BQ GIAO Dt)C & DAO
T~O
-TRUONG
f)~l
HQC KINH
TE
TP.HCM
~
~
~
~
' X ?
DE TAl NCKH
CAP
CO
SO
MA
SO:
cs
2007-13
"?
/ " /
"/
/
,,
TO
CHU'C
CONG
TACKE
TOAN
II

Ths PHAN
THl
THU HA
Thanh
vien:
PGS TS
VO
VAN
NHl
Ths NGUYEN
THl
MY
HOANG
Ths
Lu'THl
THANH NHAN
2008
Ml)C Ll)C
,
"'
~
"
, ?
,
"'
CHUONG
1:
L Y
LU~N
CHUNG

dung tfi chuc cong tac
ke'
toan trong doanh
nghi~p
3
1
3 1
'T'"-?
h,
A d h"'dA
h,
' k"' , 3
• • • 1 o c
ac
vg.n
l;lng
c e Q c
ang
ta
e toan .
1
·3
2
'T'
A?
h , A d h A h K '
0
kh ? k
A'
, 4

cap
thong tin qua
h~
thong
bdo
cdo
ke' todn 6
1.3.5. TiJ
chac
bq
mdy
ke' todn 7
1.3.6. TiJ
chac
kiim
tra ke' todn 10
1.3.7.
T6'
chac
phan
tich
hoqzt
dqng kinh doanh trong doanh
nghi~p11
1.3.8.
T6'
ch(tc trang bj
co
siJ
v(it cha't

DOANH
NGHitP
NHO
VA
VUA
CJ
VItT
NAM
13
2.1. Hanh gia chong tlnh hinh
ho~t
d()ng
cua Doanh
nghi~p
nho
va
vita d
Vi~t
nam
13
2.1.1. Nhiing
thimh
tf!u dii
dg.t
dur;c trong nhilng niim qua
13
2.1.2. Nhiing kh6
khan

15

hc;m
che: vuong
mdc
khi thf!c
hi~n
che'
df}
ke' todn cho
Dodnh nghi¢p nho va vita
24
, ? , ,
"'
,
,:}
CHUONG
III:
CAC
GIAI
PHAP
LIEN
QUAN
DEN
VI:t::C
TO
CHUC CONG
TACKE
TOAN CHO DOANH
NGHitP
NHO
VA

ke'
toan
eho
DN
nho va v·ua
33
3.2.1. Gidi
phdp
chung 33
3.3.
cae
giai
phap
e1,1
th~
36
3.3.1.
Td
chlic
wJ,n
dl}ng chling tit
kl
todn 36
3.3.2.
Td
chlic v(ln dl}ng
h~
thong tili khodn
kt
todn 38

ta,
doanh
nghi?p
nho
va
vua
chiem
d~i
bo
ph~n
(tren
95%)
baa
go'm
h§'u
he[
CciC
nganh
nghe:
fTnh
VI/C
ho~t
dong
va
h/nh
thflc
sa
h[Ju.
Cac
ON

Ia
da
gop
pha'n
lam
cho
ne'n
kinh
tt
nuac
nha
co
sf/
o?n
djnh
va
phat
trie?n
kha
v[Jng
chac
trong
thai
gian
qua.
Co
the'
noi
a
VN,

ca'n
phai
co
chfnh
sach
ho
trq
va
djnh
huang
phat
trie?n
dl
phtJ
hf!p
vai
m1,1c
tieu
kinh
tt-
xa
hoi
da
de'
ra.
Ben
c~nh
nh[Jng
dong
gop

quan
Jy,
die'u
hanh
dan den
hi?u
qua
ho~t
dong
con
tha'p,
ba'p
benh
trong
kinh
doanh
va
tam
anh
hUang
Jan
den
nguo'n
thu
ctJa
nha
nuac,
tfnh
o?n
djnh

ke'
toan
ph1,1c
VIJ
cho
cong
tac
quan
ly,
die'u
hanh
va
kilm
tra,
kilm
soat
ctJa
nha
nuac.
Dl
gitJp
cac
ON
nho
va
vua
thl/c
hi?n
to't
cong

vi?c
nghien
ctlu
dl
xac
l~p
mo
hinh
to?
chtlc
cong
tac
ke'
toan
cho
DN
nho
va
v[!a
co
mot
y
nghTa
/y
/u~n
va
thi/C
tien
quan
trQng,

nho
va
vua,
nhom
tac
gia
chqn
nghien
ctlu
de'
tai
"To?
chtlc
cong
tac
kt
toan
cho
Doanh
nghi?p
nho
va
vua
a
Vi?t
Nam".
Do
thai
gian
ngan,

ca
cac
khfa
c~nh
c1,1
thl
Tuy
nhien,
vai
ke't
qua
rna
de·
tai
huang
den
hy
vQng
se
Ia
cac
tai
li?u
tham
khao
bo?
fch
cho
Doanh
nghi?p,

