B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH PHAN NGC MN

G
G
I
I


I
IP
P
H
H
Á
Á
P
P

Q
Q
U
U

H
H
O
O


T
T



N
N
G
GN
N

S
S
Á
Á
C
C
H
HX
X
Ã
ÃH
H


I
I

N
N
H
H
H
H
I
I


N
NC
C
H
H
Í
Í
N
N
H
HS
S
Á
Á
C
C

M
MN
N
G
G
H
H
È
È
O
OC
C


A
AC
C
H
H
Í
Í


TP. HCM NM 2009

B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH

PHAN NGC MN

 TÀI
:

G
G
I
I


I
IP
P
H


U
UQ
Q
U
U

H
H
O
O


T
T



N
N
G

N
H
HS
S
Á
Á
C
C
H
HX
X
Ã
ÃH
H


I
I

T
H
H


C
CH
H
I
I


N
NC
C
H
H
Í
Í
N
N
H
H



G
G
I
I


M
MN
N
G
G
H
H
È
È
O
OC
C


A
A

NGI HNG DN KHOA HC:
PGS.TS HOÀNG C
TP. HCM NM 2009
LI CAM OAN Tôi xin cam đoan công trình nghiên cu “Gii pháp nâng cao hiu qu
hot đng Ngân hàng Chính sách xã hi nhm góp phn thc hin chính sách
xóa đói, gim nghèo ca Chính ph” là ca riêng tôi, các s liu, kt qu thu thp
đc trong quá trình thc hin là trung thc và có ngun trích dn chính xác. Tôi
xin cam đoan đây là công trình nghiên cu ca cá nhân tôi, không sao chép bt
k mt công trình nào khác và tôi chu trách nhim v li cam đoan trên.

HC VIÊN THC HIN

PHAN NGC MN

LI M U

Nn kinh t th trng Vit Nam la chn là kinh t th trng đnh hng
xã hi ch ngha, có ngha phát trin kinh t th trng đi đôi vi vic thc hin
xã hi, công bng, vn minh, dân ch đây là mt trong nhng biu hin c bn

Chng 3: Gii pháp nâng cao hiu qu hot đng Ngân hàng Chính sách xã
hi nhm góp phn thc hin chính sách xóa đói, gim nghèo ca Chính ph.
MC LC Trang

CHNG 1

NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HI
VI NHIM V XÓA ÓI, GIM NGHÈO

1. Ngân hàng chính sách xã hi và s ra đi ti Vit Nam 1
1.2. Mô hình t chc hot đng và các nghip v ch yu ca NHCSXH 3
1.2.1 Mô hình t chc hot đng 3
1.2.2 Các nghip v ch yu 6
1.2.2.1 Nghip v v ngun vn 6
1.2.2.2 Nghip v s dng vn 7
1.2.2.3 Các nghip v trung gian khác 12
1.2.3 Nhng s
khác bit c bn gia các nghip v ca NHCSXH và ngân
hàng thng mi 12
1.3 Chính sách xóa đói gim nghèo ca ng và Chính ph 13
1.4 Vai trò ca NHCSXH Vit Nam đi vi công tác xóa đói gim nghèo
trong nn kinh t 14
1.4.1 Xét  cp đ ý nghiã v mô ca nn kinh t 14
1.4.2 Xét  cp đ vi mô 14
1.5 S cn thit nâng cao hiu qu hot đng NHCSXH ti Vit Nam 15
CHNG 2
THC TRNG V HOT NG

3.3 Các gii pháp nâng cao hiu qu hot đng NHCSXH Vit Nam 48
3.3.1 Nhóm gii pháp  cp đ v mô 48

3.3.1.1 i vi Chính ph 48
3.3.1.2 i vi các B và c quan ngang B 51
3.3.2 Nhóm gii pháp  cp đ vi mô (Bn thân NHCSXH) 53
3.3.2.1 C cu li b máy t chc hot đng 53
3.3.2.2 Tip tc nâng cao hiu qu s dng vn và tích cc ngoi giao đ
huy đng vn 55
3.3.2.3 y mnh công tác tuyên truyn cho các h vay 56
3.3.2.4 Nâng cao hiu qu đào to ca Trung tâm đào to NHCSXH 56
3.3.2.5 Nâng cao cht lng hot đng tín dng 57
3.3.2.6 Không nên thc hin cng nhc các vn bn nghip v 58
3.3.2.7 Hin đi hoá công ngh thông tin 58
3.3.2.8 Ban Hành quy ch khoán cho đa phng 59
3.3.2.9 Thay đi quy ch tuyn dng vào biên ch 59
3.3.3. Gii pháp h tr khác 59
3.3.3.1 i vi u ban nhân dân xã, phng nên thành lp h
i đng xét vay
vn t c s 59
3.3.3.2 Các Trng đi hc, cao đng, các trng dy ngh cn xác nhn
thông tin HSSV chính xác 59
3.3.3.3 i vi các t chc chính tr-xã hi nên cho vay ngoài hi viên 60
Kt lun 60
CÁC T VIT TT

