TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÀ RỊA – VŨNG TÀU
KHOA HÓA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
……….……….
BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
KHẢO SÁT HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI MỚI CỦA
XÍ NGHIỆP CHẾ BIẾN HẢI SẢN CÔN ĐẢO CÔNG
SUẤT 400M
3
/NGÀY ĐÊM
Trình độ đào tạo: Đại học
Hệ đào tạo: Chính quy
Ngành: Kỹ thuật hóa học
Chuyên ngành: Hóa dầu
Khoá học: 2011 – 2015
Đơn vị thực tập: Xí nghiệp chế biến hải sản Côn Đảo
Giảng viên hướng dẫn: ThS. Trần Thị Thúy
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thành Lộc
Khoa Hóa Học & CNTP Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp
Vũng Tàu, tháng 05 năm 2015
NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP
Giảng viên hướng dẫn
(Ký ghi rõ họ tên)
Khoa Hóa Học & CNTP Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp
MỤC LỤC
DANH MỤC HÌNH
SƠ ĐỒ 1.1: CƠ CẤU TỔ CHỨC CÔNG TY CỔ PHẦN THỦY SẢN VÀ
XUẤT NHẬP KHẨU CÔN ĐẢO 5
SƠ 1.2. SƠ ĐỒ QUY TRÌNH SẢN XUẤT SURIMI 9
SƠ ĐỒ 3.1 HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI CỦA NHÀ MÁY CHẾ BIẾN
HẢI SÁN COIMEX 29
DANH MỤC BẢNG
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
- SVI (chỉ số thể tích bùn): Là thể tích đo 1g bùn khô chiếm chỗ tính bằng
ml sau khi để dung dịch bùn lắng tĩnh trong 30 phút trong ống lắng tĩnh hình trụ
khắc độ dung tích 1000 ml.
Khoa Hóa Học & CNTP Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp
- F/M: Tỉ lệ giữa khối lượng vi sinh và tải lượng bùn trong bể Aerotank
- DO: Hàm lượng oxy hòa tan trong bể Aerotank
- MLSS: Tải lượng bùn hoạt tính
- C – tech: Một dạng bể SBR nhưng có dòng tuần hoàn bùn trở lại
- SBR: Bể hiếu khí gián đoạn
- TCHC: Tổ chức hành chính
- SBAR: Thiết bị nâng gián đoạn
- MBBR (Moving Bed Biofilm Reactor): Vật làm giá thể để vi sinh dính
bám vào để sinh trưởng và phát triển.
- UASB: Bể kỵ khí kiểu đệm bùn chảy ngược
- CSTR: Bể phản ứng khuấy liên tục
Từ một xí nghiệp nhỏ, vốn kinh doanh vỏn vẹn chưa tới 1 tỉ đồng vào
năm 1989, sau hơn 20 năm Coimex đã trở thành một trong những công ty chế
biến xuất khẩu hàng thủy sản lớn của Việt Nam. Nếu tính riêng mặt hàng chả cá
surimi, Coimex là doanh nghiệp xuất khẩu lớn nhất Việt Nam. Ngoài việc đưa
một lượng ngoại tệ lớn về cho đất nước bằng cách chế biến cá tạp, Coimex còn
tạo công ăn việc làm cho hơn 1000 công nhân, với thu nhập bình quân 5 triệu
đồng/người/tháng. Có được thành công trên là nhờ vào sự chèo lái nhiệt huyết,
làm việc hết sức mình, vượt khó bằng tinh thần người lính của ông Lê Văn
Kháng - người đứng đầu Coimex từ ngày thành lập đến nay.
Với bề dày 22 năm hoạt động, nhưng Coimex chỉ thực sự ghi dấu ấn trên
thị trường kể từ khi sản xuất sản phẩm surimi vào năm 2000. Từ đó đến nay,
Coimex đã làm nên thương hiệu surimi Việt Nam. Nói đến surimi, các nhà nhập
khẩu châu Âu nghĩ ngay đến Coimex.
Bên cạnh những thành tựu đạt được, doanh nghiệp cũng phải đối mặt với
những thách thức lớn về vấn đề môi trường. Nếu không được giải quyết thỏa
đáng và kịp thời thì sẽ đe dọa đến việc duy trì bền vững nhịp độ tăng trưởng
kinh tế, thậm chí còn làm chậm lại tốc độ tăng trưởng kinh tế và làm nảy sinh
các vấn đề xã hội.
