Câu 1 – Xây dựng Nhà nước Pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.
Yêu cầu khách quan và các quan điểm.
BÀI LÀM
Mở đầu
Ngay từ khi thành lập và trong quá trình phát triển, Nhà nước Việt Nam
Dân chủ Cộng hoà đã và luôn là một nhà nước hợp hiến, hợp pháp. Nhà nước
được tổ chức và hoạt động trên cơ sở các quy định của Hiến pháp, pháp luật
và luôn vận hành trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật. Các đạo luật tổ
chức Quốc hội, Chính phủ, Toà án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân và các
đạo luật về chính quyền địa phương được xây dựng trên cơ sở Hiến pháp năm
1946, năm 1959. năm 1980 và năm 1992 (được sửa đổi năm 2001).
Những lần Hiến pháp được sửa đổi và thông qua là những bước củng cố
cơ sở pháp luật cho tổ chức và hoạt động của bản thân các cơ quan nhà nước.
Vì vậy, có thể nói, quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam là một
quá trình lịch sử được bắt đầu ngay từ Tuyên ngôn độc lập năm 1945 và Hiến
pháp năm 1946, được định hướng trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng
nhà nước. Quá trình này đã trải qua hơn nửa thế kỷ và ngày nay, quá trình đó
đang được phát triển ở một tầm cao mới, với nhiều đòi hỏi và nhu cầu cải
cách mới.
Trong Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ IX (2001), Đảng ta đã xác định
“Nhà nước ta là công cụ chủ yếu để thực hiện quyền làm chủ của nhân dân, là
Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân”. Việc xây dựng Nhà nước
pháp quyền XHCN Việt Nam của dân, do dân, vì dân được Đảng ta đặt ra như
một nhiệm vụ chiến lược quan trọng trong thời kỳ tiếp tục đổi mới đất nước vì
mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Nhà nước pháp quyền là một hiện tượng chính trị pháp lý phức tạp,
thường được hiểu theo nhiều cấp độ, do vậy khó có 1 định nghĩa bao quát hết
nội dung của nó
Nhà nước pháp quyền không phải là vấn đề hoàn toàn mới lạ, mà là một
phạm trù có nguồn gốc lịch sử tư tưởng từ xa xưa. Sự ra đời và phát triển của
tư tưởng: “Nhà nước pháp quyền” gắn liền với sự ra đời và phát triển của dân

- Hai là, Pháp luật ở địa vị tối cao. Nhà nước phải quản lý xã hội bằng
Hiến pháp, Pháp luật , các đạo luật và có hình thức giám sát thực hiện pháp
luật.
- Ba là, Có sự bình đẳng về quyền và nghĩa vụ giữa Nhà nước và công
dân.
- Bốn là, Quyền con người và quyền công dân được tôn trọng và được
bảo bằng cơ chế có hiệu quả.
- Năm là, Tôn trọng và tự nguyện thực hiện các cam kết quốc tế.
Những đặc trưng trên đây là những giá trị phổ biến được thừa nhận rộng
rãi trên thế giới của Nhà nước Pháp quyền. Vì vậy chúng trở thành những tiêu
chí ràng buộc để đánh giá đối với Nhà nước Pháp quyền
Bản chất của Nhà nước Pháp quyền
Về bản chất, trước hết cần phải khẳng định rằng, Nhà nước pháp quyền
không phải là một kiểu Nhà nước

theo đúng nghĩa, mà đó là một phương thức/
mô hình tổ chức thực thi quyền lực nhà nước trên cơ sở đề cao vai trò của
pháp luật và quyền con người. Nhà nước Pháp quyền cũng không phải là sở
hữu riêng của Nhà nước tư sản, mà Nhà nước xã hội chủ nghĩa có thể và cần
phải trở thành Nhà nước pháp quyền. Nhà nước pháp quyền phải quản lý xã
hội bằng pháp luật, nhưng không phải mọi Nhà nước quản lý xã hội băng
pháp luật đều là Nhà nước Pháp quyền.
Yêu cầu khách quan, cấp thiết xây dựng NN pháp quyền XHCN ở VN
Xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam là yêu cầu khách quan, cấp
thiết, xuất phát từ việc xây dựng Nhà nước pháp quyền là mục tiêu và đang
trở thành một xu thế tất yếu của nhiều quốc gia. Yêu cầu đó còn xuất phát từ
định hướng xã hội chủ nghĩa mà mục tiêu cơ bản là xây dựng một chế độ xã
hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Chúng ta ý thức sâu sắc rằng, việc xây dựng được một chế độ xã hội có
tính mục tiêu như vậy nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập trong tổ chức,

