ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ
MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
BÀI TIỂU LUẬN
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
KHOA HỌC
ĐỀ TÀI:
PHƯƠNG PHÁP SCAMPER VÀ ÁP DỤNG
TRONG PHÂN TÍCH QUÁ TRÌNH PHÁT
TRIỂN CỦA FACEBOOK
Giảng viên HD: GS.TSKH Hoàng Văn Kiếm
Học viên: Phan Tử Ánh
MSHV: CH1301080
Trang 1
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên, em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến GS.TSKH Hoàng
Văn Kiếm, người đã tận tình hướng dẫn, tạo mọi điều kiện thuận lợi để em hoàn
thành tốt chuyên đề này. Thầy đã định hướng cho chúng em từ cách đặt vấn đề,
phương pháp nghiên cứu khoa học cho đến những công việc cụ thể nhất.
Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô phòng đào tạo sau đại học, những
người đã giúp đỡ, tạo điều kiện tốt cho em trong quá trình học tập thực hiện
chuyên đề.
TP HCM, ngày 01 tháng 5 năm 2014
Học viên
Phan Tử Ánh
Trang 2
LỜI NÓI ĐẦU
Tư duy sáng tạo là một chủ đề trong bộ môn phương pháp nghiên cứu
khoa học, nhằm tìm ra các phương án, biện pháp thích hợp để kích hoạt khả
năng sáng tạo và để tăng cường khả năng tư duy của một cá nhân hay một tập

được sử dụng phổ biến rộng rãi, nhất là trong các doanh nghiệp.
Bản đồ tư duy của phương pháp SCAMPER. (ảnh: nguồn internet)
II. Phân tích SCAMPER.
1. Phép thay thế (Substitute)
Nội dung: Thay thế thành tố này bằng thành tố khác.
- Đối với sản phẩm, quan sát thành phần tạo nên chúng và thử nghĩ
xem có thể thay thế bằng nguyên vật liệu nào khác không?
Trang 4
- Đối với quy trình làm việc: xem xét vấn đề có thay thế nhân lực?
địa điểm? thời gian?…
Một số câu hỏi được đặt ra áp dụng cho nguyên tắc này:
- Có thể thay thế, hoán đổi bộ phận nào trong hệ thống?
- Có thể thay thế nhân sự nào?
- Có thể dùng nguyên liệu, vật liệu nào khác?
- Có thể dùng quy trình, thủ tục nào khác?
- Có thể thay tên khác?
- Có thể dùng ý tưởng này tại địa điểm khác?
Ví dụ: Trước đây chưa có hạt nêm chay, giờ đã có hạt nêm chay làm
từ các loại nấm, rau, củ quả.
2. Phép Kết hợp (Combine)
Nội dung: Có thể kết hợp, biến tấu thêm thành phần gì để tạo ra sản
phẩm mới để cho hiệu quả tốt hơn.
Một số câu hỏi đặt ra áp dụng cho nguyên tắc này:
- Thành phần nào có thể kết hợp được?
- Có thể kết hợp hoặc hòa trộn yếu tố này với yếu tố khác?
- Cái gì có thể kết hợp để gia tăng tính hữu dụng?
- Những vật liệu nào có thể kết hợp với nhau?
- Có thể kết hợp những năng lực khác nhau để cải thiện vấn đề?
Ví dụ:
- Bưu thiệp có kết hợp thêm nhạc.

Các câu hỏi áp dụng cho nguyên tắc này:
- Đối tượng đang xem xét có thể dùng vào mục đích khác?
- Đối tượng đang xem xét có thể dùng bởi người khác với mục đích
khác?
- Trẻ em hay người già sử dụng đối tượng đang xem xét như thế
nào?
- Có cách nào khác sử dụng đối tượng đang xem xét không?
- Có thể sử dụng ý tưởng này trong lĩnh vực khác, thị trường khác?
Ví dụ:
- Lốp xe có thể dùng làm hàng rào.
6. Phép loại bỏ (Eliminate)
Nội dung: Đơn giản hóa các thành phần của hệ thống.
Các câu hỏi áp dụng cho nguyên tắc này:
- Tôi có thể đơn giản hóa đối tượng như thế nào?
- Bộ phận nào có thể loại bỏ mà không làm thay đổi tính năng hệ
thống?
- Bộ phận nào không mang tính cốt lõi hay không cần thiết?
- Qui tắc nào có thể hạn chế hoặc loại bỏ?
- Thực hiện với qui mô nhỏ hơn sẽ ra sao?
- Tính chất nào có thể giảm thiểu hoặc loại bỏ?
- Có thể chia tách hệ thống thành các bộ phận khác nhau?
- Có thể làm cho đối tượng gọn hơn như thế nào?
Ví dụ:
- Điện thoại cố định không dây.
- Sạc điện thoại không dây.
- Chuột máy tính không dây.
Trang 6
7. Phép đảo ngược (Reverse)
Nội dung: Đảo ngược trật tự các thành phần của hệ thống, lật ngược
vấn đề để nhìn rõ mọi khía cạnh, phát hiện điểm mới.

