Hi tho Quc gia v Khoa hc Cây trng ln th nht
35
KT QU NGHIÊN CU KHOA HC VÀ CHUYN GIAO CÔNG NGH
GIAI ON 2011 - 2013 VÀ NH HNG U TIÊN N 2020
CA VIN KHOA HC NÔNG NGHIP VIT NAM
Nguyn Vn Tut
1
, Nguyn Vn Vit
2
1
Phó Giám đc
2
Trng ban Khoa hc và Hp tác Quc t
SUMMARY
Results of Scientific Research and Technology Transfer by Vietnam Academy of
Agricultural Sciences during period 2011 - 2013 and its Orientation to 2020
Vietnam Academy of Agricultural Sciences (VAAS) consists of 18 belonging Research Institutions and
Centers. The total number of staff is 3,416 of which, there are 2,542 permanent employees with 31
Professors and Associate Professors; 189 Ph.Ds and Doctors; 452 Masters of Science and 1,129
University/College degree holders.
As the result of having been invested rather synchronically in infrare-structure, research facillities,
labs and budgets, during the past 2 years (2011 - 2013), VAAS has gained many achievements, among
which many advancements have been commercialized, and widely adapted and multiplied by many
localities. 60 crop varieties from our Academy have been officially recognized and 101 crop varieties
released to production for trials.
However, in the coming time, there needs to strengthen oriented basic researches, which have not
been paid due attention to recently, in order to serve well crop breeding and selection as well as animal
breeding for intensifications of production.
Main research and technology transfer orientation to 2020 are: Priorities for basic research are to
conserve and to effectively utilize plant genetic and other agricultural resources. Agri-biotechnology
ng dng
1.1.1. Bo tn tài nguyên thc vt
Ngân hàng gen thc vt Quc gia và các c
quan mng li ca H thng bo tn Tài nguyên
di truyn thc vt đang lu gi an toàn trên
27.000 ngun gen phc v mc tiêu lng thc
và nông nghip ca Quc gia. Lu gi, bo qun
an toàn trong kho lnh c các ch đ: Ngn hn
VIN KHOA HC NÔNG NGHIP VIT NAM
36
(nhit đ 10
o
C - 15
o
C, m đ không khí di 45%,
m đ ht ging t 5 - 8%) và trung hn (nhit đ
0
o
C - 5
o
C, m đ không khí di 35%, m đ ht
ging t 5 - 8%) gn 16.000 ngun gen cây có ht.
Thc hin trng, nhân mi và qun lý 2.300 ngun
gen ca trên 20 loài các cây thng niên sinh sn
vô tính ti Trung tâm Tài nguyên thc vt và tin
hành lu gi kép ngun gen khoai môn s ti à
Bc, Hòa Bình. Vn cây n qu hin có 251 cây
ca 132 ngun gen t 26 loài khác nhau. Bo
qun in-vitro 150 ngun gen khoai môn s.
Trong c nc các c quan mng li ca H
nghiên cu chuyn gen, to cây trng bin đi
gen có kh nng chng chu vi điu kin bt li.
ã phân lp đc 19 gen điu khin tng cng
tính chu hn: OsDR
EB1A, Os
DREB2A,
ZmDREB2A, OsDREB2A-2ACA, OsNAC1,
OsNac5, OsNAC6, OsNac10, OsAREB1A,
OsRap2.4A, OsRap2.4B, OsNLI-IF, GmMYB,
GmGLP1, GmCHS7, Os06g46270, Os04g23910,
Os08g02070 và Os10g39310 phc v nghiên cu
to ging cây trng chuyn gen chu hn. Phân
lp đc 2 gen chc nng tng cng tính chu
hn: OsP5CS, OsGolS. Phân lp đc 1 promotor
biu hin liên tc (Ubiquitin) và 2 promotor biu
hin trong điu kin bt li ngoi cnh (Lip9,
RD29a). Thit k đc
32 vector chuyn gen
biu hin d
i s điu khin ca 4 promoter
(Ubiquitin,
35
S, Lip9 và RD29a) và 19 gen đã
phân lp đc. Các vector chuyn gen này là
ngun vt liu cho nghiên cu to ging cây
trng chuyn gen chu hn. Xây dng đc quy
trình chuyn gen vào ging lúa Indica (PB1),
Japonica (J02), ngô, đu tng và thuc lá phc
v nghiên cu chc nng gen.
ã nghiên cu chuyn gen Cry1Ac vào dòng
Khoa hc Công ngh phê duyt tip tc gii mã
h gen ca 800 ging lúa bn đa ca Vit Nam,
xây dng c s d liu, phát trin tin sinh hc
khai thác, lp bn đ các đc tính quan trng ca
cây lúa, phát trin các ch th phân t và ng
dng cho chn to ging.
ã phân lp và gii trình t 3 phân đon S7,
S9 và S
10 ca 13 chng virus gây bnh lúa lùn sc
đen phng Nam (SRBSDV) ti 5 vùng sinh thái
trng lúa t min Trung tr ra. Gii trình t gen ca
15 chng virus gây bnh xon vàng lá cà chua
TYLCV; đng ký ti Ngân hàng gen NCBI tng
s 8 trình t genom DNA-A ca virus gây bnh
xon lá cà chua nc ta, mi trình t mang 6
gen, mã s sau: EU368372, GQ 246940, GQ
246941, GQ338765, GQ338766, GQ338767,
GQ338768, GQ373254.
