Trường THCS Bình Đa
A. LỜI NÓI ĐẦU
Từ xưa, ông bà ta đã dạy: Thương người như thể thương thân.
Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ
Đó cũng là truyền thống tốt đẹp, niềm tự hào của dân tộc ta qua bao
nhiêu đời nay.
Thế mà thời gian gần đây, tình trạng bạo lực học đường đã khiến dư
luận trong cả nước hết sức lo ngại. Thật đáng báo động cho sự xuống cấp về
đạo đức của một bộ phận thanh thiếu niên, thể hiện qua lối hành xử côn đồ,
giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực, nhưng điều chúng tôi bận tâm hơn cả lại
chính là thái độ thờ ơ của những người đứng xem, mà hầu hết là học sinh !Có
hàng chục video clip quay cảnh học sinh một số trường học ở các địa phương
đánh nhau, thậm chí cắt tóc, lột áo rồi tung lên mạng. Những hành động đó
làm mất đi phần nào truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam !
Chúng tôi – những giáo viên chủ nhiệm lớp, đồng thời cũng đang có con
theo học ở trường phổ thông, trực tiếp giải quyết những mâu thuẫn từ nhỏ đến
lớn của các em hàng ngày.Vấn đề hết sức khó khăn với chúng tôi, bởi bao
nhiêu học sinh trong lớp là bấy nhiêu hoàn cảnh mà người giáo viên chủ
nhiệm cần nắm bắt để có phương pháp giáo dục phù hợp, góp phần ngăn chặn
bạo lực xảy ra. Mục đích cuối cùng là hướng các em đến tình yêu thương, sự
cảm thông và chia sẻ với các bạn mình để xây dựng mối đoàn kết.
Ngoài cái chung ra, chúng tôi cũng như bao bậc cha mẹ khác phải gần gũi,
thường xuyên hỏi han con mình về việc học tập ở trường, dạy con không được
vô cảm với bạo lực, biết phản ứng khi bạn gặp nạn, cuối cùng là dạy cho con
kỹ năng giao tiếp và hoà đồng với bạn bè, biết nói lời xin lỗi và cám ơn trong
cuộc sống. Đó chính là lý do mà chúng tôi trình bày chuyên đề này.
Chuyên đề: Bạo lực học đường: Thực trạng – Nguyên nhân và giải pháp 1
Trường THCS Bình Đa
B. NỘI DUNG
Khái niệm “bạo lực học đường”: đó là những hành vi xâm phạm có chủ ý,
có ý đồ, thường gây hậu quả nghiêm trọng và xảy ra trong phạm vi nhà

Gần đây, các phương tiện thông tin đại chúng Nhật liên tục đăng tải
những câu chuyện kinh hoàng về những vụ tự tử ở lứa tuổi học đường.
Nguyên nhân những vụ tự tử này rõ ràng là do bị bạo hành. Trong con mắt
của rất nhiều người dân Nhật thì những vụ scandal này chỉ đơn thuần là hậu
quả còn rơi rớt lại của cuộc khủng hoảng giáo dục. Các nhà phê bình cũng cho
rằng kỷ cương và kỷ luật trong lớp học không còn được chú trọng như xưa.
Chuyên đề: Bạo lực học đường: Thực trạng – Nguyên nhân và giải pháp 2
Trường THCS Bình Đa
Tình trạng bắt nạt trong trường học đã tồn tại từ lâu giờ lại trở nên nhức
nhối hơn bao giờ hết. Bà Midori Komori, người tham gia các hoạt động chống
lại nạn bạo hành trường học ở Nhật nói: “Tôi nghĩ số vụ bạo hành trong
trường học đang tăng đột biến, tuy nhiên, càng ngày càng khó để kiểm soát
vấn đề này, nhiều vụ không hề đơn giản chút nào. Những tên ác ôn có thể
dùng điện thoại di động hoặc Internet để gửi những lời nguyền rủa của chúng
tới các em mà các bậc phụ huynh chúng ta không hề hay biết”.
Tháng 5 vừa rồi, tại đất nước này cũng diễn ra một vụ việc kinh hoàng,
gây náo động các phụ huynh và học sinh nhật. Đó là việc một nam sinh thuộc
trường trung học ở Hikari, khu Yamaguchi phía nam Nhật bất ngờ ném một
chai thuốc súng vào lớp học làm 58 người bị thương.
3. Ở Hàn Quốc
Theo thống kê cũng cho thấy gần 13,2% học sinh nam và 5,8% HS nữ
từ lớp 4 đến lớp 12 bị các bạn cùng lớp đánh hoặc làm tổn thương.
Chung Se-young - một giáo viên 52 tuổi ở Seoul cho biết khắp nước có
hơn 400.000 HS THCS và THPT là thành viên của các nhóm “đầu gấu”. Để
ngăn ngừa nạn bạo lực trường học, cùng với việc thi hành luật, người dân
nước này cũng đã đã tham gia nhiều cuộc vận động nâng cao nhận thức về bạo
lực học đường, tư vấn cũng như các biện pháp khác nhằm hỗ trợ các nạn nhân
là HS.
Hệ thống cảnh sát học đường cũng được tăng cường để chiến đấu với
nạn bạo lực trường học đang gia tăng và ngăn chặn tội phạm vị thành niên.

