Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN
vừ a tiến
Tổ chức thực thi chính sách của nhà nớc về
hỗ trợ đồng bào dân tộc La Hủ, Cống, Mảng
trên địa bàn tỉnh Lai Châu
Hà nội - 2013
Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN
vừ a tiến
Tổ chức thực thi chính sách của nhà nớc về
hỗ trợ đồng bào dân tộc La Hủ, Cống, Mảng
trên địa bàn tỉnh Lai Châu
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế và chính sách
Ngời hớng dẫn khoa học:
pgs. TS. đoàn thị thu hà
Hà nội - 2013
LI CAM OAN
Tụi xin cam oan õy l cụng trỡnh nghiờn cu ca riờng tụi. Cỏc s liu, kt qu
nờu trong lun vn l trung thc v cha tng c cụng b trong bt kỡ cụng trỡnh
nghiờn cu no. Cỏc thụng tin trớch dn trong lun vn u cú ngun gc rừ rng./.
Tỏc gi lun vn
V A Tin
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình học tập tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân tôi đã được
truyền đạt và tiếp thu nhiều kiến thức từ các thầy, cô giáo trong trường. Để có được
kết quả nghiên cứu này, ngoài sự cố gắng và nỗ lực của bản thân, tôi còn nhận được sự
giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của các thầy, cô giáo trong Khoa khoa học quản lý, Viện
đào tạo sau Đại học. Đặc biệt là sự hướng dẫn chu đáo, tận tình của PGS. TS. Đoàn
Kiến nghị với Chính phủ: Chính phủ chỉ đạo Ủy ban Dân tộc, Bộ Lao
động - Thương binh và Xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, Bộ
Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sớm hoàn thiện các
văn bản hướng dẫn địa phương thực hiện các chính sách hỗ trợ về đời
sống, đào tạo nghề, giáo dục, y tế, phát triển sản xuất và bảo đảm an sinh
xã hội theo mục tiêu, nhiệm vụ của chính sách
KẾT LUẬN x
MỞ ĐẦU 1
1. Lí do chọn đề tài: 1
2. Tình hình nghiên cứu đề tài có liên quan: 2
3. Mục tiêu nghiên cứu: 4
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 4
5. Phương pháp nghiên cứu 4
6. Kết cấu của Luận văn: 6
CHƯƠNG 1 7
1.1. Chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn 7
1.1.1. Đồng bào dân tộc thiểu số trong nhóm đặc biệt khó khăn
1.1.2. Khái niệm chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt
khó khăn
1.1.4. Các bộ phận cấu thành của chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc
thiểu số đặc biệt khó khăn
1.2.2. Mục tiêu của tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc
thiểu số đặc biệt khó khăn
1.2.3. Quá trình tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu
số đặc biệt khó khăn
1.2.4. Các điều kiện để tổ chức thực thi chính sách thành công
CHƯƠNG 2 25
2.1. Điều kiện tự nhiên và tình hình kinh tế, xã hội của ba dân tộc Mảng, La
Hủ, Cống 25
2.1.1. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên, môi trường nơi ba dân tộc sinh
3.3.3. Kiến nghị với Chính phủ
KẾT LUẬN 89
TÀI LIỆU THAM KHẢO 91
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
CSHT : Cơ sở hạ tầng
ĐBKK : Đặc biệt khó khăn
HĐND : Hội đồng nhân dân
NSNN : Ngân sách nhà nước
NSTW : Ngân sách trung ương
THCS : Trung học cơ sở
UBDT : Uỷ ban dân tộc
UBND : Uỷ ban nhân dân
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
Hà Nội, ngày 23 tháng 09 năm 2013 3
Hà Nội, ngày 23 tháng 09 năm 2013 3
MỞ ĐẦU i
1. Lí do chọn đề tài: i
2. Mục tiêu nghiên cứu: ii
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: ii
4. Kết cấu của Luận văn: ii
CHƯƠNG 1 iii
CHƯƠNG 2 iv
2.1. Điều kiện tự nhiên và tình hình kinh tế, xã hội của ba dân tộc Mảng, La
Hủ, Cống iv
Trong phần này luận văn nghiên cứu vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên,
môi trường nơi ba dân tộc sinh sống và tình hình kinh tế xã hội của ba
