ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SỸ
Tên đề tài:
An ninh nguồn nước và quyền tiếp cận nước sạch của người dân tại vùng
đồng bằng sông Hồng. Thực trạng và giải pháp
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
Học viên: Lê Quỳnh Mai
Lớp : Nhân quyền K 18
AN NINH NGUỒN NƯỚC VÀ QUYỀN TIẾP CẬN NƯỚC SẠCH
CỦA NGƯỜI DÂN VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG. THỰC
TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Đề cương Luận văn thạc sĩ
Ngành : Luật học
Chuyên ngành: Pháp luật về quyền con người
Mã số: chuyên ngành đào tạo thí điểm
Đề xuất người hướng dẫn: TS. Vũ Quang
Hà Nội – 2013
1. Đặt vấn đề
1.1Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Nước là một nguồn tài nguyên thiên nhiên có giới hạn và là một loạt hàng hóa công
cộng thiết yếu cho đời sống và sức khỏe. Một cuộc sống theo đúng nghĩa của nó không
thể thiếu quyền có nước uống. Trái đất ước tính có 1,4 tỉ km3 nước, nhưng trừ đi những
phần nước mặn, nước đóng băng và nước ở sâu dưới lòng đất không thể khai thác được,
thì chỉ còn lại 0,75% để phục vụ con người. 0,75% ấy lại được phân chia không đồng
đều. Nước sạch không phải là nguồn tài nguyên dành cho tất cả mọi người bởi vẫn còn
11% (khoảng 783 triệu người) vẫn không được tiếp cận nguồn nước an toàn. Thêm vào
đó, sự khác biệt lớn cũng diễn ra giữa khu vực nông thôn và thành thị. Khoảng 96% dân
số khu vực đô thị đã được tiếp cận nguồn nước chất lượng so với con số 81% của khu vực
nông thôn. Điều này có nghĩa là, 653 triệu người khu vực nông thôn thiếu nguồn nước
sạch.
Không thể phủ nhận rằng an ninh nguồn nước trên thế giới đang bị đe dọa do chịu
những nguyên nhân chính bắt nguồn từ ô nhiễm môi trường nước. Đây là những con số
cần có sự quan tâm thích đáng của cộng đồng trong việc chung tay bảo vệ nguồn nước và
đưa nước sạch tới từng người dân. Với mục tiêu 85% số dân nông thôn được sử dụng
nước sinh hoạt hợp vệ sinh vào năm 2015 thì việc đảm bảo an ninh nguồn nước cũng như
vấn đề quyền tiếp cận nước sạch của người dân vùng đồng bằng sông Hồng cần được
nhận thức một cách đầy đủ, có hệ thống và rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay.
Vì những lý do nêu trên tác giả đã chọn đề tài “An ninh nguồn nước và quyền
tiếp cận nước sạch của người dân vùng đồng bằng sông Hồng. Thực trạng và giải
pháp” cho luận văn của mình.
1.2Mục tiêu nghiên cứu
1.2.1 Mục tiêu tổng quát
Đề tài nghiên cứu với mục tiêu đưa ra cái nhìn có tính hệ thống, khoa học, toàn
diện về an ninh nguồn nước và quyền tiếp cận nước sạch, những vấn đề lý luận và thực
tiễn trên thế giới cũng như tại vùng đồng bằng sông Hồng, Việt Nam. Trên cơ sở đó, đưa
ra những khuyến nghị về chính sách, những bảo đảm thực tiễn cho nguồn nước và việc
tiếp cận nước sạch của người dân vùng đồng bằng sông Hồng được hiệu quả. Từ những lý
luận khoa học và đề tài đề cập, đến thực trạng vấn đề mà đề tài đưa ra sẽ góp phần cho
công tác hoạch định chính sách, xây dựng pháp luật cũng như việc nâng cao nhận thức
cho người dân được thực hiện trên thực tế đạt hiệu quả cao.
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
Với mục tiêu nghiên cứu như trên, nhiệm vụ cụ thể được đặt ra là:
- Phân tích một số vấn đề lý luận về an ninh nguồn nước, quyền tiếp cận nước sạch
theo tiêu chuẩn, quy định của luật quốc tế và pháp luật Việt Nam.
- Thực trạng về an ninh nguồn nước và việc tiếp cận nước sạch của người dân vùng
đồng bằng sông Hồng.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện các chính sách, quy định của pháp luật
về đảm bảo an ninh nguồn nước cũng như việc tiếp cận nước sạch của người dân
vùng đồng bằng sông Hồng.
1.3Tính mới và những đóng góp của đề tài
Đây là công trình đầu tiên nghiên cứu một cách có hệ thống và toàn diện về an ninh
hóa trong cách sách chuyên khảo, tạp chí mà chưa có một công trình nghiên cứu chính
thống, có hệ thống về an ninh nguồn nước và quyền tiếp cận nước sạch tại vùng đồng
bằng sông Hồng dưới góc độ pháp lý quyền con người. Nên luận văn tham chiếu nhiều
đến các tài liệu nước ngoài, cùng với đó là tham khảo các bài nghiên cứu, tài liệu khác
của các nhà khoa học Việt Nam có liên quan đối tượng và phạm vi nghiên cứu của để tài
để làm tài liệu tham khảo triển khai. Cụ thể như sau:
- Bài viết của PGS. TS. Lê Bắc Huỳnh, 2013. “Suy giảm tài nguyên nước và nguy cơ
mất an ninh nguồn nước ở Việt Nam” đăng trên trang web của Cục quản lý tài nguyên
nước – Bộ tài nguyên môi trường. Bài viết đã đề cập đến thực trạng an ninh nguồn nước
tại Việt Nam dưới góc độ phát triển bền vững.
