BQ
GIAO
Dl)C
v
A
DAO
T~O
TRUONG
Dl}.I
HOC
KINH
TE
TP
HO
CHI
MINH
-
~
'
,
"
""
1'\.
BE
TAl
NGHlEN
CUU
KIIOA
I-IQC
CAP
BQ

QUA
I ~AM
"
?
"
"
'
'
VI~C
CUA
NHAN
VIEN
VA
l_.~ONG
rfl{UNG
'
?
, ,
_,
,._?
"
.
1,HANH
CUA
HQ
DOl
VOl
rro
CHUC
BQ

Tl-IJ
I<IM
DUNG
Thanh
vien:
NGUYf~N
TI-ll
MAl
TRANG
TP
IfO
Clii
lVIINII
11/2007
•.
J·
N(HDUNG
Tr.
Tom
t~t.

;

l
Chl.io'ng
1:
T6'ng
quan
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

Ph~m
viva
phliong
phcip
nghien
ecru

5
1.4
Y
nghTa
cua
nghien
ecru

6
Chtio'ng
2
Co'
sd
ly
thuye't
va
mo
hlnh
nghien
diu

7
2.1

h6a
t6
cbtk

.12
2.3
Quan
h~
giua
lanh
d~o
va
van
h6a
t6 chcrc
0
00
0
••
00
0
••
0
•••••
0
0
0
0
0
0

'
,
1
~
.
~
19
"-·
ong
trung
t1an
C101
vo1
to
c
1trc
cua
n
1an
v1en

.
2
5
K
~
?
1'
0
~

ket
qua
lam
vi~c
ca
nhiin.
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
000
0
0
0
0
0
0
••••••••
22
2.7
Anh
htrong
cua
lo<;ti
h1nh
so
huu
den
hanh
vi
t6
chcrc
23
2.8
Anh
hLrong
cua
chCrc

Phuong
pluip
nghien
ctl'u
'""'"'"'"""'"'"'"""'"""'''·

26
3.1
Thiet
ke
nghien
CUll

0
0
0
•••
0
0
0
0
•••••
0
••
0
••••
0
0
0
0

0.
0
0

26
3.2
Di~u
chinh
thang
do

00

00
00
•••••
00
•••
00.00
•••••
00.00
•••••••••••••
00

28
3.2.1
Thang
do
lanh
d~o

t6
ch&

29
3.2.3
Thang
do
long
trung
thanh
tbeo
nh~n
thuc
cua
nhan
vi
en

32
3.2.4
Thang
do
ke't
qua
lam
vi~c
thea
nh~n
th(rc
cl'1a


.
34
3.3.1
Thang
do
lanh
d~o
moi
v~
cha't

34
3.3.2
Thang
do
van
h6a
t6
ch(fc

35
3.3.3
Thm1g
do
long
trung
thanh
thea
nh~n

do
lanh
d!,lo
moi
v~
cha't

36
3.4.2
Thang
do
van
h6a
t6
chlrc

38
3.4.3
Thang
do
long
trung
thfmh
thea
nh~n
thuc
c1h
nhan
vi
en

4
K
"'
'}
k'
,:?
d'
h
"
h'
h
'
.
'}
th
"'t
44
et
qua
Iem
111
mo
111
va
g1a
uye 4.1
Kigm

4.3.1
Cac
ki~m
djnh
T-test
va
ANOVA

50
4.3.2
Phan
tfch
eta
nh61n

.

. . .

. .

.

.

.

. . . . .

. . . . .

t.

~

57
11
Chtio'ng 5
Th
.,
I " l
""t
? ' I .
""'
l .
ao
u~n
<e
qua
va
nenng1!

59
5.1
Thao
lu~n
ke't
qua

59
5.1.1

5 1 4
I
/~
?
l'
0
A ? h"
'A
. .
:'l et
qua
am
VI~c
cua
n
an
v1en

66
K
~
1 A '
k'
~
1'
5.2
et
u~n
va
1en ng

5
2 5 K
'
A/
1 ° h / 1 ° A /
0
~
h 73
. . .
Ien
ng
1~
c o
cac
ng
11en
CL(U
tlep
t
eo

.
Tai
li~u
tham
khao

:

74.

? 1 " 1
~·
"'
?
b'
~
' 84
I w
~1c
:
:'l et
qua
p1an
p101
cuan
cua
1en
quan
sat Phl;l
ll;lc
4:
Co
ca'u
mKu
di~u
tra


B<)

88
lll
'
?
DANH
Ml)C
CAC
BANG
Bang
3.1:
Thang
do
lanh
d~o
moi
v€
cha't
sau
ld1i
di€u
ch!nh

28
Bang
3.2:
Thang
do
van

do
lanh
d<;1o
moi
v€
chfit

34
Bang
3.6
H~
s6
tin
c~y
cua
cac
thanh
phfin
thang
do
van
h6a
t6
chLrc

35
Bang
3.7
H~
s6

nh~n
thl'rc
cua
nhan
vien

36
Bang
3.9:
Ke't
qua
EFA
d6i
voi
thang
do
lanh
d<,lo
moi
v€
cha't

,

37
Bang
3.10:
Ke't
qua
kiSm

s6
tuong
quan
gina
cac
bie'n
ti€m
fin
trong
mo
hlnh
do
lLrong

46
Bang
4.2:
Ke't
qua
ki€'m
dinh
mo
hlnh
do
lLrong

.46
Bang
4.3:
Anh


49
Bang
4.6:
So
sanh
trung
blnh
cth
mot
s6
ye'u
t6
tUQC
hanh
vi
t6
chlic
theolo(,li
hlnh
so
bCi'u
cua
t6
ch(ic
va
chlrc
nang
th~c
hi~n

chClc

:
.

