B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH V QUANG LÃM
PHÂN TÍCH CÁC NHÂN T NH HNG N
QUN LÝ D ÁN U T CÔNG – TRNG HP
THÀNH PH H CHÍ MINH
Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng
Mã s: 60.31.12 LUN VN THC S KINH T
Thành ph H Chí Minh - 2010
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cu khoa hc ca riêng
tôi, không sao chép công trình ca ngi khác. Các s liu, thông tin đc
ly t ngun thông tin hp pháp, chính xác và trung thc.
Tôi chu hoàn toàn trách nhim nu có bt k s gian di nào trong
đ tài nghiên cu này.
TP. H Chí Minh, ngày 05 tháng 09 nm 2010
Tác gi
V Quang Lãm MC LC
Trang
PH BÌA
MC LC
DANH MC BNG, DANH MC HÌNH
DANH MC CÁC T VIT TT
CHNG 1
LÝ THUYT V QUN LÝ D ÁN U T CÔNG
1.1 D án đu t 4
1.2 D án đu t công 5
1.3 Qun lý d án đu t công 5
1.4 Cht lng đu t công 6
1.5 Tiêu chun và nhân t nh hng (Criteria and Factors) 7
1.6 Nhng nhân t quan trng trong qun lý d án 7
¬ Kt lun Chng 1………………………………………………………….16
CHNG 2
3.3.3.1 Phân tích nhân t bin đc lp …………………………… 33
3.3.3.2 Phân tích nhân t bin ph thuc (Y)………………………. 39
3.3.3.3 Mô hình nghiên cu điu chnh …………………………… 41
3.3.4 Hi quy tuyn tính .41
3.3.5 Kim đnh mô hình .47 ¬ Kt lun Chng 3 48
CHNG 4
THO LUN VÀ XUT
4.1. Tho lun v kt qu nghiên cu 49
4.1.1 Khung pháp lý cho công tác qun lý đu t công………………… 49
4.1.2 Vn đ la chn ch đu t d án công……… …………………… 51
4.1.3 Vn đ tính liêm khit ca ch đu t ……………………………….53
4.1.3.1 V c ch ngn nga tiêu cc trong qun lý d án…………. 54
4.1.3.2 V c ch tài chính - c ch đãi ng ca các ch đu t ……55
4.1.4 V quy trình trin khai thc hin công tác qun lý d án ……………57
4.1.5 Nng lc trin khai ca ch đu t …………………………………. 61
4.2 Kin ngh chính sách: 62
4.2.1 Xây dng khung pháp lý n đnh và B quy tc đo đc ng x trong
qun lý d án 62
4.2.2 La chn ch đu t 63
4.2.3 T chc đào to và Lp k hoch tin đ và kim soát ri ro ……… 63
4.2.4 Ci cách c ch chi tiêu chi phí qun lý d án……………………… 65
4.2.5 Ci tin quy trình thm đnh d án đu t theo có xem xét đn li ích
ca các nhóm dân c liên quan và có xét đn vic m rng mô hình PPP (Hp
tác công t)……………………………………………………………… 65
¬ Kt lun Chng 4 66
Kt lun 67
Hn ch ca đ tài 67
án 6
- Hình 1.3: Nhân t quyt đnh thành công và kt ni chúng 11
- Hình 2.1: Phân cp và quy trình thc hin d án đu t 22
- Hình 2.2: Mô hình qun lý d án công ti thành ph H Chí Minh 23
- Hình 3.1: Mô hình nghiên cu mi tng quan gia các bin đnh
lng 41
Ph lc 1:
- Bng PL - 1.1 Hiu bit v phng thc đu t công trên đa bàn thành ph
- Bng PL - 1.2 Gii tính ngi đc kho sát
- Bng PL - 1.3: n v công tác ca nhng ngi đc kho sát
- Bng PL - 1.4 tui ca nhng ngi đc kho sát
- Bng PL - 1.5 Thi gian công tác ca nhng ngi đc kho sát
Ph lc 2
:
- Bng PL.2.1 ánh giá đ tin cy ca thang đo đi vi các bin quan sát v
quy trình trong qun lý đu t.
- Bng PL.2.2 ánh giá đ tin cy ca thang đo đi vi các bin quan sát v
quy đnh ca Chính ph liên quan đn lãnh vc đu t.
- Bng PL.2.3 ánh giá đ tin cy ca thang đo đi vi các bin quan sát v
đánh giá la chn ch đu t thì có nh hng đn qun lý đu t.
- Bng PL.2.4 ánh giá đ tin cy ca thang đo đi vi các bin quan sát v
đánh giá v phm cht ca ch đu t và các bên liên quan.
- Bng PL.2.5 ánh giá đ tin cy ca thang đo đi vi các bin quan sát v
Kh nng trin khai thc hin d án ca ch đu t.
