc đ phát trin nhanh, chính ph các
nc đang phát trin thng s dng chính sách tài khoá m rng; tng chi tiêu chính
ph, gim thu kích thích tng cu tng, đy mnh sn xut, thúc đy tng trng kinh
t.Vic s dng chính sách tài khoá m rng trong thi gian dài s làm gánh nng n
ln dn lên. Trong trng hp tc đ tng thu ngân sách không theo kp vi tc đ tng
ca các ngha v tr n, chính ph buc phi s dng bin pháp vay mi đ tr n c.
Tình trng này kéo dài s dn ti nguy c mt kh nng tr n ca chính ph. các
nc này ,thâm ht ngân sách thng đc tài tr bng mt gii pháp hn hp gia
vay trong nc và vay nc ngoài. Kt cu hn hp này ph thuc vào kh nng huy
đng ngun vn trong nc, lãi sut và các điu kin vay nc ngoài.
Trong trng hp vay trong nc: mt phn ngun lc tài chính ca nn kinh
t s đc chuyn dch t khu vc t nhân sang khu vc nhà nc thông qua kênh trái
phiu chính ph. Vic huy đng này s tác đng đn th trng vn nói chung, làm tng
cu tín dng, đy lãi sut lên cao. Lãi sut tng s làm tng chi phí đu t, gim nhu
cu đu t ca nn kinh t, có th dn đn “hiu ng ln ht
đu t” (crowding-out
effect).
Trong trng hpvay nc ngoài: tác đng ln ht đu t có th đc hn ch,
: o lng cp đ n vi kh nng
thanh toán ca chính ph đc tài tr t ngun thu ch đng và kh nng đm bo cao
nht ca Chính ph.
3. Tng trách nhim thanh toán dch v n/Doanh thu ngân sách quc ni
: o
lng kh nng ca Chính ph đ đáp ng ngha v thanh toán dch v n bng các
ngun lc huy đng trong nc.
4. N nc ngoài / Tng kim ngch xut khu:
o lng kh nng thanh toán
các khon n nc ngoài ca chính ph da trên gi đnh s dng toàn b lng ngoi
t thu đc t xut khu đ thc thi trách nhim thanh toán n nc ngoài. Ngng an
toàn ca t l này là 150%.
8
KHNG HONG N CÔNG CHÂU ÂU VÀ BÀI HC CHO VIT NAM GVHD: TRN TH BÍCH DUNG
5. D tr quc gia ròng/ Tng n nc ngoài
: Th hin t trng đáp ng ngha
v thanh toán n nc ngoài ca quc gia bng ngoi t hoc các tài sn có kh nng
hoán đi sang ngoi ttrong gii hn d tr quc gia.
6. T l n nc ngoài/thu ngân sách nhà nc (NPV/DBR):
o lng giá tr
hin ti ròng ca n nc ngoài liên quan đn kh nng tr n ca quc gia ly t
ngun thu ngân sách nhà nc. Ngng an toàn ca t l này là 250%.
Mt quc gia đc xem là an toàn nu nh t l NPV/X nh hn 150%; t l
NPV/DBR nh hn 250%. Theo mc ngng ca HIPCs, ch tiêu th hai ch đc s
dng nu nh đáp ng hai điu kin: T l xut khu/GDP (X/GDP) phi ln hoc
bng 30%; t l thu ngân sách nhà nc/GDP (DBR/GDP) phi ln hn 15%.
din n công t vic huy đng, phân b, s dng vn vay đn vic tr n đ đm bo
hai mc tiêu c bn nh đã nêu trên.
Mc tiêu cao nht trong vic huy đng và s dng n công là phát trin kinh t
– xã hi vì li ích chung.N công đc huy đng và s dng không phi đ tha mãn
nhng li ích riêng ca bt k cá nhân, t chc nào, mà vì li ích chung ca đt nc.