LY
LU~N
CHUNG
VE
N(H DUNG
TO
CHUC CONG
TACKE
TOAN TRONG DOANH
NGHitP
1.1. y nghia va hie d\lng eua
t6
ehue eong hie
ke'
tmin
do1
v8i eong
hie qmin
ly
doanh
nghi~p:
K€
tmin la
cong
Cl)
cung
dip
thong tin quan tr9ng
hang
dftu trong

nha nude.
Xua't
phat
tu
tinh cha't,
no(dung
cua
thong tin va
d6i
tuqng nh?n
thong
tin thl ke' toan duqc
phan
thanh: Ke'
toan
tai
chinh va ke' toan quan
tfi.
Hai bo
ph?n
nay
hqp thanh
h~
th6ng thong tin ke' toan doanh
nghi~p
d~
thlfc
hi~n
vi~c
thu th?p,

nghi~p.
Voi
chuc
nang
cung ca'p
thong
tin va
ki~m
tra
cac
ho~t
dong kinh te' - tai chinh trong doanh
nghi~p
nen
cong
tac
ke' toan
anh
httdng tnfc tie'p de'n cha't hrqng va
hi~u
qua
cua
cong
tac
quan
ly d mot doanh
nghi~p.
Hdn the' nua, n6 con anh
hu'dng de'n
vi~c

cd che' thi truong rna
vi~c
c~nh
tranh
di~n
ra thttong xuyen va c6 tinh kh6c
li~t
thl cha't luqng thong tin
cua
ke'
toan duqc
coi nhu' mot trong nhung tieu chuffn quan tr9ng
d~
dam
bao
slf
an
toan va kha
nang
mang
l~i
th~ng
lqi cho
cac
quye't djnh kinh doanh.
- 1 -
V
oi
tu'
each

tie"p
de"n
chfft lu'qng
cua
cong
tac
quan
ly.
C6
th~
n6i
ding,
t6
chuc
cong
tac
ke"
toan
t6t
la
m()t trong
nhung
dam
bao
d~
thlfc
hi~n
t6t
cong
tac

la
m()t trong
nhung
b()
ph~n
c6
nhung
tac
d()ng
Cl;l
th~,
trlfc
tie"p
Ca
d khia
Cc;tnh
tich
ClfC
l§:n
tieu
ClfC
de"n
hoc;tt
d()ng
quan
ly,
di~u
hanh
C1
doanh

thu'dng du'qc
t~p
trung trong m()t
phc;tm
vi nhfft
dinh vdi m()t
ho~c
m()t
s6
phan
xu'dng
(ho~c
b()
ph~n
kinh
doanh)
.
Doanh
nghi~p
nho va
vua
rfft da
dc;tng
v~
linh
VlfC
kinh
doanh
d6ng
thC1i

nhi~u
d6i
tu'qng
khac
nhau,
ben
trong
cling nhu'
ben
ngoai
doanh
nghi~p.
Do
v~y
n()i
dung
t6
~!1uc
cong
tac
ke"
toan
trong
cac
doanh
nghi~p
nho va
vua
v~
nguyen

tac
ke'
toan
trong
doanh
nghi~p
chiu
s~r
tac
d()ng
cua
moi
tru'dng kinh
doanh
va
moi
tru'dng
phap
ly.
T6
chuc
cong
tac
ke'
toan
phu
hqp
voi quy mo
va
d~c

c6 cha't
lu'qng phu
hqp
voi
cac
yeu
cfru
sti'
dt,mg
thong
tin cho
quan
ly kinh
doanh
khac nhau.
- 2 -
~
Anh
huang cua
moi
truilng kinh doanh
din
vi~c
tff chac cong tac
ki
todn:
Moi
tntong
kinh
doanh

t6
chuc
cong
tac
ke'
toan, nhAm thoa
man
nhu
c~u
thong tin cho
cac
d6i
tu'<;ing
str dtJng
khac
nhau c6 tfnh
da
d(.lng
va
md
r()ng,
g~n
li~n
voi
ph(.lm vi
toan
c~u.
~
Anh
huang cua moi truilng

de'n
ho(.lt
d()ng
cua
doanh
nghit%p
ciing nhu'
s~r
tuan
thu n()i quy,
quy
che'
cua
cd
quan
chu
quan
va
cua
ban
than
doanh
nghit%p
chi
ph6i
trtfc tie'p de'n
vit%c
t6 chile
cong
tac

cua
nha
mroc.
1.3.
N()i
dung
t6
chuc
cong
hie
ke'
tmin
trong
doanh
nghi~p
1.3.1. Til chzlc vijn dtpzg
che'
di)
chuizg
tit
ke'
totin:
Chung
tu
ke'
toan
la
ngu6n
thong
tin

cho
nhi~U
d6i
tu'Qng
khac
nhau.
Do
c6
vai
tro nhu'
v~y
nen
vit%c
t6
chuc,
v~n
dtJng che'
d()
chung
tu
ke'
toan
c6
anh
hu'dng trtfc tie'p de'n cha't
lu'<;jng
thong
tin
cua
ke'