NHCSXH : Ngân hàng Chính sách xã hi
NHTM : Ngân hàng thng mi
TC CT-XH : T chc Chính tr-xã hi
NHNg : Ngân hàng ngi nghèo

Bng 9 : C cu t chc và mng li gia dch 38
Biu đ

Biu s 1 : C cu ngun vn qua các nm 19
Biu s 2 : Tng trng d n 33
Biu s 3 : N xu qua các nm 33
Biu s 4 : T trng n xu/ tng d n 33
Biu s 5 : D n các TC CT-XH qua các nm 36

Trang 1

CHNG 1
NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HI
VI NHIM V XÓA ÓI, GIM NGHÈO
1.1 Ngân hàng chính sách xã hi và s ra đi ti Vit Nam
Ti Hi ngh trung ng 6 (khoá X) đã có Ngh quyt “tip tc hoàn thin
thin th ch kinh t th trng đnh hng XHCN”, coi đây là mt trong nhim
nhim v trng tâm hàng đu trong s nghip đi mi, phát trin đt nc.
Trc đây, khi nói đn kinh t th trng chúng ta thng quan nim rng kinh
t th trng đng nht vi kinh t TBCN. T ngày đi mi t duy, ng chúng
ta đã thng nht sn xut hàng hoá và kinh t th trng không phi là sn phm
ca riêng CNTB mà là thành qu phát trin tri qua nhiu phng thc sn xut,
đn phng thc sn xut CNTB thì kinh t th trng phát trin đn mc đin
hình.
Nn kinh t th trng  n
c ta khác vi kinh t th trng TBCN v bn
cht và mc đích. Kinh t th trng đnh hng XHCN nhm xây dng c s

T nhng kinh nghim thc t và trên c
 s xem xét đ án cu Ngân hàng
Nhà nc nhm tách tách tín dng chính sách ra khi ngân hàng thng mi,
ngày 04/10/2002, Chính ph đã ban hành Ngh đnh s 78/2002/N-CP v tín
dng đi vi ngi nghèo và các đi tng chính sách khác; đng thi, Th
tng Chính ph ký Quyt đnh s 131/2002/Q-TTg ngày 04/10/2002 thành lp
Ngân hàng Chính sách xã hi (NHCSXH).
Vi s giúp đ ca các chuyên gia t vn thuc 09 B, Ngành và các t
chc chính tr-xã hi, Ngân hành chính sách xã h
i đã xây dng h thng vn
bn và t chc b máy t Trung ng đn đa phng đ thc hin chng trình
tín dng xóa đói gim nghèo ca Chính ph và bt đu khai trng hat đng t
ngày 11/3/2003.
Trang 3

Qua 5 nm hat đng, NHCSXH đã đt đc nhng kt qu đáng ghi nhn,
to ra th và lc bc đu rt quan trng, đt nn móng vng chc cho nhng
bc đi tip theo, thc s đã làm công c tài chính ca Nhà nc, góp phn tích
cc thc hin mc tiêu xóa đói gim nghèo, n đnh xã hi.
Tóm li: NHCSXH là mt loi ngân hàng, thc hin đy đ chc nng ca
mt ngân hàng trong nn kinh t, nhng hot đng ca nó không phi vì li
nhun mà là mt ngân hàng chính sách phc v công cuc xóa đói, gim nghèo
ca Chính ph. S ra đi ca NHCSXH  Vit Nam là mt yêu cu khách quan,
phù hp vi đng li phát trin kinh t ca đt nc và li ích ca ngi lao
đng, ngi nghèo.
1.2 Mô hình t chc hot đng và các nghip v
 ch yu ca NHCSXH
1.2.1 Mô hình t chc hot đng
Ngân hàng Chính sách xã hi là mt t chc tài chính ca Nhà nc, là
công c thc hin vai trò điu tit, h tr tài chính ca Nhà nc cho mc tiêu
Chi nhánh tnh, thành ph