cộng sản Việt nam lãnh đạo; Mở rộng dân chủ và Tăng cường chuyên chính
vô sản. Đây là đặc trưng cơ bản để phân biệt nhà nước pháp quyền xã hội chủ
nghĩa và nhà nước pháp quyền tư sản chủ nghĩa.
Nhà nước pháp quyền XHCN ở Việt nam phải được xây dựng trên cơ sở
kế thừa tất cả những thành tựu về xây dựng và hoàn thiện nhà nước từ 1945
đến nay, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ chí minh làm nền tảng về
tư tưởng và lý luận về xây dựng Nhà nước Pháp quyền, đồng thời nghiên cứu,
vận dụng và kế thừa những nhân tố hợp lý về lý luận và kinh nghiệm của
nhân loại.
Thứ hai, Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công và phối
hợp và kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền
lập pháp, hành pháp và tư pháp. Đây vừa là nguyên tắc tổ chức và hoạt động
của bộ máy nhà nước ta, vừa là quan điểm chỉ đạo quá trình tiếp tục thực hiện
việc cải cách bộ máy nhà nước.
Sự thống nhất trong quyền lực nhà nước bắt nguồn từ bản chất của nhà
nước ta là quyền lực thuộc về nhân dân, nhà nước và nhân dân có cùng định
hướng, cùng mục tiêu. Quyền lực nhà nước là thống nhất còn xuất phát từ sự
thống nhất giữ tính giai cấp và tính nhân dân. Ngoài ra, sự thống nhất đó còn
bắt nguồn từ việc Nhà nước ta do Đảng cộng sản Việt nam lãnh đạo.
Quyền lực Nhà nước cần phải được phân công (phân công lao động
quyền lực). Bằng sự phân công lao động quyền lực dẫn đến chuyên môn hoá,
tạo điều kiện nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả của lao động quyền
lực. Phân công sẽ làm giảm thiểu nguy cơ độc quyền, làm quyền trong lao
động quyền lực
Quyền lực được phân công đòi hỏi phải có sự phối hợp để thực hiện
chức năng, nhiệm vụ chung của bộ máy, đồng thời khắc phục những mặt trái,
sự tuyệt đối hoá phân công. Tuyệt đối hoá sự phân công có thể dẫn tới phân
công triệt để, chia cắt quyền lực nhà nước; Tuyệt đối hoá phối hợp dẫn đến
tình trạng tập trung quan liêu, tình trạng vô trách nhiệm trong bộ máy nhà
nước.

pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt nam.
Thứ năm, Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp quá trình
xây dựng nhà nước pháp quyền.
Một Đảng cầm quyền không thể không lãnh đạo, sự lãnh đạo của Đảng
là một tất yếu khách quan.Vì Đảng là đội tiên phong chính trị của giai cấp
công nhân và nhân dân lao động, đại biểu trung thành cho lợi ích của cả dân
tộc. Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản chính là nhằm bảo đảm tính chính trị,
định hướng chinh trị trong hoạt động của nhà nước.
Đảng lãnh đạo, thì lãnh đạo như thế nào? Không như trước đây, Đảng
không thể cầm tay chỉ việc, bao biện, làm thay do vậy phải đổi mới.
Đảng lãnh đạo nhà nước pháp quyền thông qua việc tăng cường chất
lượng tính luận cứ khoa học trong việc hoạch định đường lối chiến lược trong
việc xây dựng nhà nước pháp quyền, làm cho đường lối, chiến lược phù hợp
với cuộc sống, phù hợp với xã hội Việt nam và phù hợp với thế giới đương
đại Chất lượng của chiến lược đường lối phải có tính khoa học, tức là đường
lối ctrị phải đúng đắn tạo bầu không khí dân chủ trong xã hội.
Đảng lãnh đạo nhà nước pháp quyền thông qua công tác tổ chức CB,
đây là một đặc quyền chân chính của một Đảng cầm quyền. Do vậy Đảng có
quyền giới thiệu những ĐV ưu tú nhất trong Đảng vào ứng cử những chức vụ
trong bộ máy nhà nước. Tuy nhiên, chân chính nhưng phải tuân thủ qđ pháp
luật về tiêu chuẩn, cơ cấu. Đảng lãnh đạo thông qua sự gương mẫu của từng
ĐV, từng tổ chức Đảng trong việc tuân thủ và sử dụng pháp luật để bảo vệ
các quyền và lợi ích chính đáng của bản thân của từng người khác hoặc của
nhà nước.Đảng lãnh đạo nhà nước pháp quyền thông qua công tác kiểm tra
của Đảng. Đảng biết đảng viên của các tổ chức Đảng vi phạm đến đâu? Tuân
thủ như thế nào? Thông qua ctác này Đảng nắm được đường lối chủ trương
của Đảng đi vào ttiễn cuộc sống đến đâu để điều chỉnh, bổ sung.
Thực tiễn phát triển của xã hội ta, đất nước ta xác nhận và khẳng định
vai trò lãnh đạo của Đảng. Hơn 74 năm qua, Đảng thể hiện tập trung ý chí,
nguyện vọng và trí tuệ của toàn dân tộc. Đường lối của Đảng là sự thể hiện

cháy bỏng thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong những năm
đầu của thế kỷ XXI vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân
chủ, văn minh, với sự lãnh đạo dày dạn kinh nghiệm của Đảng Cộng sản Việt
Nam, chúng ta tin tưởng nhiệm vụ xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân,
do dân, vì dân sẽ tiếp tục giành được những thành tựu mới, đáp ứng yêu cầu
nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.