B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
(
LÊ TH QUNH TRANG
GII PHÁP NÂNG CAO CHT LNG
TÍN DNG TI NGÂN HÀNG TMCP
PHÁT TRIN NHÀ TPHCM LUN VN THC S KINH T
TP.H Chí Minh – Nm 2010
TP.H Chí Minh – Nm 2010
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan Lun vn “Gii pháp nâng cao cht lng tín dng ti Ngân
hàng TMCP Phát Trin Nhà TP.HCM” là công trình nghiên cu đc lp ca tôi.
Các s liu nêu trong lun vn đc s dng trung thc, rõ ràng và có trích dn
ngun.
Các kt qu nghiên cu trong lun vn là trung thc và cha đc công b trong bt
k công trình nghiên cu nào.
Tác gi LÊ TH QUNH TRANG
MC LC
Trang
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
2.4 MT S TN TI VÀ NGUYÊN NHÂN NH HNG CHT LNG
TÍN DNG TI HDBANK 48
2.4.1 Mt s tn ti v cht lng tín dng HDBank 48
2.4.2 Nguyên nhân nh hng cht lng tín dng HDBank 49
2.4.2.1 Nguyên nhân ch quan 49
2.4.2.2 Nguyên nhân khách quan 51
CHNG 3: GII PHÁP NÂNG CAO CHT LNG TÍN DNG TI HDBANK . 54
3.1 NH HNG VÀ MC TIÊU PHÁT TRIN HDBANK N NM 2015 54
3.2 MT S GII PHÁP NÂNG CAO CHT LNG TÍN DNG TI HDBANK 56
3.2.1 Gii pháp đi vi các c quan qun lý Nhà nc 56
3.2.2 Gii pháp đi vi chính quyn đa phng 57
3.2.3 Gii pháp đi vi HDBank 57
KT LUN 66
TÀI LIU THAM KHO DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT - CBTD : Cán b tín dng
- HTD : Hp đng tín dng
- NH : Ngân hàng
- NHNN : Ngân hàng Nhà nc
- NHTM : Ngân hàng thng mi
- SXKD : Sn xut kinh doanh
- TBCN : T bn ch ngha
- TCKT : T chc kinh t
- TCTD : T chc tín dng
- TDNH : Tín dng Ngân hàng
- TMCP : Thng mi c phn
mô, kinh t th gii đang dn hi phc. Nm trong xu th chung đó, kinh t Vit
Nam cng có nhng bc ci thin đáng k.
Ngành tài chính-ngân hàng nói riêng đang cn mt s chun b tt , nâng cao
nng lc hot đng , nâng cao tính chuyên nghip và cht lng ca các sn phm
dch v cung cp ra th trng đ có th cnh tranh vi các Ngân hàng nc ngoài
đang hot đng ti Vit Nam. Vi đc đim hot đng ca các Ngân hàng thng
mi Vit Nam là ngun thu t tín dng vn chim mt t trng ln trong c cu thu
nhp thì d dàng thy rõ, cn chn chnh và nâng cao cht lng trc khi chúng ta
bc vào cnh tranh bình đng vi các Ngân hàng nc ngoài. Chính vì th, vic
nâng cao cht lng tín dng là vn đ ct yu nht trong hot đng qun tr, hot
đng kinh doanh ca các Ngân hàng, nht là trong giai đon kinh t nh hin nay.
Bi l, gia tng trng và nâng cao cht lng tín dng luôn có mi quan h cht
ch vi nhau. Làm th nào đ va tng trng tín dng tt nhng vn đm bo cht
lng tín dng cao luôn là vn đ mà Ngân hàng đc bit quan tâm.
Xut phát t nhn đnh đó, cng nh qua quá trình công tác ti Ngân hàng
TMCP Phát Trin Nhà TPHCM, nhn thy hot đng kinh doanh tuy đt nhiu kt
qu kh quan nhng vn còn mt s tn ti cn gii quyt đ góp phn nâng cao
cht lng tín dng, vi s hng dn tn tình ca TS. Li Tin Dnh là ngi
hng dn khoa hc cùng s h ca các đng nghip, tôi xin chn đ tài “Gii
pháp nâng cao cht lng tín dng ti Ngân hàng TMCP Phát Trin Nhà
TPHCM” làm lun vn tt nghip Thc s kinh t chuyên ngành Kinh t tài chính-
Ngân hàng.