lớp 7/6. Do bực tức vì bị đánh đau, Hiệp đã chạy ra ngoài cổng trường, vào
một tiệm tạp hóa lấy một con dao rồi vào trường đâm một nhát vào người của
Sang. Ngay sau đó, Sang được đưa đi Bệnh viện Lê Lợi, TP Vũng Tàu cấp
cứu nhưng đã chết vào lúc 17 giờ cùng ngày. Vụ việc đang được điều tra xử
lý.
* Giết bạn vì không cho mượn điện thoại
TAND TP Cần Thơ vừa đưa ra xét xử sơ thẩm và tuyên phạt Trần Phạm
Hoài Phong (22 tuổi, ngụ KV 5, đường Mậu Thân, P.An Hòa, Q.Ninh Kiều,
TP Cần Thơ) 9 năm tù về tội giết người; buộc bị cáo phải liên đới bồi thường
thiệt hại về tổn thất tinh thần cho gia đình nạn nhân với số tiền 39 triệu đồng.
Theo cáo trạng, trước đó, Phong và một số bạn, trong đó có anh Võ Ngọc
Ân (28 tuổi) ngồi nhậu trong quán trên đường Mậu Thân. Đến 23 giờ thì giữa
Phong và anh Ân xảy ra cự cãi về việc anh Ân không cho mượn điện thoại di
động để Phong gọi cho bạn, sau đó hai bên xảy ra xô xát. Phong dùng chân đá
vào người làm anh Ân té xuống nền nhà, sau đó tiếp tục dùng chân giẫm lên
ngực. Hậu quả: anh Ân bị dập tim, chấn thương vùng ngực kín, dẫn đến tử
vong tại bệnh viện. (Mai Trâm)
* Xin tiền không cho đâm chết người
Phòng CSĐT tội phạm về TTXH Công an TP Cần Thơ vừa hoàn tất bản
kết luận điều tra chuyển sang Viện KSND đề nghị truy tố Trần Thanh Tòng
(22 tuổi), Võ Tấn Lợi (19 tuổi), Lâm Tiến Đông (19 tuổi), Võ Minh Trí (17
tuổi, cùng ngụ KV1, P.Bình Thủy, Q.Bình Thủy, TP Cần Thơ) về tội danh
giết người.
Trước đó, khoảng 2 giờ ngày 17.6, Tòng, Lợi, Đông, Trí tụ tập chơi ở
trước nhà số 61A/13 đường Lê Hồng Phong, P.Bình Thủy thì gặp Võ Văn
Thừa (21 tuổi) cùng với 2 người bạn là Nguyễn Hoàng Vinh (22 tuổi) Nguyễn
Văn Lượm (22 tuổi, cùng ngụ tại ấp Thới Bình, xã Xuân Thắng, H.Thới Lai,
TP Cần Thơ) đi làm thuê tại TP.HCM đang đón xe về nhà. Thấy nhóm của
Thừa đi tới, Tòng bàn với Lợi, Đông, Trí ra chặn đường xin tiền để đi nhậu.
"Xin" không được, Tòng đã dùng dao bấm đâm 2 nhát vào bụng Thừa. Tuy

xem nhóm bạn đánh hội đồng một nữ sinh có cả các bạn nam. Họ ngồi như
đang xem "phim chưởng"!
Những lý do dẫn đến đánh nhau cũng lãng xẹc, khi một nhóm HS lớp 8,
lớp 9 ở Hà Nội xử nhau chỉ vì nghĩ "bạn mình gọi điện vào máy di động chửi
bậy" nên đánh. Nạn nhân là Nguyễn Ngọc A 13 tuổi (HS lớp 8 Trường
THCS Vân Hồ).
Đau lòng và đáng lên án hơn là việc HS
Nguyễn Thị Hương T. lớp 12B Trường THPT dân
lập Hữu Nghị (TP.Vinh, Nghệ An) đoạt được một
huy chường (HC) vàng, hai HC bạc giải quốc gia
và giải trẻ quốc gia về karatedo cũng tham gia
đánh bạn dã man vào giữa tháng 9 vừa rồi.
Đánh nhau từ miền núi…
Nhiều người đã từng xem clip nữ sinh được
cho là ở Lào Cai bị 4 bạn nữ cấp III vây quanh
đánh hội đồng cách đây hai năm. Vụ việc khiến
nhiều người bàng hoàng bởi nạn nhân không chỉ bị đấm, đạp, giật tóc, tát, mà
còn bị lột trần rồi quay video tung lên mạng.
Nguyên nhân là nạn nhân trong một lần đi chơi với bạn trai đã “nói xấu
nhóm nữ sinh kia” và một buổi hẹn gặp nói chuyện cho ra nhẽ đã biến thành
cuộc đánh hội đồng.
Theo những gì video clip này thể hiện thì nạn nhân bị đánh vì đã nói
xấu bạn bè trước mặt "mấy anh" có vẻ như là bạn trai của cả đám. Sự vụ này
Chuyên đề: Bạo lực học đường: Thực trạng – Nguyên nhân và giải pháp 5
Nữ sinh Nghệ An bị
đánh hội đồng
Trường THCS Bình Đa
đến tai đám nữ sinh giang hồ kia và tất nhiên chuyện phải rõ ràng trắng đen.
Nạn nhân bị hẹn gặp và trận đánh hội đồng diễn ra.
Những chuyện như ăn chơi, đi nhà nghỉ, đi Hạ Long của các nữ sinh

Với đội dài 4 phút 28 giây, một clip khác với
chú tích Teen 9X Q.N đánh nhau khiến người xem
sửng sốt khi chứng kiến cảnh hai bên có cả nam nữ
lao vào loạn ẩu với nhau.
Clip mang cái tên đầy "võ thuật" là t boxing quay
cảnh một cô bạn bị người kia đánh đổ xe và tiếp tục
lao vào đánh. Nhờ có sự can ngăn kịp thời của
người lớn nên mới dừng lại.
Phần nhiều clip được tìm thấy trên mạng
Internet cũng chỉ là phần nổi của nhiều “clip chưa được phát tán lên mạng”
mà teen đã xử “kín” hay xử “hở” (giữa ban ngày) nhưng chưa được biết đến.
Chuyên đề: Bạo lực học đường: Thực trạng – Nguyên nhân và giải pháp 6
Trường THCS Bình Đa
Một lần nữa hàng loạt câu hỏi về trách nhiệm của gia đình, nhà trường,
xã hội ở đâu? Và phải chăng nhiều người ngày càng quen dần với sự vô cảm,
thờ ơ trước bạo lực ?,
III. Bạo lực học đường ở Đồng Nai:
1. Biên Hòa:
Trưa 14-10, Trương Văn Thanh, sinh năm 1995, ngụ số 322/5, khu phố
9, phường Tân Biên, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, đã vào lớp học
trường nghề 26-3 (phường Hố Nai, thành phố Biên Hoà), rút dao mang sẵn
trong người đâm Vũ Phạm Cao Cường, 15 tuổi, ngụ phường Long Bình, thành
phố Biên Hòa.Vết dao đâm của Thanh đã làm Cường chết sau đó.
Qua điều tra của cơ quan công an, từ trước, trong sinh hoạt tại trường,
Thanh đã có mâu thuẫn với Cường.
2. Xuân Lộc
Lúc 14g45 ngày 27-3, L.Đ.Hiến, học sinh lớp 10C8 Trường THPT dân
lập Hồng Bàng (huyện Xuân Lộc, Đồng Nai), đã dùng dao thủ sẵn trong
người đâm bạn học cùng lớp là Lưu Thanh Tú ngay trước cửa lớp. Vụ án
mạng xảy ra trong giờ ra chơi trước sự chứng kiến của hàng chục học sinh. Tú

