Phương pháp tổ chức hoạt động nhóm trong quá trình dạy học âm nhạc cho học sinh THCS trường THCS - Pdf 24

PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài:
Âm nhạc là một món ăn tinh thần không thể thiếu, là một nhu cầu nhận thức
hoạt động và giải trí của hội loài người. Âm nhạc xuất hiện từ rất lâu đời và gắn bó
mật thiết với xã con người từ nhỏ đến suốt đời. vì thế, loài người chúng ta đã sử
dụng âm nhạc như một phương tiện để làm cho đời sống tinh thần phong phú, góp
phần cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Hoạt động âm nhạc đã trở thành một nhu cầu, một quyền lợi và một nhiệm
vụ của mội người trong xã hội. Giáo dục âm nhạc trong nhà trường có mục đích là
thực hiện quyền công bằng của trẻ em mọi dân tộc, mọi vùng miền là được học âm
nhạc và trực tiếp hoạt động âm nhạc. Giáo dục âm nhạc cũng như các nội dung
giáo dục khác, ngày càng được hoàn thiện và từng bước đổi mới cho phù hợp với
sự phát triển chung của đất nước và thế giới. Đặc biệt đổi mới phương pháp dạy và
học để không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục học sinh đang được thực hiện ở
tất cả các cấp học và môn học.
Môn âm nhạc THCS không nhằm mục đích đào tạo các em thành nhũng ca
sĩ, nghệ sĩ chuyên nghiệp, mà chủ yếu thông qua môn học nhằm tác động vào thế
giới tinh thần của các em, giúp các các em có sự phát triển hài hòa, toàn diện về
nhân cách.
Đối với giáo dục, âm nhạc, đổi mới phương pháp dạy học là: Dạy học thông
qua tổ chức các hoạt động của học sinh. Lấy học sinh làm trung tâm, để học sinh
khám phá những điều chưa biết. Dạy học âm nhạc phải chú trọng phương pháp rèn
luyện: “Thực hành là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình dạy - học”. Qua việc thực
hành các em có được cơ hội xem – nghe - thể hiện – bình phẩm – đánh giá những
sản phẩm do chính các em sáng tạo. Từ đó giúp học sinh phát triển toàn diện Đức –
Trí – Thể - Mĩ và các kĩ năng cơ bản để hình thành nhân cách con người Việt Nam
xã hội chủ nghĩa. Để làm được điều đó học sinh phải đi từ tư duy các nhân đến tư
duy hợp tác tương tác lẫn nhau thực hiện trong một tập thể tổ - nhóm vì có như vậy
1
học sinh mới có thể pháy huy hết tính tự quản, tính tích cực, tính chủ động và sáng
tạo trong hoạt đông âm nhạc.

Giáo viên phát huy sáng tạo, chủ động tìm tòi những biện pháp có hiệu quả
nhất để chuyển tải các nội dung âm nhạc nhẹ nhàng, sinh động, hấp dẫn có tác
dụng giáo dục thẩm mĩ cao.
Qua thực tế giảng dạy tôi luôn mong muốn giúp các em phát huy thật tốt
việc học hoạt động theo nhóm để nâng cao chất lượng học tập và giúp các em yêu
thích môn học âm nhạc hơn. Từ đó giúp các em hoàn thiện Đức – Trí – Thể - Mỹ
theo mục tiêu của môn học và cấp học đề ra.
3. Phương pháp nghiên cứu:
Qua một quá trình được học tập, nghiên cứu, hướng dẫn và từ thực tiễn
trong quá trình công tác. Các phương pháp giúp cho tôi tập trung vào nghiên cứu
chính đó là:
- Phương pháp quan sát thực tế
- Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề
- Phương pháp hợp tác
- Phương pháp tích cực
- Phương pháp giao tiếp
- Phương pháp kiểm tra đánh giá
- Phương pháp kích thích tư duy
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu:
Tôi chọn lựa đối tượng nghiên cứu là phương pháp tổ chức hoạt động theo
nhóm trong quá trình dạy học âm nhạc.
- Phạm vi nghiên cứu:
Để nghiên cứu đề tài trên, tôi chọn phạm vi nghiên cứu là học sinh bậc
trung học cơ sở của trường THCS Phú Đông – Huyện Nhơn Trạch – Tỉnh Đồng
Nai.
3
5. Đóng góp đề tài tiểu luận:
Sau khi đề tài được hoàn thành và ứng dụng trong các giờ dạy học môn âm
nhạc đã giúp nâng cao chất lượng hoạt động nhóm trong quá trình dạy và học.

