Kinh nghiệm tổ chức hoạt động nhóm trong tiết dạy luyện tập toán lớp 3
A. PHN M U
`I/Lý do chn ti:
Chng trỡnh toỏn lp 3 l mt b phn quan trng ca chng trỡnh toỏn
tiu hc. Chng trỡnh ny tip tc thc hin nhng i mi v giỏo dc toỏn
hc cỏc lp 1 v 2, khc phc nhng nhc im trong dy hc toỏn cỏc lp
1,2,3 trong chng trỡnh c gúp phn tớch cc trong vic i mi giỏo dc núi
chung v i mi dy hc toỏn núi riờng, nhm ỏp ng cỏc yờu cu ca giỏo
dc v o to trong thi k cụng nghip húa hin i húa t nc
Trong ging dy toỏn lp 3 thỡ vic thc hin thnh cụng cỏc tit luyn
tp l khỏ khú khn i vi khụng ớt giỏo viờn. Qua thc t ging dy, qua d
gi, cng nh qua kim tra cht lng hc sinh sau cỏc tit luyn tp tụi thy
cn phi cú mt s tit nghiờn cu thc nghim v th hin mt trong cỏc
phng phỏp dy hc toỏn trong cỏc tit luyn tp toỏn lp 3 ú l t chc hc
sinh hot ng nhúm úng gúp phn nh bộ vo vic thc hin cú hiu qu
tit luyn tp trong chng trỡnh toỏn 3.
Trong h thng cỏc phng phỏp dy hc toỏn bc tiu hc nhm phỏt
huy tớnh tớch cc, ch ng t giỏc sỏng to ca hc sinh trong hc tp thỡ mt
trong cỏc phng phỏp c s dng tng i cú hiu qu ú l t chc cỏc
hot ng nhúm. i vi tit luyn tp thỡ hot ng nhúm l kt qu tng hp
ca mt quỏ trỡnh lao ng tp th vn dng kin thc mt cỏch tng hp vo
vic gii quyt cỏc vn mang tớnh cht khỏi quỏt v tng hp
II/ Mc ớch nghiờn cu:
Thụng qua vic nghiờn cu phng phỏp t chc hot ng nhúm trong
ging dy tit luyn tp trong toỏn lp 3 nhm mc ớch :
-Gúp phn thc hin thnh cụng mc tiờu ca dy hc mụn toỏn lp 3 ú
l: Thụng qua dy hc toỏn lp 3 giỏo viờn tip tc giỳp hc sinh phỏt trin cỏc
nng lc t duy (so sỏnh, phõn tớch, tng hp, tru tng húa, khỏi quỏt húa, )
Phỏt trin trớ tng tng khụng gian cho hc sinh tp nhn xột cỏc s liu thu
Trịnh Thị Hà Giáo viên trờng tiểu học Hạ Trung
1
2
Kinh nghiệm tổ chức hoạt động nhóm trong tiết dạy luyện tập toán lớp 3
-Tỡm hiu thc trng dy cỏc tit luyn tp toỏn cỏc lp 3 ca trng tiu
hc H Trung
-Tỡm hiu cht lng hc sinh cỏc lp 3 ca trng Tiu hc H Trung
trong cỏc tit luyn tp mụn toỏn
-Nghiờn cu chng trỡnh v ni dung yờu cu trong gi dy luyn tp
toỏn lp 3 trong sỏch giỏo khoa v cỏc ti liu tham kho
-Nghiờn cu cỏc ni dung, yờu cu, phng phỏp, trong t chc hot ng
nhúm trong dy hc toỏn trng tiu hc
-Son ging v th nghim trờn lp i vi hc sinh ti trng tiu hc
H Trung
Rỳt kinh nghim v th hin kinh nghim trong cỏc tit ging tip theo
nhm mc ớch ỏnh giỏ so sỏnh vn dng vo thc tin cỏc tit dy luyn
tp toỏn cho hc sinh lp 3 theo chng trỡnh v SGK mi
B. NI DUNG:
I/ C s lý lun:
1.Vic dy cỏc tit luyn tp toỏn trong chng trỡnh toỏn lp 3 núi riờng