c6 y
nghia
kinh te' va
phap
ly
quan
tn;mg
khong
chi
d6i
voi
cong
tac
ke'
toan
rna
con
c6
lien
quan
d
nhi~u
linh
v~rc
khac
nhau. Chll'ng
tu
ke
toan
trong m()t

tu
ke'
toan
du<Jc
nha
nude
quy dinh c6 tinh cha't
chung,
lien
quan
de'n
nhi~u
linh vlfc
hot:tt
d()ng ciing
nhu
cac
thanh
phfin
kinh te'
khac
nhau. Do
v~y,
cfin
din
ell'
vao
quy dinh
cua
che'

toan
. Cfin luu y
ben
ct:tnh
nhung chll'ng
tu
du<Jc
quy dinh trong che' d(),
con
c6 nhung
chll'ng
tu
hoan
toan
mang
tinh cha't n()i
b()
lien
quan
de'n ky
thu~t
va
phudng
phap
ht:tch
toan
rna doanh
nghi~p
cfin
phai

doanh
nghi~p
nen
vi~c
xac
l~p
quy trlnh luan
chuytin chll'ng
tu
cho
cac
lot:ti
chll'ng
tu
khac
nhau
nh~m
dam
bao
chll'ng
tu
v~
de'n phong ke'
toan
trong thoi
ht:tn
nga:n nha't c6 y nghiahe't sue
quan
tr<;>ng
trong

ke'
toan
du<Jc
nha
nude
quy dinh
d~
thlfc
hi~n
vi~c
xi'r
ly thong tin
ga:n
li~n
vdi tung d6i
tu'<Jng
ke'
toan
nh~m
phl,!C
Vl,l
cho
vi~c
t6ng
hQp
Va
ki~m
tra,
ki~m
soat.

tung
tai
khoan,
m()t
s6
quan
h<%
d6i ltng chu ye'u
giua
cac
tai
khoan
c6
lien
quan.
H<%
th6ng
tai
khoan
ke'
toan
du'<Jc
quy dinh chung
cho
nhi~u
lot:ti
hlnh doanh
nghi~p
khac
nhau

Vi~c
xac d!nh
cac
tai khoan phai
sll'
d1;1ng
la
cd
sd
d~
td chile
h~
th6ng s6 ke' toan tdng hqp va chi tie't nham
xU'
ly thong tin phil hqp voi
yeu c§u
quan
ly cua doanh
nghi~p.
1.3.3.
Td
chuc
vljn
dJ!ng
cht'
dl)
sd
kt'
tOtin:
Td

tung
lo~i
tai san
tung
lo~i
ngu6n
v6n
cling
nhu
tung qua trlnh
ho~t
d<)ng
cua
doanh
nghi~p
c6 y nghia ra't quan tn;mg trong
vi~c
thlfc
hi~n
cac
chile nang cua
ke' toan.
H~
th6ng s6 ke' toan bao
g6m
nhi~u
lo~i
sd khac nhau trong d6 c6
nhi~u
lo~i

quan
ly, tinh cha't
cua
quy trlnh san xua't va
dl}c
di~m
v~
d6i tu'qng
k€
toan
cua
doanh
nghi~p.
Theo
huang
d~n
cua nha nude thl doanh
nghi~p
c6
th~
td chile
h~
th6ng s6 ke' toan theo 1 trong 4 mo hlnh khac nhau
(g<;>i
la hlnh thuc ke'
toan):
+ Hlnh thuc
k€
toan:
Nh~t

can
eli
da
neu
tren
va
ph:H
tuan
thu
nguyen
Hlc
nha't qmin.
Tuy
nhien
trong
cac
hlnh thlic ke'
toan
tren
thl hlnh thlic ke'
toan
nh~t
ky chung c6
u'u
di~m
la ra't
d~
ap
dl;lng,
v~n

nay).
Cac
hlnh thlic ke'
toan
tren
c6
th~
du<;1c
thlfc
hit%n
b~ng
phu'dng
phap
thu
cong
ho~c
du'QC
thlfc
hit%n
b~ng
may
tinh.
Tuy
nhien
khi
sll'
dl;lng
may
tinh
d~

Dinh
so
15/2006/QD-
BTC
thl
ngoai
4 hlnh thlic
k€
toan
neu
tren,
con
du'a ra hlnh thlic ke'
toan
tren
may vi tinh.
1.3.4.
Tfl
chzic cung cap thong tin qua
hf
tholtg b{w cao ke' toan:
Bao
cao
ke'
toan
la ke't qua
cua
cong
tac
ke'

chlic
nang
cua
nha nu'oc.
Bao
cao
ke'
toan
bao
g6m
2
phan
ht%:
ht%
thong
bao
cao
tai
chinh va
ht%
thong
bao
cao
ke'
toan
quan
tri.
-
Bao
cao

cac
ndi
theo
quy dinh
dung
thoi
h(;ln.
Theo
quy djnh
hit%n
nay thl
ht%
thong
bao
cao
tai
chinh
bao
g6m:
+
Bang
din
doi
ke'
toan
+
Bao
cao
ket
qua