Sđd, trang 161).
Thành công của một bài học nói chung và một tiết dạy – học Âm nhạc nói
riêng phụ thuộc vào sự nhiệt tình tham gia của mọi thành viên. Vì vậy phương
pháp dạy học hợp tác theo nhóm còn được gọi là phương pháp cùng tham gia, nó
như một phương pháp trung gian giữa sự làm việc độc lập của từng học sinh với sự
5
việc chung của cả lớp. Trong hoạt động nhóm, tư duy tích cực của học sinh phải
được phát huy và ý quan trọng của phương pháp này là rèn luyện năng lực hợp tác
giữa các thành viên trong tổ chức lao động. Vì thế, cần tránh khuynh hướng hình
thức và đề phòng lạm dụng, cho rằng tổ chức hoạt động nhóm là dấu hiệu tiêu biểu
nhất của phương pháp dạy học tích cực, hoạt động nhóm càng nhiều thì chứng tỏ
Phương pháp dạy học càng được đổi mới.
1.2. Cơ sở thực tiễn:
1.2.1. Khái quát về trường THCS Phú Đông Huyện Nhơn Trạch
Trường THCS Phú Đông nằm ở địa chỉ số 15 đường Nguyễn Hữu Cảnh
huyện Nhơn Trạch. Đây là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của huyện Nhơn
Trạch, học sinh của trường là con em tại địa phương.
Trường được thành lập vào ngày 20 tháng 9 năm 1992. Nhiều năm liền đạt
danh hiệu trường tiên tiến xuất sắc.
Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm tạo điều kiện cho giáo viên trong
cong tác giảng dạy.
Tập thể cán bộ giáo viên của nhà trường có trình độ chuyên môn vững vàng,
có lòng nhiệt tình tâm huyết với nghề, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc
và luôn đoàn kết để hoàn thành trách nhiệm được phân.
Cơ sở vật chất của nhà trường khang trang sạch sẽ, có đủ phòng học và
phòng chức năng, sân chơi, bãi tập … đáp ứng nhu cầu học tập và vui chơi của học
sinh.
Cha mẹ học sinh phần lớn đều quan tâm đến việc học của con em mình, luôn
ủng hộ nhà trường trong công tác giáo dục.
Bên cạnh đó, vẫn còn một số gia đình học sinh còn khó khăn về kinh tế chưa