2. MC TIÊU NGHIÊN CU CA TÀI
Lun gii các c s khoa hc liên quan đn các mt hot đng ca công tác tín
dng.
Tham kho kinh nghim ca các nc trong công tác nâng cao cht lng tín dng,
nhp vào nn kinh t th gii mt cách mnh m.
6. KT CU CA LUN VN
- Ngoài phn m đu, phn kt lun, kt cu ca đ tài gm có 03 chng:
Chng I: Nhng vn đ lý lun c bn v tín dng, cht lng tín dng Ngân hàng
thng mi. Bên cnh đó, đ tài cng dn chng kinh nghim v nâng cao cht
lng tín dng ca M, Thái Lan, Hàn Quc và Trung Quc.
Chng II: Thc trng cht lng tín dng ti Ngân hàng TMCP Phát Trin Nhà
TPHCM.
Chng III: Gii pháp nâng cao cht lng tín dng ti Ngân hàng TMCP Phát
Trin Nhà TPHCM.
-1-
CHNG 1:
NHNG VN LÝ LUN C BN V TÍN DNG
NGÂN HÀNG VÀ CHT LNG TÍN DNG NGÂN HÀNG
THNG MI
1.1. LÝ LUN CHUNG V TÍN DNG.
1.1.1. Khái nim v tín dng.
Tín dng (Credit) là quan h vay mn, quan h s dng vn ln nhau gia
ngi đi vay và ngi cho vay da trên nguyên tc hoàn tr, kèm theo li tc khi
đn hn. Nh vy, tín dng có th hiu mt cách đn gin là mt quan h giao dch
gia hai ch th, trong đó mt bên chuyn giao tin hoc tài sn cho bên kia bng
nhiu hình thc nh: cho vay, bán chu hàng hoá, chit khu, bo lãnh,… đc s
dng trong mt thi gian nht đnh và theo mt s điu kin nht đnh nào đó đã
tha thun.
1.1.2. Quá trình ra đi và bn cht ca tín dng.
- Quá trình ra đi.
Theo tiêu thc này tín dng đc chia làm 03 loi:
- Tín dng ngn hn: là loi tín dng có thi hn không quá 12 tháng (1nm).
Tín dng ngn hn thng đc s dng đ cho vay b sung vn lu đng trong
kinh doanh và các nhu cu thiu ht tm thi v vn ca các ch th vay vn.
- Tín dng trung hn: là loi tín dng có thi hn t trên 1 nm đn 5 nm,
tín dng trung hn thng đc s dng đ cho vay sa cha, ci to tài sn c
đnh, các nhu cu mua sm tài sn c đnh… có thi gian thu hi vn nhanh hoc
các nhu cu thiu ht vn nhng có thi hn hoàn vn trên mt nm.
- Tín dng dài hn: là loi tín dng có thi hn t trên 5 nm, tín dng dài
hn thng đc s dng đ cho vay các nhu cu mua sm tài sn c đnh, xây
dng c bn…có thi gian thu hi vn lâu (thi gian hoàn vn vay trên 5 nm).
Cn c vào mc đích s dng vn vay: có tín dng sn xut và tín dng
tiêu dùng.
- Tín dng cho sn xut, lu thông hàng hoá: là loi tín dng đc cung cp
-3-
cho các nhà sn xut và kinh doanh hàng hoá. Nhm đáp ng nhu cu v vn trong
quá trình sn xut kinh doanh đ d tr nguyên vt liu, chi phí sn xut hoc đáp
ng nhu cu thiu vn trong quan h thanh toán gia các ch th kinh t.