Xut phát t bn cht ca Nhà nc là thit ch đ phc v li ích chung ca xã hi,
Nhà nc là ca dân, do dân và vì dân nên đng nhiên các khon n công đc quyt
đnh phi da trên li ích ca nhân dân, mà c th là đ phát trin kinh t – xã hi ca
đt nc và phi coi đó là điu kin quan trng nht.
Bn cht kinh t ca n công:Nghiên cu làm rõ bn cht kinh t ca n công
và quan đim ca kinh t hc v n công s giúp các nhà làm lut xây dng các quy
đnh pháp lut phù hp vi tình hình kinh t – xã hi nhm đt đc hiu qu trong s
dng n công Vit Nam. Xét v bn cht kinh t, khi Nhà nc mong mun hoc bt
buc phi chi tiêu vt quá kh nng thu ca mình (khon thu, phí, l phí và các
khon thu khác) thì phi vay vn và điu đó làm phát sinh n công. Nh vy, n công
là h qu ca vic Nhà nc tin hành vay vn và Nhà nc phi có trách nhim hoàn
tr. Do đó, nghiên cu v n công phi bt ngun t quan nim v vic Nhà nc đi
vay là nh th nào.
Trong lnh vc tài chính công, mt nguyên tc quan trng ca ngân sách nhà
nc đc các nhà kinh t hc c đin ht sc coi trng và hin nay vn đc ghi nhn
trong pháp lut hu ht các quc gia, đó là nguyên tc ngân sách thng bng. Theo
ngha c đin, ngân sách thng bng đc hiu là mt ngân sách mà đó, s chi bng
vi sthu. V ý ngha kinh t, điu này giúp Nhà nc tit kim chi tiêu hoang phí, còn
v ý ngha chính tr, nguyên tc này s giúp hn ch tình trng Chính ph lm thu
thông qua vic quyt đnh các khon thu.
Các nhà kinh t hc c đin nh A.Smith, D.Ricardo, J.B.Say là nhng ngi
khi xng và ng h trit đ nguyên tc này trong qun lý tài chính công. Và chính vì
th, các nhà kinh t hc c đin không đng tình vi vic Nhà nc có th vay n đ
chi tiêu.
Ngc li vi các nhà kinh t hc c đin, mt nhà kinh t hc đc đánh giá là
bng các khon vay không đc thc hin vnh vin, bi l xét v lý thuyt thì nhng
tác đng t các khon vay ch có ích trong ngn hn còn v dài hn li có nh hng
tiêu cc và do đó Nhà nc cn phi có gii hn v mt thi gian trong vic s dng
các khon vay; và hai là, các khon n công phi đc kim soát k lng nhm đm
bo hiu qu s dng, đng thi hn ch nhng tác đng không mong mun t vic s
dng các khon vay. Vic qun lý n công hiu qu s giúp mc đích vay vn đt đc
vi chi phí thp nht, đng thi đm bo kh nng tr n đúng hn.
11
KHNG HONG N CÔNG CHÂU ÂU VÀ BÀI HC CHO VIT NAM GVHD: TRN TH BÍCH DUNG
CHNG III: PHÂN TÍCH THC TRNG V N CÔNG
CHÂU ÂU TRONG GIAI ON 2006-2011 VÀ BÀI HC RÚT
RA CHO VIT NAM
3.1.Din bin n công khu vc Châu Âu
Theo c tính ca T chc Hp tác và Phát trin kinh t (OECD), n công ca
các nc thành viên châu Âu (EU) đã tng vt t khong nm nm nay, t 66,7% GDP
vào nm 2006 lên 106,6% GDP vào nm 2011.