53
Bang
4.8:
Cac
Lfdc
lli<;Jng
trong
mo
hlnh
nghien
cliu
phan
theo
lo(,li
hlnh
sd
hlru
ct'ta
t6
chlic
(chua
chufin
h6a)

53

nghien
cau
giCra
nh6m
ca.n
b9
quan
ly,
cong
nhan
SC.ll1
XUfrt
Va
nbfin
vien
van
phong
(chua
chuffn
boa)

55
Bang
4.11:
Udc
lLf<;Jng
t:rong
mo
hlnh
nghien

413
T.T~
?k•;?
Q•
h
•?
1
~
58
ang
. :
.~.

et
qua
1e111
+n
gw
t1uyet.

.
IV
DANH
MT)C
CA
C
HINH
Hinh
2.1:
M6
. . . . . . 28
Hlnh
4.1:
Ke't
qua
ki6111
dinh
1116
hlnh
do
ltrong

.45
Hlnh
4.2:
Ke't
qua
ki6111
djnh
1116
hlnh
ly
thuye't
(chuffn
hoa)

th~rc
hi~n
nh~m:
(a)
Bi~u
chinh
thang
do
Hinh
c1;;to
da
thanh
ph~n
Cl:'Ia
Bass
(1985)
va
thang
do
van
h6a
t6
chlrc
cua
Wallach
(1983)
cho
phu
hqp
voi

voi
t6
chtrc;
(c)
Bo
Iuong
anh
htrang
cua
phong
each
Hinh
d;;to
den
ket
qua
lam
vi~c
cua
nhan
vien
va
long
trung
thanh
cua
hQ
ddi
voi
t6

hQ
dcfi
VOi
t6
chlrc,
doanh
nghi~p
theo
lo;;ti
hlnh
Sa
huu.
Mo
hlnh
nghien
CUll
g6m
6
thanh
ph~n
va
15
gia
thuyet
dtrqc
phat
tritin
d~ra
tren
co

th~rc
hi~n
nh~m
di6u
chinh,
b6
sung
bien
quan
sat
cho
cac
thang
do.
Nghien
ctru
d!nh
hrqng
ap
dl.)ng
mo
hlnh
phtrong
trlnh
ca'u
true
(SEM)
th~rc
hi~n
voi

dtrqc
sll'
d~mg
dti
phan
tich
du
li~u.
Ke't
qua
kitim
dinh
cho
tha"y
thanh
ph~n
lanh
d;;to
nghi~p
v~1
trong
ban
diu
hoi
da
thanh
ph~n
v6
lanh
d;;to

d;;to
quan
tam
den
nhan
vien.
Hai
thanh
ph~n:
van
hoa
d6i
moi
va
van
h6a
hd
trq
cua
thang
do
van
hoa
t6
chtrc
dtrqc
g()p
thanh
m()t.
Lanh

chinh.
Van
h6a
t6
chtrc
c6
tac
dl.)ng
lam
m;;tnh
hon
anh
htrong
cua
Ianh
d;;to
moi
v6
cha't
den
long
trung
thanh
cua
nhan
vien,
nhtrng
l;;ti
lam
yeu

long
trung
th~mh
c{1a
nhan
vien
nhung
khong
anh
httdng
de'n
ke't
qua
Him
vi~c
ci1a
nhan
vien.
v~
m~t
th\(C
ti~n.
nghien
C((U
giup
cho
cac
nha
Hinh
d~lO

ra
cac
giai
phap
nao
dln
t~p
trung
th\(c
hi~n
d~
c6
th~
nang
cao
ke't
qua
lam
vi~c
cac
nh6m
nhan
vien
khac
nhau
va
long
trung
thanh
cua

cuu
hanh
vi
trong
cac
t6'
chile
6
Vi~t
Nam.
2
Chu'dng
1:
,.,?
TONGQUAN
1.1
Gi6'i
thi~u
ly
do
chQn
d~
tai
Vi~c
kham
pha
va
do
htong
cac

b<)
quan
ly
trong
cac
t6
chac,
doanh
nghi~p
tren
the'
gioi.
Nhi~u
nghien
cau
v~
mang
d~
tai
nay
duc;Jc
th\fC
hi~n,
trong
d6,
anh
11Ltong
Clla
van
h6a

anh
httong
cua
phong
each
Hinh
d~o.
van
h6a
b<)
ph~n
(subculture)
de"n
mac
d<)
thoa
man
trong
cong
vi~c
va
y
thac
g~n
ke"t
t6
chac.
Nghien
cau
cua

qua
lam
vi~c
trong
cac
doanh
nghi~p
nho
va
vua
cua
D~d
Loan.
Nghien
c(tu
cua
McColl-Kennedya
&
Anderson
(2002)
v~
anh
huang
cua
phong
each
lanh
d~o
de"n
ke"t

de"n
ke"t
qua
lam
vi~c.
Nghien
cltu
anh
httong
CLia
van
hoa
t6
chltc
de"n
hi~u
qua
cua
t6
ch(tc
dtfc;ic
thL.fC
hi~n
trong
nghien
CULl
cua
Denison
va
Mishra