Để đảm bảo phát triển bền vững, đi đôi với các biện pháp quản lý môi
trường như tiết kiệm nguyên liệu, cải tiến công nghệ - thiết bị, áp dụng công
nghệ hiện đại, công nghệ thân thiện với môi trường,… thì việc xử lý nước thải
sinh hoạt trong sản xuất là rất cần thiết. Nếu không giải quyết tốt việc thoát nước
và xử lý nước thải của các nhà máy, xí nghiệp công nghiệp sẽ gây ô nhiễm đối
với các nguồn nước, dẫn tới hậu quả xấu, gây tổn thất cho mọi ngành kinh tế.
GVHD: ThS. Trần Thị Thúy Trang 7
Khoa Hóa Học & CNTP Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp
Nước thải ngành này chứa phần lớn các chất thải hữu cơ có nguồn gốc
từ động vật và có thành phần chủ yếu là protein và các chất béo. Trong hai
thành phần này, chất béo khó bị phân hủy bởi vi sinh vật gây ô nhiễm nặng nề
cho nguồn tiếp nhận. Việc tìm được biện pháp xử lý cuối đường ống thích
- Fax: (+84).643 849 029.
1.2.1. Ngành nghề kinh doanh
- Khai thác, chế biến, nuôi trồng, bảo quản, gia công và kinh doanh các mặt
hàng thủy hải sản, chế biến nước mắm,
- Dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu và khai thuế hải quan.
- Dịch vụ cho thuê kho khô, kho lạnh, bãi,
- Kinh doanh, mua bán, xuất nhập khẩu trực tiếp và ủy thác các mặt hàng
Nhà nước cho phép.
- Đại lý mua bán, ký gửi hàng hóa.
- Môi giới thương mại.
1.2.2. Quy mô hoạt động sản xuất
- Vốn điều lệ: 72.236.000.000 đồng.
- Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trung bình hàng năm: 45.000.000 USD.
- Tổng số cán bộ công nhân viên toàn công ty: 500 người
GVHD: ThS. Trần Thị Thúy Trang 10
Khoa Hóa Học & CNTP Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp
1.2.3. Cơ cấu tổ chức
Sơ đồ 1.1. Cơ cấu tổ chức Công ty cổ phần thủy sản và xuất nhập khẩu Côn
Đảo
1.2.4. Cơ sở hạ tầng
1.2.4.1. Xí nghiệp chế biến hải sản
• Phân xưởng chế biến surimi
Phân xưởng chế biến surimi được thành lập năm 1995 với những trang thiết
bị và công nghệ sản xuất hiện đại của Hàn Quốc.
Surimi là một loại chả cá, chế biến từ thịt cá, loại bỏ đầu, xương, da, vây, nội
tạng và được tách mỡ. Surimi là sản phẩm thịt cá thuần túy không mùi vị có màu
tự nhiên của thịt cá.
Surimi được chế biến từ cá có thịt trắng như: Cá mối, cá mắt kiếng, cá đù
trắng, cá đổng, cá lạc, cá phèn, cá chai, cá nhồng và những loại cá thịt trắng hỗn
hợp khác.
Công suất chế biến: 150 tấn/tháng.
• Phân xưởng sản xuất nước mắm Hòn Cau
Công suất chế biến: 600.000 lít/năm.
Mặt hàng: Nước mắm Hòn Cau có độ đạm từ 10
o
N đến 40
o
N.
Thị trường tiêu thụ: Nội địa.
1.2.4.3. Trại cá giống Thạnh Hòa - Cần Thơ
Chuyên sản xuất cá giống các loại: Cá thát lát, cá cườm, cá cảnh, cá tra, cá
basa,
Sản lượng: 5,5 ÷ 6 triệu con/năm.
Kinh doanh và nuôi cá thương phẩm: Cá tra, cá basa, cá thát lát.
Diện tích nuôi: 10 ha.