bao
cao
dtt<;fc
l~p
ra
d~
phl,lC
Vl,l
cho
yeu
C~U
quan
tri
CUa
doanh
nghit%p
d
CaC
dtp
dQ
khac
nhau.
Bao
cao
ke'
toan
quan
tri
khong
ba:t

tri
phl,l
thu<)c
vao
di,ic
di~m
SXKD
va
yeu
c~u
quan
ly
Cl,l
th~
cua
doanh
nghit%p.
N6i
chung,
bao
cao
ke'
toan
quan
tri
da
d£,tng
va
mang
tinh

m<)t
trong
nhung
n<)i
dung
quan
tn;mg
hang
d~u
trong
t6
chuc
cong
tac
ke'
toan
d
doanh
nghit%p,
bdi
suy cho
cling thi cha't lttqng
cua
cong
tac
ke'
toan
phl,l thu<)c trtfc tie'p
vao
trinh

ke'
toan
la
t6
chuc
v~
nhan
stf
d~
thtfc
hit%n
vit%c
thu
th~p,
xii' ly
va
cung
ca'p
thong
tin ke'
toan
cho
cac
ddi
ttt<;fng
khac
nhau.
Noi
dung
t6

hit%n
cac
cong
vit%c
Cl,l
th~,
xac
l~p
moi
quan
ht%
giua
cac
bQ
ph~n
ke'
toan
voi
nhau
cling nhu'
giua
b<)
ph~n
ke'
toan
voi
cac
b<)
ph~n
quan

quy
mo
cua
doanh
nghit%p,
trinh
dQ
ngh~
nghit%p
va
yeu
c~u
quan
ly'
di,ic
di~m
v~
t6
chuc
san
xua't,
quan
ly
va
di~u
kit%n
v~
cd
sd
v~t

d£,tng:
t6
chlrc ke'
toan
t~p
trung
va
t6
chuc
ke' toari
phan
tan.
- 7 -
-
T6
chile ke' tmin
t~p
trung la m6 hinh t6
chuc
c6
d;}c
di~m
toan
b(>.
c6ng
vit$c
xU'
ly
thong
tin trong

cling
cac
bao
cao
nghit$p
VlJ
v~
phong
ke'
toan
xU'
ly va t6ng
hqp
thong tin (gQi chung la
ddn vi
bao
s6).
M6
hinh t6 chile ke'
toan
t~p
trung c6 u'u
di~m
la
c6ng
vit$c t6 chile
b(>
may
gQn
nh~,

v~t
chftt-
ky
thu~t
phlJc
VlJ
cho
vit$c
xl't
ly
thong
tin
du'cjc
trang bi
hit$n
d~i,
d§y
dii,
d6ng
b(>.
-
T6
chile ke'
toan
phan
tan
la m6 hinh t6
chuc
c6
d;}c

ph~n
va
ddn vi minh (cling c6
th~
c6 nhii'ng
b(>
ph~n
chi
thl.fc
hi~n
vit$c thu
th~p
chung tu
ban
d§u).
Phong
ke'
toan
cua
doanh nghit$p chi
thl.fc
hit$n nhii'ng
c6ng
vit$c
ke'
toan
d6i
vdi
nhii'ng
n(>i

thu(>c
gdi
lend~
t6ng hcjp va
l~p
ra
cac
bao
cao
chung cho
toan
doanh
nghi~p
theo
quy dinh.
M6
hinh t6 ch(tc ke'
toan
phan
tan
c6 uu
di~m
la
dap
ling duqc
yeu
c§
u
v~
thong tin phlJc

trong c6ng
vi~c
chuyen
man.
M6
hinh
nay
ap
dlJng phil
hcjp
cho
cac
doanh
nghi~p
c6 quy m6 ldn rna
d~c
di~m
t6
chuc va
quan
ly trai
tren
m(>t
dia
ban
r(>ng,
phan
tan
tren
nhi~u

tin
ban
dftu
va
xii' ly
thong
tin
theo
dinh
htidng
vira
tc;to
l~p
dtt<;1c
thong
tin
ke"
toan
tai
chinh, vira
tc;to
l~p
thong
tin ke'
toan
qmin tri.
Vi~c
xac
l~p
cd

ttt<;1ng.
Thong
thttong,
cd
cffu
t6
chuc
b(>
may
ke'
toan
bao
g6m
cac
b(>
ph~n
thlfc
hi~n
cac
phftn
hanh:
+
B(>
ph~n
ke'
toan
lao
d(>ng
ti~n
ltidng