nói mà chị T. như xé lòng.
“Cô lạy sống em luôn”
Mấy ngày sau, chị T. phát hiện con thường xuyên ăn cắp tiền của mình.
Không có tiền, bé la khóc và không chịu đi học. Lo sợ, chị đưa bé đi khám bác
sĩ tâm lý. Trong buổi nói chuyện, bé kể ở trường có HS lớp 5 ngày nào cũng
bắt bé cống nộp 20.000 đồng, nếu không nộp sẽ bị đánh. Bé còn kể chuyện ở
lớp học thêm của cô giáo chủ nhiệm: “Con làm sai bài tập, cô giáo lấy roi
đánh vào đầu. Rồi cô thắp ba cây nhang, lạy ba lạy xong cắm vào túi áo con,
con ngồi viết bài một hồi, cây nhang rớt xuống đất”.
Ban giám hiệu Trường ĐĐ đã chuyển bé N. sang lớp khác, đồng thời
phê bình cô V
“Cái lớp này rất gian”
Một HS lớp 9 ở Q.1 bày tỏ nỗi bức xúc về một giáo viên dạy vật lý ở
trường: “Cháu mong đừng đến tiết đó, đó là nỗi kinh hoàng, ám ảnh, mỗi tuần
mong nó qua đi thật nhanh. Những lúc bực dọc cô chỉ ghi tựa bài lên bảng rồi
ngồi im không dạy và còn nói: “Muốn khó tôi cho khó luôn”. Mỗi lúc đến tiết
của cô cả lớp phải ngồi im không động đậy. Ai cũng sợ cô”.
Trong khi đó, một số HS Trường THCS NTT (Hà Nội) tâm sự: “Thầy
dạy toán của chúng em là giáo viên giỏi có tiếng. Nhưng cách cư xử của thầy
khiến chúng em rất sợ. Khi giảng bài, chúng em chưa hiểu thầy thường nói:
“Cái lớp này ngu lắm, chả biết gì cả”. Hoặc gọi ai lên bảng không thuộc bài,
làm sai, thầy hay có câu cửa miệng là “ngu quá” hoặc “ngu thế lần sau đến giờ
tôi không cần vào học nữa”. Việc đó khiến chúng em rất ức chế. Môn toán
cuối cấp rất khó, lại thêm ức chế nên chúng em đầu óc mụ mẫm, cứ xem thời
khóa biểu có môn toán là đêm đó ngủ không ngon giấc”.
Một HS khác ở Trường THCS BĐ, Hà Nội kể: “Em được cô giao
nhiệm vụ cất micro cho cô sau mỗi buổi dạy. Nhưng có hôm không hiểu bạn
nào nghịch ngợm đã giấu micro của cô.
Thế là cô đã nói em trước lớp rất lâu về tội để mất micro và kết luận:
“Cái lớp này rất gian. Tôi vừa vào lớp đã biết ngay, tôi chưa thấy ở đâu như

Đến lượt mình, Duy cũng bị thầy Thanh dùng
thước đánh do không làm bài. Thầy Đoàn Hoài
Thanh đã đánh Duy mạnh đến nỗi cây thước bị
gãy đôi.
Không dừng ở đó thầy Thanh đã tiếp tục
dùng phần cây thước bị gãy còn lại có mũi nhọn
“chọt” rách da ở cổ tay trái của một học sinh khác
là em Nguyễn Hoàng Tôn. Như chưa đã, thầy Thanh còn tiếp tục gí cây thước
vào người em học sinh này lần thứ hai. Tôn đưa bàn tay trái ra đỡ thì bị trầy
xước, chảy máu ở lòng bàn tay.
Ngay sau đó, cả lớp 8/11 đồng loạt đứng dây phản ứng hành động của
thầy Thanh. Lúc này thầy Thanh mới rời khỏi lớp.
Duy kể: “Sau khi bị thầy đánh, tay của em bị tê cứng, mất cảm giác
và không nhấc lên được. Tối về nhà, em thấy tay đau quá nên mới nói mẹ đưa
đi bệnh viện chụp X-quang”.
Theo chẩn đoán của BS Võ Thanh Phong (Bệnh viện Đa khoa trung
tâm Tiền Giang), em Duy bị “gãy đầu trên xương cánh tay trái”. Do vị trí gãy
không thể bó bột được, nên bác sĩ chỉ cố định tạm thời và cho uống thuốc.
b. Long Thành – Đồng Nai
Ngày 14/12, trong giờ thực hành tin học tại phòng máy của lớp 7/4
Trường THCS An Phước (Long Thành - Đồng
Nai). Theo lời kể của nhiều học sinh lớp 7/4, bắt
đầu học khoảng 10 phút thì cả lớp phát hiện có mùi
khét của diêm quẹt
Tra hỏi nhưng không học sinh nào nhận, cô
Nguyễn Thị Thanh Xuân cho cả lớp ra sân quỳ và
báo ban giám hiệu. Khi cô Xuân quay lại có thêm
thầy Lê Hoàng Điệp là giáo viên dạy nhạc đi cùng.
Chuyên đề: Bạo lực học đường: Thực trạng – Nguyên nhân và giải pháp 9
Từ trái qua phải: Nguyễn