dân tộc Mảng, La Hủ, Cống
2.3. Thực trạng tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc Mảng, La
Hủ, Cống của chính quyền tỉnh Lai Châu v
Điểm mạnh về tổ chức thực thi chính sách
Hủ, Cống 25
2.1.1. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên, môi trường nơi ba dân tộc sinh
sống
2.1.2. Tình hình kinh tế xã hội của ba dân tộc Mảng, La Hủ, Cống
2.2. Chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc Mảng, La Hủ, Cống được triển khai
trên địa bàn tỉnh Lai Châu 34
2.2.1. Mục tiêu chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc Mảng, La Hủ, Cống
được triển khai trên địa bàn tỉnh Lai Châu
2.2.2. Các bộ phận cấu thành của chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc
Mảng, La Hủ, Cống trược triển khai trên địa bàn tỉnh Lai Châu
2.3. Thực trạng tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc Mảng, La
Hủ, Cống của chính quyền tỉnh Lai Châu 38
2.3.1. Chuẩn bị triển khai chính sách
2.3.2. Thực trạng chỉ đạo triển khai chính sách hỗ trợ dân tộc Mảng, La
Hủ, Cống
2.3.3. Kiểm soát sự thực hiện chính sách
2.4. Đánh giá tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc Mảng, La
Hủ, Cống của chính quyền tỉnh Lai Châu 68
2.4.1. Đánh giá việc thực hiện mục tiêu chính sách
2.4.2. Điểm mạnh về tổ chức thực thi chính sách
2.4.4. Nguyên nhân của điểm yếu
CHƯƠNG 3 75
3.1. Phương hướng hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đồng bào
Mảng, La Hủ, Cống trên địa bàn tỉnh Lai Châu đến năm 2020 75
3.2. Một số giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đồng bào
dân tộc Mảng, La Hủ, Cống của chính quyền tỉnh Lai Châu 76
3.2.1. Hoàn thiện chuẩn bị triển khai chính sách
3.2.2. Hoàn thiện chỉ đạo thực hiện chính sách
3.2.3. Hoàn thiện kiểm soát sự thực hiện chính sách
3.3. Kiến nghị các điều kiện để thực hiện giải pháp 87
tộc thiểu số hoà nhập nhanh chóng vào sự phát triển chung của tỉnh.
Tuy nhiên việc tổ chức thực thi chính sách của các cấp chính quyền địa
phương còn nhiều hạn chế. Tiếp tục thực hiện chủ trương chính sách dân tộc của
Đảng và Nhà nước, từ điều kiện thực tế của tỉnh Lai Châu, Thủ tướng Chính phủ đã
phê duyệt đề án “Phát triển kinh tế-xã hội vùng các dân tộc La Hủ, Cống, Mảng”
trên địa bàn Tỉnh với mục tiêu tập trung đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu, hỗ
trợ và tạo điều kiện cho đồng bào dân tộc Mảng, La Hủ, Cống phát triển sản xuất,
giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần; bảo tồn và phát triển giúp đồng
bào hòa nhập và rút ngắn khoảng cách giữa các vùng, miền trong cả nước.
Từ thực tiễn quá trình tổ chức thực hiện một số chính sách hỗ trợ đồng bào
dân tộc thiểu số của tỉnh trong thời gian vừa qua, tác giả quyết định chọn đề tài “Tổ
chức thực thi chính sách của Nhà nước về hỗ trợ đồng bào dân tộc La Hủ, Cống,
Mảng trên địa bàn tỉnh Lai Châu” làm luận văn Thạc sỹ của mình, với mong
i
muốn đóng góp một phần nhỏ vào hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách đối với 3
dân tộc La Hủ, Cống, Mảng của tỉnh Lai Châu đạt kết quả cao hơn.
2. Mục tiêu nghiên cứu:
• Xác định khung lý thuyết để nghiên cứu tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ
đồng bào dân tộc thiểu số trong nhóm đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh Lai Châu.
• Phân tích thực trạng tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc La
Hủ, Cống, Mảng trên địa bàn tỉnh Lai Châu. Đánh giá kết quả thực hiện, điểm
mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của điểm yếu trong thực hiện chính sách đó.