+
B(>
ph~n
ke'
toan
thanh
toan
+
B(>
ph~n
ke'
toan
thanh
ph~m.
hang
hoa
va
tieu
th1;1
+
B(>
ph~n
ke"
toan
t6ng
h<;1p
+
B(>
ph~n
ke'

chua
dtt<;1c
t6
chuc
rieng
thl
cd
cffu
thanh
m(>t
b(>
b(>
ph~n
n~m
trong
b(>
may
ke'
toan
th6ng
ke
cua
doanh
nghi~p
d~
thlfc
hi~n
cac
chuc
nang

nghi~p
dti<;jc
d~t
dttdi slf Hlnh
dc;to
va
di~u
khi~n
CUa
ngtioi
phl;l
trach
ke"
toan
a
doanh
nghi~p,
CO
chuc
Vl;l
la
ke'
toan
truang.
Tuy
nhien
cling cftn lttu y
vi~c
t6
chuc

doanh
nghi~p
chi
c6
m(>t
- 9 -
ho~c
hai,
ba
nhan
vien
ke'
toan
va
khong
d~t
ra
chuc
Vl;l
ke'
toan
tntdng
va
cling
c6 nhii'ng
doanh
nghi~p
chi
thue
ngu'ai

dC;lO
due
ngh~
nghi~p
cua
ngu'oi
lam
ke'
toan
vftn
la
nhan
t6 quye't
dinh
de'n cha't
lu'<jng
cua
thong
tin ke'
toan,
d~c
bit%t
la
ngu'ai
phl;l
trach
ke'
toan
cua
doanh

do
ke'
toan
cung
ca'p
c6
d()
tin
c~y
cao,
vi~c
t6
chuc
cong
tac
ke'
toan
tie't
ki~m
va
dC;lt
hi~u
qua
cao.
N()i
dung
ki~m
tra
bao
g6m:

ke'
toan,
vit%c
t6
chuc
b()
may
ke'
toan,
vi~c
xay
dlfng
va
th~tc
hit%n
ke'
hOC;lCh
cong
tac,
Vi~C
thlfc
hi~n
nhit%m
Vl;l
va
quy~n
h(;ln
cua
ke'
toan

thlfc
hit%n
thu'ang
xuyen,
lien
t\,IC
Va
CO
h~
th6ng.
IDQi
thai
ky
hO(;lt
d()ng
cua
doanh
nghit%p
cgn
du'<jc
ki~m
tra ke'
toan.
Ki~m
tra ke'
toan
do
don
vi ke'
toan

ki~m
tra
ke'
toan
la
trach
nhi~m
cua
ke'
toan
tru'dng
t(;li
doanh
nghit%p.
cgn
phai
din
cu
vao
yeu
cgu
cong
tac
rna
xac
dinh
n()i
dung, ph(;lm vi,
thai
di~m,

d6i
voi
cong
tac
qmln ly trong
doanh
nghi~p.
Thong
qua
vi~c
phan
tich
se
chi
ra
dtt<;1c
nhii'hng
u'u,
nhtt<;1c
di~m
ciia
doanh
nghi~p
trong
t6
chuc
thlfc
hi~n
ke'
ho<;1ch

ti€m
tang
cfin
dtt<;1c
khai
thac,
sll'
dvng
d~
nang
cao
hi~u
qua
SXKD.
T6
chuc
phan
tich
ho(;l
t d()ng kinh
doanh
la
m()t trong nhii'ng
trach
nhi~m
quan
trQng ciia
k€
toan
tru'dng. Ke'

lanh
d<;1o
doanh
nghi~p
nhii'ng
giai
phap
d~
kh~c
phvc
kh6
khan,
khai
thac
the' m(;lnh
nh~m
tang
cttang
kha
nang
c(;lnh
tranh
va
hoan
thanh
t6t
ke'
ho<;1ch
SXKD.
M()t trong nhii'ng

doanh
nghi~p
se
giup
cho
cac
nha
quan
ly c6 nhii'ng quye't dinh kip
thai
trong
vi~c
huy d()ng,
sll'
dvng
v6n,tie't
ki~m
chi
phi
SXKD,
tang
cu'ang
hi~u
qua
sii'
dvng
v6n
nh~m
t6i
da

ngh~
tin
hQC
phat
tri~n
Se
t(;!O
ra
du'QC
bUOC
d()t
pha
quan
trQng trong
vi~c
dam
bao
tinh
nhanh
nh(;ly
va
hii'u ich
cua
thong
tin
ke'
toan
cho
nhi€u
d6i

mang
-
ll
-
l~i
Ia
he"t
sue
to
Wn.
Vit%c
ling
d1;1ng
nay
c6
ke"t
qua
t6t
h~u
nhu
a
mQi
lo~i
hlnh
doanh
nghit%p.
Va'n
d~
d~t
ra la

cua
cong
nght%
tin
hqc.
T6
chuc
trang bi nhung phudng
tit%n
ky
thu~t
d~
ling
d1;1ng
cong
nght%
tin
hqc
bao
g6m
trang thie't bi
ph~n
cling ( ht;
th6ng
may
tinh)
va
trang bi
ph~n
m~m

toan
truong trong
vit%c
nang
cao
cha't
luqng
cua
thong tin ke'
toan
cilng nhli vai tro
cua
ke'
toan
d6i
voi
cong
tac
quan
ly.
-
12
-
CHu'ONG
2:
THl)'C TR.;.NG CONG
TACKE
TOAN
(J
CAC

cac dinh nghia
v~
doanh
nghi~p
nho va
vua
d~u
sl'r
dvng
s6luqng
lao d(mg thu'ong xu
yen
nhu' la m()t tieu chi u'u tien, ngoai ra con
slr dvng
quy mo v6n, quy m6 doanh thu
V.V