ghi vào sổ đầu bài.
* Mẫu giáo: Trường mầm non Hoa Lan
Thấy Vinh khóc không chịu ăn, cô Nữ bỏ bé vào thang máy dùng để vận
chuyển thức ăn rồi nhấn nút cho chạy từ tầng 1 xuống. Khi mở cửa thang máy
để bế bé Vinh ra thì phát hiện Vinh đã ngất xỉu, trên người bê bết máu có
nhiều vết thương nặng.
Ngay lập tức Vinh được đưa vào bệnh viện đã
khoa Phú Thọ (quận Tân Phú) để cấp cứu. Sau đó, bé
Vinh được chuyển ngay đến bệnh viện Chợ Rẫy điều
trị. Tại đây các bác sĩ xác định Vinh bị bị chấn thương
đầu, sưng bầm thái dương trái, xuất huyết vùng cổ
mặt, hai mắt bị xuất huyết kết mạc, nề mi. Đặc biệt
trên đầu có vết thương gây lóc da thái dương trái 15
cm, lộ sọ. Chấn thương sọ não thấy tụ khí mô mềm, xây xát rộng trước ngực,
bụng. Chụp chấn thương ngực, bụng thấy tổn thương dạng phế nang thùy dưới
hai phổi, theo dõi dập phổi. X-quang phổi thấy gãy 1/3 giữa xương đòn trái…
Trước những vết thương quá nặng của bé Vinh, gia đình nạn nhân đã
gửi đơn đề nghị các cơ quan chức năng vào cuộc để làm rõ trách nhiệm của cô
giáo Nữ và nhóm trẻ trường mần non Hoa Lan.
Kết quả khám nghiệm tại hiện trường cho thấy, hệ thống thang máy vận
chuyển thức ăn được kết cấu thô sơ. Mặt trước của thang có cửa để lấy thức
ăn, tiếp xúc trực tiếp với bức tường gồ ghề, có các mẩu sắt chìa ra ngoài. Đây
Chuyên đề: Bạo lực học đường: Thực trạng – Nguyên nhân và giải pháp 10
Trường THCS Bình Đa
cũng chính là nguyên nhân khi thang máy vận chuyển gây thương tích nặng
cho bé Vinh
3. Học sinh đánh thầy trên bục giảng nhận án treo
Vũ Hoàng Hiếu (lớp 11) ném đá, dùng một đoạn gậy có đóng đinh vụt
liên tiếp vào đầu thầy giáo dạy môn Toán.
Ngày 7/7, TAND thành phố Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk xử sơ thẩm, tuyên phạt

44,7% rất thường xuyên; 38% thường xuyên; và 17,3% không thường xuyên.
Kết quả khảo sát cũng cho con số đáng lo khi có tới 64% các em nữ được
hỏi thừa nhận là đã từng có hành vi đánh nhau với các bạn khác. Đáng chú ý,
hầu hết những chuyện đánh nhau lần đầu tiên đều diễn ra trong khuôn viên
trường học, và những lần đánh nhau tiếp theo thì đa số lại diễn ra ngoài trường
học.
Chuyên đề: Bạo lực học đường: Thực trạng – Nguyên nhân và giải pháp 11
Trường THCS Bình Đa
Việc nữ sinh đánh nhau có lẽ đã trở nên quen thuộc với nhiều học sinh.
Chính vì vậy, khi được hỏi “quan niệm về hiện tượng đánh nhau giữa các học
sinh nữ” thì có đến 45,3% cho rằng, điều đó là “bình thường”; 30,7% trả lời
có thể chấp nhận được; và chỉ có 24% học sinh “không chấp nhận” hành vi
bạo lực trong nữ sinh.
Trong số các nữ sinh đã từng có hành vi hành hung người khác, hầu hết
đều biết bạo lực gây nên tổn thương về tinh thần và thể xác, làm mất đi thiện
cảm của mọi người đối với con gái. Nhưng vẫn còn gần 1/4 cho rằng, hành vi
bạo lực không gây ra hậu quả gì.
Khảo sát cho thấy, có những lý do rất đơn giản nhưng cũng là cớ gây ra
xung đột, như không ưa thì đánh (24%); bị khiêu khích nên đánh (16%); đánh
vì lí do tình cảm (13,3%). Đáng lo ngại là, có những lý do không thể hình
dung được, ví dụ: người khác nhờ đánh (20%) và chẳng có lý do gì cũng đánh
(12%). Còn phải kể thêm một yếu tố thúc đẩy hành vi bạo lực học đường, đó
là sự cổ vũ của bạn bè, trong đó có các nam sinh.
Với câu hỏi “Khi đánh nhau với học sinh khác, bạn thường dùng hình thức
nào là chủ yếu?”, thì có tới 1/2 số em cho biết, thường “đánh tập thể”. Điều
này cho thấy, bạo lực học đường không chỉ là chuyện của mỗi học sinh, mà có
tính chất lây lan theo nhóm bạn, cũng có nghĩa rằng, đa số học sinh coi
chuyện đánh nhau bình thường. Thậm chí, nhiều em còn đứng ngoài xem và
cổ vũ đánh nhau, như là cổ vũ bóng đá.
Về phương tiện sử dụng khi đánh nhau, có 1/3 không sử dụng phương tiện

