PHỤ LỤC Trang
A - ĐẶT VẤN ĐỀ 2
B- GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 4
I - Những cơ sở lý luận của vấn đề 4
II - Thực trạng của vấn đề 5
1- Thực trạng chung 5
2- Thực trạng đối với giáo viên hiện nay 6
3 - Thực trạng đối với học sinh 6
III- Giải pháp và tổ chức thực hiện 6
1- Về công tác chỉ đạo 6
2- Cơ sở để thực hiện 7
3- Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 8
4- Kiểm nghiệm qua việc áp dụng một số phương pháp để phát huy tính
tự giác tích cực trong quá trình huấn luyện HSG 11
C - KẾT LUẬN 12
Tài liệu tham khảo:
- Hồ Chí Minh toàn tập, tập 6 NXB Chính trị quốc gia Hà Nội 1995.
- Sách Giáo dục Quốc phòng - An ninh : Lớp 10, 11, 12 .
1
A - ĐẶT VẤN ĐỀ .
Lý do viết SKKN .
Theo hiến pháp 1992 của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam:
“Nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một nước độc lập có chủ
quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao gồm đất liền, các hải đảo, vùng
biển và vùng trời ”
Trong công cuộc đổi mới đất nước Đảng, Nhà nước ta luôn coi: “Giáo dục là
quốc sách hàng đầu ". Cũng như các môn học khác, môn Giáo dục quốc phòng -
An ninh, nằm trong hệ thống giáo dục Quốc dân. Đặc biệt trong xu thế phát triển
chung của thế giới, đòi hỏi phải có những con người mới phát triển toàn diện cả
về thể lực và trí lực. Do đó việc đào tạo nhân tài cho nhân loại nói chung, cho đất
viết nên truyền thống vẻ vang, rất đáng tự hào và rút ra những bài học quý báu
cho các thế hệ trẻ mai sau. Đáp ứng lời dạy của Bác Hồ và nguyện vọng của
nhân dân ta, công tác quốc phòng đã trở thành: “ Ngày Hội quốc phòng toàn
dân”.
Điều 77 Hiến pháp nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khẳng định:
“ Bảo vệ tổ quốc là nghĩa vụ thiêng liêng và quyền cao quý của công dân .
Công dân có bổn phận làm nghĩa vụ quân sự và tham gia xây dựng quốc
phòng toàn dân ”.
Trải qua hơn 60 năm xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành. Quân
đội và Công an nhân dân Việt Nam đã lập được nhiều chiên công hiển hách, xây
dựng nên những truyền thống vẻ vang, xứng đáng là công cụ bạo lực sắc bén của
Đảng, Nhà nước và là niềm tin tưởng của nhân dân. Trong công cuộc đổi mới đất
nước Đảng, Nhà nước ta luôn luôn khẳng định : “ Giáo dục là quốc sách hàng
3
đầu ”. Nhằm đạt được mục tiêu mà Đại hội Đảng đề ra là phấn đấu đến năm
2020 cơ bản đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại.
Để đạt được mục tiêu đó đòi hỏi công tác giáo dục phải đào tạo ra những con
người mới, phát triển toàn diện cả về thể chất và trí tuệ.
Giáo dục nói chung, môn giáo dục Quốc phòng nói riêng nằm trong hệ thống
giáo dục quốc dân, do đó khẳng định là một bộ phận không thể thiếu được trong
hệ thống giáo dục nước ta.
Như điều 17 Luật Nghĩa vụ quân sự quy định:
“…Việc huấn luyện quân sự phổ thông cho học sinh ở các trường thuộc
chương trình chính kho ; nội dung huấn luyện do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng
phối hợp với Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định ”.