D6i
voi da
ph~n
cac qu6c
gia
phat
tri~n
(My,
Phap,
Nh~t),
nhung doanh
nghi~p
c6

hi~n
hanh, co v6n
dang
ky kh6ng
qua
10
ty
d6ng
ho~c
s6
lao d()ng trung blnh hang
nam
kh6ng
qua 300
ngu'oi.
Can
cu
vao
tlnh hinh kinh
te-
xa
h()i
Cl;l
th€
cua
nganh, dia phu'dng,
trong
qua trlnh
thl;l'c
hi~n

dang hQat d()ng,
chiem
hdn 97% t6ng
s6
doanh
nghi~p
hi~n
co tren
ca ,nu'oc.
Trong thoi gian qua, cac doanh
nghi~p
nay da dong gop hdn
40% GOP va 29% t6ng kim
ng(;lch
xua't khfiu cua ca nu'oc, dong gop
khoang 14,8% t6ng thu Ngan sach Nha nu'oc.
Theo
chi
d(;lo
cua
Chinh
phu,
den
nam
2010, ca nu'oc se co 500.000 Doanh
nghi~p
nho va vua,
t~o
vi~c
lam

vai
tro
vdi
muc
d()
khac
nhau, song nhln chung co m()t
s6
vai tro tu'dng
d6ng
nhu' sau:
-
Giu
vai tro
quan
tn;mg trong
n€n
kinh
t~
:
Cac
Doanh
nghi~p
nho
va
vua
thu'ong
chi~m
ty tn;mg ldn,
th~m

dinh
n€n
kinh te' va
lam
cho
n€n
kinh
t~
nang
d()ng:
vl
doanh
nghi~p
nho
va
vua
co quy mo nho,
nen
d~
di€u
chinh
ho(;lt
d()ng.
-
T(;lo
nen
nganh
cong
nghi~p
va dich

phat
tri€n,
doanh
nghi~p
vua
va
nho ciing
dong
m()t
vai
tro vo
cung
quan trQng trong
n€n
kinh
te'.
Ngay nhu' a
My
cac
doanh
nghi~p
vua
va
nho
v~n
dong
m()t vai tro clfc ky
quan
trQng.
Bi€u

ddn
le
rna
phai
co slf
h<:Jp
tac
vdi
cac
cong
ty co
quy mo
vua
va
nho.
- La
trt,1
c()t ciia kinh te' dia phu'dng: ne'u nhu'
doanh
nghi~p
ldn
thu'ong
d~
t
cd
sa
a
nhung
trung
tam

cong
an
Vi~c
lam
a dia phu'dng.
Trong
qua
trlnh
d6i
mdi kinh
t~
a
Vi~t
Nam,
cac
doanh
nghi~p
nho
Va
VUa
ciing
dong
vai tro
d~c
bi~t
quan
trQng,
gop
phffn
VaO

tinh
ga:n
ke't, h6 trq , thuc dffy
St;t'
ph'£lt
tri~n
cua
cac
doanh
nghi~p
Ion ,
t~o
nhi~u
vi~c
lam
va
lam
nang
d<)ng
hdn
n~n
kinh te'

Trong nhfi'ng
nam
qua,
St;t'
phat
tri~n
cua

cong
nghi~p,
nong
nghi~p,
dich Vt;l.
2.1.2. Nhilng
kho
khiin:
Tuy
nhien
sue
c~nh
tranh
cua
cac
Doanh
nghi~p
nho va vua
v~n
con
nhi~u
h~n
che', trlnh
d<)
quan
ly d
cac
doanh
nghi~p
nay

nho
va
vua
rdi vao tlnh
tr~ng
pha
san
ho~c
bie'n
mit
tren
thi tru'ong.
C6
nhi~u
nguyen
nhan
nhu'ng chu ye'u la nhfi'ng
nguyen
nhan
sau:
- Ye'u
t6
con
nglioi
Trong
mQi
qua trlnh lao
d<)ng
san
xuit

hdn 25% lao
d<)ng
c6
chuyen
mon
thl chi 6% lao
d<)ng
c6 trlnh
d<)
cao
d~ng
va
d~i
hQc.
Chu doanh
nghi~p
c6 trlnh
d<)
D~i
hQc
cling chi khoang
2%.
v~
cd
ban,
d<)i
ngli nay con thie'u kinh
nghi~m
nhi~u
m~t,

tu'
vao
vi~c
nang
cao
trlnh
d<)
chuyen
mon cho ngu'oi lao
d<)ng.
Truong
D~i
hQc
la ndi
giu
vai tro quan trQng
trong
vi~c
cung
cip
ngu6n lao
d<)ng
c6
chit
lu'qng
cao
cho
cac
doanh
nghi~p,

chung.
s6
htqng
sinh
vien
con
tha't
nghi~p
khi
ra
tntong
ho~c
lam
vi<%c
sai
chuyen
mon
da
phan
anh
di~u
nay.
Trong ra't
nhi~u
tntong
hqp,
doanh
nghi<%p
mu6n
sti' dl;lng dtfdc