Va
anh
htfong
ella
Chung
de"n
ke"t
qua
lam
Vi~c.
Tuy
nhien,
a
Vi~t
Nam,
chua
c6
nhi~u
nghien
cau
dinh
lttc;Jng
v~
anh
httong
CLia
van
h6a
t6
ch(tc

ty
khac
ngay
cang
gia
tang.
Theo
khao
sat
ct1a
Nevigos
trong
nam
2005
t~i
208
doanh
nghi~p,
thu
hut
han
35
ngan
ngttoi
tham
gia,
ty
1~
nghi
vi~c

phong
la
23%.
Nghien
cuu
cua
Dung
va
Nam
(2005)
cho
tha'y
long
trurig
thanh
cua
nhan
vien
kha
tha'p:
chi
c6
38%
nhan
vien
se
d
l?i
cung
cong

va
phong
each
Hinh
d~o
de'n
ke't
qua
lam
vi¢c
cua
nhan
vien
Va
long
trung
thanh
ciia
hQ
do'i
VOi
tfi
chUC"
dtfQC
th\fc
hi~n
VOi
hi
v9ng
r~ng

ch(rc
nh~m
nang
cao
ke't
qua
lam
vi~c
cua
nhan
vien
va
long
trung
thanh
cua
hQ
ddi
voi
t6
chll'c.
1.2
M1,1c
tieu
nghien
cuu
Vi~c
do
ltrong
cac

ke"t
qua
lam
vi~c
ci1a
nhan
vien
chtra
dtt<;5c
th\fC
hi~n
d
Vi~t
Nam.
Nghien
cLru
dtt<;5c
th\fc
hi~n
nham:
•
Di~u
chinh
thang
do
Hinh
d~o
moi
v~
cha't

httdng
ci1a
phong
each
Ianh
G?O
de'n
ke't
qua
lam
vi~c
cua
nhan
vien
va
long
trung
thanh
theo
nh~n
thuc
cua
hQ
ddi
voi
t6
chtrc.
•
Di~u
chinh

t6
chlrc/doanh
nghi~p
hi~n
nay.
I
Trong
c16
cu'dng,
nghien
cltu
d\(
djnh
thlfc
hi~n
vdi
ca
hai
lo~i:
lanh
d~o
moi
v6
cha't
va
lanh
d<)O
nghi~p
V\1.,
tuy

lien
quan
ae'n
khai
nit$m
lanh
d<)o
nghi~p
VIJ.
4
•
Banh
gia
anh
htrdng
cua
phong
each
H'inh
dC;lO
den
van
h6a
t6
chlrc,
den
ket
qua
lam
vi~c

d6i
voi
t6
chlrc
va
ket
qua
lam
vi~c
ci1a
nhan
vien;
va
•
So
sanh
anh
htrdng
cua
van
h6a
t6
chtrc
va
phong
each
Hinh
dC;lO
den
ket

Nghien
ctru
dtfQC
thlfc
hi~n
thong
qua
hai
giai
dOC;ln:
nghien
Clrll
so
bQ
va
nghien
ctru
chinh
thtrc.
D~ra
tren
ly
thuyet
v~
van
h6a
t6
chtrc,
v~
phong

qua
phtrong
phap
dinh
tinh.
Tat
ca
cac
khai
ni~m
sl'r
dl.)ng
trong
nghien
ctru:
phong
each
Hinh
dC;lo,
van
h6a
t6
chlrc,
long
trung
thanh
cua
nhan
Vien;
ket

d€
di~u
chinh
cc:kh
do
ltrong
cac
khai
ni~m
cho
phu
h<;ip
voi
di~u
ki~n
cl'ta
Vi~t
Nam.
Nghien
cltu
chfnh
th(rc
dtr<;ic
thlfc
hi~n
bhng
phtrong
phap
dinh
hr<;ing,

dang
lam
vi~c
toan
thai
gian.
Cac
thang
do
du<Jc
danh
gia
thong
qua
h~
s6
Cronbach
Alpha,
phan
tich
nhan
t6
kham
pha
(EPA)
va
phan
tich
nhan
t6

sanh
theo
ba
d6i
ttf<Jng
nhan
vien
khac
nhau
(can
b9
quan
ly,
chuyen
vien-nhan
vien
van
phong
va
cong
nhan
san
xuat)
va
theo
d~c
di6m
v~
loC;li
hlnh

dtl'QC
sti'
d\Ing
a€
phan
tich dli
li~u.
1.4 Y nghia
tht.tc
ti~n
ci1a
nghien cuu
Nghien
c(l'u
thVc
hi~n di~u
chinh va
ki€m
cttnh
thang
do tanh
d~o
moi
v~
ch:ft
cua
Bass
(1985) va
thang
do

d6i
voi
lanh
d~o;
van
h6a
t6
ch(Lc
va
long
trung
thanh
ci'ia
hQ
d6i
voi
t6
ch(l'c;
tu
d6 tim ra
cac
giai
phap
nao
C~n
t~p
trung
th\l'C
hi~n
a€

gioi
h~n.
Ke't
qua
nghien
c(Lu
cling
b6
sung
them
tai
li~u
tham
khao
v~
llnh
vvc
nghien
c(Lu
hanh
vi trong
cac
t6
ch(Lc
d
Vi~t
Nam.
6
Chu'o'ng
2:

th\fc
hi~n
v6
lanh
d~o;
van
h6a
t6
chlrc,
long
trung
thanh
va
ke't
qua
lam
vi~c
cua
nhan
vien
lam
cd
sd
cho
vi~c
thie't
ke'
mo
h1nh
nghien