Hi tho Quc gia v Khoa hc Cây trng ln th nht
37
Thit k thành công các vector RNAi nhm
bt hot các gen đích tng ng ca virus xon lá
cà chua TYLCV (pBI121-AC2; pBI121-AC4;
pBI121-AV2; pHANNIBAL-hpRNA; pART27-
hpRNA) và virus gây bnh lùn lúa c (RGSV),
virus gây bnh xon lá lúa (RRSV) (vector
pANDA, vector pC2300).
ã lp bn đ phân t các gen cây lúa cho
các tính trng nh tính kháng ry nâu, bc lá, đo
ôn. Trên c s đó đã xác đnh các ch th phân t
đt (t l t 1/5.000 - 1/50.000) cho toàn tnh và
các huyn thuc tnh Thái Bình, Hng Yên, Bc
Giang, vùng sn xut chè Yên Bái; vùng trng
cao su Vit Nam và Campuchia; bn đ chi tit
đn cp xã cho huyn Bo Lc và Lâm Hà (tnh
Lâm ng). Các tài liu này là c s khoa hc
cho các
đa p
hng chuyn đi c cu cây trng,
phát huy tim nng đt đai và s dng có hiu
qu ngun tài nguyên đt.
Xác đnh đc thc trng bin đng v s
lng và cht lng ca mt s loi đt sau mt
thi gian dài khai thác và s dng, nh đt mn
và đt phèn đng bng sông Hng và đng
bng sông Cu Long, đt xám
bc màu min Bc
Vit Nam. Trên c s đó đã đ xut và xây dng
đc các gii pháp khoa hc công ngh đ s
dng có hiu qu các loi đt này.
ng dng công ngh ht nhân trong nghiên
cu qun lý đt và dinh dng cây trng. S
dng đng v phóng x Cesium (Cs
137
), Beryllum
(Be
7
) đ đánh giá mc đ xói mòn và kh nng
bi lng đt, tái phân b các cht dinh dng
trong đt. S dng đng v bn N
thi t ch bin thy sn, git m gia súc, rong
bin, đã ch to thành công 6 b phân sinh hc
dng rn bón gc và 9 b phân bón chc nng
dng lng phun lá phù hp v
i tng nhóm cây
trng. ã sn xut đc phân bón lá A2, A4,
Amin, RQ, CQ dùng cho rau, hoa và cây cnh;
giá th dinh dng GT05 m ging cây lâm
nghip (bch đàn, keo, thông) và cây n qu
(xoài, nhãn, bi) theo hng công nghip.
Nghiên cu qun lý tng hp đi vi lúa, s
dng bin pháp ti khô ngp xen k thay th
cho ti ngp thng xuyên và bón phân theo
bng so màu lá lúa đã tit kim nc ti và
phân bón mà vn cho nng
sut lúa tng trên 10
%
c 3 vùng đng bng sông Cu Long, đng
bng sông Hng và duyên hi Nam Trung B.
Nghiên cu qun lý dinh dng cho ngô theo
vùng đc thù đã gim đc lng đm bón 30 -
40 kg/ha mà vn tng nng sut so vi canh tác
ca nông dân và tim cn vi nng sut tim nng.
VIN KHOA HC NÔNG NGHIP VIT NAM
38
ng dng công ngh thông tin trong qun lý
và s dng phân bón đã đc th nghim và áp
dng thành công trong vic tính toán d báo
lng phân bón cn thit hàng nm cho mt s
cây trng chính. Trung tâm Thông tin T liu
lp, la chn các chng vi sinh vt đi kháng vi
vi sinh vt gây bnh cây trng làm vt liu đ sn
xut các ch phm sinh hc va có tác dng
phòng tr bnh va kích thích sinh trng cây
trng. Ch phm VSV đi kháng bnh
héo xanh
lc và vng làm gim t l cây bnh trên 60%,
tng nng sut và nh đó tng li nhun trên 7
triu đng/ha so vi đi chng. Ch phm VSV
dùng cho cây t có tác dng gim t l bnh héo
r 40 - 50%, bnh thi qu 20 - 30%; đng thi
gim đc 20% lng phân bón N, P mà nng
sut vn tng 6% và li nhun tng 11 - 17 triu
đng/ha. Ch phm
phòng tr tuyn tr
ùng, nm
bnh vùng r cà phê và h tiêu có tác dng tng
đng kính tán, gim bnh vàng rng lá, tng
mt đ vi sinh vt có ích và gim 17 - 67% s
lng tuyn trùng trong đt. S dng 1 tn phân
hu c VSV chc nng có th thay th đc 10
tn phân chung và có tác dng gim bnh héo
xanh vi khun trên lc, cà chua, khoai tây 37 -
78%, gim t l bnh vùng r cây h tiêu 25 -
34%, đng thi tng nng sut 10 - 20
%
đi vi
đu tng, lc, cà chua, khoai tây, rau, lúa, h
tiêu, cà phê và bông. S dng ch phm c đnh
sinh hc; 3 ch phm (BioEM 1, BioEM 2,
BioEM 3) x lý ph ph phm trng trt.