v trong chng trỡnh toỏn bc tiu hc núi chung nhm giỳp hc sinh vn
dng mt cỏch thnh tho kin thc ó hc, rốn luyn v phỏt trin nng lc t
duy, rốn luyn phng phỏp suy lun, v nhng phm cht cn thit chun b cho
vic hc toỏn sau ny
2.Giỳp hc sinh cú k nng gii cỏc bi toỏn, cỏc dng toỏn theo cỏc yờu
cu khỏc nhau trong quỏ trỡnh hc toỏn t ú hỡnh thnh nờn cỏc k nng vn
dng cỏc kin thc ó hc vo vic gii toỏn v vn dng vo cuc sng. Thụng
qua cỏc hot ng gii toỏn giỳp hc sinh dn tng bc bit cỏch s dng cỏc
kin thc k nng toỏn trong nhng tỡnh hung khỏc nhau v yờu cu tng bc
c nõng cao
Trịnh Thị Hà Giáo viên trờng tiểu học Hạ Trung
3
Kinh nghiệm tổ chức hoạt động nhóm trong tiết dạy luyện tập toán lớp 3
4. Trong mt s cỏc tit dy giỏo viờn cũn gi vai trũ trung tõm. Tuy ó cú
gi m vn ỏp cho hc sinh xõy dng bi, song vn cũn mang tớnh cht chiu
l. Do vy m hc sinh cha ch ng tip thu kin thc, min cng hc tp,
khụng phỏt huy tớnh tớch cc ch ng trong hc tp ca hc sinh gõy yu t tõm
lý chỏn nn trong hc tp dn n hiu qu hc toỏn khụng cao, khụng phỏt huy
c tớnh sỏng to ca hc sinh trong hc toỏn
III/ Mt s vn cn chỳ ý khi dy cỏc tit luyn tp toỏn lp 3:
1. Xỏc nh ỳng mc tiờu ca tit luyn tp toỏn : Mc tiờu dy luyn tp
toỏn l cng c cỏc kin thc m hc sinh va chim lnh c, hỡnh thnh cỏc
k nng thc hnh v tng bc phỏt trin cỏc nng lc t duy cho hc sinh, cỏc
bi luyn tp toỏn nờn sp xp t d n khú t n gin n phc tp t thc
hnh trc tip n vic vn dng mt cỏch tng hp cỏc kin thc v phự hp
vi mi i tng hc sinh, kớch thớch c nhu cu tỡm hiu, hc hi ca mi
i tng hc sinh. Nhng mc tiờu c bn cn t c trong tit dy luyn
tp toỏn lp 3 l:
1.1 Giỳp hc sinh nhn ra, cng c li kin thc ó hc trong ni dung cỏc
bi tp a dng phong phỳ. Nờn hc sinh t c (hoc t quan sỏt ) nhn ra
dng bi tng t cỏc kiộn thc ó hc trong mi quan h c th ca ni dung
bi tp t ú hc sinh bit cỏch lm bi. Nu hc sinh cha nhn ra mi quan h
gia bi tp ang lm v ni dung kin thc ó hc thỡ giỏo viờn mi giỳp hc
sinh bng cỏc gi ý, hng dn hc sinh thit lp mi quan h gia yờu cu
ca bi toỏn v ni dung kin thc ó hc. iu ny ht sc quan trng trong
vic gii cỏc bi toỏn cú li vn lp 3
1.2 Giỳp hc sinh t thc hnh theo kh nng ca mỡnh:
-Bao gi cng yờu cu hc sinh lm tun t cỏc bi toỏn ó c sp xp
trong SGK( hoc do giaú viờn sp xp ) khụng t ý b qua cỏc bi tp k c cỏc
bi tp m hc sinh cho l d (cỏc bi tp ny thng hc sinh ch cn ỏp dng
nhng kiộn thc n gin l cú th lm c )
Trịnh Thị Hà Giáo viên trờng tiểu học Hạ Trung
6
Kinh nghiệm tổ chức hoạt động nhóm trong tiết dạy luyện tập toán lớp 3
sinh nim vui trong gii toỏn, khụng chỏn nn khụng ngi khú v phn u vn