- Bài viết tham dự cuộc thi An ninh nguồn nước, quản lý nguồn nước và kinh tế nguồn
nước xuyên biên giới của Dr Harry Verhoeven, 2013 “Big is beautiful: Megadams,
African water security, and China’s role in the new global political economy” được
đăng tại diễn đàn Global Water. Bài viết nhìn nhận về vai trò của đập thủy điện trong sự
phát triển và sản xuất năng lượng ở quy mô toàn cầu, đồng thời đặt câu hỏi về tác động
của đập đối với an ninh lương thực và an ninh nguồn nước.
- Sách chuyên khảo của Nghiên Kim Hoa và Vũ Công Giao, 2012. Giới thiệu công ước
quốc tế về quyền kinh tế, văn hóa và xã hội (ICESCR, 1966). Hà Nội: Nhà xuất bản Hồng
Đức; Trần Thị Hòe và Vũ Công Giao, 2011. Quyền kinh tế, xã hội, văn hóa trong pháp
luật và thực tiễn ở Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Lao động Xã hội. Các tài liệu trên chỉ
đề cập quyền tiếp cận nước sạch là một phần nhỏ trong quyền được hưởng tiêu chuẩn
sống thích đáng thuộc nhóm quyền kinh tế.
- Nghiên cứu của John Scanlon, Angela Cassar và Noémi Nemes với đề tài “Nước là
quyền con người?” trong chương trình Luật môi trường của Tổ chức bảo tồn thiên Quốc
tế(IUCN), năm 2004 đã tập trung nghiên cứu mối quan hệ giữa nước và quyền con người
và đề cập đến nội dung của quyền đối với nước sạch, góp phần vào việc đưa quyền đối
với nước sạch được công nhận là quyền con người.
2. Nội dung, địa điểm và phương pháp nghiên cứu
2.1 Nội dung nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu về vấn đề an ninh nguồn nước tại Việt Nam với cái nhìn
1
Thu thập tài liệu
2 tháng
2
Xây dựng, hoàn thiện và bảo vệ
đề cương
1 tháng
3
Viết luận văn và trình dự thảo
cho giáo viên hướng dẫn
4 tháng
4
Hoàn thiện dự thảo theo yêu cầu
của giáo viên hướng dẫn
2 tháng
5
Chuẩn bị và bảo vệ luận văn
1 tháng
5. Tài liệu tham khảo
Tiếng Việt
- Khoa Luật-Đại học Quốc gia Hà Nội, 2009. Giáo trình Lý luận và Pháp luật về
quyền con người . Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia.
- Nghiên Kim Hoa và Vũ Công Giao, 2012. Giới thiệu công ước quốc tế về quyền
kinh tế, văn hóa và xã hội (ICESCR, 1966). Hà Nội: Nhà xuất bản Hồng Đức.
- Trần Thị Hòe và Vũ Công Giao, 2011. Quyền kinh tế, xã hội, văn hóa trong
pháp luật và thực tiễn ở Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Lao động Xã hội.
- Wolfgang Benedek (Chủ biên), 2008. Tìm hiểu về quyền con người. Hà Nội:
Nhà xuất bản Tư pháp.
- Viện nghiên cứu quyền con người, 2008. Bình luận và khuyến nghị chung của
các Ủy ban công ước thuộc Liên Hợp Quốc về quyền con người, Hà Nội: Nhà xuất bản
- Kathleen Modrowski, PDHRE. Right to health, New York, Gerd Oberleitner.
Trường Đại học Graz.
- Limburg Principles on the Implementation of the International Covenant on
Economic, Social and Cultural Rights, Maastrict, (1986).
- Maastricht Guidelines on Violations of Economic, Social and Cultural Rights
(1997).
- John Scanlon, Angela Cassar and Naemi Nemes. Water as Human Right? ICUN
Environmental Policy Law Paper No. 51. ICUN The World Conversation Union 2004.
- Peter H. Gleick. “The human right to water”.Water Policy 1 (1998) 487-503.
- Manisuli Ssenyonjo. 2009. ”The Right to Health: Article 12” Economic, Social
and Cultural Rights in International Law. Oxford: Hart Publishing.
- UNESCO, 2009. Outcome of an international experts’ meeting on the Right to
Water (UNESCO). Paris, 7–8 July 2009.
- Human Rights Council, 2009. Report of the UN Independent Expert on the issue of
human rights obligations related to access to safe drinking water and sanitation.
Catarina de Albuquerque, A/HRC/12/24. New York: United Nations (1st July 2009).
pp.12-13.
Trang web
- />- />