B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
j
NGUYN TH HI ÁNH GIÁ CÁC NHÂN T NH HNG
N S THA MÃN VI CÔNG VIC CA
NHÂN VIÊN NGÀNH CAO SU – TRNG
HP CÁC CÔNG TY CAO SU TI TNH
DAKLAK Chuyên nghành:Kinh t phát trin
Mã s : 60.31.12
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN: TS.THÁI TRÍ DNG
THÀNH PH H CHÍ MINH – 2009
LI CAM OAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cu ca riêng tôi. Các s liu, kt qu
nêu trong lun vn là trung thc và cha đc ai công b trong bt c công trình
nào khác.
Các s liu, kt qu do tác gi trc tip thu thp, thng kê và x lý. Các ngun
d liu khác đc tác gi s dng trong lun vn đu có ghi ngun trích dn và
xut x. iii
DANH MC T VIT TT
CBCNV Cán b công nhân viên
EFA Phân tích nhân t
JDI Ch s mô t công vic
mtlv Bin quan sát v Môi trng làm vic
Cbdx Bin quan sát v Công bng đi x
Chtt Bin quan sát v C hi thng tin
Chdt Bin quan sát v C hi đào to
Bng 4.7 Bng đánh giá đ phù hp ca mô hình 52
Bng 4.8 Bng kim đnh đ phù hp ca mô hình 52
Bng 4.9 Kt qu hi quy s dng phng pháp Enter 53
v
Bng 4.10 im trung bình ca các nhân t. 55
Bng 5.1 So sánh kt qu kt qu nghiên cu và mc tiêu nghiên cu 66
DANH SÁCH HÌNH TRONG LUN VN
Hình 2.1 S đ t chc công ty cao su k Lk 17
Hình 2.2 Chi phí đào to qua các nm 19
Hình 3.1 Quy trình nghiên cu 25
Hình 4.1 Biu đ tn s phn d chun hoá ca mô hình 50
Hình 4.2 Biu đ phân tán gia giá tr d đoán và phn d ca mô
hình
50
Hình 4.3 th đim trung bình ca các nhân t 56
vi
MC LC
TÓM TT
1
PHN M U
2
1 Gii thiu 2
2 Câu hi nghiên cu 3
3 Mc tiêu và ý ngha ca nghiên cu 3
4 i tng và phm vi nghiên cu 4
5 Phng pháp nghiên cu 4
4.2.1 Kim đnh đ tin cy ca thang đo bng Cronbach’s Alpha 36
4.2.2 Phân tích nhân t 40
4.2.2.1. Phân tích nhân t cho các vn đ liên quan đn công
vic
40
4.2.22 Phân tích nhân t vi thành phn s tho mãn ca
nhân viên
47
4.3 Phân tích hi quy tuyn tính 49
4.3.1 Kim đnh hin tng đa cng tuyn, phng sai thay đi 49
4.3.2 Phân tích hi quy 51
4.4 Kt qu phân tích thng kê mô t 55
4.4.1 Thng kê mô t các nhân t 55
4.4.2 Thng kê mô t cho các bin quan sát 56
4.5 Phân tích s khác bit theo đc tính cá nhân 59
4.5.1 Gii tính 59
4.5.2 Chc v 59
4.5.3 Trình đ 60
4.5.4 Thâm niên ngành 60
4.6 Tho lun mc đ tho mãn ca nhân viên vi công vic 60
Tóm tt
58
viii
CHNG 5: KT LUN VÀ KIN NGH
5.1 Kt lun v kt qu nghiên cu 66
5.2 Kin ngh 67
5.2.1 Gii pháp cho các công ty cao su ti k Lk & ngành cao su 67
5.2.2 Kin ngh vi nhà nc 75
5.2.3 óng góp ca đ tài 76
V mt thc tin đ tài đã đánh giá các nhân t nh hng đ
n s hài lòng
vi công vic ca nhân viên trong ngành cao su theo các tiêu chí c th, đo
lng tm quan trng ca các tiêu chí đn s tho mãn, tìm ra s khác bit gia
tm quan trng và thc trng s tho mãn ca ngi lao đng, t đó đ xut
nhng kin ngh nhm nâng s tho mãn ca nhân viên ngành cao su. Kt qu
nghiên cu cng b sung thêm tài liu tham kho v s tho mãn c
a nhân viên
ti Vit Nam
-2/104-
ánh giá các nhân t nh hng đn s tho mãn vi công vic ca nhân viên ngành cao su
PHN M U
1. Gii thiu
S tho mãn trong công vic ca ngi lao đng có mt ý ngha rt quan
trng đi vi các c quan, doanh nghip hin nay nhm thc hin tt chính sách
nhân s. S tho mãn là đng lc làm cho ngi lao đng hng say làm vic,
tng nng sut, cht lng công vic, t hào v ni làm vic và gn bó vi c
quan.