Nghiên cu phát trin công ngh sinh thái,
la chn đc 12 loài thc vt thy sinh có kh
nng x lý ô nhim kim loi nng, ô nhim hu
c, có th ng dng x lý ô nhim nc mt ti
các h cha, kênh mng nôn
g thôn. ã
nghiên cu ci tin d
ng c thu gom phù hp
phc v thu gom bao bì phát thi trong sn xut
nông nghip và xây dng quy trình làm sch bao
bì phc v cho vic x lý và tiêu hy; X lý các
vùng đt b ô nhim nghiêm trng thuc BVTV;
Nghiên cu sn xut than sinh hc t ph phm
nông nghip; Nghiên cu gii pháp thúc đy ng
dng VietGAP trong sn xut rau an toàn;
Nghiên cu sn xu
t sch hn trong các c s
ch bin cà phê; Nghiên cu phát trin và ng
dng các sn phm sinh hc BVTV đ sn xut
rau an toàn; Nghiên cu đánh giá tác đng ca
bin đi khí hu đn sn xut nông nghip và đ
xut các gii pháp ng phó.
Hi tho Quc gia v Khoa hc Cây trng ln th nht
39
1.1.8. Bo v thc vt
Vin tip tc trin khai thành công nhiu
nghiên cu v chn đoán phát hin dch hi mi
266 ging sn xut th). Tính bình quân, mi nm
có hn 52 ging cây trng mi đc công nhn.
1.2.1. Kt qu nghiên cu chn to ging lúa
i vi lúa thun
phía Bc, c tính din tích ging lúa
thun mi ca Vin chim khong 750 - 800
ngàn ha/nm. Ít nht, ging mi cho nng sut
tng 10%
thì sn lng tng thêm
khong 350
ngàn tn thóc, tng đng 1.200 t đng/nm.
Nm 2011 đn 2013 đã có trên 10 ging lúa đc
công nhn (PC6, CH208, P376, P6B, P211,
P9, HDT8, HT18, Trân châu hng - SH8 và Gia
Lc 102, DT57). Ngoài ra nhiu dòng, ging
trin vng khác đang đ ngh công nhn cho sn
xut th nh: LTh134, LTh131, HD5, CH16, Gia
Lc160, BT2, NAR5, BoT1 và BT6,
*
Nhóm ging lúa có TGST cc ngn ngày
(<100 ngày): Chn to thành công ging lúa
P6B (P6 đt bin), có TGST 75 - 80 ngày (v
Mùa) và 105 - 110 ngày (v Xuân mun), nng
sut đt 50 - 55 t/ha, ging đã đc phát trin
mnh mt s tnh phía Bc, góp phn tích cc
cho vic chuyn đi c cu cây trng các tnh
BSH, né l tiu mãn các tnh Bc Trung B
và làm ngun ging d phòng. Din
tích gieo
trng ging P6B nm 2012 đt khong 3.000ha.
sâu bnh hi chính khá hn BT7, ging đang
đc m rng din tích các tnh BSH. Mt s
ging có trin vng Bc Trung B đang đ ngh
B Nông nghip & PTNT công nhn cho sn
xut th nh BT2, NAR5, BoT1 và BT6.
*
Nhóm ging lúa chng chu vi điu kin
bt thun (hn, úng, phèn mn): Ging lúa chu
hn CH207 và CH208 nng sut 40 - 50 t/ha,
cht lng go khá, hin đang đc m rng mô
hình ti mt s tnh trung du và min núi phía
Bc nh Bc Giang, in Biên, Lai Châu, Lng
Sn… Mt s ging lúa chu hn trin vng khác
nh CH16, CH19, CH22 đang đc nhiu đa
phng đánh giá cao. Ging
lúa kháng ry
P376,
VIN KHOA HC NÔNG NGHIP VIT NAM
40
TGST 113 - 118 ngày, chu thâm canh, nng sut
60 - 65 t/ha thích hp cho các vùng thâm canh
các tnh phía Bc, đc bit trên các chân đt 2 v
lúa/nm hoc nhng vùng chuyn đi c cu cây
trng 3 v/nm (trng cây v ông chính v).
Ngoài ra còn nhiu ging lúa cht lng,
nng sut, kháng bnh đc chn to bng các
phng pháp công ngh sinh hc kt hp chn
ging truyn thng thuc Chng trình Công
ngh
tích 100 ha/nm ti các tnh ng Tháp Mi, d
kin nm
2013 - 2014 din tích trng s tng lên
2.000 - 3.000ha sau khi chính thc chuyn giao
ging nguyên chng ra sn xut.
Theo Cc Trng trt nhiu ging lúa ca
Vin Lúa BSCL nm trong c cu ging ch
lc BSCL:
- V ông Xuân 2012 - 2013 c cu ging ch
lc các tnh Nam B có 12 ging thì Vin Lúa
BSCL đã đóng góp 8 gin
g (OM4218, OM2517,
OM49
00, OM6976, OM6162, OM5451, OM7347,
OM2395); ging cao sn cht lng cao cho xut
khu có 8 ging, Vin Lúa BSCL đã đóng góp 7
ging (OM4900, OM6976, OM5451, OM7347,
OM2517, OM6162 và OM5472).
