GATS-camket 1
PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC ĐẠI HỌC VN
TRONG BỐI CẢNH NƯỚC TA
GIA NHẬP WTO

TSKH Phạm Đỗ Nhật Tiến
Vũng Tàu, ngày 14/4/2010
GATS-camket 2
PHÁT TRIỂN GDĐH VN TRONG BỐI
CẢNH NƯỚC TA GIA NHẬP WTO
1. Quốc tế hoá giáo dục và GATS
2. Hiện trạng cam kết về GATS trong giáo dục
3. Cam kết của VN về GATS trong g/dục
4. Cơ hội và thách thức
5. Bài toán đối với GDĐH VN khi tham gia GATS
6. Chuyển động của GDĐH VN sau khi gia nhập
WTO
7. Một số vấn đề cần chuẩn bị trong thời gian tới
GATS-camket 3
I. QUỐC TẾ HOÁ GIÁO DỤC VÀ
GATS
Quốc tế hoá giáo dục là quá trình tích hợp các
yếu tố liên văn hoá và quốc tế vào tổ chức và
hoạt động giáo dục
Chiều đo nội tại:thay
đổi trong phạm vi
một nước
Chiều đo bên ngoài:
giáo dục xuyên biên
giới
GATS-camket 4

Các cách tiếp cận trong GD xuyên biên giới
T/T Cách tiếp cận Công cụ chính sách Xu thế
1
Vì sự tăng cường hiểu
biết lẫn nhau
Hợp tác quốc tế, các chương
trình trao đổi
2
Nhằm thu hút người
tài
Chương trình học bổng để
thu hút sinh viên
3
Nhằm tạo nguồn thu
Nhà trường được khuyến
khích h/động như d/nghiệp
4 Nhằm t/cường nănglực
Chương trình học bổng để
gửi s/viên đi học nước ngoài
Chuyển từ
v/trợ để p/triển
sang v/trợ để
thương mại,
Chuyển giáo
dục q/tế thành
một thị trường
cạnh tranh về
nhân tài và
nguồn lực
GATS-camket 6

4. dịch vụ phân phối
5. dịch vụ giáo dục
6. dịch vụ môi trường
7. dịch vụ tài chính
8. dịch vụ sức khoẻ
9. dịch vụ du lịch
10. dịch vụ văn hoá
11. dịch vụ vận tải
12. dịch vụ khác
GATS-camket 9
I. QUỐC TẾ HOÁ GIÁO DỤC VÀ
GATS

Tự do hoá thương mại dịch vụ giáo dục bao
gồm tự do hoá 4 phương thức cung ứng:
1. Cung ứng xuyên quốc gia
2. Tiêu thụ ngoài nước
3. Hiện diện thương mại
4. Hiện diện thể nhân
GATS-camket 10
I. QUỐC TẾ HOÁ GIÁO DỤC VÀ
GATS

Tự do hoá thương mại dịch vụ giáo dục được
thực hiện ở mọi cấp học và trình độ đào tạo:
1. Giáo dục tiểu học
2. Giáo dục trung học
3. Giáo dục đại học
4. Giáo dục người lớn
5. Các dịch vụ giáo dục khác

tác động đến việc cung ứng dịch vụ, mỗi nước
thành viên có trách nhiệm dành cho dịch vụ và
nhà cung ứng dịch vụ của các nước thành viên
khác sự đối xử không kém ưu đãi hơn so với sự
ưu đãi đã dành cho dịch vụ và nhà cung ứng
dịch vụ tương ứng của nước mình.
GATS-camket 14
I. QUỐC TẾ HOÁ GIÁO DỤC VÀ
GATS

Quy tắc tuần tự tự do hoá
GATS, Điều 19: Để thực hiện các mục tiêu của
Hiệp định này, các nước thành viên có trách
nhiệm tham gia các vòng đàm phán không
chậm hơn 5 năm sau ngày Hiệp định có hiệu
lực, sau đó là các đàm phán định kỳ, nhằm đạt
mức độ tự do hoá ngày một cao hơn.
GATS-camket 15
I. QUỐC TẾ HOÁ GIÁO DỤC VÀ
GATS