- Bng PL.2.6 ánh giá đ tin cy ca thang đo đi vi các bin quan sát v
JBIC Ngân hàng Hp tác quc t Nht bn
NHTG Ngân hàng th gii
NSP Ngân sách đa phng
NSNN (TW) Ngân sách nhà nc (Trung ng)
ODA H tr Phát trin chính thc
PPP Mô hình Hp tác công t
TK Thit k
TKCS Thit k c s
UBND y ban nhân dân
VCB
Ngân hàng thng mi c phn Ngoi thng Vit Nam –
Vietcombank
VTB Ngân hàng Thng mi c phn Công thng Vit Nam
XD Xây dng
XDCB Xây dng c bn
WB Ngân hàng th gii
1
Phn m đu
Lý do chn đ tài
Thành ph H Chí Minh là trung tâm kinh t ln ca c nc, là đu mi
giao lu hàng hóa, thông tin liên lc, trung tâm đu ngành v dch v y t, đào
to, khoa hc k thut ca khu vc phía Nam. Vi vai trò trung tâm trên các lnh
vc, thành ph luôn duy trì đc nhp đ tng trng kinh t cao trong khi luôn
gi vng n đnh chính tr, xã hi, góp phn quan trng vào vic gi vng n
đnh chung ca đt nc. S phát trin kinh t ca thành ph có tác đng ln
đn tc đ phát trin ca c nc.
i tng nghiên cu:
- Các nhân t tác đng đn qun lý d án đu t công.
Phm vi nghiên cu:
- Các d án đu t công trên đa bàn thành ph H Chí Minh t nm 2007
đn 2009: Các d án chun b đu t, các d án quy hoch, các d án bi thng
gii phóng mt bng, các d án đu t xây dng mi, các d án s dng ngun
vn h tr phát trin (ODA), các d án đu t theo hình thc BOT và các d án
thuc chng trình kích cu đu t.
- Khung pháp lý và các đnh ch tài chính hin hành theo các quy đnh ca
Chính ph trong lnh vc đu t công.
Phng pháp nghiên cu:
Lun vn s dng hai phng pháp nghiên cu chính: nghiên cu đnh
tính và nghiên cu đnh lng.
- Nghiên cu đnh tính đc tin hành vi k thut tho lun nhóm.
Nhóm la chn gm các chuyên viên đang trc tip thc hin qun lý đu t
công ti 4 S chc nng: S K hoch và u t, S Xây dng, S Giao thông
vn ti và S Tài chính; cùng mt s cán b ti các Ban Qun lý d án ln ti
Thành ph H Chí Minh.
3
- Nghiên cu đnh lng: thc hin bng k thut thu thp thông tin bng
phiu kho sát t các cán b đang làm công tác qun lý d án công ti các Ban
Qun lý d án, các S chuyên ngành ca thành ph. S lng mu điu tra
khong 300 mu. Vic kim đnh thang đo cùng các gi thuyt đ ra bng h s
tin cy Cronbach Alpha; phân tích nhân t khám phá (EFA), phân tích hi qui
tuyn tính bi da trên kt qu x lý s liu thng kê SPSS16.
Ý ngha thc tin ca đ tài
T trc đn nay, các c quan chc nng ca thành ph khi đánh giá v
công tác qun lý đu t công thng ch bng nhng nhn xét chung chung mà
cha có bc thng kê đnh lng c th. Nhng đánh giá này cha xác đnh
(hoc máy móc), ngun lc tài chính và vt cht đc t chc theo mt cách
mi đ tin hành mt công vic đc thù vi đc đim k thut cho trc, trong
điu kin ràng buc v thi gian và chi phí đ đa ra mt thay đi có ích đc
xác đnh bi mc tiêu đnh tính và đnh lng”.
Mi đây, hng dn ca Vin qun lý d án (Project Management
Institute’s guide to management body of knowledge) đã phát trin mt đnh
ngha mi v d án: “D án là mt n lc tm thi đ to ra mt sn phm hoc
dch v đc thù. Tm thi có ngha là mi mt d án có mt kt thúc xác đnh.
c thù có ngha là sn phm hoc dch v đó khác bit mt cách khác so vi
tt c sn phm hoc dch v cùng loi”.
Theo Lut Xây dng đc Quc hi nc Cng hòa xã hi ch ngha Vit
Nam thông qua ngày 26 tháng 11 nm 2003 thì: “D án đu t xây dng công
trình là tp hp các đ xut có liên quan đn vic b vn xây dng mi, m rng
hoc ci to nhng công trình xây dng nhm mc đích phát trin, duy trì, nâng
cao cht lng công trình hoc sn phm dch v trong mt thi hn nht đnh.