- V Hè Thu 2013 c cu ging ch lc cho
các tnh Nam B có 7 ging thì Vin Lúa
BSCL đã đóng góp 6 ging (OM4900,
OM4218, OM6976, OM6162, OM5451,
OM2517); ging cao sn cht lng cao cho xut
khu có 8 ging, Vin Lúa BSCL đã đóng góp
7 ging (OM4900, OM4218, OM2517, OM2717,
OMCS2000, OM7347, OM6162).
Giai đon 2011 - 2012, s ging lúa Vin Lúa
BSCL đc công nhn
ch
o phép đa vào sn xut
vì cho nng sut cao, có tính thích nghi rng và
có kh nng chu đc phèn mn nên đã tr
thành mt trong nhng ging lúa ch lc ca
BSCL và hin na
y
đang đc phát trin ra các
khu vc duyên hi Nam Trung B, Bc Trung B
và Tây Nguyên. Nm 2012, ging OM4900 đc
tng Gii thng Bông lúa vàng ln th I ca B
Nông nghip và PTNT.
Hi tho Quc gia v Khoa hc Cây trng ln th nht
41
Tính t nm 2011 đn nay, tng din tích gieo
trng các ging lúa mi trong b ging lúa OM phc
v xut khu đã đc B công nhn và cho phép
phát trin ra sn xut đt khong 1 triuha.
B ging lúa chu mn: in hình hin nay
là các ging: OM5464, OM5166, OM9916,
OM9921, OM9584, OM9577 và OM9579. Ging
OM5464 đã đc công nhn là ging chính thc
(nm 2011) và ging OM5166 đc công nhn là
ging sn xut th (nm 2012), vi tng
d
in tích
phát trin ca hai ging trong sn xut đt trên
100.000ha, nng sut tng hn so vi ging lúa
c trung bình là 0,4 tn/ha, đem li li nhun
khong 240 t đng.
B ging lúa chu hn: in hình là các
ging lúa: OM7347, OM5464, OM6162,
nng sut tng hn so vi ging lúa c trung bình
là 0,4 - 1 tn/ha, đem li li nhun khong 5.000
t đng.
Chn to và phát trin ging lúa lai
Nghiên cu, chn to ging lúa lai ca Vin
trong thi gian qua mc dù gp không ít khó
khn song đã đt đc mt s kt qu: ã làm
ch công ngh chn to ging l
úa lai cng nh
chn thun và nhân dòng b m lúa lai 2, 3 dòng,
đc bit công ngh lai to, gây đt bin, lai xa
đ to ra các dòng b m CMS và TGMS mi.
Giai đon trc, 11 t hp lai F1 và nhiu
dòng b m đc B Nông nghip và PTNT
công nhn và đa vào sn xut, trong đó có 4 t
hp đc công nhn chính thc và 7 t hp khác
đc công nhn tm thi cho sn xut th. ã
nghiên cu l
à
m ch công ngh làm thun, nhân
dòng b m và sn xut ht lai F1 các ging lúa
lai Trung Quc nh: H Bc u, h nh u, h
Kim u và Bi tp. ã nghiên cu xác đnh vùng
sinh thái ti u cho nhân dòng TGMS và sn xut
ht lai F1. Hin ti, tuy cht lng go lúa lai ca
Vin khá, song nng sut ht lai cha cao nên
cha đc m rng trong sn xut.
Nghiên cu chn to gin
g
m TGMS mi t các ngun ca Vit Nam,
Trung Quc và IRRI, các dòng này có tính bt
dc n đnh nh: AMS33S, AMS 29S, AMS
35S…Mt s dòng b m có gen tng hp rng
VIN KHOA HC NÔNG NGHIP VIT NAM
42
(WC) cho phép khai thác u th lai khác loài ph
và chn to ging lúa lai siêu cao sn. ng thi
cng đã lai to đc các dòng CMS mi, các
dòng này là vt liu quan trng trong chng
trình chn to ging lúa lai mi.
Chn to đc mt s t hp lúa lai mi,
trin vng: HYT106, HYT115, HYT124… các
ging trên có nng sut tng đng hoc cao
hn so vi các t hp lúa lai Trung Quc nhp
ni, song có kh nng
chng chu mt s bnh
hi chính và
cht lng n nm tt hn. T hp
lúa lai đc công nhn cho sn xut HYT108
nng sut trung bình đt 65 - 70 t/ha, nng sut
cao đt t 77 - 80 t/ha. Các ging lúa này đang
đc m rng din tích sn xut th ti các tnh
BSH và Bc Trung B.
ã làm ch đc Qui trình công ngh sn
xut ht lai F1 ca các t hp l
ú
a lai 2 dòng; 3
dòng đang ph bin ngoài sn xut cng nh các
Á. T l trng ging lai tng đng vi
Thái Lan và vt xa các nc nh Indonesia,
Philippines. Nng sut tng mang li li
nhun khong 500 t đng/nm.