• Đề xuất các giải pháp và kiến nghị hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách hỗ
trợ đồng bào các dân tộc La Hủ, Cống, Mảng trên địa bàn tỉnh Lai Châu.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
• Đối tượng: Tổ chức thực thi chính sách của Nhà nước về hỗ trợ đồng bào
dân tộc thiểu số La Hủ, Cống, Mảng.
• Phạm vi:
- Về nội dung: Luận văn nghiên cứu quá trình tổ chức thực thi chính sách hỗ
trợ đồng bào dân tộc thiểu số trong nhóm đặc biệt khó khăn, trong đó cấp ban hành
từ trung ương, đến tỉnh, huyện và cơ sở nhằm hiện thực hoá những mục tiêu của
chính sách đã đề ra.
Quá trình tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số đặc
biệt khó khăn bao gồm 3 giai đoạn (1) Chuẩn bị triển khai chính sách; (2) Chỉ đạo
iii
thực thi chính sách hỗ đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn; (3) Kiểm soát
sự thực hiện chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn.
Các điều kiện để tổ chức thực thi chính sách thành công là phải có chính sách
hợp lý – điều kiện để thực hiện chính sách thành công; phải có nền hành chính công đủ
mạnh, có khả năng thích ứng cao và trong sạch; phải có sự cam kết của các nhà lãnh
đạo cấp cao; phải tạo được niềm tin và sự ủng hộ của đa số quần chúng nhân dân.
CHƯƠNG 2
PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC THI
CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ ĐỒNG BÀO DÂN TỘC MẢNG,
LA HỦ, CỐNG CỦA CHÍNH QUYỀN TỈNH LAI CHÂU
2.1. Điều kiện tự nhiên và tình hình kinh tế, xã hội của ba dân tộc Mảng,
La Hủ, Cống
Trong phần này luận văn nghiên cứu vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên, môi
trường nơi ba dân tộc sinh sống và tình hình kinh tế xã hội của ba dân tộc Mảng, La
Hủ, Cống.
Tính đến thời điểm 31/12/2012, trên địa bàn tỉnh Lai Châu có 2.874 hộ với
14.672 nhân khẩu là người thuộc ba dân tộc La Hủ, Mảng, Cống. Trong đó, dân tộc
La Hủ 1.919 hộ với 9.731 khẩu, dân tộc Mảng 731 khẩu với 3.801 khẩu, dân tộc Cống
224 hộ với 1.140 khẩu. Theo cơ cấu nam, nữ của 3 dân tộc này không đồng đều.
Theo số liệu năm 2012, tổng số nam giới là 7.188 người chiếm 48,9%, nữ giới
7.484 người chiếm 51,1%.
2.2. Chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc Mảng, La Hủ, Cống được triển
khai trên địa bàn tỉnh Lai Châu
Mục tiêu chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc Mảng, La Hủ, Cống được triển
khai trên địa bàn tỉnh Lai Châu đến năm 2015:
• Thực trạng kiểm soát sự thực hiện chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu
số đặc biệt khó khăn bao gồm các hoạt động (1) Xây dựng hệ thống thông tin phản
hồi; (2) Giám sát và đánh giá việc thực hiện chính sách; (3) Điều chỉnh chính sách;
(4) Đưa ra các sáng kiến hoàn thiện, đổi mới.
2.4. Đánh giá tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc Mảng,
La Hủ, Cống của chính quyền tỉnh Lai Châu
Nhìn chung, trong giai đoạn 2011 -2013, Chính quyền tỉnh Lai Châu chưa
triển khai thành công chính sách hỗ trợ dân tộc đặc biệt khó khăn. Hầu hết các mục
tiêu kế hoạch đề ra trong giai đoạn này đều chưa thực hiện được, thậm chí triển khai
với kết quả rất thấp.
Điểm mạnh về tổ chức thực thi chính sách
• Chính sách hỗ trợ dân tộc được triển khai thông qua sự vận hành của Ban chỉ
đạo triển khai chính sách dân tộc.
• Việc tập huấn cho các cán bộ triển khai chính sách đã bắt đầu được Chính
quyền Tỉnh quan tâm.
• Truyền thông chính sách đã tới hầu hết các thôn bản có người dân tộc La Hủ,
Mảng, Cống sinh sống, nội dung truyền thống chủ yếu là phổ biến đầy đủ các chính
sách đối với 3 nhóm dân tộc này.