Vì sao giáo dục được đưa vào phạm vi điều
chỉnh của GATS?
1. Cách giải thích của WTO: vì thị trường giáo
dục đã hình thành tại nhiều nước và thị trường
này đang phát triển
2. Cách giải thích của một số nhà bình luận: do
áp lực rất lớn của các công ty xuyên quốc gia
muốn được cung ứng dịch vụ giáo dục tự do
hơn trên thị trường thế giới

Năm Sự kiện chính Tình hình cam kết
1995 Ban hành
GATS
24/112 nớc cam kết về GD
2001 Các đề nghị
đàm phán
Mỹ, úc, New Zealand, Nhật đa ra các đề
nghị đàm phán
6/2002 Các kiến nghị
tiếp cận thị tr
ờng
34/145 nớc đa ra kiến nghị, trong đó Mỹ
có yêu cầu tối đại về giải quy
(deregulation)
3/2003 Các lời mời tiếp
cận thị trờng
20/145 nớc và lãnh thổ đa ra lời mời
Đến
nay
Tiếp tục trong
vòng đàm phán
Đôha
Hiện có 51/153 nớc cam kết về giáo dục.
Nhìn chung tiến triển chậm và không đáng
kể
GATS-camket 19
2. Hin trng cam kt v GATS trong giỏo
dc (cỏc ngh m phỏn)
Các nớc Vai trò
của CP


Nâng cao chất lợng đào
tạo và nghiên cứu KH, nhng
cần bảo vệ ngời học
Mỹ: giáo
dục t thục
bổ sung
cho giáo
dục công
lập.
TSĩ: c/lập
và t thục
cùng
chung
sống
GATS-camket 20
2. Hiện trạng cam kết về GATS trong giáo
dục (các loại kịch bản)

Hiện có 51/153 nước cam kết

Các loại kịch bản:
1. kịch bản chủ động: các nước phát triển
2. kịch bản chờ xem: phần lớn các nước đang
phát triển tham gia WTO năm 1995
3. kịch bản bị ép cam kết: các nước đang phát
triển tham gia WTO sau 1995
4. kịch bản nhằm thu hút đầu tư: một số nước
kém phát triển
GATS-camket 21

Ph¸t
triÓn
(7nc)
4 níc
g/h¹n
trg TT
Cam kÕt
kh«ng
h¹n chÕ
(trõ NhËt)
Cam kÕt
kh«ng h¹n
chÕ (trõ
NhËt)
Cam kÕt kh«ng
h¹n chÕ (trõ
NhËt)
Cha cam
kÕt, trõ c¸c
cam kÕt
chung
Ch/
®æi
(16)
4 níc
g/h¹n
trg TT
Kh«ng
h¹n chÕ
Kh«ng h¹n

Nh trªn
GATS-camket 24
2. Hin trng cam kt v GATS trong giỏo
dc (cỏc loi cam kt)
Ngành và phân
ngành
Hạn chế tiếp cận thị tr
ờng
Hạn chế đối xử quốc gia Cam kết bổ sung
Nhật
Dịch vụ
giáo
dục do
các cơ
sở giáo
dục
chính
quy ở
Nhật
cung
cấp
(1) Cha cam kết#
(2) Cha cam kết#
(3) Các cơ sở giáo
dục chính quy
phai do pháp
nhân trờng
học thành
lập##
(4) Cha cam kết

đại
học t
thục
(1) Không hạn chế
(2) Không hạn chế
(3) Không hạn chế
(4) Cha cam kết, trừ
các cam kết chung
(1) Không hạn chế
(2) Không hạn chế
(3) Cha cam kết
(4) Cha cam kết, trừ
các cam kết chung

Trích đoạn 6.CHUYỂN ĐỘNG TRONG GIÁO DỤC VN SAU KHI NƯỚC TA GIA NHẬP

---