o Thế hệ Iphone 4, 5: tích hợp camera 5-8 megapixel, ngoài máy ảnh mặt
sau còn có cả máy ảnh mặt trước 0.7 megapixel, có đèn LED, Flash, do
đó cho hình ảnh sắc nét, đẹp hơn.
o Dung lượng RAM của thế hệ Iphone 3 từ 128-256MB, có các loại 4GB,
8GB, 16GB bộ nhớ. Trong khi thế hệ 4,5 đượng nâng cấp lên 512MB
RAM, có dung lượng 16GB, 32GB, 64GB bộ nhớ để đáp ứng nhu cầu lưu
trữ cao của người dùng.
- Phép thêm vào (Put):
o Dùng như máy tính PC, Laptop để lưu trữ, thao tác tập tin, thư mục,
duyệt web.
Trang 7
o Dùng như máy nghe nhạc, máy quay phim, máy ảnh, máy ghi âm.
- Phép loại bỏ (Eliminate): Không dùng cục sạc.
- Phép đảo ngược (Reverse): Tạo ra các ốp, bao da, chân đế dành
riêng cho iPhone.
Trang 8
CHƯƠNG 2: CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA FACEBOOK
I. Tổng quan
Hiện nay Facebook có hơn 1 tỉ người dùng trên khắp thế giới và tài sản
của công ty đã trở nên đồ sộ đến mức hãng có thể chi hàng tỉ đô để mua lại
các doanh nghiệp khác. Thế nhưng, vào năm 2004, tức là thời điểm mới ra
đời, Facebook chỉ là một trang mạng để tổng hợp hồ sơ cá nhân của những
người bạn có cùng sở thích với nhau. Nó được phát triển dựa trên mô hình
nhóm đơn giản và trông có vẻ giống như là một cơ sở dữ liệu hơn là một
mạng xã hội có khả năng kết nối mọi người. Chỉ trong một thời gian ngắn,
mạng xã hội này đã trở nên phổ biến khắp nước Mỹ rồi vươn ra toàn cầu ở
một tốc độ không thể ngờ tới. Và mặc dù đã có nhiều mạng xã hội khác
từng lăm le chiếm lấy vị trí dẫn đầu của Facebook nhưng rốt cuộc đến giờ
vẫn chưa có ai có thể làm được chuyện đó. Hãy cùng tìm hiểu xem
Facebook đã làm những gì để có được thành công như bây giờ.