lờn trong hc tp
-Khuyn khớch hc sinh dựng nhiu phng ỏn v s dng phng ỏn tt
nht gii toỏn
2. Cỏc bc hng dn hc sinh gii toỏn trong tit luyn tp:
-Hc sinh c toỏn
-Túm tt toỏn: õy l khõu ht sc quan trng vỡ hc sinh cn hiu rừ
cỏc ngụn ng trong bi toỏn, ý ngha cỏc mi quan h gia cỏc yu t trong bi
toỏn tỡm ra cỏc yu t ó cho, cỏc yu t cn tỡm mi liờn h gia cỏc yu t
ny tỡm hng gii quyt
-Xõy dng mi quan h gia cỏc yu t trong bi toỏn tỡm cỏch gii
-Vn dng cỏc kin thc ó hc phỏt hin cỏch gii
-Gii v kim tra kt qu gii
3- Hng dn hc sinh phõn loi cỏc bi toỏn trong mi tit hc cú
phng ỏn gii thớch hp : õy l vic lm cn thit nhm rốn luyn k nng t
duy cho hc sinh, hu ht giỏo viờn trong quỏ trỡnh dy luyn tp toỏn ch dng
li vic gii hon chnh cỏc toỏn m quờn mt chc nng t chc cho hc
sinh phõn loi cỏc toỏn nh hng cỏc cỏch gii phự hp vi cỏc i
tng hc sinh lm cho hc sinh d nh d vn dng m c bit l hc sinh
min nỳi, vựng sõu vựng cao.
IV/ T chc dy hc theo nhúm trong tit luyn tp toỏn lp 3:
1/Li ớch ca t chc hot ng theo nhúm: Trong cỏc tit luyn tp toỏn
lp 3 vic t chc hc sinh hot ng theo nhúm l nhm to iu kin hc
sinh cú c hi s dng cỏc kin thc m hc sinh c lnh hi v rốn luyn,
thụng qua hot ng nhúm hc sinh c din t cỏc ý tng, cỏc khỏm phỏ ca
cỏ nhõn. Thụng qua hot ng nhúm cng giỳp hc sinh nhỳt nhỏt cú c hi th
hin kh nng hc tp ca mỡnh. Khi t chc hot ng nhúm giaú viờn cú c
Trịnh Thị Hà Giáo viên trờng tiểu học Hạ Trung
Kinh nghiệm tổ chức hoạt động nhóm trong tiết dạy luyện tập toán lớp 3
Thụng thng mi dng hot ng nhúm phự hp vi mi loi bi luyn
tp khỏc nhau, tuy nhiờn cú dng c s dng cho nhiu tit luyn tp, cng cú
dng ch s dng vi mt tit luyn tp nht nh
4/ T chc hc sinh hot ng theo nhúm:
Chia nhúm l khõu quan trng trong t chc hc tp theo nhúm, Ngay t
khi son giỏo ỏn, giỏo viờn cn cn c vo kt qu chia nhúm xõy dng k
hoch hot ng cho phự hp tuy nhiờn trong quỏ trỡnh dy hc toỏn núi chung
v trong cỏc tit luyn tp toỏn núi riờng thỡ vic chia nhúm nờn n nh v chn
c nhúm trng, th ký cho phự hp v m bo thi gian ca tit hc ng
thi vi vic chn c nhúm trng, th ký thỡ vic phõn cụng cỏc bỏo cỏo viờn
nờn c thc hin mt cỏch luõn phiờn .Vic chia nhúm cú th cú nhiu cỏch
chia nhng cỏch chia phự hp nht l chia theo nhúm vi qui mụ va (khong 4
hc sinh trong 2 bn gn nhau lp thnh mt nhúm ), tựy iu kin thc t vic
chia nhúm cú th da trờn trỡnh ca cỏc hc sinh trong lp. khuyn khớch
hc sinh trong hot ng nhúm giỏo viờn cú th t tờn nhúm bng cỏc biu
tng to, bng tờn cỏc con vt nhm to nờn khụng khớ thoi mỏi trong hc
tp, phự hp vi tõm lý hc sinh .