100
nam
qua,
nhtrng
Stogdill
(1974)
da
ke't
lu~n
trong
nghien
ct'ru
t6ng
quan
v6
lanh
d~o
"SO'ltr<;ing
cac
dinh
nghia
v6
lanh
d~o
cling
nhi6u
g~n
nhtr
so
ltr<;5ng

d~o,
vi
d\1,
Hemphill
va
Coons
(1957)
cho
r~ng
lanh
d~o
la
"hanh
vi
ella
m¢t
ca
nhan

Chl
huy
cac
ho~t
dQng
cua
nh6m
htfong
toi
cac
m\lC

"qua
tr1nh
anh
htrdng
d~
ngtroi
khac
hi~u,
va
d6ng
thu~n
v6
nhung
g)
cffn
lam
va
lam
nhLf
the'
nao
CO
hi~U
qmt

.la
qua
tr}nh
khuye'n
khich

02),
quan
tam
de'n
tfS
chat
Clla
ngtfoi
lanh
d~o,
coi
Janh
d~o
la
"kha
nang
truy6n
cam
hlrng
va
htfong
dan
ngtroi
khac
xay
d\rng
va
d~t
OL(QC
tgm

phffm
chat
lanh
0~0
de'n
nhung
qua
tr1nh
phlrc
t9p
bao
ham
cac
quan
h~,
XUC
cam
Va
hQC
t~p
giua
cac
ca
nhan"
Gregoire
va
Arendt
(2004).
Trong
nghien

c~n
(approach)
khi
nghien
c(ru
lanh
d~o.
Gregoire
va
Arendt
(2004)
nghien
c(l'u
t6ng
quan
cac
xua't
ban
v~
Ianh
d~o
eta
th\fc
hi~n
trong
100
nam
qua,
eta
phan

Arendt
(2004)
dL(QC
t6m
tift
nhtr
sc:m:
Nhung
nghien
c(ru
d~u
tien
v~
Ianh
et~o
xuat
hi~n
tli
h:ic
bllt
d~u
ky
nguyen
1900
voi
each
tie'p
c~n
phfi'm
cha't

v~
Hinh
et~o
dtl'QC
tlTtfC
hi~n
trong
giai
eto~n
1904-1948,
xac
etinh
cac
phifm
chit
CUa
ngtroi
lanh
et~o
c6
hi~u
qua
bao
g6m:
Thong
minh;
nh~n
ra
nhu
c~u

CO
quy~n
l~I'C
Va
ki~m
soat.
Nghien
cll'u
t6ng
quan
tie'p
theo
cua
Stogdill
(1974)
tren
co
so
t6ng
hc;1p
124
nghien
ctru
trong
giai
eto~n
1948-1973,
chi
ra
cac

m9c
tieu;
bie't
each
ra
quye't
dinh;
t~r
tin
cao;
dam
chiu
trach
nhi~m
vS
quye't
etinh
va
hanh
d(>ng
Clla
m}nh;
san
sang
chap
nh~n
ap
l\(c
tu
cac

nhiSu
sll'c
l\}'c,
d~
thich
nghi;
CO
kha
nang
lam
vi~c
phoi
hQp
voi
ngLfoi
khac;
c6
dinh
hLI'ong
thanh
t\fu.
Cac
nghien
c(I'u
cua
Digman
(1990);
Goodstein
va
Lanyon

co
tinh
quyet
doan;
hu'ong
ngo~li;
(2)
T~n
tam,
th~
hi~n:
co
tinh
tin
c~y,
tinh
ph6i
hc;Jp,
co
nhu
c~u
th?mh
t\(u;
(3)
Tinh
d~
chiu
th~
hi~n:
tinh

phong
khming,
co
dinh
htlong
hQc
t~p.
D~u
nhlfng
nam
1950,
each
tiSp
c~n
hanh
vi
Hinh
d'fo
(leadership
behavour)
n6i
tr()i
voi
cac
nghien
c((u
Clla
d~ti
hQC
Michigan,

httong
nhan
vien
va
dinh
htfong
cong
vi~
c.
H?mh
vi
c1inh
httong
nhan
vien
th~
hi~n
S\(
quan
tam
ciia
lanh
d(fO
dSn
cap
dtloi,
gitip
do
cap
dtfoi

ket
qua
va khia
c~mh
ky
thu~t
trong
cong
vi~c.
Cac
nghien
c((u
cua
d(;li
hQC
Ohio
(Halpin
AW
and
Winer
BJ
1957)
quan
tam
dSn
hai
thanh
ph~n:
quan
tam