Ban Kim soát
HQT
Hi đng qun tr
Tng giám đc

Hoäi sôû chính
Phòng giao dch qun,
huyn
Ban Chuyên gia t
vn
Ban đi din HQT tnh, thanh
ph
Ban đi din HQT qun, huyn

UBND xã, phng, th trn
Ban XGN xã, phng, th trn

T TK&VV

Ng

y

Ghi chú:
* Quan h ch đo:
* Ch đ báo cáo:
* Phi hp:
Trang 5

- Hi đng qun tr và Ban đi din Hi đng qun tr các cp (cp tnh, cp
huyn).
Nhim v ca HQT và Ban đi din HQT các cp là tham mu Chính
ph, Trung ng, đa phng hoch đnh các chính sách to lp ngun vn, các
chính sách đu t; xác đnh các đi tng th hng chính sách tng thi k cho
phù hp vi tình hình thc t
ti Vit Nam và giám sát thc hin chính sách tín
dng u đãi và c quan t chc thc hin, đi tng th hng nhm đm bo
ngun lc nhà nc đc s dng có hiu qu.
-B phn tác nghip: Thc hin ging các ngân hàng thng mi khác; ti
Trung ng là Hi s chính,  đa phng có chi nhánh tnh và Phòng giao dch
cp huyn.
Nhm tit gim chi phí qun lý, cán b ngân hàng  các cp đu đc b trí
gn nh, ti PGD cp huyn cán b tín dng kiêm th qu hoc kiêm k toán khi
đi giao dch lu đng ti xã.
-Phng thc hot đng ca NHCSXH ti xã:
 to điu kin thun li cho h nghèo và các đi tng chính sách khác
đc tip cn d dàng vi Ngân hàng, vn đn đúng đa ch ngi th hng,
ngn chn tht thoát vn đ ngi dân trc tip nhn tin vay, tr n, tr lãi ngay
ti xã, phng mà không đn tr s ti Ngân hàng, đng thi tit kim đc chi
phí đi li ca h vay, NHCSXH đã t chc các đim giao dch lu đng ti xã.
-Phng thc qun lý và chuyn ti vn đn các đi tng chính sách:

Thc hin các dch v thanh toán trong nc.
Thc hin các dch v thu h, chi h bng tin mt và không bng tin
mt.
Các dch v khác theo quy đnh ca Thng đc Ngân hàng Nhà nc.

Trang 7

1.2.2.2 Nghip v s dng vn:
- Cho vay h nghèo:
NHCSXH thc hin cho vay h nghèo góp phn thc hin chng trình
mc tiêu quc gia v xóa đói gim nghèo. i tng vay là nhng h thuc din
h nghèo theo quy đnh ca Chính ph tng thi k, đc T TK&VV bình xét
và đc UBND xã, phng xác nhn vào danh sách đ ngh vay vn.
H nghèo đc vay vn s dng vào mc đích s
n xut kinh doanh đ to
thu nhp tin ti thoát khi đói nghèo, ngoài ra h nghèo còn đc vay vn đ
thanh toán các chi phí cn thit cho đi sng nh: đin sinh hot, nc sch, sa
cha nhà , chi phí v hc tp cho con em đi hc ph thông.
Hin nay NHCSXH đu t ch yu cho h nghèo vào mc đích sn xut kinh
doanh. Mc cho vay ti đa hin nay là 30 triu đng\h.
- Cho vay HSSV có hoàn cnh khó khn
Thc hin Quyt đnh 107/2006/Q-TTg ngày 18/5/2006 ca Th tng
Chính ph, NHCSXH thc hin cho vay HSSV thông qua h gia đình trên phm
vi toàn quc. Theo chng trình này, sinh viên đc vay vn vi mc vay
300.000 đng/tháng, thi hn vay đn ht thi gian hc và trong thi gian vay
cha phi tr gc, lãi. Sau khi ra trng ngi vay mi phi thanh toán tin gc
và lãi theo đnh k hn tha thun. Lãi sut cho vay tr
c ngày 01/1/2006 là
0,45% tháng. T ngày 01/1/2006 đn 31/1/2007 l lãi sut cho vay 0,65% tháng.
T ngày 01/2/2007 đn nay lãi sut cho vay là 0,5%/tháng.