Giai đon 2011 - 2013 đã có 14 ging đc
công nhn trong đó có 4 ging đc công nhn
chính thc là LVN146, LVN66, LVN092,
SB099; 10 ging đc công nhn sn xut th
(LVN154, LVN111, LVN81, LVN102, VS36,
LVN152, LVN62, Np lai s 5, Np lai s 9 và
ng lai 20). c đim chung
v c
ác ging mi
đc to ra trong giai đon va qua là thích ng
rng (c trong và ngoài nc: Nam Trung Quc,
Thái Lan, Lào, Campuchia); chng chu tt hn
vi hn, sâu bnh, đ gãy; thi gian sinh trng
ngn hoc trung bình; tim nng nng sut cao,
trong thí nghim đt ti 12 - 13 tn/ha; cht lng
ht tt; đã có các ging ngô np, ngô đng lai
đn có th cnh tranh đc vi cá
c
ging nc
ngoài v nng sut, cht lng và giá ging.
phía Nam đã phát trin các ging ngô lai
V98-1, V98-2, V-118, VN112 vi din tích hàng
nm 2.000ha ti các tnh Tây Nguyên và ông
Nam B. ây là các ging có thi gian sinh
trng ngn, có tim nng nng sut cao, có kh
nng phi hp cao, cho nng sut cao. c bit
, v la
màu cánh sen
) đáp ng th hiu ngi tiêu dùng
Hi tho Quc gia v Khoa hc Cây trng ln th nht
43
trong nc và xut khu, ging lc L17 kháng
khá vi bnh mc vàng, nng sut đt 40 -
42 t/ha đang đc th nghim và nhân rng mô
hình nhiu đa phng.
V cây đu tng: Din tích các ging đu
tng mi, trin vng nh 2101, T12, 8,
T51 đang tip tc đc m rng nhiu tnh
BSH và trung du min núi phía Bc, nng sut
đt t 21 - 25
t/ha, nh
ng ni thâm canh tt có
th đt 26 - 28 t/ha, cao hn các ging ph bin
ti đa phng t 10 - 20%. c bit ging đu
tng có thi gian sinh trng ngn 80 - 85 ngày,
nng sut khá (ging 8), thích hp cho v Hè
Thu và Thu ông, đang đc m rng mô hình
sn xut nhiu đa phng, góp phn làm
phong phú thêm b ging
đu đ tron
g sn xut.
Ging đu tng HL203, HL07-15, HLN29,
HLN25 đã đc nhân rng vi din tích gn
15.000ha ti các tnh vùng đng bng sông Cu
Long và Tây Nguyên.
Các cây đu đ khác: Kt qu nghiên cu v
nghip & PTNT công nhn là ging cây trng mi
và hin chim trên 70% din tích khoai tây ca tnh
Lâm ng. Ging khoai tây Atlantic cho ch bin
công nghip đc Vin p
h
i hp vi công ty Pepsi
Vit Nam nhp ni, kho nghim và chuyn giao
vào sn xut, ging đã đc B Nông nghip &
PTNT công nhn và cho ph bin rng rãi, hin đã
có khong 4.000ha khoai tây Atlantic trên c hai
min Nam, Bc. Ging khoai tây TK96.1 (đc
công nhn sn xut th) là ging Vin lai to thích
hp cho ch bin công nghip, có kh nng kháng
mc sng tt v
à cho nng
sut cao (25 - 30 tn/ha)
k c trong mùa ma.
1.2.4. Kt qu nghiên cu chn to ging cây
n qu, rau, hoa
ã nghiên cu và chn lc thành công 11
ging cây n qu cho phía Bc (5 ging chính
thc và 6 ging sn xut th): Ging vi sm
Yên Hng là ging chín sm, thi gian cho thu
hoch sm (10/5 - 20/5), nng sut cây 20 tui
đt 12 - 16 tn/ha; ging vi sm Yên Phú có
nng sut tru
ng bình 6,7 tn/ha; gin
g nhãn chín
mun PHM99.1.1 có nng sut cao, thu hoch
chính v; thi gian thu hoch t 15/8 đn 10/9;
L5, ging cam sành không ht L6, ging hoa
cúc L9; 01 dòng xoài cát Hoà Lc và 01 xoài
cát Chu đc S Nông nghip và PTNT Tin
Giang công nhn cây đu dòng nm 2011; 02 t
hp gc ghép chu phèn: Cam mt (không
VIN KHOA HC NÔNG NGHIP VIT NAM
44
ht)/Cam mt; Quýt đng/Chanh tàu đc công
nhn tin b k thut.
V rau, giai đon 2011 - 2013, đã nghiên
cu, chn to thành công 15 ging rau trong đó 2
ging đc công nhn chính thc, 8 ging sn
xut th và mt s ging trin vng đang hoàn
thin h s công nhn ging sn xut th: Mp
đng M1, đu tng rau AGS346, đu tng
rau AGS398, cà chua FM29, cà chua CARD 25,
ci làn RA2, t cay
lai GL1-1, da chut lai
GL1-2, cà chua lai GL1-3, ging da leo F1
L7,ging đu bp F1 L8.
ã nghiên cu chn to và đc công nhn
sn xut th 9 ging hoa và mt s ging trin
vng: Lan H ip Tiu Kiu Tím, ging Ban Mai
Hng, ging Tiu Hng Môn trng chu HMC-
01, ging Tiu Hng Môn trng chu HMC-04,
hoa lily Belladona, hoa lay n đ 09, hoa thc
dc TDL-03, thc dc TDL-05, ào Bích
GL2-1, ào Phai GL2-2, ào Bch GL2-3, ging
Các dòng cà phê vi mi đc chn to nng
sut bình quân 4 - 6 tn nhân/ha, kháng cao vi
bnh g st. Vin đã cun
g
cp cho sn xut cây
ging ghép có cht lng cao đ ghép ci to
thay ging trên 40 ngànha.