Chính vì vy mà trên th gii nói chung và Vit nam nói riêng có r
t nhiu
công trình nghiên cu v mi liên quan gia s tho mãn ca nhân viên vi các
thành phn ca công vic. Trên th gii có các nghiên cu s tho mãn ca nhân
viên ca các tác gi Meyer 1996, Fletcher and Williams 1996, Nachbagauer and
Riedl 2002, Deconick and Stilwell C.D 2004, Meyer and Schoorman 1992.
Vit Nam cng không ít đ tài nghiên cu v lnh vc này nh nhu cu, s tho
mãn ca nhân viên và mc đ gn kt vi t chc( Trn Th Kim Dung & Trn
Hoài Nam 7/2005), nghiên cu v lòng trung thành, m
c đ tho mãn ca nhân
viên trong công vic trong nm 2005 và 2006(Trn Th Kim Dung 11/2005),
hiu chính xác hn v nhng yu t tác đng đn s tho mãn nhân viên t đó có
th hoch đnh chin lc ngun nhân lc, các gii pháp và chính sách nhân s
hiu qu góp phn nâng cao s tho mãn trong công vic cng nh s gn bó ca
nhân viên viên vi t chc nhm nâng cao nng lc c
nh tranh ca doanh
nghip, ca ngành.
2. Câu hi nghiên cu
tài đc thc hin nhm tr li các câu hi nghiên cu sau:
- Nhân viên cao su có tho mãn vi công vic không? Và
- Nhân t nào nh hng đn tho mãn vi công vic ca nhân viên
ngành cao su?
3. Mc tiêu và ý ngha nghiên cu
- o lng mc đ tha mãn vi công vic ca nhân viên cao su.
-4/104-
ánh giá các nhân t nh hng đn s tho mãn vi công vic ca nhân viên ngành cao su
- xut mt s gii pháp, kin ngh nâng cao mc đ tho mãn vi công vic
ca nhân viên nhm giúp các công ty trong ngành cao su có chính sách gi đc
ngi lao đng.
4. i tng kho sát và Phm vi nghiên cu
tài kho sát cán b công nhân viên ti Công ty cao su k Lk , công
ty cao su EaHleo và công ty cao su Krông Buk thuc tnh k Lk. i tng
kho sát bao gm các cp qun lý: lãnh đo phòng ban, nhân viên và công nhân,
5. Phng pháp nghiên cu
Nghiên cu đc thc hin b
ng c phng pháp đnh tính và đnh lng.
Nghiên cu chính thc đc thc hin bng phng pháp nghiên cu đnh
lng, dùng k thut thu thp thông tin trc tip bng cách phát bng câu hi
cho đi tng kho sát và có nhng gii thích cn thit.
Nghiên cu s dng k thut kim đnh đ tin cy Cronbach alpha, phân
Chng 1
C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
Phn tng quan chúng tôi đã gii thiu tng quát v đ tài nghiên cu.
Trong chng 1, chúng tôi s gii thiu mt s khái nim, c s lý lun v s
tho mãn ca nhân viên đi vi t chc và đ ngh mô hình nghiên cu cng nh
xây dng các gi thuyt v s tho mãn ca nhân viên đi vi công vic ti các
công ty cao su ti tnh k Lk nói riêng và ngành cao su nói chung qua các
nghiên cu đã đc công nhn trên th gii và mt s nghiên cu trong nc. B
cc ca chng gm nhng phn sau: (1) Khái nim v s tho mãn, (2) Các
thành phn ca s tho mãn, (3) Mô hình nghiên cu đ ngh, (4) Các gi thuyt
và (5) tóm tt.
1.1 Khái nim v s tho mãn
Vroom(trích dn trong Price 1997)cho rng s tho mãn là mc đ mà
nhân viên có cm nhn, đnh hng tích cc đi v
i vic làm trong t chc. S
tho mãn vi công vic ca nhân viên đc đnh ngha và đo lng theo hai khía
cnh: s hài lòng vi công vic và s hài lòng vi các yu t thành phn ca
công vic. S tho mãn th hin cm xúc bao hàm chung lên tt c các khía cnh
ca công vic.