nhiệm quan tâm đến việc học tập của bạn bè trong nhóm
Dạy học theo nhóm là phương pháp dạy học trong đó học sinh dưới sự hướng
dẫn của giáo viên làm việc cùng nhau trong những nhóm nhỏ để hoàn thành mục
đích học tập chung của nhóm đặt ra.
2.1.2. Đặc điểm dạy học theo nhóm:
Việc phân chia theo nhóm học sinh vừa tuân theo đặc điểm tâm lí lứa tuổi,
nhận thức của học sinh vừa phụ thuộc vào nhiệm vụ học tập học sinh cần phải giải
quyết.
Trong mỗi nhóm phải có sự phân công nhiệm vụ rõ ràng, cho từng thành viên
phải cùng hợp tác trao đổi, giải quyết nhiệm vụ chung của nhóm.
Học sinh phải trực tiếp tham gia các hoạt động giải quyết các nhiệm vụ học
tập được đặt ra cho mỗi nhóm.
Giáo viên là người thiết kế các nhiện vụ học tập và đưa ra các hoạt động cụ thể
cho từng nhóm.
Học sinh là chủ thể tích cực, chủ động sáng tạo của hoạt động học tập. Dạy
học theo nhóm là sự tác động trực tiếp giữa học sinh với nhau, cùng nhau thảo luận
và cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập. Mỗi cá nhân phải có ý thức tự hoàn
8
thành nhiệm vụ của mình. Thành công của cá nhân là thành công chung của cả
nhóm.
Giáo viên là người thức tỉnh, tổ chức và đạo diễn. Trong giờ học theo nhóm,
giáo viên dẫn dắt học sinh khám phá, lĩnh hội kiến thức qua từng bước. Các nhóm
học sinh tự tiến hành hoạt động qua đó có thể rút ra các tri thức kiến thức cần thiết
cho mình. Giáo viên là người tổ chức điều khiển học sinh, tự tiến hành các hoạt
động nghiên cứu tìm tòi kiến thức.
2.1.3. Ý nghĩa của phương pháp hoạt động theo nhóm.
Hoạt động hát theo nhóm giúp học sinh:
Mở rộng sâu thêm kiến thức âm nhạc và nghệ thuật diễn tả nội tâm khi trình
bày bài hát.
Thông qua hoạt động này giúp học sinh rèn luyện kĩ năng giao tiếp, kĩ năng

Ôn giai điệu chính xác, thuộc lời bài hát
Triển khai: hát có thể hiện sắc thái, hướng dẫn một số động tác phụ họa, một
số hình thức biểu diễn, một số cách hát: hát đuổi 2 bè, hát nối tiếp,
- Tiết 3: Ôn luyện bài hát
Trình bày hoàn chỉnh bài hát
Kiểm tra đánh giá
Học sinh phát biểu cảm nghĩ của mình vế bài hát.
+ Về phía giáo viên:
Thực hiện tốt mục tiêu các tiết trước: học sinh hát chính xác giai điệu bài
hát, hát có diễn cảm, thuộc lời ca
Chuẩn bị thuần thục phần thể hiện bài hát có vận động, có phụ họa, có biểu
cảm các hình ảnh hình tượng lời ca bài hát
Thuần thục phần nhạc đệm bài hát qua đàn hoặc ghi ta vào băng đĩa
+ Về phía học sinh:
Hát thuộc lời bài hát
Tìm hiểu trước các hình tượng, hình ảnh trong lời ca bài hát, luyện tập trong nhóm
với nhau
10
Trang phục, tác phong khi thể hiện bài hát.
3.2. Các bước của tiết dạy bài hát:
Khi tiến hành dạy một bài hát, chúng ta thường tiến hành theo các bước:
Bước 1: Tiến hành ở tiết thứ 2 của bài hát, sau khi đã ôn luyện giai điệu bài hát
chính xác có kiểm tra đánh giá (kiểm tra bài cũ)
Kiểm tra phần thuộc lời ca, hướng dẫn một số cách hát lời ca như: hát đuổi
bè, hát liền tiếng
Nêu mục đích yêu cầu của hoạt động (giáo viên thực hiện)
Thảo luận cả lớp về nội dung hoạt động
Giáo viên gợi ý, phân tích
Học sinh trình bày ý kiến
Giáo viên tập hợp ý kiến, thống nhất một số nội dung chính