1.3. Tổng quan về quy trình sản xuất
1.3.1.1. Khái niệm surimi
Thuật ngữ Surimi của Nhật Bản là một cách nói thông dụng dùng để gọi tắt
tên của các sản phẩm giả cua hoặc các sản phẩm đặc biệt khác. Surimi còn được
gọi là chả cá, là một loại protein trung tính, được chế biến qua nhiều công đoạn
rửa, nghiền và định hình cấu trúc. Các protein đã làm sạch trộn với chất tạo
đông và sau đó đem đi cấp đông, nó sẽ hình thành thể gel cứng và đàn hồi. Tính
tạo gel, tính giữ nước và tạo nhũ tương tạo nên cấu trúc để làm nguyên liệu cho
việc sản xuất Kamaboko.
1.3.1.2. Nguyên liệu
Nguồn nguyên liệu dùng để sản xuất Surimi rất đa dạng và phong phú từ các
loại cá sống tầng đáy đến các loại cá sống tầng nổi, kể cả loài cá có kích thước
nhỏ hay lớn. Nhưng xu hướng chung là sản xuất Surimi từ các loại cá kém giá
trị kinh tế.
GVHD: ThS. Trần Thị Thúy Trang 13
chất tan trong nước. Xử lý nước thải là loại bỏ các tạp chất đó, làm sạch lại nước
và có thể đưa nước đó vào nguồn nước hoặc tái sử dụng. Để đạt được những
mục đích đó chúng ta thường dựa vào đặc điểm của từng loại tạp chất để lựa
chọn phương pháp xử lý thích hợp.
Thông thường có các phương pháp xử lý nước thải sau:
- Xử lý bằng phương pháp cơ học.
- Xử lý bằng phương pháp hóa lý và hóa học.
- Xử lý bằng phương pháp sinh học.
2.1. Xử lý bằng phương pháp cơ học
Trong nước thải thường có các loại tạp chất rắn bị cuốn theo như: Rơm, cỏ,
mẩu gỗ, bao bì chất dẻo, giấy, giẻ, dầu mỡ nổi, sỏi, các vụn gạch ngói,…
Các loại tạp chất trên dùng phương pháp xử lý cơ học là thích hợp nhất.
2.1.1. Song chắn rác và lưới lọc
Tùy thuộc mức độ cần thiết loại các tạp chất không tan người ta có thể dùng
song chắn rác hoặc lưới lọc.
Song chắn rác:
Song chắn rác được đặt trước các công trình làm sạch hoặc có thể đặt ở
những miệng xả của các phân xưởng nếu nước thải chứa tạp chất thô, dạng sợi.
Cấu tạo của song chắn rác gồm các thanh chắn rác bằng thép không gỉ, sắp
xếp cạnh nhau và hàn cố định trên khung thép. Khoảng cách giữa các thanh thép
gọi là khe hở.
GVHD: ThS. Trần Thị Thúy Trang 16
Khoa Hóa Học & CNTP Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp
Song chắn rác có thể phân chia thành các nhóm sau:
- Theo kích thước của khe hở:
+ Song chắn rác thô (30 ÷ 200 mm).
+ Song chắn rác trung bình (5 ÷ 25 mm).
+ Song chắn rác tinh (<16 mm).
- Theo đặc điểm cấu tạo:
+ Song chắn rác cố định.
Khoa Hóa Học & CNTP Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp
của bể. Bể có thiết diện hình chữ nhật, thường có hố thu đặt ở đầu bể.
- Bể lắng cát đứng: Dòng nước chảy từ dưới lên trên theo thân bể. Nước
được dẫn theo ống tiếp tuyến với phần dưới hình trụ vào bể. Chế độ dòng chảy
khá phức tạp, nước vừa chuyển động vòng, vừa xoắn theo trục, vừa tịnh tiến đi
lên, trong khi đó các hạt cát dồn về trung tâm và rơi xuống đáy.
- Bể lắng cát tiếp tuyến: Là loại bể có thiết diện hình tròn, nước thải được
dẫn vào bể theo chiều từ tâm ra thành bể và được thu vào máng tập trung rồi dẫn
ra ngoài.
- Bể lắng cát sục khí: Để tránh lượng chất hữu cơ lẫn trong cát và tăng hiệu
quả xử lý, người ta lắp vào bể lắng cát thông thường một dàn thiết bị phun khí.