Tip tc trin khai d án phát trin ging cao
su cho vùng Tây Bc: ã sn xut hn 130.000
bu ging cao su chu lnh VNg 77-2, VNg 77-4
cung cp cho các tnh Sn La, in Biên. Bc
đu thc hin các th nghim nghiên cu chn
to ging cao su chu lnh cho
tnh T
hanh Hóa.
Vin đã tuyn chn và gii thiu cho sn
xut ging điu cao sn PN1 có tim nng nng
sut t 2,5 - 3,0 tn/ha, t l nhân cao t 27 -
34% và kích thc ht ln. Nm ging điu:
MH5/4, MH4/5, MH2/7, MH2/6 và MH3/5, có
tim nng nng sut cao, có th đt ti nng sut
3,0 - 4,0 tn/ha. Ba ging điu TL11/2, TL6/3 và
TL2/11 nng sut ht 2,0 - 3,0 tn/ha, t l nh
ân
28 - 31%, kích c ht 132 - 160 ht/kg.
1.2.7. Kt qu nghiên cu chn to ging dâu tm
V ging dâu: ã đc công nhn 03 ging
dâu mi và chuyn giao rng rãi vào sn xut
chim 30% c cu ging dâu các vùng trng
Hi tho Quc gia v Khoa hc Cây trng ln th nht
45
trong v Xuân Thu. Tuyn chn đc 01 ging
tm sn PT1, tm sinh trng phát trin tt, cho
nng sut kén bình quân đt t 16 - 17 kg/hp
trng 20g, nng sut tng so vi ging cha đc
phc tráng t 18 - 21%. Hiu qu kinh t tng
thêm t 26 - 27 triu/ha sn/nm so vi trng sn
đn thun.
1.3. V phát trin quy trình công ngh và xây
dng các mô hình tin b k thut
Ngoài ging cây
trng mi, Vin đã có
hàng
trm quy trình công ngh v phòng tr sâu bnh,
k thut canh tác, nhân ging, sn xut phân bón
và ch phm sinh hc,… đc công nhn và ng
dng rng rãi.
Các mô hình TBKT đc xây dng thành
công nhiu đa phng; 25 mô hình sn xut
rau qu do Vin Cây n qu min Nam t vn,
hng dn đt chng nhn GlobalGAP/VietGAP
(Mô hình sn xut bi
, chôm chôm, xoài, thanh
long, ); 18 mô hình đt chng nhn VietGAP
(Mô hình sn xut bi Da xanh, mô hình sn xut
nhãn Tiêu da bò, mô hình sn xut da hu, mô
hình sn xut chôm chôm, mô hình sn xut
mng ct, mô hình sn xut cam Sành…).
Vinh, Hu Giang, Cn Th) vi din tích 36.000ha
(Tin Giang: 5.200ha; Vnh Long: 7.396ha; ng
Tháp: 3.819ha; Bn Tre: 2.056ha, ).
ã ng dng đng b các TBKT ca VAAS
đ phát trin sn xut nông nghip ti các tnh
thành: Thái Nguyên, Ninh Bình, Thanh Hóa, Hà
Ni, Ngh An, Hà Tnh. Xây dng mô hình và
phát trin m rng din tích sn xut lúa cht lng
(LT2, HT6, SH2, TL6, LT25, N87-2 ) cho các
vùng: Nam Trung B, Bc Trung B, BSH và
min nú
i
phía Bc vi din tích hàng trm nghìn
hecta. Các ging đu đc các đa phng đánh giá
cao, cho hiu qu kinh t cao hn 1,3 - 1,5 ln so
vi các ging thông thng; đã to thành màng
li trin khai vi 50 đn v tham gia (10 vin
nghiên cu, trng đi hc và 40 trung tâm
khuyn nông các tnh) trin khai ti 56 tnh,
thành trên c nc, đa khong 35 TBKT ca
VAAS vào sn xut, trong đó có 20 ging lúa, 10
ging đu tng và 5 ging lc. Hàng nm
cá
c
d án đã tp hun cho khong 12.000 - 15.000
lt nông dân trong và ngoài mô hình. T chc
đc 80 - 100 hi ngh tham quan đánh giá đu
b các mô hình sn xut tiêu biu. Vin đã thc
hin 93 khóa tp hun, chuyn giao các tin b
k thut cho 3.227 hc viên là cán b k thut,
46
rng rãi ra đng bng sông Hng và các tnh phía
Bc. Vin Lúa BSCL đã cùng Trung Tâm
Khuyn nông Quc gia t chc Hi thi bình
tuyn đ phát trin máy Gt p Liên Hp rt
thành công, đn nay đã có trên 9.000 máy GLH
các loi đc đa vào sn xut rt có hiu qu,
đáp ng thu hoch trên 50% din tích canh tác
lúa, gim tht thoát trong thu hoch t 2 - 3%,
đm bo tính mùa v và gii quyt đc công lao
đng đang thiu nghiêm
tr
ng vào mùa thu hoch
trong vùng.