• Công tác báo cáo tình hình triển khai Chính sách đã được thực hiện theo định kỳ.
• Công tác giám sát đã được triển khai theo đúng kế hoạch đề ra.
Điểm yếu về tổ chức thực thi chính sách
• Trách nhiệm, quyền hạn của các Ủy viên các Sở, Ban ngành trong Ban chỉ đạo
triển khai Chính sách còn chung chung, chưa cụ thể hóa trách nhiệm cụ thể là gì.
• Các Huyện Sìn Hồ và Mường Tè chưa thành lập được Ban chỉ đạo cấp Huyện.
• Đối tượng tập huấn còn bị hạn chế về thành phần và số lượng, nội dung tập
huấn còn chung chung chưa cụ thể cho từng chính sách hỗ trợ. Các lớp tập huấn chủ
yếu tổ chức tại Tỉnh, chưa tổ chức tại địa phương.
vi
• Các kế hoạch đầu tư xây dựng CSHT các bản dân tộc La Hủ, Máng, Cống
còn ít được quan tâm, đặc biệt là các bản mới chia tách.
Một là, tăng cường phân cấp cho Ban chỉ đạo thực hiện Chính sách cấp tỉnh
để Ban chỉ đạo có quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong các khâu từ xây dựng kế
hoạch cho từng giai đoạn cũng như khâu tuyên truyền, tổ chức triển khai các chính
sách hỗ trợ.
Hai là, kiện toàn bộ máy ban chỉ đạo thực hiện Chính sách cấp tỉnh, theo đó
hình thành một cơ quan chuyên trách thực hiện nhiệm vụ giúp việc và giải quyết các
công việc thường xuyên cho ban chỉ đạo.
Ba là, Xây dựng hệ thống thông tin thường xuyên, liên tục giữa lãnh đạo
tỉnh, ban chỉ đạo đến các ban của huyện và cán bộ xã, bản chuyên trách thực thi
chương trình hỗ trợ đồng bào.
Bốn là, xây dựng quy trình, tiêu chí đánh giá kết quả của chính sách hỗ trợ
theo nhiều tiêu chí khác nhau.
3.2. Một số giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đồng
bào dân tộc Mảng, La Hủ, Cống của chính quyền tỉnh Lai Châu
Luận văn đưa ra các giải pháp hoàn thiện ở cả 3 giai đoạn của quá trình tổ
chức thực thi chính sách là (1) Hoàn thiện chuẩn bị triển khai chính sách; (2) Hoàn
thiện chỉ đạo chính sách; (3) Hoàn thiện kiểm soát sự thực hiện chính sách.
• Cần có những quy định cụ thể trách nhiệm, quyền hạn của Ủy viên là giám
đốc các Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Sở Lao
động và Thương binh Xã hội, Sở Y tế trong triển khai chính sách theo các lĩnh vực
viii
ngành được phân công từ trách nhiệm xây dựng các kế hoạch, tư vấn, đôn đốc triển
khai và kiểm soát triển khai các giải pháp hỗ trợ thuộc ngành quản lý.
• Cần quy định cụ thể sự phối hợp giữa Bộ đội Biên phòng Tỉnh với các sở
ngành khác có liên quan để triển khai chính sách trên địa bàn các xã biên giới, vì
đây là những địa bàn có dân tộc La Hủ, Cống, Mảng sống rải rác và khó có thể huy
động đủ nhân lực nếu không có lực lượng Biên phòng.
• Đôn đốc UBND các Huyện Sìn Hồ và Mường Tè thành lập Ban chỉ đạo cấp
Huyện để đẩy nhanh tiến độ và đạt được kết quả khả quan hơn trong triển khai
Chính sách.
Thương binh và Xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, Bộ Xây dựng, Bộ Nông
nghiệp và Phát triển nông thôn sớm hoàn thiện các văn bản hướng dẫn địa phương
thực hiện các chính sách hỗ trợ về đời sống, đào tạo nghề, giáo dục, y tế, phát triển
sản xuất và bảo đảm an sinh xã hội theo mục tiêu, nhiệm vụ của chính sách.