D án đu t xây dng công trình bao gm phn thuyt minh và phn thit k c
s”.
(1)
Critical success factors in Project management an annalysis of Infrastructure projects in
VietNam, Ph D Cao Hao Thi, May 2006.
1.2 D án đu t công
(2)
D án đu t công là nhng d án do Chính ph tài tr (cp vn) toàn b
hay mt phn hoc do dân chúng t nguyn đóng góp bng tin hay bng ngày
công nhm đáp ng mi nhu cu mang tính cng đng. Nu m rng hn na
d án công còn bao gm nhng d án mà Chính ph hoc chính quyn đa
phng đ xut kêu gi tài tr quc t. Cng đc xem là d án công cho dù d
án đó do mt đn v kinh doanh thc hin nu nó hng đn vic nâng cao phúc
Morris (1994) đnh ngha qun lý d án nh sau: “Qun lý d án là mt
quá trình kt ni các công tác, nhim v (đc bit là s dng nhng phng
pháp qun lý d án mang tính k thut) thông qua tng giai đon chu k hot
đng ca d án (t khi còn là ý tng đn khi chuyn giao) đ đt đc mc
đích ca d án”.
5 (2)
Giáo trình thm đnh d án đu t khu vc công, TS. Nguyn Hng Thng và TS. Nguyn
Th Huyn
(3)
Critical success factors in Project management an annalysis of Infrastructure projects in
VietNam, PhD Cao Hao Thi,, May 2006.
PMBOK (2000) đnh ngha: “Qun lý d án là vic áp dng kin thc, k
nng, công c và k thut vào các hot đng ca d án đ đáp ng yêu cu ca
d án”.
Nói cách khác, nhà qun lý d án (project manager) phi làm tt c
nhng yêu cu cn thit theo đúng trình t, trong gii hn thi gian và ngân sách
cho phép đ đt đc mc tiêu đ ra. Ta có mô hình v mi quan h này:
Hình 1.2: Mô hình v mi liên h gia các thành t trong qun lý d án.
Chi
phí
Thi
gian
Ngân
1.5 Tiêu chun và nhân t nh hng (Criteria and Factors)
(5)
Theo Hayword và Sparkes (1990) thì tiêu chun và nhân t nh hng
đc đnh ngha nh sau:
- Tiêu chun (criteria): Là nguyên lý (principle) hoc chun mc/mc đ
(standard) dùng làm c s đ đánh giá s vic nào đó.
- Nhân t (factor) : Là bt c tình hung (circumstance), s kin (fact) hay
nh hng (influence) nào tác đng đn kt qu ca s vic.
1.6 Nhng nhân t quan trng trong qun lý d án (Key Project
Management Factors)
(6)
Nhng nhân t quyt đnh s thành công ca qun lý d án đc mô t
trong các nghiên cu lý thuyt thng không da trên thành qu thc t.
đánh giá nhng nhân t này có tht s thành công hay không còn tùy thuc vào
hiu qu tác đng ca chúng đn thành qu d án.
(5),(6)
Critical success factors in Project management an annalysis of Infrastructure projects in
VietNam, PhD Cao Hao Thi, May 2006.
8
Rubin và Seeling (1967) nghiên cu mi quan h v kinh nghim ca
nhà qun lý d án đn s thành công hay tht bi ca d án. Nhng phát hin
ca h ch ra rng kinh nghim trc đây ca nhà qun lý d án ch có nh
hng ti thiu đn thành qu ca d án. Quy mô ca các d án đc qun lý
trc đây cng không nh hng đn thành qu ca nhà qun lý d án.
Hughes (1986) tin hành mt cuc điu tra đ nhn đnh các nhân t nh
Cn lu ý rng bn nhóm này cung cp mt tp hp thu đáo hn đn mc bt
k mt nhân t nào đã đc lit kê trong lý thuyt hoc thm chí nhng quan
đim c th đu thuc v ít nht mt nhóm.
Tóm li, Bellassi và Tukel (1996) nhn mnh đn vic phân nhóm nhng
nhân t và gii thích mi tng quan gia chúng thay vì vic nhn đnh tng
nhân t riêng bit. H tin rng trong tng lai s có nhng nghiên cu b sung
tp trung vào mi quan h nguyên nhân - h qu gia các nhân t và các bin
pháp đánh giá k thut.
Bng 1.1: Các nhân t chính nh hng đn thành công hoc tht bi ca
qun lý d án – Theo Belassi và Tukel (1996)
STT Nhóm nhân t
1 Môi trng ngoi vi
- Môi trng chính tr
- Môi trng kinh t
- Môi trng xã hi
- Môi trng k thut
- Yu t t nhiên
- Khách hàng
- i th cnh tranh
- Nhà thu ph
2 a) Nhà qun lý d án
- Kh nng phân quyn cho cp di
- Kh nng tha hip
- Kh nng hp tác, điu phi
10
- S dng công ngh hiu qu
D toán chi phí s b ca d án
Tính có sn ca ngun lc: con ngi, tài
chính, nguyên liu thô và các phng tin
Ngun: Bellassi và Tukel (1996).