Theo nghiên cu ca Smith, Kendal and Hulin (1996) s tho mãn vi
công vic là thái đ nh hng, ghi nhn ca nhân viên v các khía c
nh khác
nhau trong công vic.
Currival(1999) s tho mãn vi công vic ca nhân viên đc đnh ngha
và đo lng theo hai khía cnh: Tho mãn nói chung vi công vic và tho mãn
-7/104-
ánh giá các nhân t nh hng đn s tho mãn vi công vic ca nhân viên ngành cao su
ánh giá các nhân t nh hng đn s tho mãn vi công vic ca nhân viên ngành cao su
• C hi đào to và thng tin: liên quan đn nhn thc nhân viên v
các c hi đc đào to, đc giao thêm trng trách và gi v trí cao
hn.
• Lãnh đo: liên quan đn phong cách lãnh đo, mi quan h cp trên
cp di
• ng nghip: liên quan đn mi quan h gia các đng nghip ti
ni làm vic, h tr giúp đ nhau hoàn thành công vic chung
• Tin lng: liên quan
đn thu nhp theo th trng, th hin tính
công bng trong vic tr lng, tr lng theo hiu qu công vic.
Trn Th Kim Dung và Trn Hoài Nam (2005)đã kim đnh thang đo ca Smith
et al vào điu kin ca Vit Nam và b sung thêm hai yu t: Phúc li và điu
kin làm vic.
1 Phúc li: Liên quan đn s quan tâm ca doanh nghip đn đi sng ngi
lao đng nh
ch đ bo him xã hi, yt, tr cp, ngh l, phép
2 iu kin làm vic: liên quan đn môi trng làm vic an toàn, các điu
kin ánh sáng, nhit đ, ting n phù hp tiêu chun
Theo Phm Th Ngc (2007) các thành phn nh hng đn tho mãn gm
có: công tác đào to, mi quan h cp trên-cp di, tin lng & ch đ chính
sách, môi trng và
điu kin làm vic. Các thành phn trên đu có nh hng
cùng chiu vi tha mãn chung.
Theo Nguyn Vn ip (2007) các thành phn: Bn cht công vic, lãnh
đo, tin lng, phúc li nh hng cùng chiu đn tho mãn nhân viên.
Phm c Thng (2006) đánh giá mc đ hài lòng ca ngi lao đng
trong các doanh nghip trên đa bàn qun 8-Thành ph H Chí Minh cho thy
các yu t sau nh hng cùng chiu v
R
Bn thân công vic
R
R R
R
Trách nhim
R
C hi phát trin
R
C hi đào to và thng tin
R R R
R
Lãnh đo
R R
R R
ng nghip
R R
R
Tin lng
R R
R R R
Phúc Li
trng, phó các phòng ban công ty. Mc đích ca Hi tho nhm rút ra nhng
yu t nào tác đng ch yu đn vic tha mãn nhân viên.
Sau khi tp hp tt c nhng ý kin, đi
u chnh b sung các bin tim n,
bin quan sát chúng tôi rút ra 8 yu t tác đng đn s tha mãn ca ngi lao
đng nh sau:
- Môi trng và điu kin làm vic: là mt trong nhng yu t quan trng đu
tiên nh hng đn mc đ tha mãn ca ngi lao đng. Vì môi trng làm
vic tt s to cho ngi lao đng có cm giác an toàn, thun li, không bu
n
chán, t đó h s phát huy ti đa s trng, k nng ca mình, nâng cao nng
sut lao đng, gim chi phí. Có nhng ngi có điu kin đ chuyn công tác
mt công ty có mc lng cao hn nhng h đã không đi môi trng ca c
quan ni h làm vic rt tt.