Cùng vi vic chuyn giao quy trình “Sn
xut nhanh ch phm Ometar quy mô nông
h”, hai loi thuc tr sâu sinh hc
Ometar/Biovip đã rt hiu qu trong vic phc v
công tác phòng tr ry nâu các tnh BSCL và
2 tnh thuc Nam Trung B (Bình Thun và Bình
nh). Vi công trình nghiên cu và phát trin
ch phm tr sâu sinh hc Ometar, Vin Lúa
BSCL đã làm li cho sn xut
hàng ngàn t
đng (li nhun tng t 1.357.000 - 3.278.000
đng/ha), đóng góp xut sc cho vic phát trin
kinh t xã hi, bo v môi trng và có ý ngha
khoa hc đi vi thành tu ng dng công ngh
sinh hc trong phát trin ch phm vi sinh phc
v sn xut nông nghip.
Vin đã t chc thành công “Hi ngh gii
thiu và chuyn giao bn quyn ging cây
tr
ng,
quy trình công ngh ti các tnh phía Nam” và
phi hp vi Hip hi Thng mi Ging cây
trng t chc "Hi ngh Hp tác chn to và
thng mi ging cây trng” gia Vin và Hip
hi nhm thc hin ch trng ca Nhà nc
khuyn khích các doanh nghip tham gia nhim
v chn to ging và xúc tin thng mi các
ging cây trng mi. ã
ký 4
hp đng chuyn
giao bn quyn ging cây trng và công ngh,
vi tng giá tr 5,65 t đng và 1 biên bn ghi
nh v chuyn nhng bn quyn 2 ging rau, 01
ging lc (L26). Trong nm 2011, cng đã
chuyn nhng quyn s dng 03 ging ngô lai,
trong đó có 1 ging đc chuyn nhng cho
Cng hoà Dân ch Nhân dân Lào. Nm 2012 đã
chuyn nhng phân
phi đ
c quyn ging lúa
HDT8 (Vin Cây lng thc và Cây thc phm)
ti các tnh đng bng sông Hng và các tnh
min núi phía Bc cho Công ty Ging và Phát
trin Nông nghip Hà Ni; đã ký chuyn nhng
bn quyn 4 ging ngô lai đn mi ca Vin
Nghiên cu Ngô (VS36 cho Công ty CP Ging
Vic chuyn nhng bn quyn tuy cha
nhiu so vi s lng ging to ra, nht là các
ging thun nhng là tín hiu tích cc v liên kt
Khoa hc - Doanh nghip; đng thi cng gián
tip khng đnh cht lng ca ging đáp ng
yêu cu ca sn xut.
Li ích ca vic chuyn nhng bn qu
yn
tác gi và vic u qu
yn sn xut ging lúa cho
mt s công ty đã huy đng đc ngun lc ca
xã hi vào vic chuyn giao nhanh các TBKT
phc v sn xut, đc bit là vic m rng din
tích gieo trng các ging mi trong sn xut và
đem li ngun thu nhp cho đn v và cá nhân.
1.5. V sn xut, kinh doanh
Hin nay
Vin có 5 Công
ty TNHH 1 thành
viên hot đng trên các lnh vc t vn và dch
v ging nm n, nm dc liu, ging ngô,
ging rau hoa qu, ging chè và ging cây nông
lâm nghip; thuc bo v thc vt. Tuy nhiên,
hot đng ca các công ty hiu qu còn rt khác
nhau, ch có Công ty T vn và Phát trin Ngô
đt hiu qu cao nht.
1.6. Công tác hp tác Quc t
Tng cng HTQT
là đnh h
ng ln ca
trm cán b đc đào to
sau đi hc ti nc
ngoài và hàng ngàn ngi đ
c đào to ngn
hn, d hi ngh, hi tho Quc t. Vin cng
đc giao đón tip nhiu lãnh đo cao cp,
nguyên th các nc đ gii thiu thành tu
KHCN nông nghip nc nhà.
ã xây dng Trung tâm KoPIA, Hàn Quc
(t nm 2009) đ chuyn giao nhanh thành tu
khoa hc ca bn vào Vit Nam. Vin cng khá
thành công tr
ong hp tác khoa hc và
đào to vi
châu Phi. T nm 2009 đn nay Vin giúp Sudan,
Mozambic sn xut lng thc và đào to
ngun nhân lc. Ngoài ra, Vin còn đc giao
nhim v giúp Cuba sn xut lúa go, ngô và đu
tng. Nm 2012, Vin đã giao Vin Nghiên cu
Rau Qu ký hp đng chuyn giao công ngh sn
xut tng t quy mô va và nh vi Nigeria.
Vi ch trng Quc t hóa hot đng
KH
C
N, Vin đã mi các t chc Quc t đt vn
phòng ti Vin, đng thi Chính ph cng đã đng
ý đ Vin làm đi din ca Vit Nam tham gia
CABI, APAARI và TFNet. Nhm xây dng Vin
Di truyn Nông nghip thành trung tâm xut sc
v Công ngh sinh hc nông nghip, Vin đã ký
Mt s chuyên ngành không còn đào to
trong nc nh Th nhng, Phân
bón, Dâu
tm Các cán b khoa hc tr không có nhim
v thng xuyên đ làm quen vi công tác
nghiên cu, đa ra ý tng mi trc khi có th
ch trì đ tài cp B, cp Nhà nc Trong khi
đó, nhng cán b có nng lc chuyn ra ngoài
làm vic ngày càng ph bin. Nghiên cu c bn
mt s chuyên đ ít đc quan tâm.