thtl'c ctia
con
ngu'oi
v~
vai
tro
ctia
vi<%c
U'ng
dl;lng
cong
ngh<%
mdi
vao
qua
trlnh
san
xua't
kinh
doanh
da
khong
du'qc
quan
tam
dung
mtl'c
(J
cac
Doanh

may
moe
thie't
bi
mdi
la
nhan
t6
quan
tn;mg
d~
t~o
ra
san
ph~m
co cha't lu'qng
t6t
va
co
sue
c~nh
tranh.
Tuy
nhien
hftu
hC't
cac
may moe
thiC't
bi

doanh,
phftn
vl thie'u v6n,
vl
v~y
stf dftu tt(
vao
cong
ngh<%
san
xua't
kinh
doanh
chi la
nho
le,
thiC'u
dau
mua
do,
vua
lam
vua
cai
tiC'n.
Th~m
chi
do
thiC'u
hi~u

cac
doanh
nghi<%p
trd
thanh
m()t rna
h6n
t~p.
ch~p
va.
Th~tc
ti~n
ma'y
nam
qua
cho tha'y
nhi~u
doanh
nghi<%p
tu'
nhan
co
dinh hu'ong
t6t
da
ltfa chQn du'qc
cac
cong
ngh<%
thich

cong
ngh<%
trong
cac
doanh
nghi<%p
nho
va
vua
la
m()t
trong
nhung
ye'u
t6
quan trQng nha't quyC't
dinh
stf
thanh,
b~i
ctia
cac
doanh
nghi<%p.
- Ye'u
t6
v~
v6n:
D~i
da

tinh
th~tnh
d
phia
B~c
Ut
r§t
th§p:
khoang
50%
doanh
nghi~p
·c6
v6n
dttdi 1 ty
d6ng;
75%
DN
c6
v6n
dttdi 2 ty
d6ng
va
90%
DN
c6
v6n
dttdi 5 ty d6ng,
ngu6n
v6n

Theo
ke"t
qua
rn()t cu()c
di~u
tra do
Vi~n
Nghien
cuu
quan
1y
kinh
te"
Trung
ttdng thl
c6
khoang
35-45%
doanh
nghi~p
vua
va
nho nude ta thttong
xuyen
n()p h6
sd
vay
v6n,
nhttng
c6 tdi 19%

con
s6
35 - 45%.
Tuy
nhien
hi~n
nay
cac
ngan
hang
cone
ngC;li
khi cho
cac
doanh
nghi~p
vua
va
nho vay,
do
hi~u
qua
khong
cao rna
d()
rui ro
lC;li
r§t
ldn:
M()t

nhi~u
doanh
nghi~p
tai
san
phap
nhan
Va
tai
san
ca
nhan
con
lfrn
l(}n,
thie"u
minh
-bC;lCh
nen
ngan
hang
r§t kh6 thffrn dinh,
danh
gia
dung
nang
llfc thlfc
Slf
CUa
khach

kinh
doanh
hay
cac
dlf
an
dftu
tu'
d~
thuye"t rninh cho
vi~c
sll'
d1,mg
v6n
vay
cua
ngan
hang
va
kha
nang
tra nq
cua
cac
doanh
nghi~p
thu'ong dttqc
l~p
sd
sai, rnang tinh do'i

kh6,
xu§t
phat
bdi
chinh
nang
1lfc
v6n
c6
n()i
tC;li
cua
cac
doanh
nghi~p
nay,
tharn
gia
vao
thi tru'ong
chung
khoan
d~
huy d()ng
v6n
lC;li
cang
khong
th~
bdi

2.2. Tinh hlnh cong
tac
ke'
toan
d
cac
doanh
nghi~p
nho
va vita
t~i
Vi~t
Nam:
2.2.1.
Banh
gia chung tinh
hinh
thljc
hi~n
cong tac ke' totin
ij
cac
Doanh
nghi~p
nho
va
vita:
Vai
tro
quan

la
cong
Cl.J
a€
d6i
ph6
voi
cd
quan
thue'.
Hai
h~
thO'ng
s6
sach
ke'
taan
thu'ong du'qc thljc
hi~n
ph6
bie'n
(J
cac
daanh
nghi~p,
m<)t
h~
thO'ng
d€
trlnh

daanh
nghi~p.
Con
m<)t
h~
thO'ng
s6
c6
th~
khong
thea
m<)t
quy dinh
naa
ca nhu'ng
phan
anh
dung
tlnh hlnh kinh
daanh
cua
daanh
nghi~p
d~
bao
cao
voi
chu
daanh
nghi~p.

