SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tích hợp giáo dục môi trường trong dạy học bộ môn
giáo dục công dân lớp 10
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Năm học 2011 – 2012 là năm học tiếp tục thực hiện cuộc vận động
“ học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, nói không với
tiêu cực và bệnh thành tích trong giáo dục, mỗi thầy cô giáo là một tấm
gương tự học và tự sáng tạo để học sinh noi theo, xây dựng trường học
thân thiện học sinh tích cực. Đổi mới phương pháp dạy học nâng cao
chất lượng giáo dục, ứng dụng công nghệ thông tin.
Hiện nay dạy học tích hợp đang là một trong những quan điểm
giáo dục đang được quan tâm. Thực hiện tích hợp trong dạy học sẽ
mang lại nhiều lợi ích cho việc góp phần hình thành và phát triển năng
lực hành động, năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh.
Dạy học tích hợp được hình thành trên cơ sở những quan niệm
tích cực về quá trình học tập và quá trình dạy học, thực hiện quan điểm
tích hợp trong giáo dục sẽ góp phần phát triển tư duy tổng hợp, năng lực
giải quyết vấn đề và làm cho việc học tập trở nên có ý nghĩa hơn với học
sinh so với việc học tập và thực hiện các mặt giáo dục một cách riêng
rẽ. Các sự vật hiện tượng tự nhiên, xã hội vốn không tồn tại một cách rời
rạc, đơn lẻ, chúng là những thể tổng hợp hoàn chỉnh và có mối quan hệ
chặt chẽ với nhau.
Cũng do đặc điểm đó mà giáo dục môi trường được đưa vào nội
dung giáo dục phổ thông chủ yếu bằng con đường tích hợp, lồng ghép,
liên kết với các môn học có sẵn trong chương trình giáo dục phổ thông
một cách hợp lý trong đó có môn giáo dục công dân.
Môi trường sống là nơi con người sinh ra, lớn lên, tồn tại và phát
triển. Môi trường còn là nơi con người nghỉ ngơi hưởng thụ vẻ đẹp của
thiên nhiên ban cho.Tuy nhiên hiện nay nhân loại đang phải đối mặt với
những vấn đề môi trường rất bức xúc và nan giải như: Nạn cạn kiệt tài

lượng giờ dạy của giáo viên, giúp học sinh tích cực chủ động trong giờ
học, thông qua việc làm phong phú phương pháp giảng dạy, kết hợp
nhiều phương pháp đặc trưng của bộ môn. Qua đó góp phần nâng cao
chất lượng học tập của học sinh,học sinh sẽ có thói quen năng động,
sáng tạo, phát huy cao độ năng lực tự học của mình, góp phần đẩy
mạnh hơn nữa nền giáo dục nước nhà. Giúp học sinh có phương pháp
học tập hợp lý hơn với yêu cầu hiện tại. Từ đó giúp học sinh thêm hứng
thú với môn học được coi là khô và khó học.
III.ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Đối với học sinh rất thờ ơ với việc bảo vệ môi trường, ý thức về môi
trường còn rất hạn chế, không những không bảo vệ môi trường còn hủy
hoại môi trường như ăn uống,sinh hoạt,xả rác bừa bãi, phá hoại cây
xanh.
Để có môi trường xanh – sạch – đẹp giáo viên truyền đạt kiến
thức bài học còn phải chú trọng việc lồng ghép, tích hợp môi trường vào
bài dạy và giáo dục tư tưởng cho học sinh không chỉ ở bài học mà còn ở
mọi lúc, mọi nơi.
IV.NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
Tìm hiểu thực tế giảng dạy bộ môn
Tìm hiểu tình hình học tập của học sinh
Tìm hiểu việc bảo vệ môi trường, ý thức bảo vệ môi trường của
các em học sinh từ đó thấy được những mặt tích cực cũng như khó
khăn của đề tài.
Phát huy những mặt tích cực và khắc phục những mặt chưa
thuận lợi để áp dụng vào thực tế giảng dạy.
Nhiệm vụ của giáo viên: Giáo viên là người có vai trò to lớn trong
việc hướng dẫn, tổ chức hoạt động học tập của học sinh, do đó chúng ta
cần phải cố gắng chuẩn bị tốt tiến trình lên lớp, phương tiện dạy học và
hệ thống phương pháp phù hợp để việc tích hợp giáo dục môi trường
qua môn học đạt hiệu quả cao nhất và gây hứng thú cho học sinh.