2004, có 600 HSSV nghiện ma túy; năm 2007, tăng hơn gấp đôi (1.234
người).
Những biểu hiện tiêu cực: Theo điều tra của Viện nghiên cứu và phát
triển Việt Nam cho một kết quả: Tỉ lệ học sinh đi học muộn: tiểu học 20%;
THCS 21%; THPT 58%. Tỉ lệ quay cóp lần lượt là: 8%-55%-60%. Nói dối
cha mẹ-20%: 50%-64%. Tỉ lệ không chấp hành Luật giao thông: 4%-35%-
70%.
I. Bạo lực học đường: Gia đình là nguyên nhân đầu tiên
Hiện nay, nhiều bậc cha mẹ học sinh có quan niệm giáo dục, quản lý học
sinh rất sai lầm. Họ chăm chút con chủ yếu về vật chất. Con cái đang tuổi học
trò mà đã được trang bị xuyến, nhẫn vàng,điện thoại di động đắt tiền, xe máy
đời mới phân khối lớn… Các cậu ấm, cô chiêu sống trong cộng đồng lớp học
như một tầng lớp trên giàu có. Họ chăm ăn chơi hơn học tập. Một số vị phụ
huynh còn "khoán trắng" cho nhà trường bằng câu nói cửa miệng "trăm sự
nhờ các thầy". Có vị không biết cả tên cô giáo chủ nhiệm. Học sinh "thuê" cha
mẹ "rởm" đi họp hội nghị cha mẹ học sinh suốt ba năm học, cha mẹ, thầy giáo
đều không biết? Khoảng cách cha mẹ và con cái xa dần, mâu thuẫn thế hệ cứ
tăng. Những câu chuyện vui quan tâm đến nhau quanh bữa cơm gia đình
không còn nữa. Nhiều học trò tâm sự, coi gia đình như "địa ngục". Nhiều bi
kịch gia đình, cha mẹ cờ bạc, nghiện hút, li dị "anh đi đằng anh, tôi đi đằng
tôi" dẫn đến học trò cảm nhận mình là "thế hệ bị ruồng bỏ". Họ căm thù cha
mẹ. Căm thù tất cả. Họ sống lãnh cảm. Tìm cách "giải tỏa" tiêu cực. Từ đó họ
phạm pháp âu cũng là hậu quả tất yếu. Một nguyên nhân nữa, phim ảnh, sách
báo ngoài luồng, các trò chơi điện tử, chít chát đầy tính bạo lực tràn lan đang
"vẽ đường cho hươu chạy", tiếp tay cho học trò bắt chước "thần tượng" trong
phim, dẫn đến gây ra tội ác lúc nào không biết.
Nếu chịu khó ngồi đọc những thông tin chung quanh các vụ việc đã nêu,
chúng ta dễ dàng nhận thấy một đặc điểm chung đó là sự “không ngờ” của gia
đình các hung thủ. Hầu như cha mẹ của hung thủ nào cũng đều bất ngờ trước
việc làm của con cái mình, thậm chí có cha mẹ còn nói rằng con cái của họ là

tuổi teen là một nguyên nhân quan trọng, và có lẽ trong trường hợp này một
câu nói đã xưa nhưng không cũ “tiên trách kỷ, hậu trách nhân” – mỗi người
làm cha mẹ hãy tự trách bản thân mình trước khi trách xã hội.
1. Tưởng thương, hóa hại con!
Tại Q.2, TP.HCM, một số phụ huynh ở trường THPT Thủ Thiêm hiện
kêu trời vì quá nuông chiều con cái khiến chúng ăn chơi, lêu lổng. Chị T., ngụ
P.An Khánh, Q.2 kể trong nước mắt: "Sau khi nhận tiền đền bù dự án Thủ
Thiêm, gia đình tui cũng dư dả tiền bạc nên cho con cái tiền mua xe, laptop và
điện thoại di động, để con có điều kiện học hành và bằng bạn bằng bè. Nào
ngờ, từ ngày có tiền, nó toàn tụ tập đám bạn ngồi quán nước đánh bài suốt
ngày, tối còn đua xe, chẳng chịu học hành. Gia đình tui nói hoài mà nó chẳng
chịu nghe. Mới đây, gia đình tui tá hỏa khi hay tin nó cùng đám bạn chặn
đường đánh người !".
Cũng vì nuông chiều con cái mà nhiều bậc cha mẹ phải khóc hận, khi
biết con họ phạm tội. Điển hình là vụ án mạng xảy ra tại Q.Tân Bình giữa 2
nhóm học sinh hỗn chiến. Nguyên nhân chỉ vì 2 nhóm này xảy ra mâu thuẫn
trong buổi xem văn nghệ do trường tổ chức, thế là gần 30 người (trong đó có
khoảng 20 thanh thiếu niên ở bên ngoài) dùng mã tấu, dao, tuýp sắt hỗn chiến.
Hậu quả: T.V.T.Đ (học sinh lớp 10, ngụ Q.Tân Phú) bị N.T.T (17 tuổi, học
sinh lớp 11 của một trường tư thục trên địa bàn quận) đâm chết
2. Chiều con đến hư hỏng
Chuyên đề: Bạo lực học đường: Thực trạng – Nguyên nhân và giải pháp 14
Trường THCS Bình Đa
Ngày 9.9, TAND TP.HCM tuyên
phạt Nguyễn Văn Lâm (24 tuổi) 18 năm tù
(tổng hợp với bản án 3 năm tù chưa thi
hành, Lâm phải chấp hành tổng cộng 21
năm tù), Phạm Văn Mạnh (15 tuổi) 13
năm tù về cùng tội "cướp tài sản". Lâm và
Mạnh cùng một số đồng phạm tổ chức