Hiện nay chúng ta đang sống trong hoà bình, xu thế đối đầu trên thế giới đang
chuyển dần sang đối thoại, tuy nhiên chúng ta không thể một phút lơ là, chủ quan
trước những âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch. Đặc biệt là chiến lược:
“ Diễn biến hoà bình ” Luôn luôn tìm cách chống phá, gây bạo loạn lật đổ
Nghị định số 116/ 2007/ NĐ - CP ngày 10/07/2007 Chính phủ ban hành - Về
Giáo dục Quốc phòng - An ninh, trong đó quy định mục tiêu thời gian, nội dung
Giáo dục Quốc phòng - An ninh cho học sinh, sinh viên ở các cấp học và trình độ
đào tạo. Đồng thời ngày 24/12/2007 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã quyết
định ban hành chương trình Giáo dục Quốc phòng - An ninh cấp trung học phổ
thông theo quyết định số 79/2007/QĐ-Bộ GD&ĐT. Quyết định đã khẳng định rõ
vị trí: Giáo dục Quốc phòng - An ninh là một bộ phận của nền giáo dục quốc
dân , là môn học chính khoá trong chương trình giáo dục cấp trung học phổ
thông. Từ những cơ sở lý luận trên càng khẳng định vị trí vai trò của môn học
Giáo dục Quốc phòng - An ninh trong nền giáo dục quốc dân, góp phần giáo dục
toàn diện, từ đó giáo dục cho học sinh về lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội,
5
niềm tự hào, sự trân trọng của thế hệ trẻ với truyền thống đấu tranh chống giặc
ngoại xâm của dân tộc, của các lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam. Đồng
thời nêu cao ý thức, tinh thần cảnh giác trước những âm mưu thủ đoạn của các
thế lực thù địch. Từ đó rèn luyện cho học sinh có ý thức Quốc phòng, có nhận
thức đúng đắn về môn học, có kỹ năng quân sự, an ninh cần thiết để tham gia
vào sự nghiệp xây dựng, củng cố nền Quốc phòng toàn Dân, An ninh nhân dân
trong tình hình mới. Đồng thời xác định rõ mục tiêu, yêu cầu của môn học phải
bảo đảm về kiến thức, kỹ năng nâng cao thái độ của học sinh đối với môn học.
Trong quá trình đánh giá chất lượng đại trà, chất lượng mũi nhọn, là tiếng nói để
khẳng định vị trí vai trò của môn họ . Đó là hội thi học sinh Giỏi môn Giáo dục
Quốc phòng - An ninh cấp tỉnh. Thông qua hội thi này càng động viên được tinh
thần, thái độ của các em ngày càng cao, quyền lợi của các em được bảo đảm như
các môn học khác thể hiện sự bình đẳng của các môn học, giáo dục lòng yêu quê
hương đất nước. Đồng thời hướng nghiệp cho các em trong việc chọn nghề sau
khi tốt nghiệp THPT, các em thực hiện nghĩa vụ quân sự, có thể trở thành những
sĩ quan của lực lượng vũ trang nhân dân, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc.
Trước đây các quan điểm về môn học vẫn còn quan niệm là môn phụ, chưa
thật sự được coi trọng, chưa được thống nhất, về hình thức, phương pháp giảng
dạy. Do đó có các phương án để vận dụng cho phù hợp với điều kiện thực tế của
từng nhà trường , để chọn hình thức để giảng dạy không được thống nhất, chính
quy, hiện đại, nên nề nếp chuyên môn cũng còn nhiều hạn chế, bất cập, do đó
chất lượng chưa cao.
Về giáo viên giảng dạy môn Giáo dục quốc phòng - An ninh đa số vẫn là kiêm
nhiệm, hoặc vận dụng các đối tượng là giáo viên chưa dạy hết giờ tối đa, để
7
giảng dạy. Sân bãi dụng cụ phương tiện dạy học còn thiếu thốn, hoặc có nhưng
chất lượng chưa cao. Phương pháp kiểm tra, đánh giá cho điểm chưa thống nhất,
chưa chính xác, do đó dễ phát sinh sự nhàm chán, chủ quan trong học tập của
học sinh, cũng như sự nhiệt tình của giáo viên. Tuy nhiên đó cũng là giải pháp
tình thế, tạm thời trước mắt mà thôi.
2- Thực trạng đối với giáo viên hiện nay.
Để từng bước đáp ứng yêu cầu, của công cuộc đổi mới trong giáo dục phổ
thông, các hình thức đào tạo giáo viên chuyên trách, giảng dạy môn giáo dục
quốc phòng - an ninh. Đội ngũ giáo viên giảng dạy bộ môn GDQP - AN của nhà
trường là trình độ đại học TDTT và đã được đào tạo chương trình đào tạo 6
tháng về chuyên môn GDQP và được phân công là giáo viên chuyên trách giảng
dạy GDQP - AN, do đó về cơ bản đã đủ mọi điều kiện để tham gia giảng dạy bộ
môn. Thông qua các đợt tập huấn, chuyên đề và việc tự học, tự bồi dưỡng, qua
nhiều kênh, các phương tiện khác nhau do đó trình độ chuyên môn nghiệp vụ
từng bước được nâng lên, từng bước đáp ứng được yêu cầu để giảng dạy môn
GDQP - AN.