thực hiện ở từng địa phương, với những hình thức, mức độ khác nhau
đòi hỏi chúng ta phải có những chính sách hợp lý.
Ở nước ta ngày 17 tháng 10 năm 2001 thủ tướng chính phủ đã
ra quyết đinh số 1363/ QĐ – TG đưa các nội dung bảo vệ môi trường
vào hệ thống giáo dục quốc dân.
Quyết định số 256/2003/QĐ – TTg ngày 12/12/2003 của thủ
tướng chính phủ về việc phê duyệt chiến lược bảo vệ môi trường quốc
gia đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020 đã tạo cơ sở pháp lý
vững chắc cho những nỗ lực và quyết tâm bảo vệ môi trường theo định
hướng phát triển một tương lai bền vững cho đất nước.
Nghị quyết số 41 của Trung ương ngày 15-11- 2004 của Bộ chính
trị về môi trường trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
đã chỉ rõ: Đưa nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào trong chương
trình sách giáo khoa của hệ thống giáo dục quốc dân, tăng dần thời
lượng tới hình thành môn học chính khóa đối với cấp học phổ thông.
Xuất phát từ quan điểm chỉ đạo trên Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra
chỉ thị về tăng cường công tác giáo dục bảo vệ môi trường, xác định
nhiệm vụ trọng tâm cho giáo dục phổ thông là trang bị cho học sinh kiến
thức, kỹ năng về môi trường và bảo vệ môi trường bằng hình thức phù
hợp trong các môn học, xây dựng mô hình nhà trường xanh – sạch –
đẹp phù hợp với các vùng miền.
Ở nước ta trong các cuộc hội thảo về môi trường và giáo dục
môi trường đã đưa ra nhiều biện pháp, trong đó việc tuyên truyền giáo
dục môi trường cho mọi tầng lớp nhân dân ở địa phương là điều có ý
nghĩa quan trọng, trong đó việc giáo dục cho học sinh ở trường THPT
là một chiến lược lâu dài vì các em đang ngồi trên ghế nhà trường hôm
nay sẽ là chủ nhân tương lai của quê hương đất nước mai sau.
Giáo dục bảo vệ môi trường là góp phần hình thành nhân cách
con người lao động mới, người chủ tương lai của đất nước, người lao
động có thái độ thân thiện với môi trường, là nền tảng cho hệ thống

ghép vấn đề giáo dục bảo vệ môi trường là cần thiết. Theo cá nhân tôi,
khi dạy bài này giáo viên cần:
a.Về kiến thức: Giáo viên cần giúp học sinh thấy được hậu quả của sự
gia tăng dân số cũng làm ảnh hưởng đến môi trường, thực trạng môi
trường hiện nay và tại sao vấn đề dân số và vấn đề môi trường lại
được coi là vấn đề cấp bách của nhân loại.
Giáo dục học sinh biết làm những việc bảo vệ môi trường, hạn chế sự
bùng nổ dân số để giảm thiểu sự tác động đến môi trường.
Học sinh biết tham gia các hoạt động vệ sinh trường học, nơi ở, trồng
cây
b. Về phương tiên, đồ dùng học tập: Giáo viên và học sinh cùng chuẩn
bị tranh ảnh, băng hình,
c. Thực hiện:Giáo viên nên đặt ra hệ thống câu hỏi lồng ghép
Tài nguyên thiên nhiên và môi trường có ý nghĩa như thế nào đối
với cuộc sống của con người?
Thực trạng tài nguyên thiên nhiên và môi trường hiện nay và biện
pháp bảo vệ?
Hậu quả xã hội của việc tăng dân số? Cần phải có những giải
pháp như thế nào để khắc phục?
Hoặc giáo viên cũng có thể cho học sinh đóng vai trò là Tổng thư
ký Liên hiệp quốc để đánh giá nhìn nhận về thực trạng, tác động của
những vấn đề cấp thiết của nhân loại hiện nay đối với sự phát triển của
các quốc gia trên thế giới. Từ đó ra lời kêu gọi toàn thể nhân loại hãy
đoàn kết cùng nhay giữ gìn, bảo vệ ngôi nhà chung trái đất.
Qua việc đặt câu hỏi, đóng vai giúp học sinh thấy được hậu
quả của việc khai thác cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, bùng nổ dân số
tác động mạnh mẽ đối với con người không phải chỉ ngay bây giờ mà
nó còn là vấn đề lâu dài mà cả nhân loại cùng phải gánh chịu.
IV.CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
Để lựa chọn được những hình thức và phương pháp thích hợp