xác, trí tuệ, biết phân biệt phải, trái thì thói hư tật xấu sẽ giảm. Song cứ nhìn
vào con số "biết nói" thống kê nói trên, có thể khẳng định, nguyên nhân "bạo
lực học đường", trách nhiệm thuộc về nhà trường. Học trò đến trường học
quá nhiều, theo kiểu "nhồi" cho hết kiến thức cơ bản của đủ các loại sách
giáo khoa, sách tham khảo. Trò không còn thời gian "tiêu hóa" khối lượng
kiến thức khổng lồ những định luật, khái niệm, công thức, dữ kiện lịch sử,
thuộc lòng cả một bài thơ dài… bài học cũ chưa kịp hiểu, bài mới "ập" đến
Chuyên đề: Bạo lực học đường: Thực trạng – Nguyên nhân và giải pháp 15
Một nữ sinh trở thành bị cáo
phạm tội giết chết người tình chỉ
vì nhậu say, bị kích động .
Trường THCS Bình Đa
như một nỗi kinh hoàng. Trò càng học càng đuối. Và khi cảm thấy cái sự học
khó khăn, học mãi không "vào". Đâm chán. Chúng phá phách, bỏ học rủ
nhau đi chơi, uống thuốc "lắc" ở vũ trường, yêu sớm hoặc tìm đến ma túy,
thanh toán nhau băng hung khí. Trong khi các trường đều trương khẩu hiệu
rất to: Tiên học Lễ… nhưng "Lễ" là gì ? Nội dung của Lễ - Nghĩa ? Cách đối
nhân xử thế ? Hành xử giữa con người với con người ? Lời ăn tiếng nói ?
Thế nào là bạn tốt ? Ý thức trách nhiệm đối với đất nước, gia đình, bản
thân ? Lẽ sống ở đời ? Trường học đều có dạy. Bậc mẫu giáo mầm non
môn giáo dục công dân. Bậc tiểu học môn đạo đức. Bậc TH môn giáo dục
công dân. Nhưng học chỉ để mà học, hời hợt, nặng hình thức, hô khẩu hiệu
quá nhiều, thực tế trò tự tung tự tác, bao che cho nhau, vào hùa làm việc xấu.
Quay cóp khi kiểm tra bài là "quốc nạn". Học sinh ngang nhiên vi phạm Luật
giao thông, công khai phóng xe máy phân khối lớn tốc độ cao, không đội
mũ bảo hiểm, chửi nhau, đánh nhau, . Lí lẽ các em đưa ra thật đáng sợ. Hỏi:
"Tại sao em dùng dao chém bạn?". Em tỉnh khô, lạnh lùng trả lời "em không
chém, nó cũng chém em". Trong cốp xe, ba lô sách có trò "găm" dao để kịp
thời chiến đấu khi "có biến". Quan hệ thầy trò nhợt nhạt, thầy ít quan tâm
đến diễn biến tư tưởng của trò. Đạo đức của một bộ phận không nhỏ thầy

tờ, các phong trào, các bản kế hoạch lồng ghép nên có những lúc có hành
động, lời nói không chuẩn mực. Giáo viên cũng chịu nhiều áp lực, trong môi
trường học đường luôn phải để ý lời nói, giọng cười, đi đứng, kể cả trang
phục Nhưng không phải ai cũng đủ kiên nhẫn ép mình vào khuôn mẫu, chỉ
một lần bùng phát với học trò là để lại hậu quả khôn lường.
Đặc biệt giáo viên hành xử với học sinh cá biệt không chỉ cần sự kiên
nhẫn mà còn phải có nghệ thuật. Hình ảnh người giáo viên một lúc nào đó đã
thành nỗi sợ cho trẻ khi đến trường. Chính những hành động, lời nói không
chuẩn mực của giáo viên sẽ khiến trẻ bị ám ảnh và tổn thương một thời gian
dài. Nhiều người coi những lời mắng nhiếc học sinh là chuyện nhỏ nhưng
không nhỏ chút nào.
Cũng có trường hợp học sinh trở thành nạn nhân của cả mẹ và cô.
“Chính phụ huynh nhờ tôi dạy cháu thay họ và họ dặn tôi cứ thẳng tay đánh
cháu nếu cháu không thuộc bài vì gia đình đã bó tay” - một giáo viên tâm sự.
2. Thiếu chuẩn mực sư phạm
HS ngày nay hiểu biết hơn, tiếp cận nhiều thông tin hơn nên nhiều thầy
cô cho rằng các em không “thuần” như trước đây. Do vậy giáo viên cần có kỹ
năng xử lý các tình huống sư phạm khéo léo để vừa thể hiện sự nghiêm khắc
với HS vừa không gây căng thẳng cho học sinh
Tiến sĩ Trần Thị Hương, trưởng bộ môn giáo dục học, khoa tâm lý giáo
dục, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, đánh giá việc ứng xử thiếu chuẩn mực sư
phạm ở một bộ phận giáo viên trong công tác giáo dục học sinh là có thật. Đó
là sự vi phạm đạo đức nhà giáo và không thể chấp nhận. Đã là giáo viên - nhà
giáo dục làm nhiệm vụ dạy dỗ, giáo dục con người thì trước hết phải là tấm
gương mẫu mực cho học sinh về mọi mặt.
Không thể đổ lỗi cho học sinh mình ngỗ ngược mà lỗi trước hết do giáo
viên không biết cách ứng xử phù hợp. Những lời nói, hành vi ứng xử không
đúng, thiếu chuẩn mực sư phạm của giáo viên sẽ để lại những dấu ấn nặng nề
trong tâm hồn HS và ảnh hưởng không tốt đến quá trình phát triển nhân cách
của các em.

xử cho phù hợp, quan niệm mạnh được yếu thua để bảo vệ mình khỏi bị ăn
hiếp…
Một vấn đề khác cũng làm nhức nhối cho những người làm công tác giáo
dục là tình trạng học sinh nghiện game, chát. Khi không có tiền chơi, các em
sẵn sàng thông qua mạng Internet để kết thành băng nhóm đi trộm cắp, giết
người hoặc “bán mình” chỉ vì vài chục ngàn đồng để “cứu nét”. Một số học
sinh còn nhiễm vào trang web đen, có nội dung bạo lực, đồi trụy để rồi bị sa
ngã lúc nào không hay…
Thống kê từ năm 2005 đến nay, tổng số vi phạm hình sự trong học sinh,
sinh viên khoảng 8.000 trường hợp. Trong đó có hơn 2000 trường hợp đánh
nhau, gây rối trật tự công cộng, gần 900 trường hợp tội phạm ma túy, 83 vụ
giết người, gần 1400 trường hợp cướp tài sản…Tình trạng học sinh, sinh viên
phạm tội sử dụng công nghệ cao tấn công các trang web để ăn cắp tiền qua
mạng, tống tiền qua điện thọai cũng tăng…
Vì vậy, cả xã hội cùng chia sẻ những khó khăn và trách nhiệm với ngành
giáo dục. Gia đình cần quan tâm hơn nữa đến con em mình. Ngành văn hóa
thông tin cần nghiêm cấm game bạo lực. Ngành giáo dục sẽ chỉ đạo chặt chẽ
các biện pháp ngăn chặn tình trạng bạo lực học đường, đề nghị các trường báo
cáo thường xuyên để có sơ kết, tuyên dương khen thưởng những đơn vị làm
tốt vấn đề này.
Chương trình đào tạo của khoa tâm lý - giáo dục ở trường sư phạm đã có
những môn học, những nội dung cụ thể để trang bị cho sinh viên tri thức, kỹ
năng về ứng xử sư phạm, nhưng thời lượng dành cho môn tâm lý học, giáo
dục học quá ít, chưa tương xứng với vị trí hai môn học này trong trường sư
phạm. Vì vậy sinh viên mới chỉ được định hướng ban đầu về tri thức và kỹ
năng ứng xử sư phạm để tiếp tục tự hoàn thiện trong quá trình nghề nghiệp
sau này, chứ chưa được rèn luyện kỹ về kỹ năng giải quyết các tình huống sư
phạm.
Chuyên đề: Bạo lực học đường: Thực trạng – Nguyên nhân và giải pháp 18
Trường THCS Bình Đa