- Công bng trong đi x: luôn là đng lc đ ngi lao đng duy trì n
ng lc
cng hin. Khi ngi lao đng b đi x không công bng h s bt mãn, phn
ng li, thm chí ngng vic. S công bng trong đi x đc th hin qua s
-11/104-
ánh giá các nhân t nh hng đn s tho mãn vi công vic ca nhân viên ngành cao su
công bng trong ch đ tin lng, thi gian tng lng, khen thng, đ bt,
phân bit gii tính
- C hi thng tin: là mt đng c thúc đy nhng nhân viên có chí hng
hng say làm vic, đây cng là mt trong nhng yu t đ gi nhân viên đc bit
là nhng ngi gii làm vic cho công ty
- C hi đào to: Theo nh phân tích đnh tính cho th
y nhiu ý kin cho rng
công tác đào to còn dàn tri, cha đt đc hiu qu, tuy nhiên theo nhiu
ngun tài liu khác nhau và đc bit là ý kin ca mt s nhân viên cho rng đào
Môi trng làm vic
Trin vng phát trin
C hi thng tin
C hi đào to
Chính sách tin lng
Công vic thách thc và điu
kin đc th hin
Khen thng và thành tích
S công bng trong đi x
H
1
(+)
H
4
(+)
H
7
(+)
(+)
:
Môi trng làm vic tt làm tng tho mãn ca nhân viên
H
2
(+)
:
Ngi lao đng cm thy mình đc đi x công bng s tng mc đ tho
mãn
H
3
(+)
:
C hi thng tin nh hng dng (+) đn s tho mãn ca nhân viên
H
4
(+)
:
C hi đào to tt làm tng tho mãn ca nhân viên
H
5
(+)
:
Chính sách tin lng có nh hng (+) đn s tho mãn ca nhân viên
H
6
ánh giá các nhân t nh hng đn s tho mãn vi công vic ca nhân viên ngành cao su
Chng 2
THC TRNG NHÂN S
TI CÁC CÔNG TY CAO SU THUC TNH K LK
Chng 2 tp trung gii thiu các công ty cao su ti k Lk là ni mà
chúng tôi kho sát các đi tng làm c s nghiên cu đ tài. Ni dung gii
thiu ch yu tp trung vào chc nng nhim v và đc trng ca ngun nhân
lc ni kho sát nghiên cu.
2.1 Gii thiu Tng công ty cao su Vit Nam:
T
ng Công ty cao su Vit Nam đc thành lp vào ngày 29 tháng 4 nm
1995, theo Quyt đnh s 252/Q-TTg ca Th tng chính ph. Ngày 13 tháng
7 nm 1995, chính ph ban hành ngh đnh s 43/CP phê duyt iu l T chc
và Hot đng ca Tng Công ty cao su Vit Nam.
Tng công ty cao su Vit Nam là Công ty quc doanh. Nhim v bao gm
nghiên cu, kho sát và quy hoch vùng trng cao su; đu t trng, chm sóc,
khai thác cao su; S ch và sn xut s
n phm cao su. Tng công ty cao su cng
chu trách nhim bán và xut khu cao su nguyên liu, cung ng nhp vt t và
xut khu thit b máy móc, tin hành cung cp các loi dch v cho Ngành cao
su và các lnh vc khác phù hp vi lut Vit Nam và thông l thng mi Quc
t.
Tng công ty cao su Vit Nam có 36 đn v thành viên, phân b ri rác
khp mt s tnh Min Trung và ông Nam b vi s
n lng hng nm trên
260.000 tn, đc sn xut t trên 30 nhà máy ch bin có công ngh tiên tin.
T nm 2006 ngành cao su đã chính thc gia nhp câu lc b các mt
hàng có kim ngch xut khu trên 1000 t USD góp phn làm tng GDP ca c
nc.
-15/104-
-16/104-
ánh giá các nhân t nh hng đn s tho mãn vi công vic ca nhân viên ngành cao su
Ngành ngh kinh doanh chính là trng, chm sóc, khai thác, ch bin và
tiêu th cao su thiên nhiên. Ngoài ra công ty còn m rng kinh doanh sang các
lnh vc khách sn, du lch, sn xut g gia dng, sn xut các mt hàng ch bin
t cao su…
Tng s cán b công nhân viên toàn công ty khong 5.617 ngi, trong
đó:
1 Gián tip: 601 ngi
2 Trc tip và dch v: 5016 ngi
3 Lao đng là ngi đng bào dân tc thiu s: 1120 ngi.
Gi
i tính: Nam: 3105 ngi, n: 2512 ngi.
V trình đ lao đng:
i hc và trên đi hc : 302 ngi
Cao đng : 53 ngi
Trung cp : 246 ngi
Công nhân k thut : 3.557 ngi.
- V c cu t chc:
Hình 2.1 S đ t chc