Được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự ưu ái của liên Bộ: QP - GD - TC
- LĐTB XH, nhà trường đã thực hiện đầy đủ chế độ trang phục và chế độ bồi
dưỡng theo quy định. Do đó giáo viên đã được chính quy, hiện đại hơn, từ đó
càng xác định vai trò trách nhiệm ngày càng cao hơn đối với bộ môn như những
vụ cho dạy và học an toàn, hiệu quả. Sân bãi phục vụ cho học tập và huấn luyện
ngày càng được hoàn thiện hơn.
Về chuyên môn, kết quả giảng dạy hàng năm đều được đánh giá cao và được
ghi nhận. Hàng năm qua các hội thi HSG cấp tỉnh của bộ môn cũng đã được
9
đánh giá cao, từ đó đã động viên khuyến khích Giáo viên Học sinh thực hiện tốt
nhiệm vụ các năm học.
Từ những thực trạng trên nhằm phát huy hết tiềm năng của học sinh, để góp
phần ,đáp ứng yêu cầu của giáo dục toàn diện, bản thân tôi luôn tìm mọi cách,
nhằm đa dạng hoá các hình thức, để gây hấp dẫn, hứng thú cho học sinh ham
thích môn học vì nó phù hợp với đặc điểm, tâm, sinh lý của học sinh, để từng
bước nâng cao chất lượng mũi nhọn của môn học góp phần hoàn thành nhiệm
vụ năm học của nhà trường.
Tôi đã mạnh dạn dùng một số biện pháp nhằm phát huy tính tự giác, tích cực
của học sinh trong quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi môn GDQP - AN.
2- Cơ sở để thực hiện.
Là giáo viên được phân công chuyên trách giảng dạy môn GDQP - AN. Tôi
luôn ý thức được trách nhiệm của mình về môn mình phụ trách. Do đó tôi không
ngừng học tập, tự học, rèn luyện để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tôi
đã hoàn thành chương trình đào tạo 6 tháng Giáo viên Giáo dục quốc phòng
theo quyết định số 46/2000 QĐ - Bộ GD ĐT ngày 18/10/2000 của Bộ trưởng Bộ
Giáo dục và Đào tạo. Đồng thời tôi luôn học hỏi những kinh nghiệm của những
người đã từng trải qua, hoặc đang đương chức, trong lĩnh vực Quân đội và Công
an, tiếp thu, tìm hiểu những kiến thức xã hội, kiến thức quốc phòng, qua nhiều
phương tiện thông tin đại chúng, qua đồng nghiệp, để năm bắt được những kiến
thức quốc phòng - an ninh, những trận chiến đấu tiêu biểu trong công cuộc chiến
đấu bảo vệ Tổ quốc của quân và dân ta. Đặc biệt là hai cuộc kháng chiến chống
thực dân Pháp và đế quốc Mĩ. Từ đó có thể biết được lòng dũng cảm, kiên
cường, trí thông minh sáng tạo của Ông cha ta đã vận dụng sáng tạo nghệ thuật
11
Đầu năm học quán triệt nhiệm vụ năm học, tôi lập kế hoạch bộ môn đăng kí
các chỉ tiêu phấn đấu từng học kì, cả năm về chất lượng đại trà, chất lượng mũi
nhọn, tìm các phương pháp hữu hiệu nhất, để đạt được chỉ tiêu đã đăng kí.
Trong giảng dạy chính khoá, tôi thực hiện nghiêm túc theo thời khoá biểu.
Trong các giờ lý thuyết tôi phải nghiên cứu nội dung của bài, tìm tòi tài liệu, mô
hình, dẫn chứng để làm phong phú thêm nội dung bài học, soạn giáo án đầy đủ
tỉ mỉ. Đặc biệt là các giờ thực hành tôi nghiên cứu các động tác mẫu, từng cử
động của mỗi động tác, tôi tập các động tác mẫu một cách chu đáo, thục luyện
giáo án một cách nhuần nhuyễn, thuần thục, chính xác, đẹp, để khi giới thiệu,
đầy đủ các bước, động tác đúng, đẹp, từ đó mới gây hứng thú cho học sinh đối
với nội dung bài học.