trong việc hình thành nhân cách trẻ.
Nếu nhận thức được điều này, và giáo dục con em một cách có hiệu quả
thì chúng ta không phải lo lắng về nạn bạo hành học đường cũng như những
vấn nạn khác mà xã hội đang lo lắng như tình trạng bỏ học, chán học, cứu net,
sử dụng ma túy, thuốc lắc. Thậm chí, chúng ta cũng có thể xây dựng một đội
ngũ nhà giáo có đạo đức, nhân cách và thực sự là tấm gương cho học sinh noi
theo. Hy vọng cuộc vận động bốn “không” trong đó có “Nói không với vi
phạm đạo đức nghề giáo” sẽ giúp công tác giáo dục nước nhà có hiệu quả hơn.
I. Gia đình
Theo các chuyên gia giáo dục, là cha mẹ phải quản lý cho được giờ giấc
của con cái. Ngoài giờ học ở trường, thì cha mẹ cần quan tâm, kiểm soát đến
cách giải trí của con. Thông thường nhiều phụ huynh quản lý giờ giấc giải trí
Chuyên đề: Bạo lực học đường: Thực trạng – Nguyên nhân và giải pháp 19
Trường THCS Bình Đa
của con bằng cách thỏa thuận hoặc lên kế hoạch phân rõ giờ giấc giờ học tập,
chơi game, đọc sách, xem phim, nghe nhạc các bậc phụ huynh cần quan tâm
theo dõi nội dung phim ảnh, trò chơi, nhạc của con xem có phù hợp với lứa
tuổi, đồng thời can thiệp ngay nếu thấy những nội dung không phù hợp
Gia đình là nền tảng, nên cha mẹ phải ý thức cho được vai trò quan
trọng của mình trong việc giáo dục và hình thành nhân cách cho con cái. Cha
mẹ phải biết xây dựng nếp nhà. Vì thực tế, khi nếp nhà tốt thì đương nhiên
con cái sẽ có sức đề kháng trước những cạm bẫy bên ngoài. Để xây dựng
được nếp nhà thì cần giáo dục cho con tình cảm gia đình, để khi đi đâu, làm
gì, trẻ cũng nghĩ tới gia đình, giúp chúng ý thức hơn trách nhiệm với gia đình
khi thực hiện những hành vi bên ngoài xã hội. Để hiểu và giáo dục con, cha
mẹ cần dành nhiều thời gian hơn nữa để trò chuyện, chia sẻ cùng con cái. Có
thể tạo ra những mối liên hệ như vậy từ những bữa cơm gia đình, những việc
làm chung trong gia đình, hoặc đi chơi cùng gia đình Đó là những cơ hội để
tạo cho con cái sự gần gũi, để con tâm sự những suy nghĩ của mình, từ đó cha
mẹ mới có cơ hội hiểu thêm và chia sẻ với con cái. Từ thực tế ở trường, nhiều

Học đường thân thiện không thể thiếu sự kết dính mối quan hệ giữa giáo
viên với học sinh cùng phụ huynh, xã hội và giữa học sinh với học sinh. Trong
đó, vai trò giáo viên chủ nhiệm phải được đề cao, xem trọng. Cán bộ đoàn, đội
thì cần tăng cường giáo dục kỹ năng sinh hoạt, vui chơi, rèn luyện kỹ năng
sống cho các em. muốn giáo dục thể chất, đạo đức, tri thức cho học sinh toàn
diện thì toàn xã hội phải vào cuộc với sự góp sức tích cực của nhà trường, phụ
huynh, chính quyền địa phương và bản thân học sinh.
Hiện tại việc xây dựng học đường thân thiện ở nhiều nơi gặp trở ngại về
quỹ thời gian, do việc truyền đạt kiến thức cho học sinh chiếm phần lớn thời
gian trên lớp, nên ảnh hưởng lớn đến công tác bồi dưỡng kỹ năng sống, giải trí
cho học trò. Trong khi đó, nhu cầu vui chơi của các em không được đáp ứng
đầy đủ nên bị lôi kéo vào các trò chơi thiếu lành mạnh, tiêu cực. Sự giáo dục
của giáo viên thiếu kỹ năng sư phạm, không thân thiện dễ đẩy các em đến mặc
cảm, phản kháng và vi phạm nội quy, pháp luật.
2. Vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong việc xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực
Giáo viên chủ nhiệm là người chịu trách nhiệm trực tiếp với học sinh
của mình, là người gần gũi, gắn bó nhất của các em - do vậy vai trò giáo viên
chủ nhiệm phải được đề cao, xem trọng. Trong lớp học có nhiều đối tượng
học sinh, mỗi học sinh lại có hoàn cảnh gia đình khác nhau. Giáo viên phải
nắm vững hòan cảnh cụ thể của mỗi học sinh để có biện pháp giúp đỡ các em.
Đối với học sinh, sự quan tâm của giáo viên chủ nhiệm lớp là điều hết
sức quan trọng, có ý nghĩa rất lớn. Đặc biệt là sự quan tâm về mặt tinh thần, là
người mà các em có thể tâm sự như một người “ bạn lớn”, có thể định hướng
và giúp các em vượt qua những khó khăn của tuổi mới lớn. Giáo viên phải
làm cho học sinh của mình tin tưởng, các em cảm thấy an tòan khi bày tỏ
những suy nghĩ, hành động của mình – Lúc này điều quan trọng là giáo viên
không được phê phán, phán xét các việc làm sai trái hoặc chưa đúng của các
em mà hãy đặt mình vào vị trí của các em để đề ra các cách thức xử lý cho tốt
nhất.