i vi c s SXKD: 500 triu đng/d án.
- Cho vay các h gia đình sn xut kinh doanh ti vùng khó khn theo
Quyt đnh 31/2007/Q
-TTg ngày 05/3/3007 ca Th tng Chính ph v tín
dng đi vi h gia đình sn xut kinh doanh ti vùng khó khn.
Trang 9

Theo Quyt đnh này, NHCSXH có vn bn 677/NHCS-TD ngày 22/4/2007
hng dn thc hin cho vay đi vi h gia đình sn xut kinh doanh ti vùng
khó khn thuc vùng nghèo không phi là h nghèo vay vn đ sn xut kinh
doanh thuc các xã theo danh mc trong Quyt đnh 30/2007/TTg ngày
05/3/2007 ca Th tng Chính ph.
H vay đn 30 triu đng tham gia T TK&VV, không phi đm bo tin
vay. Vi h vay trên 30 triu đng mi phi thc hin đm bo tin vay bng tài
sn hình thành t vn vay.
- Cho vay h đng bào dân tc thiu s đc bit khó khn theo Quyt
đnh 32/2007/Q-TTg ngày 05/3/2007 v cho vay vn phát trin sn xut đi vi
h đng bào dân tc thiu s đc bit khó khn.
Theo Quyt đnh này, NHCSXH có vn bn 678/NHCS-TD ngày
22/4/2007 hng dn thc hin cho vay đi vi h gia đình dân tc thiu s
đc bit khó khn. i tng cho vay là các h gia đình có mc thu nhp bình
quân đu ngi di 60.000 đ/tháng, Tng giá tr tài sn không quá 3 triu
đng (Không tính giá tr quyn s dng đt, giá tr lán tri trên nng ry, nhà
 đc Nhà nc và các t chc h tr) thuc các xã theo quyt đnh
30/2007/TTg đc vay vn chng trình này vi mc vay ti đa 5 triu đng,
h vay không ph
i tr lãi, ch tr gc khi đn hn.
-Cho vay chng trình nc sch và v sinh môi trng nông thôn
Chng trình này đc thc hin theo quyt đnh s 62/2004/Q-TTg ngày
16/4/2004 ca Th tng Chính ph, nhm cung cp tín dng cho h gia đình 

xut kinh doanh dch v doanh nghip đc vay ti đa 500 triu đng không phi
th chp tài sn.
Trang 11

- Cho vay các h dân tc thiu s di dân thc hin đnh canh đnh c
giai đon 2007-2010 theo Quyt đnh s 33/2007/Q-TTg ngày 5/3/2007 ca
Th tng Chính ph.
Theo Quyt đnh này, NHCSXH có vn bn 679/NHCS-TD ngày 22/4/2007 v
vic hng dn cho vay đi vi các h dân tc thiu s di dân thc hin đnh canh
đnh c giai đon 2007 - 2010. H vay đc u ban nhân dân xã xác nhn đ điu
kên vay vn ca NHCSXH. H vay có th vay  các chng trình mà NHCSXH ni
cho vay đang thc hin, th tc và quy trình cho vay đc áp dng theo tng chng
trình cho vay c th.
-Chng trình cho vay nhà  vùng thng xuyên ngp l đng bng
sông Cu Long
Chng trình đc thc hin ti các tnh: Long An, Tin Giang, Vnh Long,
Cn Th, Hu Giang, An Giang, ng Tháp và Kiên Giang.
i tng đc vay vn là: H dân hin đang sinh sng ti nh
ng khu vc
không đm bo an toàn khi có l, phi di di vào  trong các cm, tuyn dân c
và b bao khu dân c có sn bao gm và doanh nghip làm nhà  bán tr chm
cho các h dân (sau đây gi tt là doanh nghip).
Mc cho vay ti đa 9 triu đng/1 h.
- Cho vay d án phát trin ngành lâm nghip ti 4 tnh min Trung
D án đc thc hin ti 4 tnh: Tha thiên Hu, Qung Nam, Qung
Ngãi, Bình 
nh theo hip đnh tín dng phát trin ký kt gia Chính ph Vit
Nam và Ngân hàng Th gii ngày 4/4/2005 và hip đnh vay ph gia
NHCSXH và B Tài chính ngày 28/4/2005.
Mc tiêu ca d án là phát trin lâm nghip bn vng bng vic giao đt rng