hai
ben.
Hanh
vi
chl'1
c1C)ng
cua
lanh
d(;lo
th~
hi~n
vi~c
xac
dinh
cac
cong
vi~c
c~n
hoan
thanh,
nhltng
mong
dc;Ji
v~
ket
qua
va
m6i
quan
h~

hoanh
la
lanh
G(;lo
quan
tam
dSn
san
xufit
con
trl;Jc
tung
la
lanh
d~w
quan
tam
den
con
ngttoi.
MC)t
each
tiep
c~n
khac
trong
nghien
clfu
v~
lanh

dl;lng
cac
lo~i
va
m((c
GQ
quy~n
1\fc
c1~
tac
d()ng
dSn
c:fp
dtfoi.
Cac
nghien
clfu
cua
French
va
Raven
(1959);
va
Cartwright
(1965)
cho
tha'y
lanh
d<;to
co

d~o
thong
qua
nang
l~l'C
chuyen
mon
nghi~p
Vl;l
cao
Va
nhfrng
O~C
tnl'ng
khac
CUa
ca
nhan
lanh
d~o.
Cac
nghien
Cll'U
cua
Yuki
va
Falbe
(1990);
cua
Yuki

t~o
lien
ke"t,
v.v

Theo
Gregoire
va
Arendt
(2004,
396),
d~n
d~n
cung
voi
sv
phat
tri€n
Clla
cac
nghien
c(l'u
v€
lanh
d~o,
cac
nha
nghien
cau
rih~n

chu
trQng
de"n
cac
tlnh
hu6ng".
M()t
phong
each
lanh
d~o
khong
t~o
ra
cung
hi~u
qua
trong
nhCing
tlnh
hu6ng,
di€u
ki~n
khac
nhau.
Do
d6,
cac
nghien
c(l'u

Schmidt
(1958)
cho
ding
cac
ap
l~l'c
ttl
phia
can
b()
quan
ly,
til
cac
cfrp
dtl'oi
va
tlnh
hu6ng
eta
tac
d()ng
t~o
nen
each
Hinh
d~o
phu
hcjp

bie"n
s6
c6
anh
htl'dng
de"n
hi~u
qua
lanh
d~w
la
quan
h~
lanh
d~to-
nhan
vien;
co
ca"u
nhi~m
v~1
va
quy€n
l~l'c
chac
v~1.
Ly
thuye't
con
dtl'ong

dtl'oi
tren
co
sd
lam
ro
m~lC
tieu;
khen
thtl'dng
khi
O~l
t
m9C
tieu;
va
lo~i
bo
nhung
can
trd
tren
Oll'ong
d~t
Ol(QC
m\JC
tieu.
Trong
1110
hlnh

variables)
a€
xac
d!nh
ke"t
qua
cong
vi~c.
Cach
tie'p
c~n
qua
l~i
(reciprocal)
voi
cac
dong
nghien
cll'u
v€
Hinh
dc,1o
moi
v€
chfrt
(transformational
leadership),
lanh
0~0
nghi~p

d~o-
cap
du'di
va
yeu
to
cam
xuc
trong
quan
h~
nay.
Gregoire
va
Arendt
(2004, 398),
cho
r~ng
each
tie"p
c~n
qua
l~i
"phan
anh
dong
suy
nghT
gfin
day

d~o
mdi
v~
chat
va
lanh
d~o
nghi~p
V~l
cua
cac
tac
gia
Burn
(1978),
Bass
(1985),
Tichy
va
Devanna
(1986),
Avolio,
Bass
(1991)
trong
each
tie"p
c~n
nay
da

mdi
v~
chat
khuye"n
khich
nhan
vien
d~t
GLTQC
ke"t
qua
tat
b~ng
each
truy~n
cam
hll'ng
cho
nhan
vien,
khuye"n
khich
tri
tu~
va
sv
quan
tam
ca
nhan.

lanh
d~lO
mdi
V~
chat
va
lanh
d~o
nghi~p
V~l
nen
each
tie"p
C~n
nay
da
c1Ll'QC
SU
d~mg
trong
nghien
c(l'u
nay.
2.1.2 Lanh
d~o
lllOi
v~
cha't
va
lanh

th~tnh
Va
kfnh
trQng
ctai
vdi
lanh
ct~o
(Yukl
2002);
trich
dtln
boi
(Chen
2004).
Lanh
d~w
mdi
v~
chat
kich
thich
cf(p
dtrdi
ct~t
c1tr<;fc
nhung
ke"t
qua
vtl'<;ft

va
chi
a
se
tdm
nhl.n,
vi~n
canh
vdi
d(p
dtrdi,
khuye"n
khfch
cffp
dtroi
lam
vi~c
thong
minh,
va
quan
tam
de"n
nhfrng
s\f
kha£
bi~t
cua
cap
dttdi.

h((ng.
Nhln
chung,
vai
tro
cua
nha
lanh
ct~o
la
bao
ctiim
c6
cac
chie"n
lLl'</C,
c6
co
ca'u,
c6
cac
chinh
sach,
thu
t~1c,
nguyen
t~c
phu
h<;fp;
c6

moi
v~
chfft
la
ngt(oi
biet
tich
C~(C
ho~tn
thi~n
cac
ch}
tieu
nay
b~ng
each
di~U
chinh
chien
lt(QC,
CO
ca'u,
h~
thdng
khen
tht(dng,
v.v

