Giảng viên hƣớng dẫn : GS. TSKH Hoàng Văn Kiếm

Học viên thực hiện : Trần Thị Thùy Liên Trang 1 I. PHƯƠNG PHÁP SCAMPER
SCAMPER là một công cụ tƣ duy khá hiệu quả, trợ giúp đắc lực trong quá trình
tìm ra các phát kiến nhằm thay đổi sản phẩm hoặc tiến trình công việc. Kết quả
mà phƣơng pháp này mang lại có thể áp dụng trực tiếp hoặc nhƣ điểm khởi đầu
theo cách tƣ duy bên lề vấn đề. Bản đồ tƣ duy của phƣơng pháp SCAMPER. (ảnh: nguồn internet)
Giảng viên hƣớng dẫn : GS. TSKH Hoàng Văn Kiếm

Học viên thực hiện : Trần Thị Thùy Liên Trang 2 1. Phép thay thế – Substitute
Nội dung: Thay thế thành tố hiện có của hệ thống bằng thành tố khác.
Tƣ duy: Thành tố nào có thể đƣợc thay thế bằng thành tố khác mà có thể làm
tăng hiệu quả sử dụng cũng nhƣ chất lƣợng? Sau khi thay thế bằng thành tố
khác, sản phẩm sẽ nhƣ thế nào?
Ví dụ: Ngày xƣa bánh xe làm từ gỗ và không có phần cao su. Sau này khi con
ngƣời biết cách sử dụng cao su, bánh xe đƣợc cái tiến dần từ bọc cao su quanh
bánh gỗ. Rồi tiến tới phần bánh xe làm bằng gỗ đƣợc thay bằng lốp cao su bơm
hơi, phần nan hoa thì thay bằng thép chịu lực, giúp tăng độ bền cho bánh xe,
giảm ma xát làm tăng tốc độ di chuyển.

Lốp xe bằng gỗ hoàn toàn (ảnh: nguồn internet)


Tƣ duy: Làm sao để tăng (giảm) kích thƣớc (thuộc tính) của hệ thống mà vẫn
đảm bảo hiệu quả sử dụng?
Ví dụ: Cắt chiếc quần jean, và sửa thành giày để mang vào đôi chân

Đôi giày đƣợc làm từ quần jean (ảnh: nguồn internet)
Giảng viên hƣớng dẫn : GS. TSKH Hoàng Văn Kiếm

Học viên thực hiện : Trần Thị Thùy Liên Trang 5 5. Phép thêm vào – Put
Nội dung: Thêm thành tố mới vào hệ thống.
Tƣ duy: Làm sao để thêm một thành tố mới vào hệ thống, giúp cho hệ thống có
thêm tính năng mới nhƣng vẫn không làm ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động
của hệ thống nhƣ lúc ban đầu?
Ví dụ: Cái xẻng vừa có thể xúc cát, vừa có thể dùng để chiên trứng ăn.

Cái xẻng chiên trứng (ảnh: nguồn internet)

6. Phép loại bỏ – Eliminate
Nội dung: Loại bỏ thành tố khỏi hệ thống.
Tƣ duy: Làm sao để loại bỏ một thành tố ra khỏi hệ thống mà không làm ảnh
hƣởng tới chức năng hoạt động của hệ thống?
Ví dụ: Sự phát triển từ điện thoại cố định có dây tới điện thoại di động không
dây.
Giảng viên hƣớng dẫn : GS. TSKH Hoàng Văn Kiếm

Học viên thực hiện : Trần Thị Thùy Liên Trang 6
Quốc, có ngòi bằng một túp lông mềm bó tròn vuốt thành đầu nhọn, rất thích
hợp với lối viết chữ Hán cổ truyền và với việc vẽ tỉa tinh vi.
Giảng viên hƣớng dẫn : GS. TSKH Hoàng Văn Kiếm

