ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
Học viên: Nguyễn Minh Tâm
Lớp: Pháp luật về quyền con người
ĐỀ TÀI
Quan điểm về “những giá trị châu Á” và ảnh hưởng của
nó đến việc bảo vệ, thúc đẩy nhân quyền ở khu vực này
Đề cương Luận văn thạc sĩ
Ngành: Luật
Chuyên ngành: Pháp luật về quyền con người
Mã số: chuyên ngành đào tạo thí điểm
Đề xuất người hướng dẫn: TS Vũ Công Giao
Hà Nội - 2013
1. Đặt vấn đề
1.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Đầu những thập niên 1990, cuộc tranh luận về “những giá trị châu Á” đã diễn
ra sôi nổi trên các diễn đàn thế giới, được cổ vũ nhiệt tình bởi một số chính trị gia
khu vực Đông Nam Á, và một số học giả. Họ cho rằng, “không nhất thiết, thậm chí
không thể áp dụng một số giá trị dân chủ, nhân quyền mà các nước phương Tây đã
đề cao”, và “với nền tảng chung là văn hóa Trung Quốc, châu Á có những giá trị
áp dụng cho một chính phủ như sự trung thực, hiệu quả và hiệu lực”, điều này thiết
lập được “kỷ luật và sự ổn định cần thiết cho sự phát triển”. Hình mẫu đưa ra là sự
phát triển thần kỳ của Singapore, Hàn Quốc, Trung Quốc,… Ở đây có thể hiểu
rằng, sự chuyên chế, hạn chế dân chủ và các quyền tự do dân sự, chính trị có thể
giúp thúc đẩy, phát triển kinh tế.
Tuy nhiên, cuộc khủng hoàng tài chính châu Á những năm 1997 đã chấm dứt
những sự cổ vũ cho quan điểm về “những giá trị châu Á”, nó cho thấy các nền
kinh tế mới nổi ở Đông Á vẫn rất yếu ớt, dễ bị tổn thương, và sự phát triển của
châu Á là dựa vào các yếu tố khác, chứ không phải là “các giá trị châu Á”. Mặc
dầu vậy, “các giá trị châu Á” vẫn còn tồn tại trong tư tưởng của nhiều cá nhân, và
không thể khẳng định rằng trong tương lai, không nổ ra các cuộc tranh luận về sự

cứu, hội thảo, chuyên đề có liên quan đến vấn đề văn hóa và quyền con người.
1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là mối quan hệ giữa văn hóa với nhận thức
và thực trạng nhân quyền ở khu vực châu Á.
Luận văn chỉ tập trung phân tích ảnh hưởng của quan điểm về “những giá trị
châu Á”, không mở rộng sang các học thuyết, quan điểm khác về văn hóa và nhân
quyền trong khu vực.
Tổng quan tài liệu
1. Trung tâm nghiên cứu quyền con người, quyền công dân, Khoa Luật
ĐHQGHN (2011), Tư tưởng về Quyền con người: Tuyển tập tư liệu thế giới và
Việt Nam, NXB Lao động – Xã hội, Hà Nội
“tuyển chọn những văn kiện, đoạn trích và tuyên bố mà chúng tôi cho rằng
mang tính chất tiêu biểu, phản ánh nhận thức và tư tưởng của nhân loại về nhân
quyền, được sắp xếp theo trình tự lịch sử”.
2. Trường ĐHQG Hà Nội, Khoa Luật (2012), Về Pháp quyền và chủ nghĩa
hợp hiến, NXB Lao động – Xã hội, Hà Nội.
“cuốn sách bao gồm 22 tiểu luận của các học giả nước ngoài đề cập đến các
nguyên lý nền tảng, các yếu tố cấu thành và một số vấn đề có thể coi là những yêu
cầu chung của mọi nền pháp quyền và chủ nghĩa hợp hiến, cụ thể như pháp luật,
hiến pháp, dân chủ, quyền con người – quyền công dân, ”
“Trong tiểu luận này, Amartya phản bác những lý luận của các nhà độc tài tại
Châu Á cho rằng nhân quyền và tự do không phải là các giá trị Á Đông nên không
thích hợp với văn hóa Á Đông”.
3. Hồ Sĩ Quý (2005), Về giá trị và giá trị châu Á, NXB Chính trị Quốc gia, Hà
Nội.
“ trong đó những vấn đề giá trị và giá trị Châu Á được tác giả luận giải một
cách khoa học và có hệ thống. Tác giả đã phân tích những giá trị truyền thống
Châu Á trong bối cảnh thế giới đương đại và có sự đối sánh với những hệ giá trị
khác, tổng hợp những quan điểm điển hình của một số học giả có uy tín trong và
3

