Nghiên cứu áp dụng kỹ thuật di truyền phân tử để xác định
gen liên quan đến tính trạng sinh sản của lợn tại Việt nam.

Lê Thị Thuý , Phạm Doãn Lân, Nguyễn Văn Hậu,
Trần Thu Thuỷ, Lu Quang Minh, Nguyễn Đăng Vang1. Đặt vấn đề

Hiệu quả của chăn nuôi lợn phụ thuộc rất nhiều vào khả năng sinh sản, đặc
biệt là số lứa đẻ và số con trên 1 lứa đẻ. Trong hơn 40 năm qua, bằng rất nhiều các
biện pháp nh thay đổi điều kiện chăm sóc nuôi dỡng, sử dụng các dòng mẹ cao sản
thông qua sự lai tạo đ cải tiến và nâng cao số con trên một lứa đẻ trong các giống
lợn trên thế giới. Tuy nhiên sự đáp ứng chọn lọc tính trạng này trên lợn hết sức
biến động (Bolet và CS, 1989), chọn lọc chỉ dựa vào chỉ số tỷ lệ trứng chín và sức
sống của phôi (Neal, 1989).
Sự phát triển của kỹ thuật sinh học phân tử mở ra triển vọng xác định
những gen đơn điều khiển tính trạng sinh sản. Gần đây, tổ hợp với sự sai khác di
truyền ở locus của gen tiếp nhận oestrogen (ESR) cũng đ đợc khám phá
(Rothschild, 1997). Ông cũng phát hiện ra rằng, gen tiếp nhận Oestrogen không
những ảnh đến số con sinh ra, số con còn sống/lứa đẻ cũng nh số vú mà còn ảnh h-
ởng đến tăng trọng /ngày và độ dày mỡ lng. Bằng kỹ thuật này áp dụng cho công
tác chọn giống, trên cơ sở tăng tần số các alen mong muốn đ làm tăng đợc số
con/lứa từ 1,25 con lên 1,5 con ở lợn Meishan, lợn Large White ( Rothschild và
CS, 1994, 1996 và Short ,CS 1995) với P<0.01.

Lợn Bản nuôi tại nuôi tại Sơn la, Hà Giang cho số con đẻ ra rất thấp, chỉ đạt 7
con/lứa, trong khi lợn Móng cái, lợn Lang Hồng có thể cho trung bình đến 11-12
con, có cá thể cho đến 16-18 con/lứa, lơn ỉ đạt 10 con/lứa lợn Landrace, Đại
Bạch đạt 8,5-9,5 con/lứa . Đây là sự sai khác rất lớn giữa các giống lợn nuôi tại
Viêt nam


3. Kết quả và thảo luận.

Sau khi cắt sản phẩm PCR đoạn gen tiếp nhận Oestrogen bằng enzym
AvaI cho thấy alen A cho 2 băng có kích thớc 109 và 76 bp và alen B cho 3 băng
có kích thớc 76, 62 và 47 bp. Trong đó alen A là dạng bình thờng còn alen B là
dạng đột biến do nucleotit T chuyển thành C tại vị trí 1665 . Sự thay đổi này sẽ dẫn
đến enzym AvaI nhận ra và cắt tại vị trí đó, do vậy từ băng 109 bp sẽ tạo ra hai
băng nhỏ là 62 và 47 bp. Nh vậy kiểu gen bình thờng AA chỉ cho 2 băng, kiểu gen
AB sẽ cho 4 băng và kiểu gen đột biến BB sẽ cho 3 băng trên điện di.

AvaI

Allele A

109 bp 76 bp
AvaI AvaI

Allele
B

47 bp 62 bp 76 bp
Sơ đồ vị trí cắt của enzym AvaI


n=26

0

7.7

92.3

3.85

96.15

Bản (Thái)

n=26

0

0

100

0

100

ỉ

n=20



90

5

95

Landrace

n=24

70.84

29.16

0

85.42

14.58Từ kết quả trên cho thấy, tần số kiểu gen đột biến BB và tần số alen B ở các
giống lợn nội Việt Nam rất cao trong khi ở giống lợn ngoại Landrace lại rất thấp
(90, 92,4 và 100% ở lợn Lang Hồng, Móng cái, lợn Bản và lợn ỉ so với 29.16% ở
lợn Landrace). Ngợc lại tần số kiểu gen bình thờng AA và alen A rất cao ở lợn
Landrace và rất thấp ở lợn Nội (70,84 và 85,42 so với 0 đến 3,85 và 5 %. ở lợn ỉ,
Bản , Móng cái và Hmông tơng ứng. Nếu đem so sánh kết quả nghiên cứu này của
chúng tôi với kết quả của C. Drogemuler và cộng sự (1997) là tần số alen bình th-
ờng A ở các giống lợn ngoại Landrace, Duroc, Yorkshire rất cao, đạt 87% trong


* Lợn Móng cái có 2 kiểu gen: AB và BB trong đó AA có 7,7% và BB
chiếm tới 92,3%, tơng ứng với tần số alen A và B : 3,85% và 96,15%.

* Lợn Lang hồng có cả 3 kiểu gen: AA, AB và BB với tần số kiểu gen tơng
ứng là: 5%, 5% và 90%. Tần số alen: A và B tơng ứng là 5% và 95%

* Lơn Landrace chỉ có 2 kiểu gen: AA và AB nhng ngợc lại với lợn nội, tần
số kiẻu gen AA rất trội chiếm 70,84 % và AB chiếm 29,16%. Tần số alen A và
B tơng ứng 85,42% và 14,58%.

- Có sự sai khác rất đáng kể về kiểu gen, tần số kiểu gen và alen giữa các
giống lợn truyền thống của Việt nam và lơn cao sản nhập nội Landrace. Điều này
liên quan đén các tính trạng hoàn toàn khác nhau về số con sinh ra trên lứa đẻ,
năng suất và chất lợng thịt giữa các giống và cần phải tiếp tục các nghiên cứu tiếp
theo.

Summary
Study on application of the molecular genetic techniques to determine
polymorphism of gene related to reproduction trait of pig breeds in Vietnam. 136 DNA tisues samples from five Vietnamese native pig breeds : Mong
Cai, Lang hong, Ban, Hmong, I and one from exotic pig breed: Landrace in
Vietnam were used in this study. All animals are unrelated Primer ESR3 and
ESR4 were used.in PCR reaction for detecting Oestrogen receptor gene genotypes
(ESR) The amplified flagment was digested with AvaI estriction
enzyme. Electrophoresis was performed at constant voltage of 80 volts for 2 hours
in 4%Agarose The gel were stained with Ethidium Bromide and photographed.
DNA marker number 10 (M) is 0.2 àl of pBR322/MspI digested. Length of

exotic pig breeds in Vietnam. This is very interesting rerults. Further research
should be analysed in allele frequencies, the relationship between them, develop
homozygous and sequencing and apply in improvement in a breeding
progamme.