2.1.3. S hp tác còn hn ch
S thiu ht ngun lc c
ht lng
cao,
thit b và phòng thí nghim nht là ti Vin
Vùng to nên s cn thit phi phi hp nghiên
cu. Tuy nhiên, do các qui đnh v khoa hc,
tài chính, t duy cc b, áp lc công n vic
làm nên s phi hp cha nh mong mun.
Hp tác trong nghiên cu có đc ci thin
song vn cha mnh m, mi ch dng li
hp tác đn l, t phát, h
oc hp t
ác mt cách
bt buc do sc ép hành chính.
2.1.4. HTQT cha đu, nhiu đn v không có
d án HTQT, phn do thiu cán b đ nng lc,
phn t chc Quc t không quan tâm. Cng có
đn v b hn ch do các qui đnh v an ninh (nh
thông báo, vn bn ca B cng đi thng đn các
đn v mà thm chí không đng gi c
ho VAAS
đ bit.
Vic tp trung các nhà khoa hc theo nhóm
công tác cho phép liên kt tt hn gia các đn
v, phát huy đc th mnh ca tng cá nhân, t
chc, môi trng hp tác đc ci thin hn song
li không có ngun lc đ thc hin do Vin
không b trí đc nhim v liên vin nh ch đo
ca B trng trong bui làm vic vi Vin tháng
3/2006.
2.2.3
. Công tác quy hoch cán b khoa hc,
giao nhim v cho cán b còn bt cp
Nhiu nm nay Vin và các đn v trc
thuc mi ch quan tâm đn qui hoch và đào to
cán b lãnh đo, qun lý mà thiu quan tâm đn
quy hoch cán b nghiên cu ch cht, đu đàn.
Do vy, công tác đào to, bi dng cán b khoa
hc đu đàn còn nhiu bt cp.
III. NH HNG NGHIÊN CU U TIÊN
CA VIN N 2020
1. u tiên nghiên cu c bn có đnh hng
phc v cho công tác chn to ging, nhân ging
và thâm canh cây trng; ng dng công ngh sinh
hc trong chn đoán, d báo sâu bnh hi; ánh giá
và khai thác hiu qu tài nguyên di truyn bn đa.
2. Chn to và phát trin ging cây trng có
yêu cu th trng đ lai to,
tuyn chn các cây trng, sn phm cây trng
theo hng sn xut hàng hóa.
4. Nghiên cu các gii pháp khoa hc phc
v ch trng tái c cu ngành nông nghip ca
Chính ph.Nghiên cu và phát trin sn phm
quc gia, tái c cu sn xut hàng hóa nông sn,
c s khoa hc ca vic s dng hiu q
u đt,
cây
trng, nâng cao chui giá tr sn xut hàng
hóa, trin khai liên kt vi doanh nghip trong áp
dng rng rãi chng trình cánh đng mu ln,
tng cng liên kt 4 nhà.
5. Nghiên cu k thut qun lý cây trng
tng hp (ICM) nhm phát huy tim nng ging,
điu kin sinh thái, trong đó đc bit u tiên bin
pháp nâng cao hiu qu s dng vt t, tit kim
nc (k c đi vi lúa nc), gim
chi phí lao
đng và gim tn tht sau thu hoch đ va nâng
cao hiu qu va bo v môi trng. Nghiên cu
thc hành nông nghip tt (GAP) đ sn xut ra
sn phm đáp ng yêu cu an toàn v sinh thc
phm. ng dng công ngh thông tin, vin thám
và GIS đ nghiên cu d báo và phát hin các dch
bnh mi và đ xut gii pháp
x lý kp thi.
y li th so
sánh trên th trng trong và ngoài nc. Tng
cng nghiên cu, ng dng mô hình sn xut theo
cm dân c, gn kt sn xut theo chui giá tr đ
tham gia hiu qu vào Chng trình Xây dng
nông thôn mi.
9. Nghiên cu gim thiu nh hng ca
bin đi khí hu đn sn xut nông nghip và gii
pháp thích ng. Nghiên cu tác đng m
ôi trng
trong sn xut thâm canh cao. Nghiên cu phát
trin nhiên liu sinh hc và nng lng tái sinh.
Nghiên cu s dng ký sinh thiên đch có
ích, sn xut thuc BVTV sinh hc, thuc có
ngun gc tho mc, phân bón hu c vi sinh
theo đ phát trin sn xut nông nghip hu c;
phi hp nghiên cu gim tn tht sau thu
hoch, công ngh bo qun nht là vi rau, hoa
và qu; công ngh ti t
it kim
và công ngh
gi m.
Nghiên cu x lý ph thi bng công ngh vi
sinh vt, sn xut thuc BVTV sinh hc, thuc có
ngun gc tho mc; nghiên cu s dng thiên
đch, phân vi sinh vt chc nng. Nghiên cu s
dng hiu qu ph ph phm nông nghip đ sn
xut thc phm (nm), thc n chn nuôi, than
sinh hc và
phân bón hu c.
2015 và đnh hng đn 2020.
4. Thông báo ý kin kt lun ca B trng Cao c Phát
ti bui làm vic vi Vin Khoa hc Nông nghip Vit
Nam, s 1514/TB-BNN-VP, ngày 22 tháng 3 nm
2013.