Lanh
d:;to

v~
chfft
chu
trQng
vao
tt(cJng
lai,
lien
t~IC
di~u
chinh
t6
ch((c
theo
nhu cftu
cua
tL(cJng
lai.
B~ng
each
xac
dinh
nhu
cftu
thay
d6i,
t:;to
ra
tftm
nhin

ra
cac
yeu
t6
thanh
phftn
Clla
lanh
d:;to
moi
v~
chfft
bao
g6m:
hffp
diTn
(charisma),
truy~n
cam
hLYng
(inspirational
motivation),
klch
thfch
trf
tu~
(intellectual
stimulation),
va
quem

v~1
ch1
giao
dich
ho~c
thoa
thu~n
VOi
nhan
vien
trong
ph:;tm
vi
de'
den
Ql(QC
ket
qua.
Chfnh
VI
v~y,
Hinh
dc:.w
nghi~p
v~1
tt(cJng
d6i
th~1
dC)ng,
th~m

h~
trao
c16i
giua
ngtroi
lanh
d:;to
va
nhan
vien
d(p
dt(oi
theo
each
Ianh
d:;to
d~t
nwc
tieu,
chi
r5
yeu
cftu
voi
ca'p
dt(oi; ca'p
dt(oi
nh~n
dt(Qc
lt(ong

ly
b~ng
ngo~li
1~.
Popper
va
Zakkai
(1994)
cho
r~ng
day
Et
phong
each
lanh
d~o
ph6
bien
rC)ng
rai
trong
nhi~u
t6
ch((c
VI
no
chLYa
d~(ng
"quan
h~

va'n
d~
phan
bi~t
lanh
dc:.to
moi
v~
cha't
"transforming"
Va
lanh
O(;tO
nghi~p
V~l
"transactional"
(trich
l:;ti
tU
Rafferty,
2004,tr.330).
Burns
(1978)
phan
lo:;ti
phong
each
lanh
c1c.to
moi

c6
thg
song
song
cung
t6n
t<;1i
trong
m<)t
ngLtoi
lanh
dqo.
NhLr
v~y,
m<)t
lanh
dqo
c6
th€
c6
ye'u
tO'
moi
v~
cha't,
c6
th€
c6
ye'u
tO'

lanh
dqo
moi
v~
chat,
lanh
d~10
nghi~p
v~1
va
lanh
dqo
t~r
do
trong
sv ke't
n6i
W~n
t~c
gia'a
lanh
dqo
chu
c1<)ng-
lanh
d~to
th~
d<)ng
va
m6

questionnaire
(MLQ)
cua
Bass
(1985)
m6
hlnh
lanh
c1(;lo
moi
v~
chfft
trong
nghien
clru
ct'Ia
Avolio,
Bass
va
Jung
(
1999)
g6m
cac
thanh
ph~n
nhLr
sau:
1.
Hi{p

cac
hanh
vi
d<;lO
dlrc;
thie't
l~p
s~r
c16ng
nhfft
voi
Ianh
C1(;lO
va
t~lO
sv
ke't
n6i
trong
u1m
nhln.
Thanh
ph~n
hffp
dan
-
truy~n
cam
h(rng
hlnh

h~
ch~t
che
(tli
0.8
de'n
0.9)
trong
cac
nghien
c(ru
tnroc
day.
2.
[(lzuyelz
khich
tri
fllf:
khuye'n
khich
nhan
vien
cap
dtroi
tim
kie'm
phtlong
phap
giai
quye't

cao
nang
1\(c
cua
hQ
trong
vi~c
suy
nghi
v~
cac
van
d~
theo
each
moi
.
3.
Quan
tam
delz
ca
nhiin:
chu
trQng
len
sv
hi€u
bie't
nhu

Hinh
d<;1o
mong
dcJi
tu
ca'p
dtroi
va
nhung
gi
ca'
p
dtroi
se
nh~n
dttcJc
ne"u
h9
d~tt
dtrcjc
mlrc
d()
thVc
hi~n
cong
vi~c
nhtr
yeu
dlu.
5.

di~u
ch1nh,
st'l'a
chua
cac
va'n
d~
nay
d~
duy
tr1
ke"t
qua
th\(c
hi~n
cong
vi~c.
6.
Liinh
dr,w
tranh
ne,
th~t
dl)ng
(Passive
avoidant
leadership)
la
sv
ke"t

st''ra
chfra
sau
khi
cac
va'n
d~
trd
nen
nghiem
trQng
ho~c
hoan
toan
tranh
ne
gia
i
guye"t
cac
va'n
ct~
nay.
Cac
thVc
nghi~m
cho
tha'y
m6i
guan

c()ng
S\(,
1999;
Bass
va
Avolio,
1993b
),
nhtr
v~y,
hai
lo?i
phong
each
c6
ve
la
cung
t6n
t~li
trong
cung
m()t
ngtroi
Ianh
d?o
6
nhung
mlrc
d()

cac
hanh
vi"
ho~c
nang
l\(c
d~
gifr
cac
vai
tro
lanh
O?O
C?nh
tranh
cung
luc.
Lanh
O?O
moi
V~
ch:ft
th~
hi~n
mo
h'inh
vai tro
Cl1a
h~
th6ng

h1nh
vai
tro
cua
cac
qua
tr'inh
ben
trong
(phoi
hcjp/chi
huy)
va
ill\1C
tieu
hcjp
ly
(san
xufit/di~u
h~tnh)
(Egri
va
Herman,
2000l.
2
Ke't
qu<l
ki0m
dinh
cho

trlnh
bay
v~
m6
hlnh nghien
cuu.
14
2.2
Van
h6a
td
chuc
Van
h6a
t6
chttc
t~o
d()ng
lVc
thuc
dffy
h~mh
vi
cl'1a
nhan
vien
va
dtlcjc
coi
Et

nhj,
kheo
leo
ct1a
van
h6a.
C6
nhi~u
djnh
ngh1a
va
nhi~u
quan
di~m
khac
nhau
v~
van
h6a
t6
chltc
va
cac
thanh
ph§n
cua
van
h6a
t6
chcrc.