- Tín dng tiêu dùng: là loi tín dng đc s dng đ cho vay các nhu cu
tiêu dùng. Loi tín dng này thng đc s dng đ cho vay các cá nhân đáp ng
cho nhu cu phc v đi sng và thng đc thu hi dn t ngun thu nhp ca cá
nhân vay vn.
Cn c vào mc đ tín nhim đi vi khách hàng: có tín dng có bo
đm và tín dng không có bo đm bng tài sn.
- Tín dng có bo đm bng tài sn: là loi tín dng mà theo đó ngha v tr
n ca ch th vay vn đc bo đm bng tài sn ca ch th vay vn, tài sn hình
thành t vn vay hoc bo đm bng tài sn ca bên th ba.
- Tín dng không có bo đm bng tài sn: là loi tín dng mà theo đó Ngân
hàng ch đng la chn khách hàng đ cho vay trên c s khách hàng có tín nhim
1.1.4. Vai trò ca tín dng ngân hàng trong nn kinh t th trng.
Trong nhng nm qua, nn kinh t nc ta đã đt đc nhng thành tu
đáng k, GDP nm sau cao hn nm trc, thu nhp bình quân đu ngi cng
tng, đi sng ngi dân đc ci thin. t đc nhng kt qu nh vy phi k
đn mt nhân t đóng góp quan trng vào s phát trin kinh t đt nc chính là
TDNH. Nht là khi mà c nc đang thc hin công nghip hoá, hin đi hoá, cng
nh tng bc ch đng hi nhp sâu vào kinh t quc t, thì vn cho nn kinh t
li càng cn hn bao gi ht. Vì vy, vai trò ca TDNH ngày càng đc khng
đnh. c biu hin nh sau:
1.1.4.1. Tín dng ngân hàng thúc đy quá trình tích t tp trung vn
nhàn ri trong xã hi và nâng cao hiu qu s dng vn.
Vi chc nng là trung gian tài chính đng gia ngi gi tin và ngi đi
vay, ngân hàng đã bin mi ngun tin t phân tán trong xã hi thành ngun vn tp
trung, qua đó điu hoà quan h cung - cu v tin t trong xã hi, tha mãn tt nhu
cu ca khách hàng.
Là mt đn v kinh doanh trong lnh vc tin t vi mc đích li nhun, các
-5-
ngân hàng thng mi luôn tìm cách đ ti đa hoá li nhun ca mình. Li tc thu
đc ca ngân hàng đc hình thành t hai hot đng ch yu là: hot đng tín
dng và các hot đng dch v ca ngân hàng. Trong đó thu t hot đng tín dng
là ch yu. Tín dng đây đc hiu là hot đng cho vay ca ngân hàng. Vy
ngân hàng ly vn đâu ra đ cho vay? Phi chng là vn t có ca ngân hàng. Các
ngân hàng phi huy đng vn t các t chc kinh t, cá nhân và các tng lp dân c
trong xã hi sau đó phân phi li mt cách hp lý. Chính nh có TDNH mà các ch
th “tha” vn có c hi không nhng bo tn vn mà còn to thu nhp (thu lãi),
còn đi vi các ch th “thiu” vn, TDNH giúp h b sung vn đ có đ vn cho
sn xut kinh doanh hoc đáp ng nhu cu đi sng. Ngun vn nhàn ri mà ngân
hàng huy đng bao gm:
+ Vn tm thi nhàn ri ca t chc kinh t.
kinh t, góp phn đy nhanh quá trình tái sn xut đa nn kinh t nc nhà ngày
càng phát trin.
1.1.4.3. Tín dng ngân hàng có vai trò quan trng trong vic t chc
điu hoà lu thông tin t.