Trang 13

nhun không phi là vn đ quan trng mà là góp phn thc hin thng li mc
tiêu xóa đói gim nghèo ca Chính ph và vn đ an sinh xã hi.
V ngun vn ca NHCSXH đc cu thành ch yu t ngun vn ngân
sách ca trung ng, đa phng, các c quan, ban ngành. Còn ngun vn huy
đng trên th trng đc Chính ph bù l lãi sut.
1.3 Chính sách xóa đói, gim nghèo cu ng và Chính ph
i vi mt quc gia khi kinh t phát trin s kéo theo nhiu vn đ xã hi,
trong đó s phân bit giàu nghèo ngày càng ln.  khc phc nhc đim này,
các nc thng có chính sách nhân đo vi b phn thuc tng lp thp ca xã
hi đ h tr v vt cht, tinh thn và làm sao c gng nhng thành phn này có
mt ngày phát trin cùng vi b phn khác làm gim đi gánh nng cho xã hi.
Vit Nam cng th khi thc hin nn kinh t th trng thì không thoát khi nh
hng trên, và điu ct lõi nht là Vit Nam phát trin kinh t th trng theo
đnh hng xã hi ch ngha, có ngha là vn đ an sinh xã hi phi đt cao hn
nhng quc gia khác. Chính vì th, ti hi ngh Ban chp hành Trung ng ln
th V (khóa VII), ng ta
đã đ ra ch trng xoá đói gim nghèo: …“phi h
tr giúp ngi nghèo vay vn bng cách cho vay vn, hng dn cách làm n,
tranh th các ngun tài tr nhân đo trong và ngoài nc, phn đu tng h giàu
đi đôi vi xoá đói gim nghèo…”. Vn đ này lúc nào cng đ cp trong các vn
kin i hi ng, chng t v ch trng đng li xóa đói gim nghèo đc
đc bit quan tâm.
Thc hin ch trng trên ca ng, trong sut nhiu nm qua, Chính ph
đã trin khai thc hin nhiu chính sách và phng thc qun lý khác nhau v tín
dng u đãi đi vi ngi nghèo, nh giao cho các ngân hàng thng mi Nhà
nc cho vay lãi sut u đãi đi vi các t chc kinh t và dân c thuc vùng núi
cao, hi đo… (1986-2002), thành lp qu cho vay u đãi h
 nghèo (1993-1994),

- Vn vay gii quyt đc mt s vn đ an sinh xã hi, góp phn gii quyt
các nhu cu thiu vn trong đi sng dân c, đm bo duy trì cuc sng bình
thng và chn hng cuc sng.
- NHCSXH thc hin chc nng, nhim v ca mình, góp phn phát trin
nghip v, tr thành mt trong nhng c quan thc hin chính sách xóa đói,
gim nghèo ca Chính ph
đi vi nn kinh t. To vic làm cho cán b, công
nhân viên ngân hàng T đó, cùng vi các ngành, các cp thc hin tt chính
sách tín dng đi vi các đi tng chính sách.
-i vi các t chc đoàn th nhn y thác, to ra sc hút đi vi hi viên
và có kinh phí hot đng tt các phong trào ca hi.
1.5 S cn thit nâng cao hiu qu hot đng NHCSXH ti Vit Nam
Vic thành lp NHCSXH là mt yêu cu khách quan, đ tn ti và duy trì
hot đng này trong thi gian dài, đòi hi có mt bc ci thin và phát trin
nht đnh. Nâng cao hiu qu hot đng NHCSXH ti Vit Nam là cn thit, vì
nó góp phn:
-Thc hin tt mc tiêu xóa đói gim nghèo ca ng và Chính ph giao
cho, to s công bng trong xã hi.
-Có mt kênh tín dng u đãi chuyên nghip đ phc v tt cho h nghèo và
các đi tng chính sách khác nhm ci thin cuc sng, to vic làm, góp phn
gii quyt vn đ an sinh, gi vng trt t tr an, xã hi.
-S phát trin NHCSXH nhm hoàn thin b máy t chc và c ch hot
đng phù hp vi thông l quc t, đáp ng yêu cu phát trin ca đt nc.
Qua nghiên cu chng I ta thy đng li, chính sách xoá đói gim nghèo
ca ng và Chính ph đc khng đnh r ràng. Khi kinh t th trng phát
trin s kéo theo mt s phân bit giàu nghèo càng ln.  khc phc đc
nhc đim này đng thi thc hin quan đim phát trin kinh t th trng theo
đnh hng xã hi ch ngha đi đôi vi vic to mt xã hi công bng, dân ch,

Trích đoạn ng 5: Phân l oi cho vay HSSV theo ngành đào to nm 2007 i vi các B và c quan ngang B

---