Khng hong n ti các nc thành viên EU đang đe da đn s n đnh và
phát trin toàn EU. Nhng lo ngi v nguy c v n chính ph thi gian qua đã đ dn
v nhng quc gia b xem là yu th hn trong khu vc s dng đng Euro, đc bit là
các nc Hy Lp, Ireland, Italy, B ào Nha, và Tây Ban Nha. nhng nc này, vic
s dng đng tin chung đã loi b la chn in tin đn phng. Ti khu vc đng
Euro, sau khi Hy Lp gp khng hong n công, Tây Ban Nha và B ào Nha cng
đang đng trc nguy c này. Hy Lp hin đang đc EU giám sát đc bit, vi nhiu
bin pháp khn cp nhm gim thâm ht ngân sách đang mc k lc là 13,6%
GDP(2009). Tây Ban Nha cng đang có t l thâm ht là 11,2%(2009), cao nht t
Thâm
ht
N
công
Thâm
ht
B ào
Nha
64,7 -1,9 63,6 -2,6 66,3 -2,8 76,8 -9,4 85,8 -8,5 91,1 -7,9
Ireland 24,9 3,0 25,0 0,1 43,9 -7,3 64,0 14,3 98,6 -32,0 105,4 -
Ý 106,5 -3,3 103,5 -1,5 106,1 -2,7 115,8 -5,3 118,2 -5,3 118,9 -5,0
Hy Lp
97,8 -3,6 95,7 -5,1 99,2 -7,7 115,1 -13,6 133,3 -8,1 145,1 -7,6
Tây Ban
Nha
39,6 2,0 36,2 1,9 39,7 -4,1 53,2 -11,2 64,9 -9,8 72,5 -8,8
Ngun: Featherstone (2011)
1
PIIGS : Vit tt ca 5 nc Portugal, Ireland, Italia, Greece và Spain.
12
KHNG HONG N CÔNG CHÂU ÂU VÀ BÀI HC CHO VIT NAM GVHD: TRN TH BÍCH DUNG
Bc sang nm 2011, B ào Nha tip tc là quc gia th ba ri vào khng
hong khi tuyên b mc thâm ht ngân sách đã lên ti -7,9% GDP, cùng vi đó n
công cng đã vt quá 90% GDP. ây tip tc là hu qu ca vic chi tiêu công không
hiu qu ca chính ph quc gia này. Vào tháng 5/2011, EU và IMF đã quyt đnh vin
tr 78 tEuro nhm giúp B ào Nha thoát khi khng hong, vi điu kin quc gia
2.3
1.1
1
Tc đ tng trng
5.5
3.5
-0.2
-3.1
-4.9
-7.1
T l tht nghip
8.9
8.29
7.68
9.38
12.45
17.32
Thâm ht (%GDP)
-3.6
-5.1
-7.7
-13.6
-8.1
-7.6
Ngun :World Economic Outlook Database, October 2012
3.1.1.1 Din bin khng hong n Hy Lp.
Hy Lp là quc gia đu tiên bc vào khng hong n công này, vi vic mc
thâm ht ngân sách lên ti -13,6% GDP và n công cng lên ti gn 380 tUSD, chim
khong 116,5% GDP ca Hy Lp vào nm 2009. Nhng con s chính thc v thâm ht
ngân sách và n công Hy Lp là mt cú sc ln đi vi gii đu t. Mc dù chính ph
tin đ gia nhp. Lúc đó, con s “sch đp” thâm ht ca Hy Lp khin mt s ngi
nghi ng.
Hy Lp gim đc mc thâm ht xung còn 2,5% vào nm 1998 và d báo lúc
by gi nói thâm ht ch còn 1,9% vào nm 1999. Tây Ban Nha, Pháp, B ào Nha
cng c gng “đt thành tích” thâm ht ch 3%.
Qu đúng nh ngi ta nghi ng. Tháng 3.2000, di mt tiêu chun k toán
mi, cho thy thâm ht thc s ca Hy Lp vào nm 1998 là 3,2%. n nm 2004 mt
báo cáo khác li ch ra con s thâm ht ca Hy Lp vào nm 1998 là 4,3%, bi Hy Lp
đã nhp nhng tin chi tiêu mua sm công vi vin tr chính ph đn 2 t Euro.
