A. MỞ ĐẦU
Trong quan hệ hợp đồng mua bán hang hóa luôn tồn tại ít nhất hai mối quan hệ giữa
người bán và người mua. Trong đó giữa hai chủ thể có mối quan hệ tác động lẫn nhau.
Quyền lợi chủ thể này chính là nghĩa vụ của chủ thể kia. Trong mối quan hệ đó chủ thể
nào cũng có những quyền lợi nhất định, nhưng bên cạnh đó cũng phải đảm bảo những
nghĩa vụ cụ thể. Việc thực hiện các nghĩa vụ và được bảo đảm về quyền lợi chính là cơ
sở pháp lí để cho hợp đồng mua bán hàng hóa diễn ra bình thường trên thị trường. Để
hiểu phần nào về quyền và nghĩa vụ của chủ thể trong quan hệ hợp đồng mua bán hàng
hóa em xin đi vào tìm hiểu vấn đề: “ Tìm hiểu quyền và nghĩa vụ của bên bán trong quan
hệ hợp đồng mua bán hàng hóa”.
B. NỘI DUNG
Căn cứ vào khoản 8 Điều 3 Luật thương mại năm 2005 thì mua bán hàng hóa là: “
Hoạt động thương mại, theo đó bên bán có nghĩa vụ giao hàng, chuyển quyền sở hữu
hàng hóa cho bên mua và nhận thanh toán; bên mua có nghĩa vụ thanh toán cho bên bán,
nhận hàng và quyền sở hữu hàng hóa theo thỏa thuận”.
Khoản 8 Điều 3 đã nêu rõ quyền và nghĩa vụ của các bên trong quan hệ hợp đồng mua
bán hàng hoá. Theo đó bên bán có nghĩa vụ giao hàng, chuyển quyền sở hữu hàng hóa
cho bên mua và có quyền nhận thanh toán. Còn bên mua có nghĩa vụ thanh toán cho bên
bán, có quyền nhận hàng hóa theo thỏa thuận. Trong bài này em xin làm rõ về quyền và
nghĩa vụ của bên bán trong quan hệ hợp đồng mua bán hàng hóa.
+ Về nghĩa vụ của bên bán:
Ta thấy giao hàng và chuyển quyền sở hữu là nghĩa vụ quan trọng và cơ bản nhất của
bên bán trong quan hệ hợp đồng mua bán hàng hóa. Việc thực hiện các
nghĩa vụ khác của bên bán đều có liên quan và nhằm mục đích hoàn thành nghĩa vụ đó.
Thứ nhất: Về nghĩa vụ giao hàng.
Bài tập cá nhân thương mại modul 2 1
Theo quy định của Luật thương mại năm 2005, bên bán phải giao hàng, chứng tử theo
thỏa thuận trong hợp đồng về số lượng, chất lượng, cách thức đóng gói, bảo quản và các
quy định khác trong hợp đồng. Trường hợp không có thỏa thuận cụ thể, bên bán có nghĩa
vụ giao hàng và chứng từ liên quan theo quy định pháp luật. Ta thấy bên bán phải
giao hàng đúng đối tượng và đúng chất lượng. Đối tượng và chất lượng là những nội
Bên bán phải giao hàng đúng đối tượng vào thời hạn và tại địa điểm mà hai bên đã
thỏa thuận như nội dung hợp đồng. Nếu việc chuyển giao hàng không đúng thời hạn và
địa điểm thì bên bán phải chịu trách nhiệm. Trong trường hợp hợp đồng không có thỏa
thuận về thời hạn giao hàng thì bên bán phải giao hàng trong một thời hạn hợp lí kể từ
sau khi giao kết hợp đồng một thời gian hợp lí. Nếu các bên không có thỏa thuận về địa
điểm giao hàng thì địa điểm giao hàng cụ thể mà bên bán phải thực hiện được áp dụng
cụ thể theo Khoản 2 Điều 53.
+ Thứ hai: Nghĩa vụ chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa cho bên mua.
Trong hợp đồng mua bán hàng hóa, bên bán phải đảm bảo tính hợp pháp về quyến sở
hữu và việc chuyển giao quyền sở hữu đối với hàng hóa cho bên mua. Đảm bảo quyền
sở hữu của bên mua đối với hàng hóa đã bán không bị tranh chấp bởi bên thứ ba, Trong
trường hợp hàng hóa bị tranh chấp bởi người thư ba thì bên bán phải đứng về phía bên
mua để bảo vệ quyền lợi của bên mua, nếu người thứ ba có quyền sở hữu một phần hoặc
toàn bộ tài sản mu bán thì bên mua có quyền hủy bỏ hợp đồng và yêu cầu bên bán bồi
thường thiệt hại. Khi chuyển giao hàng hóa yêu cầu bên bán cũng đồng thời phải chuyển
giao quyền sở hữu hàng hóa cho bên mua. Vì việc chuển quyền sở hữu chính là cơ sở
pháp lý để bên mua có toàn quyền quyết định, sở hữu và định đoạt đối với hàng hóa đó.
Theo Điều 62 Luật thương mại năm 2005 thì “ Trừ trường hợp pháp luật có quy định
khác hoặc các bên có thỏa thuận khác, quyền sở hữu được chuyển từ bên bán sang bên
mua kể từ thời điểm hàng hóa được chuyển giao”.
Bài tập cá nhân thương mại modul 2 3
Trên đây là nghĩa vụ của bên bán trong hợp đồng mua bán hàng hóa. Vậy quyền của
bên bán trong hợp đồng mua bán hàng hóa được thể hiện ra sao?
Theo như Khoản 8 Điều 3 Luật thương mại 2005, cũng như mục đích thực tế tham gia
vào hoạt động mua bán hàng hóa thì quyền lợi quan trọng nhất của bên bán đó là quyền
nhận thanh toán đối với hàng hóa đã chuyển giao. Việc thanh toán có thể do các bên thỏa
thuận trong hợp đồng về giá cả, phương thức thanh toán, thời hạn, và địa điểm thanh
toán. Vậy rong trường hợp không có thảo thuận thì sao? Luật thương mại đã dự liệu
những vấn đề có thể xảy ra như sau:
Bên mua phải thanh toán đúng địa điểm và đúng thời gian mà hai bên đã thỏa thuận. Nếu