Công tác chuẩn bị cho các tiết là vấn đề rất quan trọng, nó quyết định cho sự
thành công của một tiết dạy. Tôi chuẩn bị đầy đủ, chu đáo, đầy đủ, sân bãi, dụng
cụ, có kế hoạch hàng tháng, tuần ( Nếu là tiết thực hành). Vì nếu sân bãi dụng
cụ tốt sẽ gây hứng thú cho học sinh và giáo viên trong quá trình giảng dạy và
học tập. Tôi rất quan tâm đến việc bồi dưỡng đội ngũ mẫu, để duy trì luyện tập
và chỉ huy, đó là các tổ nhóm trưởng hoặc các em có tinh thần trách nhiệm cao,
có năng khiếu, biết nói, biết làm, có uy tín trong tập thể lớp để thực hiện chỉ huy
nhóm, tổ luyện tập, thảo luận là yếu tố để hoàn thành tốt nội dung bài học.
Trong giờ dạy, giáo viên là người hướng dẫn, quan sát một cách tổng thể, để
kịp thời uốn nắn, sửa sai kịp thời, để các em thực hiện đúng động tác. Tuy nhiên
cũng phải có đối đãi cá biệt những em yếu, kém, để tạo ra sự bình đẳng cho học
sinh.
Sau mỗi tiết học tôi nhận xét, đánh giá, kết quả học tập của học sinh một cách
tỉ mỉ, chính xác, chặt chẽ về các mặt, nhằm động viên, rút kinh nghiệm cho
những tiết học sau:
12
Băng bó cứu thương, môn tháo lắp súng…đòi hỏi các động tác phải trở thành kỷ
sảo ( Gần như đã trở thành tự động ).
Từ kết quả đã được lựa chọn sau mỗi năm học. Vào đầu năm học tôi làm kế
hoạch bộ môn, kế hoạch huấn luyện HSG, trong đó có kế hoạch tổ chức thi học
sinh giỏi bộ môn cấp trường, làm cơ sở chọn đội tuyển chính thức, báo cáo lên
ban lãnh đạo nhà trường phê duyệt làm căn cứ để thực hiện, tôi quán triệt với
các em lần nữa: Về mục đích, mục tiêu, từ đó đề ra yêu cầu về tinh thần thái độ
trách nhiệm của các em đối với môn mà các em tham ra luyện tập để các em
thấm nhuần mục tiêu đó mà xác định động cơ, thái độ, trong quá trình luyện tập.
Đầu tháng 9 tôi bắt đầu chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cơ sở, vật chất của
từng nội dung như: Chuẩn bị từ 10- 12 cuộn băng chuẩn, cọc dây cho môn chiến
thuật, mượn súng, kẻ sân chuẩn đúng theo tiêu chuẩn thi đấu, 2- 3 đồng hồ bấm
giây, quy định thời gian luyện tập, lập sổ theo dõi tính chuyên cần, kết quả tập
luyện từng buổi, từng tháng, mỗi tổ tôi chọn cử một tổ trưởng làm công tác chỉ
huy, theo dõi về nề nếp, về chuẩn bị dụng cụ trước và sau mỗi buổi tập luyện,
chịu trách nhiệm về mọi mặt, khi cần thiết, để làm cơ sở đánh giá rút kinh
nghiệm trong quá trình luyện tập.
Tổ chức luyện tập 2 buổi /tuần vào thứ 3 và thứ 5 hàng tuần; tổ chức thi
HSG cấp trường vào trung tuần tháng 10 để các em nắm được tinh thần đó, tôi
trực tiếp hướng dẫn động tác kĩ thuật, chính xác, cho các em thực hành động tác
chậm nhưng phải đúng, chính xác, tăng dần độ nhanh độ chính xác hơn qua
từng buổi, từng tuần. Cho các em tự theo dõi, tự sửa chữa sai sót, luân phiên
nhau để bấm thời gian để tạo cảm giác trong quá trình luyện tập, từ kết quả mỗi
lần tập mà các em thấy được khả năng của mình để các em thúc đẩy, động viên
nhau trong quá trình luyện tập, cố gắng vươn lên trong quá trình luyện tập; Tôi
vận dụng nhiều biện pháp, có lần từng em lần lượt thực hiện các em còn lại quan
14
sát, nhận xét, rút kinh nghiệm, có lần 2,3 em cùng thực hiện 2-3 người bấm thời
gian, các em đua nhau thực hiện, cố gắng để bằng bạn. Trong 2 tuần tôi trực tiếp
chiều, các em thi đua nhau để có kết quả cao về kĩ năng động tác, năng cao tính
cọ sát, tạo tâm lí vững vàng trong thi đấu. Các em tự kiểm tra kết quả của nhau,
đồng thời tôi cũng tích cực kiểm tra kết quả tập luyện của học sinh , tích cực sửa
sai, từ đó các em hăng say, tích cực tập luyện, không phụ lòng nhiệt tình, tự giác
của các em, bản thân tôi cũng đã tổ chức, phân công giáo viên thay phiên nhau,
duy trì luyện tập cho đến trước khi lập danh sách đăng kí về Sở tôi tổ chức kiểm
tra lại lần nữa những học sinh có thành tích cao nhất để lập danh sách chính
thức, trình BGH phê duyệt để đăng kí tham gia hội thi cấp tỉnh.