giáo dục con em của họ. Bởi lứa tuổi học sinh THCS tâm sinh lý chưa ổn định
mà học sinh từ mẫu giáo vẫn thường nói rằng: “Cô con bảo như vậy” .
Xây dựng môi trường thân thiện với học sinh nói thì dễ nhưng làm được
mới khó. Mỗi giáo viên chủ nhiệm cần linh động và sáng tạo trong cách giáo
dục của mình đừng biến giờ sinh hoạt thành giờ “xử án”. Chúng tôi tranh thủ
giáo dục các em hàng ngày vào 15 phút đầu giờ, những em nào có lỗi ngày
hôm trước đều được hỏi nguyên nhân và cho thời gian sửa chữa, giờ sinh hoạt
sẽ cho các em bộc lộ tài năng của bản thân mình là chủ yếu. Giáo viên lắng
nghe học sinh, dành thời gian để giáo dục giới tính. Hay những tiết ngoài giờ
lên lớp ngoài phần cứng của chương trình nên tìm các trò chơi phù hợp với
chủ đề như ô chữ, câu đố để các em được chơi chứ đừng cứng nhắc, gò bó các
em. Hãy là “ người bạn lớn” đồng hành cùng học sinh
Trước nạn bạo lực học đường đang ngày càng trở nên nghiêm trọng, tác
giả Melissa Kelly đã gợi ý trên trang About.com về 10 biện pháp mà các giáo
viên có thể áp dụng để góp phần ngăn chặn thực trạng này.
1. Đảm nhận trách nhiệm cả ở trong và ngoài lớp mình chủ nhiệm
2. Đừng để định kiến xảy ra trong lớp học
3. Lắng nghe
4. Tham gia vào các tổ chức chống bạo lực của sinh viên
5. Tập nhận biết về các dấu hiệu nguy hiểm
Có rất nhiều dấu hiệu cảnh báo trước khi xảy ra một vụ bạo lực
nào đó. Chẳng hạn như:
- Đột nhiên mất hứng thú
- Bị ám ảnh bởi các game bạo lực
- Chán nản và thay đổi tính tình
- Viết văn thể hiện sự tuyệt vọng và cô lập
- Thiếu các kỹ năng kiểm soát sự tức giận
- Nói về cái chết hoặc mang vũ khí đến trường
- Bạo lực với động vật
Chuyên đề: Bạo lực học đường: Thực trạng – Nguyên nhân và giải pháp 22

a. Đó là hành vi chứng tỏ bản thân mình sành điệu, theo kịp thời đại.
b. Đó là hành vi mà gia đình nhà trường và xã hội cần phối hợp để đẩy
lùi.
* Ý kiến khác của bản
thân:
Câu 4. Khi chứng kiến bạn khác ở trường bị bắt nạt hoặc khi bị bắt nạt, em sẽ
làm gì?
a.Thuyết phục và can ngăn.
b. Báo ngay với giáo viên, giám thị .
c. Mặc kệ vì sợ trở thành kẻ mách lẻo và bị vạ lây .
d. Tự giải quyết
*Ý kiến khác của bản
thân:
Chuyên đề: Bạo lực học đường: Thực trạng – Nguyên nhân và giải pháp 23
Trường THCS Bình Đa
Câu 5. Khi gặp khó khăn trong cuộc sống, em thường trao đổi với ai để tìm ra
hướng giải quyết?
a.Với bố mẹ hoặc người thân trong gia đình.
b.Không nói với ai mà tự mình đối phó.
c.Với thầy cô giáo.
d. Trao đổi với bạn
Câu 6. Những việc làm nào sau đây sẽ giảm được bạo lực học đường?
a. Giáo dục kỹ năng sống như ứng xử giữa mọi người với nhau và xử lý
các tình huống khó khăn.
b. Tổ chức giao lưu rộng rãi giữa các lớp, các trường, các tổ chức, đoàn
thể.
c. Tổ chức các trò chơi “đóng kịch” về tình huống bày thể hiện lòng yêu
thương và sự tôn trọng nhau.
d. Cả ba ý kiến trên đều đúng.
Câu 7. Em thích học môn gì nhất ? Vì sao?

Trường THCS Bình Đa
c.Lo lắng ăn ngủ không yên.
d.Cả a và b đều đúng.
Câu 15. Khi thấy một bạn nào đó đến trường mà đem theo hung khí, em sẽ
làm gì?

Câu 16. Những vụ bạo lực trong nhà trường thường xảy ra ở những học sinh
nào ?
a.Nhóm học sinh cá biệt , gia đình không hạnh phúc.
b.Không phải là HS cá biệt, không phải là nam sinh mà lại chính là cán
bộ lớp, là những nữ sinh trong độ tuổi còn rất nhỏ và có sức học khá.
c.Cả a và b đều đúng.
Câu 17. Ước mơ của em được học tập trong môi trường như thế nào?

Câu 18. Những việc làm của bố mẹ em trước tình trạng bạo lực học đường
đang diễn ra?
a.Thường xuyên hỏi han em việc học tập ở trường .
b.Dạy em không được vô cảm với bạo lực biết phản ứng khi bạn gặp
nạn.
c.Dạy cho em kỹ năng giao tiếp và hoà đồng với bạn bè.
d.Tất cả các ý nêu trên.
Câu 19. Em phải rèn luyện kĩ năng sống như thế nào để tránh bạo lực học
đường?
a. Rèn kĩ năng giao tiếp: hạn chế những câu nói không hay gây mất
lòng bạn bè.
b. Rèn luyện kỹ năng ứng xử để có những hành động thấu tình đạt lý,
đạt tới giá trị nhân văn cao nhất.
c. Rèn luyện kỹ năng kiềm chế cảm xúc để tránh những hành động
bộc phát,biết sống bao dung độ lượng với mọi người.
d. Tất cả các kĩ năng trên.