ltfqng chua
d6ng
hanh
voi slf
IOn
m~nh
v~
chat
luqng.
Van
d~
nay
c~n
phai
xem
xet
l~i
cong
tac
d~y
va
hQC
(J
cac
tru'ong
nhung
m<)t
di~u
cung
thay

khac
do kh6
khan
v~
m~t
chinh
nen
m<)t
nhan
vien
ke'
toan
c6 th€
kiem
nhi~m
rat
nhi~u
cong
vi~c
khac
nhau,
k€
ca
nhii'ng
cong
vi~c
khong
thu<)c
chuyen
mon

nghi~p
thue ke'
toan
theo
Vl.J
mila,
khong
c6
d<)i
ngu ke'
taan
6n
dinh va
rat
kh6
khan
trong
Vi~c
dam
baa
tinh
lien
tlJC
trong cong
tac
ke
toan.
H~u
he't
cac

thiet
bi
phl.JC
Vl;l
cho
-
18
-
c6ng
tac
tin
hQC
hoa trong
k€
toan
con
ngheo
nan,
l(;lC
h~u.
Ph~n
thl trlnh
d<?
stl'
dl;lng
cac
trang thie't
bi
ciia
nhan

it
cac
doanh
nghi~p
stl'
dl;lng
ph~n
m~m
k€
toan.
2.2.2. T'inh h'inh thl/c
hifn
cht
dl)
kt
toan
Ngay
20
thang
3
nam
2006,
B<?
Tai
chfnh
da
ban
hanh
ch€
d<?

ph~n:
•
Ph~n
thu
nha't:
H~
th6ng
tai
khoan
k€
toan
•
Ph~n
thu
hai:
H~
th6ng
bao
cao
tai
chfnh
•
Ph~n
thu
ba: Ch€
d<?
chung
tu
k€
toan

s6
48/2006/Q£>-BTC
thay the'
Q£>
s6
1177 TC/Q£>/CDKT
ngay
2311211996
va
Q£>
s6
144/2001/Q£>-BTC
ngay
21/12/2001.
~
M()t
sff
quy
djnh
chong
cua
quye't
djnh
48
"Ch€
d<)
K€
toan
Doanh
nghi~p

h<jp
danh, doanh
nghi~p
tu'
nhan
va
h<jp
tac
xa.
Ch€
d<)
k€
toan
doanh
nghi~p
nho va
vua
khong
ap
dl;lng
cho
DNNN,
c6ng
ty
TNHH
Nha nu'oc 1
thanh
vien,
c6ng
ty

doanh
nghit$p
tu'
nhan
c6
quy mo
IOn
a p dl;lng
Ch€
d()
ke' to
an
doanh
nghi~p
ban
hanh
theo Quye't
dinh
s6
15/2006/Q£>-BTC
ngay
20/3/2006 ciia B() tru'dng
B()
Tai
chinh.
Doanh
nghit$p c6 quy mo
vua
c6
th~

dinh it
nha"t
trong
thoi
gian Ia 2
nam.
Truong
hqp
chuy~n
d6i
trd
l~i
ap
dl;lng che'
d()
ke'
toan
doanh
nghit$p
nho
va
vua
phai
thlfc hit$n
tu
d~u
nam
tai
chinh
va

ke'
toan
d~c
thu do
B()
Tai
chinh
ban
hanh
ho~c
cha"p
thu~n
cho
nganh
ban hanh.
Cac
doanh
nghit$p nho
va
vua
Ia
cong
ty
con
thlfc hit$n che'
d()
ke'
toan
theo quy dinh ciia
cong

nhit$p nho va
vua
duqc
xay
dlfng
tren
co
sd
ap
dl;lng
d~y
du 7 chuftn mlfc ke'
toan
thong dl;lng,
ap
dl;lng
khong
d~y
du
12
chuftn mlfc ke'
toan
va
khong
ap
dl;lng 7 chuftn mlfc ke'
toan
do
khong
phat

th6ng
tai
khoan
ke' toan;
•
Ph~n
th(t ba -
Ht$
th6ng
bao
cao
tai
chinh;
-20-
• Phftn
thu
tu
- Che'
d<)
chung
tu
ke' tmin;
• Phftn
thu
nam
-
Ch€
d<)
s6
ke' toan.

Vi~t
Nam, chie'm
da
s6
trong
c<)ng
d6ng
doanh
nghi~p
hoc;tt
d<)ng
tc;ti
Vi~t
Nam. Che'
d<)
ke'
toan
doanh
nhi~p
nho
va
vua
du'<;fC
xay
dlfng
tren
Cd
Sd
ap
dl;lng dfty du 7 chuffn

VUa
ho~C
do
qua
phuc
tc:tp
khong
phil
h<;lp
voi
doanh
nghi~p
nho
va
vua
(Bang
kern theo).
• Clic chuiln mljc
kt
tolin lip dlf,ng dliy du
STT
S6hi~u
va
ten
chudn
ml,ic
1
CM
s6
01

tai
san
va
n<;l
ti~m
tang
6
CM
s6
23 -
Cac
sv
ki~n
phat
sinh
sau
ngay
ke't thuc ky ke'
toan
nam
7
CM
s6
26 -
Thong
tin
v~
cac
ben
lien

dinh
theo
cong
sua't
blnh
thu'dng
may
moe
thie't bi.
-
21
-