Tổ chức kiểm tra chốt danh sách, mỗi môn chọn 2 học sinh nam, 2 học sinh
nữ ( Đối với các môn thực hành) Phối hợp 2 giáo viên trực tiếp huấn luyện để
kiểm tra một cách chính xác, công bằng. Tuy nhiên có ưu tiên đối với các em
lớp 12, thông nhất của 2 giáo viên về số lượng, kết quả, thông báo danh sách
chính thức, chốt số lượng. Duy trì luyện tập cho đế khi đi thi đấu cấp tỉnh, trong
quá trình luyện tâp tôi luôn luôn và tăng cường kiểm tra, nhằm trang bị cho các
em những kĩ năng, kĩ sảo cần thiết, rèn luyện tâm lí vững vàng trong quá trình
thi đấu, trước đám đông người, trước ban giám khảo, trọng tài ( Bởi vì các em
đa số là con em là người dân tộc ít người, tính nhút nhát vẫn còn phổ biến).
Đồng thời tôi luôn động viên, khuyến khích các em trong quá trình luyện tập,
không phụ lòng nhiệt tình của giáo viên và trách nhiệm của các em nên các em
đã tham gia rất tự giác, tích cực, nhiệt tình, hiệu quả thông qua hội thi cấp tỉnh.
4- Kiểm nghiệm qua việc áp dụng một số phương pháp để phát huy tính
tự giác tích cực trong quá trình huấn luyện HSG.
16
Qua vận dụng phương pháp này tôi thấy đã khuyến khích, động viên và phát
huy tính tự giác, tích cực của học sinh, trong quá trình huấn luyện học sinh giỏi
kết quả được thể hiện qua kì thi HSG cấp trường và cấp tỉnh như sau:
- Số học sinh đăng kí tham gia hội thi HSG cấp trường:
Các môn thực hành
Năm học Tổng số HS đăng kí Nam Nữ
trong tổ chức đời sống sinh hoạt, nề nếp dạy và học, tổ chức quản lí học sinh,
trường lớp ngày càng chặt chẽ hơn. Cũng thông qua môn học GDQP - AN, học
sinh có nhiều tiến bộ về mọi mặt, nhất là ý thức tổ chức kỷ luật, tư thế, tác
phong, trước đây giờ học môn GDQP - AN, học sinh rất ngại, đặc biệt là luyện
tập tham gia thi HSG, hầu như học sinh không thích lắm. Đến nay học sinh đã
có nhận thức đúng đắn hơn, đa số các em đã ham thích, say sưa trong học tập
nghiên cứu kỹ, chiến thuật … mà chương trình đề cập đến. Các em hăng say
trong luyện tập đội tuyển HSG, nhất là các môn tháo lắp súng, môn băng bó cứu
thương, ném lựu đạn.
Từ việc vận dụng một số phương pháp trong quá trình huấn luyện, bồi
dưỡng HSG bộ môn GDQP - AN, đã phát huy được tính tự giác, tích cực của
học sinh kết quả chất lượng giải HSG cấp tỉnh ngày càng được cải thiện. Môn
GDQP - AN đã góp phần quan trọng trong việc hoàn thành nhiệm vụ năm học
của nhà trường và được tập thể nhà trường đánh giá cao và ghi nhận.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ để khuyến khích và làm cho học sinh
yêu thích và học tập( Luyện tập) môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh. Góp
phần nâng nhận thức về mọi mặt, đáp ứng yêu cầu trong giáo dục toàn diện, đào
tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện cả về trí lực và thể lực. Từ đó năng cao trách
nhiệm của bản thân học sinh, trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt
Nam xã hội chủ nghĩa.
18
Cẩm Thuỷ, ngày 25 tháng 05 năm 2012
Người viết
Phạm Tuấn Thắng
19
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT CẨM THUỶ 3
TÊN SKKN: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM PHÁT HUY TÍNH TỰ