KẾT LUẬN
Chính sách hỗ trợ dân tộc Mảng, La Hủ, Cống đã ban hành được gần 3 năm
nhưng Chính sách chưa đi vào thực tiễn cuộc sống, chưa đạt được các mục tiêu cải
thiện các điều kiện KT-XH các dân tộc La Hủ, Cống, Mảng tại các Huyện Mường
Tè và Sìn Hồ Tỉnh Lai Châu. Nguyên nhân chủ yếu là do những hạn chế của quá
trình tổ chức thực thi chính sách. Nghiên cứu của luận văn cho thấy tổ chức thực thi
chính sách hỗ trợ dân tộc La Hủ, Cống, Mảng của Chính quyền Tỉnh Lai Châu còn
khá nhiều vấn đề bất cập trong quá trình chuẩn bị triển khai chính sách, trong chỉ
đạo triển khai chính sách cũng như trong kiểm soát sự thực hiện chính sách.
Để giải quyết các vấn đề tổ chức thực thi chính sách đã nêu ở trên, tác giả
dựa vào cơ sở lý thuyết và kinh nghiệm đã đề xuất hệ thống các giải pháp hoàn
thiện tổ chức thực thi Chính sách hỗ trợ dân tộc La Hủ, Cống, Mảng của Chính
quyền Tỉnh Lai Châu bao gồm 3 nhóm giải pháp theo quy trình tổ chức thực thi
chính sách.
x
Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN
vừ a tiến
Tổ chức thực thi chính sách của nhà nớc về
hỗ trợ đồng bào dân tộc La Hủ, Cống, Mảng
trên địa bàn tỉnh Lai Châu
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế và chính sách
Ngời hớng dẫn khoa học:
pgs. TS. đoàn thị thu hà
Hà nội - 2013
cấp huyện và cơ sở, thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, công tác
tuyên truyền đến người dân còn chưa được chú trọng, các đối tượng được hưởng
chính sách không nhận thức được quyền lợi và trách nhiệm của mình dẫn đến nhân
dân chưa nhiệt tình tham gia vào quá trình thực hiện chính sách, còn tư tưởng trông
chờ ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước, nên hiêu lực và hiệu quả từ các chính sách
mang lại chưa cao, chưa xứng với sự quan tâm và đầu tư của Nhà nước.
Tiếp tục thực hiện chủ trương chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước, từ
điều kiện thực tế của tỉnh Lai Châu, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt đề án “Phát
triển kinh tế-xã hội vùng các dân tộc La Hủ, Cống, Mảng” trên địa bàn Tỉnh với
mục tiêu tập trung đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ và tạo điều kiện
cho đồng bào dân tộc Mảng, La Hủ, Cống phát triển sản xuất, giảm nghèo, nâng cao
đời sống vật chất, tinh thần; bảo tồn và phát triển giúp đồng bào hòa nhập và rút
ngắn khoảng cách giữa các vùng, miền trong cả nước.
Từ thực tiễn quá trình tổ chức thực hiện một số chính sách hỗ trợ đồng bào
dân tộc thiểu số của tỉnh trong thời gian vừa qua, tác giả quyết định chọn đề tài “Tổ
chức thực thi chính sách của Nhà nước về hỗ trợ đồng bào dân tộc La Hủ, Cống,
Mảng trên địa bàn tỉnh Lai Châu” làm luận văn Thạc sỹ của mình, với mong
muốn đóng góp một phần nhỏ vào hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách đối với 3
dân tộc La Hủ, Cống, Mảng của tỉnh Lai Châu đạt kết quả cao hơn.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài có liên quan:
Vấn đề dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc là một trong những nội dung
có ý nghĩa thực tiễn lớn đòi hỏi phải giải quyết một cách khoa học, đúng đắn và
thận trọng. Vì thế, trong những năm vừa qua vấn đề dân tộc luôn được Đảng và Nhà
nước đặc biệt quan tâm, thể hiện qua các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, qua các
chính sách và hệ thống pháp luật của Nhà nước.
Trên tinh thần đó, các nhà nghiên cứu đã có rất nhiều công trình khoa học,
những đề tài khoa học tập trung vào vấn đề dân tộc và việc thực hiện chính sách dân
tộc của Đảng và Nhà nước ta như:
2
• Sách, báo:
Copyright: Tài liệu đại học ©