LỜI NGỎ
Kính thưa: - Hội đồng Khoa học Trường THCS ……………………...
- Hội đồng Khoa học Phòng Giáo dục …………………..
Việc đổi mới phương pháp dạy học đưa vào áp dụng nhiều năm qua và đã
mang lại những kết quả rất khả quan trong công tác giảng dạy. Tuy nhiên, những
kết quả đạt được không thể hiện hết việc áp dụng triệt để của phương pháp mới.
Trên thực tế, vấn đề áp dụng phương pháp mới vào giảng dạy còn gặp không ít
khó khăn, bất cập. Vấn đề tổ chức hoạt động nhóm cho học sinh trong một tiết
dạy – học là một điển hình.
Như chúng ta đã biết, thành công lớn nhất của việc áp dụng phương pháp
mới là kích thích được tính chủ động, sáng tạo của học sinh. Vấn đề tổ chức hoạt
động nhóm cho học sinh mang một ý nghóa quan trọng đến sự thành công đó.
Để một tiết dạy – học, được thành công, đòi hỏi người giáo viên phải có
những khả năng nhất đònh và kinh nghiệm là vấn đề không thể thiếu.
Là một giáo viên qua thực tiễn giảng dạy, đã đúc kết được những kinh
nghiệm nhất đònh về vấn đề: “Tổ chức hoạt động nhóm cho học sinh trong một
tiết dạy - học”. Rất mong Hội đồng Khoa học các cấp và đồng nghiệp đóng góp ý
kiến để bài báo được đầy đủ hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
SKKN Trang 1
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NHÓM CHO HỌC SINH
TRONG MỘT TIẾT DẠY - HỌC
A- ĐĂT VẤN ĐỀ:
Nói đến phương pháp dạy học hiện nay, điều phải quan tâm trước tiên đó là
kích thích được tính tích cực, chủ động của HS (học sinh). Để làm được điều đó,
việc tổ chức hoạt động nhóm cho HS là một vấn đề không thể thiếu nếu không
muốn nói là rất cần thiết. Nói như thế không có nghóa là bất cứ tiết dạy nào chúng
ta cũng phải tổ chức cho HS hoạt động nhóm. Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng khi
tham gia hoạt động nhóm thì bản thân mỗi HS luôn chủ động tư duy. Vấn đề ở chổ
là phải tổ chức như thế nào cho phù hợp với đặc điểm, tình hình lớp mà chúng ta
đang trực tiếp giảng dạy?

động lực thúc đẩy các em phấn đấu vươn lên trong học tập.
- Có phong cách nhanh nhẹn, làm việc có khoa học hơn.
2- Nhược điểm:
Bên cạnh những ưu điểm trên, việc tổ chức hoạt động nhóm còn có những
nhược điểm sau đây:
- Mất nhiều thời gian do một số phòng học không đảm bảo “lí tưởng” về
bàn, ghế hoặc do bố trí bàn, ghế không phù hợp; số lượng HS đông…
- Khó quản lí, gây ồn ào, mất tập trung ở một số HS hoặc xảy ra một vài
tình huống khác.
- Mức học giữa các thành viên không đều, một nhóm có thể có một hoặc hai
HS hoạt động. Do đó có thể tăng thêm tính thụ động, tự ti ở một số HS yếu, kém.
- Mức độ công việc không đồng đều. Chẳng hạn: bài tập của nhóm này có
nhiều phần hơn hoặc khó hơn so với nhóm khác.
II- NHỮNG SAI LẦM THƯỜNG MẮC PHẢI KHI TỔ CHỨC HOẠT
ĐỘNG NHÓM.
- Phân phối số lượng thành viên nhóm và số lượng công việc không phù
hợp. Chẳng hạn, với mức độ bài tập đơn giản, cần có nhanh kết quả để vào tình
huống có vấn đề mà GV (giáo viên) huy động nhóm sáu hoặc nhóm tám thì mất
quá nhiều thời gian. Trong khi đó chúng ta chỉ cần nhóm hai là đủ.
- Không hướng dẫn cách thức tổ chức hoạt động nhóm hoặc hướng dẫn chưa
rõ ràng. Có một số GV, khi giao việc cho nhóm hoạt động xong thì đi hướng dẫn
từng nhóm. Làm như thế mất sẽ mất nhiều thời gian. Đôi lúc có những nhóm khác
ngồi “giết” thời gian để chờ sự hướng dẫn của GV. Thế thì tại sao ta không hướng
dẫn hay quy ước trước cách thức tổ chức hoạt động như thế nào, các thành viên
trong nhóm phải làm những công việc gì?...
- Không hướng dẫn cách xử lí công việc mà khi giao việc xong chỉ chờ hết
thời gian mới trở lại cùng với HS xử lí công việc đó. Trong khi có một vài nhóm
không xử lí được công việc. Thế là thời gian hoạt động của những nhóm này coi
như bò lãng phí và như vậy lớp học hoạt động không đều.
SKKN Trang 3

có thể cho những HS ngồi lẻ này cùng với hai HS ngồi phía sau hợp lại thành một
nhóm (nhóm ba). Nếu có HS ngồi lẻ ở bàn sau cùng của dãy bàn thì cho hai HS
ngồi trên cùng với HS ngồi lẻ này hợp thành một nhóm. Tốt hơn hết, ngay khi ổn
SKKN Trang 4
đònh lớp, GV nên sắp xếp chổ ngồi cho HS theo dự kiến của mình thì sẽ rút ngắn
được thời gian khi cho HS tiến hành hoạt động nhóm.
- Có sự bất đồng quan điểm về kết quả của công việc dẫn đến không đưa ra
kết quả chung của nhóm. Trường hợp này rất hiếm xảy ra vì đây là những công
việc đơn giản. Đa số HS thực hiện tốt. Nhưng nếu đã xảy ra thì sẽ có ít nhất một
kết quả sai ở nhóm đó. Lúc này – khi kết thúc hoạt động – GV không nên phủ
nhận ngay kết quả của HS mà cần biểu dương HS biết bảo vệ ý kiến của mình
nhằm trang bò tính quyết đoán cho HS. Sau đó GV nhận xét đánh giá kết quả hoạt
động và đưa ra đáp án đúng.
2- Nhóm bốn:
* Đặc điểm:
Hình thức chia nhóm này Hình thức chia nhóm này có thời gian hoạt động
vừa phải (khoảng 3 – 5 phút), thường dành cho những công việc mang tính củng
cố kiến thức hoặc vận dụng kiến thức mới. Mức độ công việc vừa phải, có đôi lúc
mở rộng đào sâu.
* Cách tổ chức:
Cho hai HS ngồi bàn trên cùng hai HS ngồi bàn phía sau hợp thành một
nhóm. GV nên hướng dẫn cách hoạt động như sau: Mỗi nhóm cử một HS làm
nhóm trưởng, một HS làm thư kí (nhóm trưởng và thư kí cần luân phiên cho những
hoạt động lần sau nhằm phát huy tính tích cực chủ động của mỗi HS). Cách hoạt
động là:
- Thảo luận tìm cách xử lí công việc.
- Biểu quyết.
- Thống nhất kết quả hoạt động.
- Giải tán nhóm.
GV cần hướng dẫn thêm ngoài việc thảo luận, nhóm trưởng có nhiệm vụ