hi~n
cac
gia
tr!
trong
t6
chttc,
phong
each
Hinh
dqo
n6i
tr()i,
ngon
ngu,
cac
bi~u
tttc;Jng,
nguyen
tftc,
thu
t\JC,

d~c
tnrng
cho
t6
chCtc.
Theo
Robbins

voi
cac
t6
chCrc
khac.
Van
h6a
c6
th~
duc;Jc
nhln
nh~n
nhtr
m()t
qua
trlnh
c6
tinh
h~
th6'ng:
B§u
vao
Ia
cac
thong
tin
phan
h6i
tu
ben

chuffn
m\(c
nhtr
quan
ni~m
v~
ti~n
bC;lC,
thai
gian,
trang
thie't
bi,
khong
gian,
va
con
ngtroi.
Scln
phffm
hay
anh
htrdng
ci1a
van
h6a
la
cac
hanh
vi

nhln
thfty
ro
rang
nhftt
la
hanh
vi
va
cac
c16
v~t
nhtr
trang
plwc,
each
trang
tri
phong
lam
vi~c,
v.v

cho
chung
ta
thfty
t6
chCrc
dang

chltc.
d
cftp
c1()
sau
nha't
la
cac
gia
djnh
va
ni~m
tin
cua
con
ngtroi
trong
t6
chCrc.
Robbins
(1998)
cho
rang
bay
d~c
di~m
th~
hi~n
ban
chit

c~nh
tranh
va
tfnh
6n
djnh.
Theo
Danison
va
Mishra
(1995),
b6'n
d~c
di~m
quan
trQng
cl'Ia
15
van
h6a
t6
chlrc la:
tfnh
tham
gia
tich
qfc
(involvement),
tinh
thich

n6ng
trong
eel
nghien
c(tu
han
lam
l~n
cac
a'n
phJm
kinh
doanh
(Chen,
2004).
Theo
Chan
va
Shaffer
(2004,
20),
khong
c6
sv
h6
trQ
cua
van
boa
cjn

ra
httong
d~n
cho
nhan
vien
d~
phat
tri~n
ky
nang
va
hQc
t~p
nhung
di~u
moi,
htfong
d~n
cho
vi~c
b6
tri
cac
ngu6n
lVc
cua
t6
ch(tc
cho

a6i
VOi
thay
c16i
va
cam
ke't
doi
vdi
cong
vi~c
d
m(tc
dQ
linh
ho~t
cao
Demission
va
Mishra
(1995).
C6
nhi~u
each
phan
lo~i
van
h6a
t6
chlrc.

Sonnenfeld
(1988)
phan
lo~i
b6n
lo~li
hlnh
van
h6a:
van
h6a
d~ng
han
lam
(academy);
van
h6a
ki~u
d<)i
bong
chay
(base
ball
team);
van
h6a
ki~u
cau
I~c
b<)

ho~
t
Va
ccl.C
ca
nhan
hay
tfnh
6n
c1inh
va
sv
ki~m
so
at,
Cameron
va
Quinn
(
1999)
ph
at
tri~n
"Khung
gia
trj
c~nh
tranh"
(competing
values

thi
tnfong
(market).
Cach
phan
lo~i
van
h6a
cua
Harrison
(1975),
Wallach
(1983),
va
Deshpande
va
Farley
(
1999)
cung
htfong
tOi
vi~c
phan
lo~i
cac
t6
chlrc
theo
each

t9c,
xac
dtnh
vai
tro
trong
cong
vi~c.
Theo
Harrison
(1975),
c6
4
16
lo(fi
hlnh
van
h6a
din
c((
theo
each
th((c
di~u
h~mh
va
d!nh
hti'ong
ket
qua

va
van
hoa
c1!nh
htrong
h6
trc;J
(supported
oriented
culture).
Can
ctr
theo
nguyen
tac
c1i~u
hanh
ct:Ia
t6
chtrc,
theo
Wallach
(1983)
c6
ba
lo(;li
van
h6a
t6
chtrc

b6n
lo(;li
van
h6a
:
van
h6a
C(fnh
tranh
(competitive
culture),
van
h6a
doanh
nhan
(entrepreneurial
culture),
van
h6a
hanh
chinh
(bureaucratic
culture)
va
van
boa
d6ng
thu?n
(consensual
culture)

kh::lo
sat
phong
each
lanh
c1qO
va
van
boa
t6
ch((C
trong
m()t
nghien
Cl(U
d!nh
lLI'c;Jng.
Nghien
ctl'u
Hinh
c1(fo
moi
v~
chat
cua
Bass
(1985)
va
van
h6a