chỉnh bài hát: trình bày bài hát có vận động nhịp nhàng, thể hiện một số động tác
phụ họa bằng tay, biểu cảm ánh mắt, nét mặt một số lời ca, giao lưu tình cảm với
nahu làm nổi bật rõ tính hành khúc của bài hát ( 1’)
Thảo luận cả lớp về nội dung (5’)
Học sinh nêu ý kiến
Giáo viên tập hợp ý kiến
Về hành khúc: hát mạnh mẽ, sôi nổi, vận động nhịp nhàng
Một số hình tượng hình ảnh để phụ họa
12
+ Bằng tay:
Mặt trời lấp ló, đằng chân trời xa
Non sông ta bao la.
Vui như chim reo ca.
+ Ánh mắt guao lưu với nhau:
Vui như chim reo ca.
Ta hòa lời ca
+ Vỗ tay theo tiết tấu:
La la la la la
+ Chia nhóm hát đuổi nhau sau 1 ô nhịp: 4 câu đầu, 2 câu cuối hát cả nhóm
Chia nhóm:
Đối với thể loại hành khúc chia nhóm đông 6-8 học sinh
Chọn nhóm trưởng
Bốc thăm thứ tự trình bày ở tiết sau
Dặn dò: các nhóm về nhà thảo luận thêm và luyện tập chuẩn bị ( 2’) trang
phục
H.1. Thảo luận nhóm
Bước 2:
13
Tiến hành ở tiết 2 bài 3 ( tiết 11 SGK)
Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh. (1’)

Chia nhóm:
Đối với bài hát này chia nhóm bằng nhiều cách: nhóm 2HS, 3HS,
4HS, 6 - 8 cũng được
Chọn nhóm trưởng (3’)
Bốc thăm thứ tự trình bày ở tiết sau
Dặn dò: các nhóm về nhà thảo luận thêm và luyện tập chuẩn bị trang
phục dúng chủ đề bài hát.( 1’)
H.2. Học sinh nêu ý kiến
Bước 2:
Tiến hành ở tiết 6 SGK lớp 8
15
Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh. (1’)
Luyện thanh. (2’)
Từng nhóm lần lượt trình bày phần thể hiện của mình. Các nhóm còn lại
chuẩn bị bảng phụ chấm điểm. Giáo viên tổng hợp điểm các nhóm thông báo số
điểm của các nhóm đó trình bày xong (3’)
Cho đại diện học sinh phát biểu cảm nghĩ về bài hát, được cộng điểm thưởng
nếu trả lời hay, đúng
Nhận xét sơ lược ưu khuyết điểm, biểu dương các nhóm thực hiện tốt.
H.3. Nhóm học sinh biểu diễn.
3. Bài hát: Tuổi hồng.
Nhạc và lời: Trương Quang Lục ( SGK lớp 8)
Bước 1:
Đây là bài hát được phân phối trong 3 tiết ( tiết 8, 9, 10 SGK).
Hoạt động: hát theo nhóm bắt đầu từ tiết 9 sau khi đã ôn chính xác phần cao
độ, trường độ, kiểm tra phần thuộc lời ca, hướng dẫn học sinh hát đuổi đoạn:
“Tuổi hồng đến với em. Bình minh rực lên”. Hát được âm nẩy đoạn 2 bài hát.
Giáo viên nêu yêu cầu mục đích của hoạt động
16
Trình bày bài hát: hát 1 lời, chọn lời ca có vận động nhịp nhàng, thể hiện 1

Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh. (1’)
Luyện thanh. (2’)
Từng nhóm lần lượt trình bày phần thể hiện của mình. Các nhóm còn lại
chuẩn bị bảng phụ chấm điểm.
Giáo viên tổng hợp sau 1 nhóm ( 8’)
Học sinh phát biểu cảm nghĩ về bài hát cộng thêm điểm trả lời sâu sắc
Nhận xét:
Giáo viên thông báo tổng số điểm từng nhóm: nhất, nhì, ba.
Ưu điểm, tồn tại, rút kinh nghiệm
Nhận xét biểu dương ( 4’)
- -H.4. Nhóm học sinh biểu diễn. H.5. Nhóm học sinh biểu diễn.
18
Giáo viên nhận xét và có thể cho điểm nhóm xuất sắc trong quá trình tìm
hiểu bài. Sau đó lấy chính kết quả của các em tìm được làm bài học cho các em sau
khi đã được giáo viên chỉnh sửa.
Như vậy chúng ta đã kết thúc phần trình bài dạy Âm nhạc thường thức với
sự tham gia, phát huy tối đa tính tích cực của học sinh khi các em tự tìm hiểu và
trình bày nội dung bài học sau khi được nghe, được trao đổi, thảo luận. Đồng thời
học sinh có thêm hứng thú trong việc tìm tòi tranh, ảnh, bài viết về các nhạc sĩ
cũng như những tác phẩm của họ để làm tăng thêm tư liệu cho việc giảng dạy phân
môn này.
4.1. Kết quả đạt được:
Qua thực tế áp dụng việc tổ chức hoạt động nhóm trong học tập môn Âm
nhạc, tôi nhận thấy được ở học sinh sự hứng thú, yêu thích môn học hơn. Đó là do
trong quá trình hoạt động nhóm học sinh có những trao đổi, đóng góp ý kiến của
bản thân các em, sau đó các em lại được thể hiện chính những ý kiến đó. Điều này
giúp các em tự tin, bình tĩnh trước đám đông. Quan trọng hơn, trong việc hình

là sợi chỉ đỏ xuyên suốt, song nếu chưa đưa áp dụng cho toàn bộ các bài hát trong
chương trình thì nó sẽ trở nên nhàm chán và áp lực trở nên nặng nề cho nên trong
quá trình thực hiện phương pháp “Hát theo nhóm” tôi cũng đã đổi mới một số
phương cách cùng với tiến trình tiến tới áp dụng cho một số bài hát có tính chất
chọn lựa, còn một số bài hát dân ca hay nhạc nước ngoài thì hướng dẫn học sinh
đặt lời mới, sau đó các nhóm trình bày bài hát bằng lời mới mình tự đặt và kết quả
đạt được cũng đáng phấn khởi, có nhiều lời mới hay, cách trình bày đẹp.
Là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn âm nhạc, tôi luôn tìm tòi những
phương pháp giảng dạy mới mẻ nhất nhằm mục đích lôi cuốn học sinh yêu thích
môn học này cũng như giúp học sinh có những tiết học giải trí theo đúng đặc trưng
của bộ môn. Hơn nữa, qua những phương pháp dạy mới mà cụ thể là hoạt động
nhóm, các em sẽ có được tính năng động, sáng tạo, tích cực và chủ động trong học
tập. Để tiếp tục làm tốt điều đó thầy và trò cần chuẩn bị những vấn đề:
20
- Chuẩn bị ngân hàng các bài hát, câu hỏi có liên quan.
- Học sinh sưu tầm tranh, ảnh, những đĩa nhạc, những đoạn Video Clip…
- Chuẩn bị những bài tập, những động biểu diễn từ đơn giản đến phức tạp.
- Vận động Ban giám hiệu, Ban đại diện Cha mẹ học sinh trong việc tạo điều kiện
phòng học, âm thanh, thiết bị tranh ảnh, thiết bị nghe nhìn…
Trên đây là những kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy môn âm nhạc mà
bản thân tôi đã đúc kết được. Tôi luôn mong muốn được chia sẻ kinh nghiệm này
với các đồng nghiệp để từ đó được nhân rộng nhằm phục vụ cho việc giảng dạy
môn âm nhạc một cách hiệu quả nhất và giúp cho học sinh của chúng ta có được
một môn học sinh động nhất theo đúng đặc trưng và ý nghĩa của bộ môn.
Tuy nhiên, với tuổi nghề còn non trẻ, chắc hẳn trong cách trình bày và trong
nội dung sáng kiến sẽ còn nhiều thiếu sót. Rất mong được sự góp ý chân thành của
quí thầy cô đồng nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Đồng Nai, tháng 06 năm 2014
NGƯỜI LÀM ĐỀ TÀI


Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status