Các ngân hàng thng mi khi thc hin cp tín dng cho nn kinh t, tc là
đã to ra kh nng cung ng tin t. Ngc li, khi ngân hàng nhà nc thu hp tín
dng tc làm gim lng tin trong lu thông. NHNN s dng tín dng nh mt
công c điu tit lu thông tin t qua vic thc hin chính sách tin t nh d tr
bt buc, lãi sut tái chit khu, hn mc tín dng, công c th trng m…Hn
na, quá trình hot đng TDNH gn lin vi vic thanh toán không dùng tin mt
góp phn gim bt lng tin mt lu thông trên th trng nhm mc đích n đnh
lu thông tin t. iu này, đng ngha vi vic làm gim lm phát-mt vn đ mà
nn kinh t phi đng đu khi tc đ tng trng gia tng nhanh.
Nh vy, TDNH đc coi là mt công c có th điu hoà vn trên phm vi
toàn b nn kinh t quc dân.
1.1.4.4. Tín dng ngân hàng góp phn nâng cao nng lc cnh tranh
quc gia.
Thông qua vic đu t vn đ hin đi hoá máy móc thit b, đi mi công
-7-
ngh ca các doanh nghip hay qua đu t tín dng vào các ngành kinh t mi nhn
ca đt nc, TDNH đã góp phn làm gim giá thành sn phm, nâng cao kh nng
cnh tranh ca các doanh nghip trên th trng quc t.
1.2. MT S VN C BN V CHT LNG TÍN DNG CA
NHTM.
1.2.1. Khái nim cht lng tín dng .
Cht lng tín dng là mt phm trù rng, bao hàm nhiu ni dung trong đó
có ni dung quan trng và có tính lng hoá nht là t l n quá hn trên tng d
n. Theo quan đim thông thng ca các ngân hàng thng mi Vit Nam và
lng tín dng ca các ngân hàng. Theo quyt đnh s 493/2005/Q-NHNN ngày
22/04/2005 ca Thng đc Ngân hàng Nhà Nc Vit Nam “ V/v Ban hành quy
đnh v phân loi n, trích lp và s dng d phòng đ x lý ri ro tín dng trong
hot đng ngân hàng ca TCTD” đã đánh giá chính xác hn cht lng tín dng
ca các TCTD. Theo Quyt đnh 493 thì n xu là n thuc nhóm 3,4,5 theo cách
phân loi n di đây.
Ch tiêu này phn ánh n xu ca mt ngân hàng, t l này càng thp càng
tt. Thc t, ri ro trong kinh doanh là không tránh khi, nên ngân hàng thng
chp nhn mt t l nht đnh đc coi là gii hn an toàn. Mc gii hn này mi
nc là khác nhau, riêng Vit Nam hin nay chp nhn t l là 5%.
* Cách phân loi n :
Theo Quyt đnh s 127/2005/Q-NHNN ngày 03/02/2005 (có hiu lc
ngày 17/03/2005) ca Thng đc NHNN VN v vic sa đi, b sung mt s điu
ca quy ch cho vay ca TCTD đi vi khách hàng ban hành kèm theo Quyt đnh
s 1627/2001/Q-NHNN ngày 31/12/2001 quy đnh li cách phân loi n quá hn
nh sau: Toàn b s d n gc ca khách hàng có khon n điu chnh k hn tr
n hoc gia hn n vay đc coi là n quá hn. Trong đó điu chnh k hn n là
vic ngân hàng chp thun thay đi k hn tr n gc và/hoc lãi vay trong phm vi
thi hn cho vay đã tho thun ti HTD; gia hn n vay là vic ngân hàng chp
thun kéo dài thêm mt khong thi gian tr n gc và/hoc lãi vay vt quá thi
hn cho vay đã tho thun trong HTD và cht lng tín dng đc th hin là t
l n quá hn trên tng d n.
Vic phân loi n quá hn theo Quyt đnh s 127/2005/Q-NHNN đã có nhiu
thay đi nhng vic phân loi n quá hn vn còn da vào tiêu chí thi gian quá
hn ca khon vay ch cha tính đn tiêu chí ri ro ca khon vay nên cha phn
-9-
nh chính xác cht lng ca hot đng tín dng.