Dàn này được đặt sát thành bên trong bể tạo thành một dòng xoắn ốc quét đáy
bể với một vận tốc đủ để tránh hiện tượng lắng các chất hữu cơ, chỉ có cát và các
phân tử nặng có thể lắng.
2.1.3. Bể tách dầu mỡ
Nước thải của một số xí nghiệp ăn uống, chế biến bơ sữa, các lò mổ, xí
nghiệp ép dầu,… thường có lẫn dầu mỡ. Nước thải có lẫn dầu mỡ khi vào xử lý
sinh học sẽ làm bít các lỗ hổng ở vật liệu lọc, ở phin lọc sinh học và còn làm
hỏng cấu trúc bùn hoạt tính trong aerotank
Để tách lượng dầu mỡ này, phải đặt thiết bị thu gom trước cửa xả vào cống
hoặc trước bể điều hòa ở nhà máy.
Bể thu dầu mỡ trong các nhà máy là những bể lắng ngang có dạng chữ nhật,
bể chia ra nhiều ngăn làm việc đồng thời. Trong bể nhờ sự khác nhau về trọng
lượng riêng của dầu và nước nên dầu sẽ nổi lên trên nước rồi được tách ra.
GVHD: ThS. Trần Thị Thúy Trang 20
Khoa Hóa Học & CNTP Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp
2.1.4. Bể điều hòa
Bể điều hòa dùng để khắc phục các vấn đề sinh ra do sự biến động về lưu
lượng và tải lượng dòng vào, đảm bảo hiệu quả của các công trình xử lý sau,
đảm bảo đầu ra sau xử lý, giảm chi phí và kích thước của các thiết bị sau này.
/ngày.
Căn cứ theo chế độ làm việc bể lắng được phân thành:
- Bể lắng hoạt động gián đoạn: Áp dụng cho trường hợp lượng nước thải ít
và chế độ thải không đồng đều.
- Bể lắng hoạt động liên tục: Nước thải cho qua bể liên tục.
Ngoài những bể lắng đã kể ở trên, trong thực tế xây dựng công trình xử lý
nước thải người ta còn sử dụng nhiều loại bể lắng khác nữa như: bể lắng trong,
bể lắng tầng mỏng,…
GVHD: ThS. Trần Thị Thúy Trang 22
Khoa Hóa Học & CNTP Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp
Hình 2.5: Bể lắng
2.1.6. Bể lọc
Bể lọc dùng để tách các phần tử lơ lửng, phân tán có trong nước thải với
kích thước tương đối nhỏ sau bể lắng bằng cách cho nước thải đi qua các vật
liệu lọc như cát, thạch anh, than cốc, than bùn, than gỗ, sỏi nghiền nhỏ,
Bể lọc thường làm việc với hai chế độ lọc và rửa lọc.
Quá trình lọc chỉ áp dụng cho các công nghệ xử lý nước thải tái sử dụng và
cần thu hồi một số thành phần quý hiếm có trong nước thải.
Có nhiều dạng lọc: Lọc chân không, lọc áp lực, lọc chậm, lọc nhanh, lọc
chảy ngược, lọc chảy xuôi,…
GVHD: ThS. Trần Thị Thúy Trang 23
Khoa Hóa Học & CNTP Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp
Hình 2.6: Tháp lọc
2.2. Xử lý bằng phương pháp hóa lý và hóa học
Cơ sở của phương pháp là dựa vào các phản ứng hóa học, các quá trình hóa
lý diễn ra giữa chất bẩn với hóa chất cho thêm vào. Các phương pháp hóa học là
oxi hóa, trung hòa, đông keo tụ. Những phản ứng xảy ra là phản ứng trung hòa,
phản ứng oxi hóa – khử, phản ứng tạo chất kết tủa hoặc phản ứng phân hủy các
chất độc hại.
GVHD: ThS. Trần Thị Thúy Trang 24
0.6
MgO
0.4
] 0.497
Vôi tôi dolomit [(Ca(OH)
2
)
0.6
(Mg(OH)
2
)
0.4
] 0.677
Natri hidroxit NaOH 0.799
Natri cacbonat Na
2
CO
3
1.059
Axit sunfuric H
2
SO
4
0.98
Axit clohydric HCl 0.72
Axit nitric HNO
3
0.63
(Nguồn [3, trang 97- 98])
GVHD: ThS. Trần Thị Thúy Trang 25