o/kinhte/FA_Confucius_Democracy_trans.htm
“Văn hóa tương tác với các lực lượng kinh tế-xã hội, các thể chế chính trị,
thực hành chế độ, và giới lãnh đạo để xác định số phận của chế độ, và không có bất
cứ yếu tốt duy nhất nào là nguyên nhân chính yếu. Giả thuyết các giá trị châu Á đã
sai làm khi tuyên bố rằng dân chủ không thể tồn tại ở châu Á. Tuy nhiên, điều
tương tự cũng đúng khi phản biện rằng hiện đại hóa sẽ tự động hủy diệt các chế độ
đọc tài ở khu vực. Họ có thể sống sót trong một thời gian dài tới đây. Tuy nhiên,
cửa đặt cược vào văn hóa đang được xếp chồng lên nhau chống lại họ”.
4
8. Nguyễn Gia Kiểng (2005), “Các giá trị châu Á?”.
“ các giá trị châu Á chỉ là một diễn văn chứ hoàn toàn không phải là một chủ
thuyết. Không hề có một luận cương hay một cẩm nang nào cả. Tất của chỉ là
những bài viết ngắn và những cuộc phỏng vấn bằng tiếng Anh được đăng trên nhật
báo The International Herald Tribune và tập san Foreign Affairs. Trong số những
người chủ xướng và hô hào cho các giá trị châu Á, người ta không thấy một triết
gia, một nhà tư tưởng hay một nhà văn lớn nào, người ta chỉ thấy những công chức
thuộc hai chính quyền Singapor và Malaysia. Cuộc vận động cho các giá trị châu Á
giống như một chiến dịch tuyên truyền hơn là một cuộc thảo luận trí tuệ”.
2. Nội dung, địa điểm và phương pháp nghiên cứu
2.1. Nội dung nghiên cứu
Nghiên cứu này nhằm làm rõ những vấn đề sau:
- Nguồn gốc, đặc điểm, bản chất của quan điểm về “các giá trị châu Á”.
- Tính tương thích của quan điểm về “các giá trị châu Á” với quan điểm chung
trên thế giới về nhân quyền.
- Ảnh hưởng của quan điểm “những giá trị châu Á” đến thực trạng nhân
quyền ở khu vực.
2.2. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin
(duy vật biện chứng và duy vật lịch sử) và quan điểm về nhân quyền của Liên hợp
quốc.

Viết luận văn và trình dự
thảo cho giáo viên hướng
dẫn
6 tháng
4
Hoàn thiện dự thảo theo
yêu cầu của giáo viên
hướng dẫn
3 tháng
5
Chuẩn bị và bảo vệ luận
văn
1 tháng
Tài liệu tham khảo
1. Trung tâm nghiên cứu quyền con người, quyền công dân, Khoa Luật ĐHQGHN
(2011), Tư tưởng về Quyền con người: Tuyển tập tư liệu thế giới và Việt Nam,
NXB Lao động – Xã hội, Hà Nội.
2. Trường ĐHQG Hà Nội, Khoa Luật (2012), Về Pháp quyền và chủ nghĩa hợp
hiến, NXB Lao động – Xã hội, Hà Nội.
3. Hồ Sĩ Quý (2005), Về giá trị và giá trị châu Á, NXB Chính trị Quốc gia, Hà
Nội.
4. Hồ Sĩ Quý (2006), “Vấn đề giá trị quan châu Á: Nghiên cứu so sánh châu Á và
phương Tây”, Thông tin Khoa học xã hội, 8(284), tr 3-13.
5. Philippe Marchesin (2004), “Dân chủ và phát triển”, Đỗ Sáng lược thuật,
Thông tin Khoa học xã hội, 11(275), tr 37-44.
6. Minxin Pei (2009), “Suy nghĩ lại về sự trỗi dậy của châu Á”, Xuân Tùng dịch,
Thông tin Khoa học xã hội, 9(231), tr 46-53.
7. Andrew J. Nathan (2012), “Tại sao những giá trị châu Á không hề cản trở dân
chủ”, Quang Thành dịch, theo Viet-studies.info.
8. Nguyễn Gia Kiểng (2005), “Các giá trị châu Á?”.