Theo Quyt đnh s: 493/2005/Q-NHNN ngày 22/4/2005 ca Thng đc Ngân
hàng Nhà nc Vit Nam “V/v Ban hành quy đnh v phân loi n, trích lp và s
hn tr n ln đu, tr các khon n điu chnh k hn tr n ln đu phân loi vào
nhóm 2; Các khon n đc min hoc gim lãi do khách hàng không đ kh nng
tr lãi đy đ theo hp đng tín dng.
N nhóm 4 (N nghi ng) bao gm:
- N quá hn t 181 ngày đn 360 ngày; Các khon n c cu li thi hn tr
n quá hn di 90 ngày theo thi hn tr n đc c cu li ln đu; Các khon n
c cu li thi hn tr n ln th hai.
N nhóm 5 (N có kh nng mt vn) bao gm:
- Các khon n quá hn trên 360 ngày; Các khon n c cu li thi hn tr n ln
đu quá hn t 90 ngày tr lên theo thi hn tr n đã đc c cu li ln đu; Các
khon n c cu li thi hn tr n ln th hai quá hn theo thi hn tr n đc c
cu li ln th hai; Các khon n c cu li thi hn tr n ln th ba tr lên, k c
cha b quá hn hoc đã quá hn; Các khon n khoanh, n ch x lý.
Các khon n nu có đ c s đ đánh giá là kh nng tr n ca khách hàng b suy
gim thì phi phi tính mt cách chính xác, minh bch đ phân loi n vào các
nhóm n phù hp vi mc đ ri ro, c th:
- Nhóm 2: Các khon n tn tht ti đa 5% giá tr n gc.
- Nhóm 3: Các khon n tn tht t trên 5%-20 % giá tr n gc.
- Nhóm 4: Các khon n tn tht t trên 20% - 50% giá tr n gc.
- Nhóm 5: Các khon n tn tht trên 50% giá tr n gc.
Vic phân loi n theo Quyt đnh 493 và quyt đnh 18 ca Ngân hàng Nhà nc
va da vào tiêu chí thi gian quá hn ca khon vay, va da vào tiêu chí ri ro
ca khon vay đã làm cho các ngân hàng phi đánh giá li thc s các khon n đã
cho khách hàng vay và có th đánh giá chính xác hn v cht lng tín dng ca
mình.
- Ch tiêu hiu sut s dng vn: ch tiêu này đc tính theo công thc (1.2) di
đây:
-11-
Hiu sut s dng vn =
tiêu này thp hn NHTM khác cho vay các doanh nghip thng mi. Nh vy,
không vì th mà cht lng cho vay ca NHTM này kém hn. T thc t trên, đ có
nhn xét tng đi chính xác v cht lng tín dng thì các tiêu thc tính toán phi
thng nht, vòng quay tín dng phi tính toán cho tng loi vay, thi hn vay và
tng đi tng vay c th.
- Ch tiêu li nhun: ch tiêu này đc tính theo công thc (1.4) di đây:
-12-
Li nhun =
Li nhun t hot đng tín dng
(1.4)
Tng d n tín dng
Li nhun t hot đng tín dng ca NHTM chim t 70%-85% tng li
nhun ca NHTM. Nu li nhun ca mt ngân hàng nào đó tng lên hàng nm,
trong mt s trng hp, có th cho thy cht lng tín dng đc nâng lên. Ch
tiêu này phn ánh kh nng sinh li ca tín dng. Li nhun đây phn ánh chênh
lch gia chi phí đu vào (lãi sut huy đng) và thu lãi đu ra. Ch tiêu này đc
hiu rng mt khon tín dng ngn hn hay dài hn không th xem là có cht lng
cao nu nó không đem li li nhun cho ngân hàng. Ch tiêu này cao chng t các
khon cho vay ca Ngân hàng sinh li và ngc li ch tiêu này thp chng t các
khon vay không sinh li, đng ngha vi cht lng tín dng cha tt. ánh giá
cht lng khon tín dng trên c s cn c vào li nhun thu đc ca các NHTM,
đây cng là ch tiêu tng đi vì nó ph thuc vào nhiu yu t nh: chính sách lãi
sut, chính sách khách hàng v.v. Thông thng trong hot đng ngân hàng, nu cht
lng tín dng NHTM tt, t l n xu thp thì li nhun t hot đng tín dng s
cao hn khi cùng mt mc d n so vi các ngân hàng khác.