bao
dam
tinh
ttrong
thich,
tranh
hi~n
tti'c;Jng
da
c()ng
tuye'n
trong
khao
sat,
xl'r
ly
s6li~u.
Theo
Wallach,
cac
lo<;1i
van
h6a
th~
hi~n
nhtr
sau:
1.
Vein
h6a

mong
dc;Ji
se
c6
nang
l~I'c
cao,
biet
t~r
d()ng
vien
khuyen
khich
trong
cong
vi~c,
dam
dtrong
d~u
voi
nhlrng
thach
thtrc
trong
cong
vi~c,
san
sang
chl'1
c1()ng

nhlrng
ngtroi
d6ng
nghi~p,
cling
c6
cam
ket
la
d(;lt
dti'c;Jc
m~1c
ciich
chung.
Vi~c
phan
cong
nhi~m
V\1
d~I'a
tren
S~(
phu
hc;Jp
cua
cong
Vi~c
voi
S\(
quan

than
thi~n,
khuyen
khich,
tin
tudng.
Nhan
vien
trong
t6
ch(rc
dti'c;Jc
mong
dc;Ji
se
la
17
nhung
ngu·oi
Him
vi~c
nh6m
t6t,
h6
tr9,
phdi
h9p
va
hoa
hq'p

cac
va'n
d~
ca
nhan.
T6
ch((c
coi
nha
n
vi
en
nhtr
nhnng
ngtroi
trong
gia
d1nh
ho~c
b~n
be,
nhflng
ngtrc'Ji
luon
mu6n
cling
ben
nhau,
quan
tam,

(bureaucratic)
Ban
ct:lu,
van
h6a
hanh
chinh
dtfQC
thie't
l~p
nhtr
m<)t
sv
l~ra
chqn
hc;p
ly
cho
cac
t6'
ch((c
luc
moi
thanh
-l~p,
ho~c
trong
luc
chao
c1ao

ro
rang
tnich
nhi~m
va
quy~n
h<;1n
va
tuan
thl'1
cac
nguyen
tic
cong
vi~c.
Cac
nguyen
tac
hanh
chinh
moi
Gl(QC
thie't
ke'
nh~m
t~lO
Sl,f
nha't
quan.
Cac

ngtrc;c
nhau
v~
van
h6a
hanh
chinh.
Theo
chi~u
htrong
t6t,
hanh
chinh
giup
vi~c
thie't
l~p
co
ca'u,
trach
nhi~m
ro
rang;
theo
chi~u
htrong
xa'u,
hanh
chfnh
quem

gan
li~n
voi
can
b~nh
quan
lieu,
giffy
tO,
voi
each
Ia
m
vi~c
a
p
d~
t,
It
quan
tam
de'n
hi~u
qua
cong
vi~c.
2.3
Quan
h~
giii'a

chung
va
t1nh
cam
than
thie't
giiXa
cac
nhan
vien.
Lanh
c1~o
ca'p
tren
nh~n
thuc
dtrc;c
trach
nhi~m
ca
nhan
trong
vi~c
giup
do
cac
thanh
vien
moi
hoa

dinh
htrong
dai
h<;1n.
Bass
&
Avolio
18
(1993)
cho
rhng
mU'c
a()
c16i
mdi
va
chap
nh~n
rui
ro
co
th~
gi~'lm
di
vdi
phong
c<.1ch
Einh
d~w
nghi~p

nhan
vien
trong
cong
vi~c,
vdi
vi~c
san
sang
thay
a6i
a~
thich
ung
t6t
bon
vdi
moi
tnrong
kinh
doanh,
tanh
0(;10
mdi
v~
chat
khong
cha'p
nh~n
nhung

d()ng
chto·ng
ae'n
van
hr5a
dd'i
nuJi.
H 1
b:
Lanh
dr;r.o
m.rl'i
v~
chat
tdc
d()ng
duong
de'n
vein
h6a
hrJ
tn;.
H 1
c:
Lanh
d<w
rno·i
v~
chat
tdc

thanh
cua
nhan
vien.
Trung
thanh
ccS
th~
la
m()t
ye'u
t6
thanh
phan
cua
cam
ke't
t6
chl'rc
(organizational
commitment),
ci1ng
ccS
th~
la
m()t
khai
ni~m
d()c
l~p.

phat
tU
tlnb
Cclm
th~l'C
S~l'
CUa
11Q;
hQ
se
0
l(;li
vdi
tG
chlrc
dli
CO
ndi
khac
tra
lu'ong
cao
han,
di~u
ki~n
lam
vi~c
t6t
han
(affective);

nhCrng
chuct'n m\fc
d~to
dll'c
rna
hQ
theo
du6i
(normative).
Cook
&
Wall
(1980)
quan
tam
de'n
cac
khfa
Cqnh
hanh
vi
ella
nhan
vien.
Theo
lVIowday,
Steers
va
Poter
(1979,tr.226),

ni~m
"Duy
trl"
trong
cac
nghien
ct'ru
o
plwm
vi
qu6c
gia
trong
nhi~u
nam
li~n
cl'w
Vi~n
Aon
Consulting:
Nhan
vien
co
y
d!nh
o
l(;li
dai
Iau
cling