̶ Pinto và Slevin (1987) phát hin 10 nhân t quyt đnh thành công và
kt ni chúng theo s đ ti hình di đây.
Hình 1.3 :Nhân t quyt đnh thành công và kt ni chúng T vn
khách
hàng
Tuyn
dng và
đào to
nhân s
Nhim v
k thut
Khách
đnh rõ ràng ngay t đu
2 ng h ca nhà qun lý
cp cao
Các nhà qun lý cp cao sn lòng cung
cp các ngun lc cn thit và đm bo
thm quyn đ đm bo d án thành công
11
12
3 Lp k hoch/tin đ Bn mô t chi tit các bc hành đng cn
đc thc hin (đn tng cá nhân) đ trin
khai d án
4 T vn khách hàng Truyn thông, t vn và ch đng lng
nghe ý kin tt c các bên có liên quan
5 Nhân s Tuyn dng, la chn và đào to cán b
cn thit cho đi ng d án
6 Nhim v k thut m bo sn sàng công ngh cn thit và
chuyên gia đ hoàn thành các bc c th
7 Chp nhn ca khách
hang
Bán sn phm sau cùng đn ngi s dng
đã đc đnh trc
8 Giám sát và phn hi nh k cung cp thông tin kim soát đy
đ mi giai đon trong quá trình trin
khai d án
9 Truyn thông Cung cp mng li thích hp và h thng
d liu đn tt c nhân vt chính có liên
quan trong quá trình trin khai d án
10 K nng x lý tình
- Tóm tt d án
- Khái nim điu hành
- ng h ca nhà qun lý cp cao
- ng h tài chính
- m bo yêu cu v hu cn
- ng h phng tin
- Thu hiu th trng (bit đc đi tng
khách hàng ca mình là ai)
- Lp tin đ ca d án
- Phát trin và đào to đi ng nhân viên tha
hành
- Nhân lc và t chc
- Mua sm
- Kênh thông tin và truyn thông
- Xem xét d án
4 Sayles và Chandler
(1971)
- Nng lc ca nhà qun lý d án
- Lp tin đ
- H thng kim soát và trách nhim
- Giám sát và phn hi
5 Baker, Murphy và
Fisher (1983)
- Mc tiêu rõ ràng, c th
- Tham gia ca cng đng
- m bo tin đ thi gian cp bách ca d án
- Vn đ pháp lý ca hp đng tài chính
- Vn đ trin khai
Ngun: Bellassi và Tukel (1996)
15
Bng 1.4: Tóm tt nghiên cu v các nhân t quyt đnh thành công ca
d án – Theo Westerveld (2002)
Phm vi t
chc theo mô
hình d án
thành công
Morris và
Hough (1987)
Munns và
Bjeirmi
(1996)
Belassi và
Tukel (1996)
Pinto và
Slevin (1988)
- Lãnh đo và
đi nhóm
Nhân t con
ngi
Thành t nhân
s
S dng k
D toán chi
phí s b
- Hp đng Cam kt pháp
lý
Cam kt pháp
lý
Hp đng
- Qun lý d
án
Lp tin đ,
thit k
B máy qun
tr
Hiu qu
Lp tin đ và
kim soát
Nhim v k
thut
Giám sát và
phn hi
- Tiêu chun
thành công
Li nhun Chp nhn
ca khách
hàng
- Nhng nhân
t tác đng
bên ngoài
Kt lun Chng 1:
Trong Chng 1, lun vn đã đ cp đn lý thuyt v d án đu t công,
cht lng đu t công, qun lý d án đu t công và các nhân t nh hng đn
qun lý d án đu t công ca các nhà nghiên cu khác nhau trên th gii. Ni
dung chính ca công tác qun lý đu t công là: Lp k hoch đu t, t chc
trin khai và kim soát toàn b quá trình thc hin d án trong khuôn kh thi
gian và gii hn ngân sách. Các nhân t nh hng đc đt ra gm: nhng
nhân t liên quan đn môi trng ngoi vi - khung pháp lý; nhân t liên quan
đn t chc (phân cp qun lý) và quy trình thc hin; nng lc và tính liêm
khit ca nhng nhà qun lý d án. ây chính là c s cho nghiên cu thc
nghim v các nhân t nh hng đn qun lý đu t công ti thành ph H Chí
Minh mà lun vn s đ cp Chng 2 và Chng 3.