Học viên thực hiện : Trần Thị Thùy Liên Trang 8 Ta dùng “phƣơng pháp điều chỉnh” : Về độ dài bút gồm bút ngọn ngắn, ngọn
dài và ngọn vừa; Dựa vào tính năng và nguyên liệu: Bút lông mềm, bút lông
cứng.
Bút lông mềm thƣờng làm bằng lông dê, sức đàn hồi kém, ngậm mực nhiều,
chữ viết ra tròn đậm thích hợp với lối viết Chân, Lệ nhƣng điều khiển không
khéo, nét chữ sẽ không khoẻ.
Bút lông cứng làm bằng lông cáo, chồn hoặc thỏ rừng. Bút lông cứng sức đàn
hồi lớn, chữ viết ra cứng cỏi, mạnh mẽ, thích hợp với viết chữ Thảo nhƣng
thƣờng dùng trong hội hoạ nhiều hơn.
Ta dùng “phƣơng pháp điều chỉnh” : Dựa vào kích cỡ nhƣ loại bút lớn dùng viết
chữ lớn và loại bút vừa thƣờng dùng để viết câu đối.
Ta có thể dùng “phƣơng pháp thay thế” cây bút lông thành cây bút máy

(ảnh: nguồn internet) (ảnh: nguồn internet)
Bút máy là loại bút có một bầu chứa mực viết lỏng. Mực đƣợc dẫn tới ngòi bút
qua một hệ thống dẫn bằng mao dẫn và trọng lực. Mực có thể chứa trong một
hộp nhỏ bằng nhựa lắp trong bầu bút hoặc trong ruột cao su. Loại dùng ruột cao
su cổ hơn, khi lấy mực phải cắm bút vào lọ mực và dùng tay bóp ruột cao su để
hút mực từ lọ. Mực khi viết ra giấy thì lâu khô.
Giảng viên hƣớng dẫn : GS. TSKH Hoàng Văn Kiếm

Học viên thực hiện : Trần Thị Thùy Liên Trang 9



(ảnh: nguồn internet) (ảnh: nguồn internet)

(ảnh: nguồn internet) (ảnh: nguồn internet)
Giảng viên hƣớng dẫn : GS. TSKH Hoàng Văn Kiếm

Học viên thực hiện : Trần Thị Thùy Liên Trang 11 Ta dùng “phƣơng pháp đảo ngƣợc”: Cây bút bi có hai đầu, ta có thể viết đầu
nào cũng đƣợc.

(ảnh: nguồn internet) (ảnh: nguồn internet)
Ta dùng “phƣơng pháp điều chỉnh” và “phƣơng pháp thêm vào”: Cây bút bi có
một ruột một ngòi, giờ đây có thể có nhiều ruột nhiều ngòi, và mỗi ruột có một
màu riêng biệt nhƣ đen, đỏ, xanh, tím, ….

(ảnh: nguồn internet) (ảnh: nguồn internet)

Giảng viên hƣớng dẫn : GS. TSKH Hoàng Văn Kiếm

Học viên thực hiện : Trần Thị Thùy Liên Trang 12
III. MỘT SỐ Ý TƯỞNG CẢI TIẾN CÂY BÚT
Ta có thể dùng “phƣơng pháp thay thế” để thay đổi loại mực khi viết nhìn thấy
đƣợc bằng một loại mực khi viết không thể nhìn thấy đƣợc, mà muốn nhìn thấy
đƣợc thì phải dùng một loại dung dịch khác quét lên bề mặt ví dụ nhƣ xăng, dầu
ăn, rƣợu,…, hoặc ta dùng “phƣơng pháp thích ứng” để tạo ra phần thân cây bút

I. PHƢƠNG PHÁP SCAMPER 1
1. Phép thay thế – Substitute 2
2. Phép kết hợp – Combine 3
3. Phép thích ứng – Adapt 3
4. Phép điều chỉnh – Modify 4
5. Phép thêm vào – Put 5
6. Phép loại bỏ – Eliminate 5
7. Phép đảo ngƣợc – Reverse 6
II. CÂY BÚT DƢỚI GÓC NHÌN SCAMPER 7
III. MỘT SỐ Ý TƢỞNG CẢI TIẾN CÂY BÚT 12
TÀI LIỆU THAM KHẢO 13