cho mình một trang hồ sơ trên website này.Rất nhanh chóng, The
facebook lan truyền sang các đại học khác ở Boston, sau đó đến các
trường lớn và rồi tất cả mọi cơ sở giáo dục đại học tại Mỹ. Tới tháng
8/2005, Zuckerberg đổi sản phẩm của mình thành Facebook sau khi tên
miền "Facebook.com" được mua lại với giá 200.000$. Trong những tháng
kế tiếp, ngày càng có nhiều sinh viên, học sinh trên khắp thế giới tìm đến
mạng xã hội đầy thú vị này để kết nối với nhau.
Trang 10
Vào những ngày đầu ra mắt, trang hồ sơ của người dùng trên Facebook
chỉ có thông tin và thông tin mà thôi. Ở bức ảnh trên là trang Profile của
Facebook năm 2005, chúng ta có sở thích của người đó, trạng thái quan
hệ, ngày sinh nhật, các mối quan tâm, và quan trọng nhất là tất cả mọi thứ
đó đều được gom chung vào một trong duy nhất để dễ truy cập. Chúng ta
có thể xem Facebook như một quyển danh bạ online và cũng không khác
mấy so với Friendster hay Myspace. Mỗi thông tin do bạn cung cấp sẽ
được sử dụng để xếp bạn vào một nhóm người dùng nhất định. Ví dụ, nếu
bạn nhập vào mình học lớp 6A9 trường B, bạn bè cùng lớp của bạn sẽ
xuất hiện. Tốt nghiệp khỏi đại học X vào năm 2006? Bạn bè của bạn sẽ
hiện ra chỉ với vài thao tác đơn giản.
3. News Feed
Khi bạn mở dịch vụ của mình cho người khác cùng xài, bạn cần phải liên
tục bổ sung nhiều tính năng mới một cách thường xuyên để đảm bảo rằng
người dùng không bị chán và họ sẽ trung thành với dịch vụ của bạn trong
thời gian dài. Hầu hết mọi người sẽ chẳng còn hứng thú với một quyển
danh bạ online sau một thời gian sử dụng, thế là Facebook nhanh chóng
thực hiện các thay đổi cần thiết. Facebook được bổ sung khả năng chia sẻ
hình ảnh vào năm 2005, thời điểm mà tính năng này vẫn chỉ mới xài
trong nội bộ lập trình viên. Giao diện và cách hiển thị hình ảnh của
Trang 11
Facebook đã được thay đổi khá nhiều từ đó đến nay, nhưng khả năng chia

của kỷ nguyên di động nhưng Facebook vẫn rất quan tâm đến tiềm năng
của thị trường này cũng như các lợi ích về phía người dùng khi họ được
lướt mạng xã hội trên chiếc điện thoại của mình.
Trang 13
Tiếp bước iOS, Facebook tiếp tục mang sản phẩm của mình lên Android,
Windows Phone (chỉ mới có Messaging thôi, còn app Facebook chính
chủ vẫn chưa) và nhiều nền tảng di động khác. Tất nhiên, dù là di động
hay web thì Facebook vẫn cố gắng hết sức để sản phẩm của mình được
đồng bộ khi có một tính năng mới nào đó xuất hiện.
Không chỉ phát hành ứng dụng, Facebook cũng có phần cứng di động liên
quan đến mình. Tháng 4/2013, Facebook cùng với nhà mạng AT&T Mỹ
và HTC cho ra mắt chiếc HTC First chạy Android đi kèm bộ giao diện
Facebook Home. Tất nhiên, bộ giao diện này được xây dựng để mang lại
trải nghiệm mạng xã hội nhanh chóng ở mọi lúc mọi nơi, từ màn hình
khóa cho đến màn hình chính lẫn ứng dụng. Facebook định vị Home vào
khoảng trống đứng giữa OS và một phần mềm bình thường. Nói về thiết
kế thì Home làm điều này khá tốt bởi nó mang các ảnh Facebook ra cho
chúng ta xem một cách nhanh chóng và thuận tiện. Cover Feed giúp
người dùng biết bạn bè của mình đang post những gì, tính năng Chat
Head thì hỗ trợ nhắn tin bằng Facebook Messenger mà không phải mở
app lên.
Mặc dù vậy, Home vẫn không được nhiều người đón nhận. Bản thân
Facebook cũng không cho thấy chủ trương mở rộng việc kinh doanh
Trang 14
chiếc HTC First lẫn giao diện Home sang nhiều thị trường khác nhau.
Nhiều người đã ví hai sản phẩm này giống như một cái bong bóng, nổi
lên một lúc rồi vỡ tan.
4. Quảng cáo trên Facebook
Tất cả chúng ta đều đã từng thấy quảng cáo của Facebook bởi vì nó được
tích hợp thẳng vào News Feed, nhưng thực chất thì tính năng này đã có