5/ Cỏc yờu cu ca vic t chc hc sinh hoc tp theo nhúm
Khi t chc hc sinh hc tp theo nhúm cn chỳ ý thc hin y cỏc
yờu cu sau õy:
5.1 Mi thnh viờn trong nhúm phi hiu nhim v ca bn thõn v ca
tp th nhúm
5.2 Cỏc thnh viờn trong nhúm phi tớch cc lm vic, suy ngh v cú
nhng úng gúp tớch cc trong hot ng ca nhúm
5.3 Cỏc thnh viờn u lng nghe ý kin ca tp th thoi mỏi trỡnh by
quan im ca cỏ nhõn
5.4 Ton nhúm ng lũng hp tỏc v thc hin s phõn cụng ca nhúm
trng .
Trịnh Thị Hà Giáo viên trờng tiểu học Hạ Trung
Kinh nghiệm tổ chức hoạt động nhóm trong tiết dạy luyện tập toán lớp 3
tit luyn tp toỏn cú s dng phng phỏp t chc cỏc hot ng hc
tp theo nhúm thnh cụng tụi thy ngi giỏo viờn cn chỳ ý cỏc im c bn
sau õy:
1. Trong hot ng nhúm vai trũ v tõm th ca ngi giỏo viờn ó cú
nhng thay i c bn: Giỏo viờn l ngi t chc, hng dn cỏc hot ng c
vn gi m, khuyn khớch, v h tr cỏc hot ng hc tp ca hc sinh. Cỏc k
nng s phm ca ngi giỏo viờn c m rng
2. Trc khi t chc hc sinh hot ng theo nhúm giỏo viờn cn chun
b y dựng dy hc, b trớ bn gh phự hp vi hot ng nhúm theo iu
kin cho phộp. Khi giao nhim v cho cỏc cỏc nhúm GV cn chỳ ý cỏc im sau:
2.1 Nu cỏc nhúm lm nhim v khỏc nhau thỡ giỏo viờn cn chun b
phiu hc tp trc
2.3 Nu cỏc nhúm lm nhim v ging nhau cú th ghi ni dung lm vic
vo bng ph hoc trờn bng lp cỏc nhúm thc hin
2.4 Cn xỏc nh thi lng thớch hp ch nờn dnh t 5 7 phỳt cho mt
hot ng
2.5 Trong quỏ trỡnh hc sinh lm vic theo nhúm giỏo viờn nờn tp trung
lm vic vi cỏc nhúm lm vic yu v iu quan trng l cỏc yờu cu c th
hin trong phiu (hoc bng ph ) giỏo viờn khụng c nờu thờm cỏc yờu cu
khỏc hoc núi trc ton lp trong khi hc sinh ang lm vic.
3. Kt thỳc hat ng nhúm giỏo viờn nờn cú ỏnh giỏ( hoc do hc sinh
ỏnh giỏ ) khen chờ phự hp vi cỏc i tng hc sinh nhm khuyn khớch
ng viờn kp thi kớch thớch v gõy hng thỳ cho hc sinh trong hc tp
4. hot ng nhúm thnh cụng giỏo viờn cn lp k hoch dy hc theo
ỳng cỏc bc ca dy hc theo phng phỏp t chc hc sinh hot ng nhúm
Trờn õy l mt sú ớt i kinh nghim ca tụi rỳt ra c trong quỏ trỡnh
ging dy tụi mong c s úng gúp ý kin ca cỏc ng nghip hon thin
phng phỏp dy hc cỏc tit luyn tp toỏn lp 3 theo hỡnh thc t chc hot
Trịnh Thị Hà Giáo viên trờng tiểu học Hạ Trung