mnh, khai thác đc các c hi đng thi phi hn ch đn mc thp nht các
đim yu và vt qua đc các thách thc.
i vi các ngân hàng có quy mô nh, vn ít, trình đ thông tin mc thp hoc
trung bình nh khi ngân hàng c phn nh thì chc chn không th la chn th
trng mc tiêu là th trng bán buôn vi các doanh nghip ln hoc các tp đoàn
đa quc gia… vì nó vt quá kh nng cung cp tín dng và dch v ngân hàng.
Trong điu kin đó th trng mc tiêu ca các ngân hàng này ch có th là các
doanh nghip va và nh và các khách hàng cá nhân.
1.2.3.4. Chính sách tín dng ca NHTM.
Hot đng tín dng mang tính cht sng còn đi vi NHTM, hn th na
chc nng huy đng và cho vay quyt đnh quy mô, cht lng, sn phm ngân
hàng to nên b mt ngân hàng trc công chúng. Chính sách tín dng đóng vai trò
then cht điu tit các mt hot đng nh: huy đng vn và cho vay, lãi sut, sn
-14-
phm tín dng, k thut qun lý ri ro tín dng và thu hút khách hàng… nhm thc
hin các mc tiêu chin lc đ ra trong kinh doanh. Vì vy, trong tng thi k nht
đnh, các NHTM phi đnh hng xây dng mc tiêu phn đu c th đ đnh
hng tích cc đn vic điu chnh mi hot đng NHTM. Mt chính sách tín dng
hp lý s to điu kin cho NHTM s dng ti u hoá ngun vn ca mình khi cho
vay, đm bo an toàn trong kinh doanh là điu kin quan trng đ nâng cao cht
lng tín dng ca NHTM.
1.2.3.5. Lãi sut và qun lý ri ro lãi sut.
Lãi sut là yu t quan trng tác đng đn cht lng tín dng, là ht nhân
quan trng ca chính sách tín dng ca NHTM, lãi sut đu vào và đu ra quyt
đnh đn chi phí và thu nhp ca NHTM. Mi s thay đi v lãi sut, cng nh s
điu chnh chênh lch lãi sut cho vay và lãi sut huy đng vn đu đt NHTM vào
tình trng khó khn trc sc ép cn phi thay đi toàn b cu trúc v tài sn cng
nh ngun vn ca NHTM, hn ch nhng tác đng tiêu cc ca lãi sut đn đi
sng kinh doanh ca NHTM có th làm tng chi phí ngun vn và gim li nhun
s đánh giá đúng, la chn đc khách hàng, phng án, d án tt đ cho vay, bo
lãnh. T đó góp phn m rng và nâng cao cht lng tín dng.
1.2.4. Nhng bài hc kinh nghim đi vi vic nâng cao cht lng tín dng
Ngân hàng thng mi ca mt s nc trên th gii.
1.2.4.1 M.
T 2008 đn nay, th gii chng kin mt thc t là chính ti quc gia hùng
mnh nht toàn cu, ni sn sinh ra nhng hc thuyt v kinh t và có nhiu nhà
kinh t hc nhn Gii thng Nobel phi đi mt vi cuc khng hong tài chính
mi vi quy mô ln hn nhiu so vi các cuc khng hong tng xy ra trc đây,
buc ngi ta phi xem xét li chính nhng vn đ c bn v lý thuyt kinh t có
liên quan đn t do hóa thng mi, trong đó có l quan trng nht là mi quan h
gia nguyên tc t điu tit ca th trng và vai trò điu tit ca Chính ph.
Cuc khng hong ln này bt ngun t tình trng quá d dãi ca các ngân
hàng M trong 10 nm gn đây, cho vay t các khon tin ln đ mua nhà vi
nhng hp đng không đt tiêu chun, to thành “nn kinh t bong bóng”. Khi th