14
KHNG HONG N CÔNG CHÂU ÂU VÀ BÀI HC CHO VIT NAM GVHD: TRN TH BÍCH DUNG
Vào tháng 3/2004, Hy Lp công b thâm ht ngân sách 2,6 t Euro tng đng
1,7%, tc thp hn nhiu so vi mc trung bình ca EU là 2,7%. iu đó khin nhiu
ngi nghi ng và EU gây áp lc khin Hy Lp công b li.
Di áp lc t châu Âu, Hy Lp công b mc thâm ht là 3,2% bi trc đó
tính các tr cp thu c tính ca châu Âu vào ngun thu chính ph. Bn tháng sau đó,
Hy Lp tha nhn đã b qua mt s khon chi tiêu quân s, tính cao lên giá tr thng
d an sinh xã hi cùng lãi sut thp đi, nên con s thc phi là 4,6%. n tháng
3.2005, Hy Lp “thành tht” thông báo thâm ht ca nm 2003 là 5,2%. Và trong ln
“thành tht” cui cùng vào cui nm đó, con s tng lên mc 5,7%. Sau 18 tháng, s
liu thâm ht nm 2003 đã tng t 2,6 t lên 8,8 tEuro.
Nhng dù Hy Lp có tô v thêm cho các con s ra sao, thì nn kinh t ca nc
này vn nhanh chóng din bin theo chiu hng t xu thành xu hn. Cu Th tng
Karamanlis đã chi tiêu không tic tay cho Th vn hi mùa hè Athens 2004, Hy Lp
chi 15 t USD, gp đôi d kin ngân sách ban đu là 6 t USD. Chi phí an ninh cho s
kin này cao ngt ngng hn 1,2t USD, gp nm ln khon chi cho Olympic Sydney
2000.
Vào Eurozone, thay vì ct gim chi tiêu, các chính ph Hy Lp li không chu
3% GDP nu không mun b trng pht. Hy Lp d kin s ct gim thâm ht ngân
sách xung còn 4,9% vào nm 2013 và xung di mc gii hn ca EU vào nm
2014.
Ngay c khi nhn đc gói cu tr, Hy Lp vn đang phi đi mt vi nhiu
vn đ liên quan đn vic tìm kim các gii pháp thúc đy tng trng kinh t trong
thi gian ti.
Hn na, do s dng đng tin chung châu Âu nên Hy Lp không có kh nng
phá giá tin t nhm khôi phc kh nng cnh tranh. Tng trng kinh t nm 2009 ca
Hy Lp gim 1,2% và các cuc biu tình bãi công khin cho kh
nng hi phc càng
chm li. Các gii pháp tht lng buc bng hin ti có th ch làm trm trng thêm
vn đ.
Ngoài ra, các nhà kinh t còn lo ngi rng, ngay c khi có gói cu tr nhng
ngi Hy Lp giàu có và các nhà đu t nc ngoài vn s tip tc rút tin t các ngân
hàng. có s h tr t châu Âu và IMF, Hy Lp phi ha tng thu ngân sách thông
qua tng thu. Tuy nhiên, nghch lý đây là vic tng thu có th khin nhiu ngi
chy khi h thng tài chính ca Hy Lp hn. Do vy, s tháo chy ca dòng vn có
th dn đn s sp đ ca h thng tài chnh Hy Lp. S sp đ nh vy s có hai tác
đng chính:
Th nht, tác đng tiêu cc ca nó s lan rng sang các nn kinh t d b
tn thng khác. C th, s tháo chy ca dòng vn khi Hy Lp có th
s dn đn s tháo chy theo hiu ng domino các nn kinh t khác nh
Tây Ban Nha, B ào Nha…
16
KHNG HONG N CÔNG CHÂU ÂU VÀ BÀI HC CHO VIT NAM GVHD: TRN TH BÍCH DUNG
Th hai, s sp đ ca h thng tín dng s tng kh nng qut n ca
Hy Lp. Trong trng hp đó, Hy Lp có th phi tm thi ri khi khu
vc s dng đng Euro và tr li s dng đng drachma trc đây ca
17