sau, giá trị thương vụ này bị giảm xuống 850 triệu và Zuckerberg không
còn phải suy nghĩ nhiều nữa. Ông lập tức từ chối đề nghị của Yahoo.CEO
Steve Ballmer của Microsoft cũng đã từng bay đến Palo Alto để thăm
Zuckerberg hai lần. Zuckerberg đi dạo với Ballmer và nói với ông rằng
Facebook đang có giá trị khoảng 15 tỉ USD. Ngay lập tức Ballmer nói:
"Vậy tại sao chúng tôi không mua luôn anh với giá 15 tỉ?". Thế nhưng, lại
một lần nữa, vị CEO trẻ tuổi đã từ chối lời đề nghị hết sức hấp dẫn này:
"Tôi không muốn bán công ty trừ khi tôi được quyền kiểm soát nó (sau
khi đã bán)". Đây cũng là lời nói từng được Zuckerberg lặp đi lặp lại
nhiều lần trong những tình huống như thế này.Chưa từ bỏ, Ballmer quay
trở lại trụ sở của Microsoft và soạn thảo một kế hoạch để mua Facebook
theo từng giai đoạn với hi vọng Zuckerberg sẽ nghĩ lại. Đáng tiếc,
Zuckerberg từ chối tất cả mọi cơ hội đó. Thứ mà Ballmer và Zuckerberg
đồng ý với nhau chỉ là hợp đồng quảng cáo, ngoài ra Microsoft sẽ phải
chi 240 triệu USD để có được 1,6% cổ phần Facebook.

7. Lên sàn chứng khoán
Ngày 17/5/2012, Facebook đã chính thức phát hành cổ phiếu lần đầu ra
công chúng (IPO) . Sự kiện IPO này được chú ý không chỉ vì sự lớn
mạnh rất nhanh của mạng xã hội mới chỉ chưa đầy 10 năm tuổi này mà
còn có thể biến Facebook thành công ty công nghệ có giá trị IPO lớn nhất
trên thế giới.
Trang 16
Trong thông báo chính thức tối ngày 17/5, Facebook cho biết sẽ phát hành
tổng số 421.233.615 cổ phiếu và kỳ vọng mỗi cổ phiếu có giá 38USD, tuy
nhiên trên thực tế khi mở cửa sáng 18/5 (giờ địa phương), giá mỗi cổ phiếu
của Facebook là 42,05USD, tăng 10,5% so với ban đầu. Nhờ đó, Facebook
thu về tổng cộng 17,7 tỉ USD trong ngày giao dịch đầu tiên.Đáng tiếc, đợt
phát hành cổ phiếu này đã diễn ra không được suôn sẻ như Mark
Zuckerberg và đồng sự mong đợi. Có một vài sự cố kỹ thuật của sàn

III. Phép thích ứng (Adapt)
- Năm 2013, Facebook tiến gần hơn đến lãnh địa của Twitter, vốn là
mạng xã hội thứ hai thế giới đứng sau Facebook bằng việc hỗ trợ
sử dụng một số thành phần của twitter như hashtag, tìm kiếm dựa
trên hashtag và giới thiệu các chủ đề nóng.
IV. Phép điều chỉnh (Modify)
- Facebook được thành lập năm 2004. Ban đầu đây chỉ là mạng xã
hội riêng trong trường đại học Harvard. Nhưng sau đó Facebook đã
mở rộng (Magnify) ra khắp các trường học trên nước Mỹ, rồi các
trường đại học toàn thế giới, và sau đó Facebook chuyển sang đăng
ký mở từ năm 2006: bất cứ ai từ 13 tuổi trở lên và có một địa chỉ
email hợp lệ đều có thể đăng ký. Sau đó Facebook còn cho đăng ký
bằng số điện thoại, khiến cho những người không có địa chỉ email
cũng có thể đăng ký.
- Facebook liên tục cập nhật các chức năng mới như là news feed
(năm 2006), thêm thông tin về các trang Pages (2007) và thêm
chức năng ‘like’ (năm 2009).
V. Phép chuyển mục đích sử dụng (Put to other uses)
- Năm 2006, Facebook cho ra đời một trang web thân thiện với giao
diện của trình duyệt trên di động mang tên Facebook for Mobile.
Đến năm 2008 thì ứng dụng mobile đầu tiên của công ty ra đời
dành cho iOS. Điều đó cho chúng ta thấy rằng mặc dù chỉ mới ở
trong những ngày đầu của kỷ nguyên di động nhưng Facebook vẫn
rất quan tâm đến tiềm năng của thị trường này cũng như các lợi ích
về phía người dùng khi họ được lướt mạng xã hội trên chiếc điện
thoại của mình.
Trang 18
- Từ năm 2010 trở về sau, đặc biệt là giai đoạn 2012, Facebook
chuyển hướng chú ý đến phân khúc điện thoại di động. Facebook
phát triển Facebook Zero, Facebook for SIM; cải thiện các ứng