Giáo viên theo dõi quá trình thảo luận, câu trả lời cuat học sinh
rồi nhận xét bổ sung.
Ví dụ giáo viên có thể cho học sinh xem một đoạn phim về việc
nước thải, chất thải chưa qua xử lý thải ra các con kênh, mương ở khu
vực Đội Cấn, Hà Đông.
Lưu ý khi sử dụng hình ảnh, đoạn phim giáo viên cần chuẩn bị
những câu hỏi hướng dẫn học sinh khai thác nội dung cần được thể
hiện trên hình ảnh, đoạn phim và yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức
của bài học để giải thích các hiện tượng được thể hiện qua đoạn phim
đó.
3. Phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề
Giáo viên nêu vấn đề, tạo tình huống có vấn đề
Ví dụ giáo viên đưa ra tình huống: Trong những ngày học cuối
năm khi đang vui choi trong sân trường em bỗng nhì thấy các anh chị
lớp 12 thi nhau trèo lên cây phượng để hái hoa, bẻ cành xuống để chụp
ảnh lưu niệm cuối năm học.
Khi gặp tình huống đó em sẽ làm gì? Tại sao em lại có thái độ như vậy?
4.Phương pháp thảo luận nhóm:
Sử dụng phương pháp này, hệ thống câu hỏi phải khó, đòi hỏi
phải có tính tập thể để giải quyết các vấn đề liên quan đến nội dung bảo
vệ môi trường.
Giáo viên cần tiến hành các bước:
- Giáo viên gia hạn câu hỏi
- Học sinh thảo luận theo nhóm
- Giáo viên sử dụng phiếu học tập
- Phân công nhóm trưởng
- Cho đại diện các nhóm báo cáo kết quả, các nhóm khác theo dõi và
nhận xét bổ xung
- Giáo viên tổng hợp ý kiến
V.MỘT SỐ LƯU Ý KHI THỰC HIỆN VIỆC DẠY HỌC LỒNG GHÉP

Học sinh hứng thú với môn học
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1.Kết luận:
Việc dạy học tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường qua môn giáo
dục công dân là cần thiết đối với nhận thức của học sinh. Tuy nhiên cách
thức tổ chức giảng dạy và lồng ghép cần nhẹ nhàng, tránh tình trạng tích
hợp một cách miễn cưỡng sẽ làm cho nội dung bài học thêm nặng nề,
học sinh sẽ nhàm chán
Qua việc dạy học tích hợp , lồng ghép giáo viên và học sinh sẽ
có trách nhiệm và hành vi đúng đắn với việc bảo vệ môi trường.
2.Kiến nghị:
Giáo dục bảo vệ môi trường là hoạt động giáo dục liên bộ môn.
Bởi vậy tôi mong ngành giáo dục cung cấp thêm nhiều tài liệu về môi
trường để đưa vào dạy tích hợp
Nên tổ chức nhiều ngày chủ nhật xanh để giáo dục học sinh.
Tiếp tục nâng cao nhận thức của cán bộ giáo viên và học sinh,
gắn việc giáo dục môi trường với việc triển khai thực hiện xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực. Tập trung xây dựng nhà trường
xanh – sạch – đẹp.
Trên đây là một vài ý kinh nghiệm nhỏ của tôi trong quá trình dạy học
tích hợp giáo dục môi trường vào trong bộ môn giáo dục công dân lớp 10.
Sáng kiến kinh nghiệm chắc chắn còn có những thiếu sót rất mong nhận
được sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp để việc dạy tích hợp ngày
càng đạt hiệu quả cao hơn.
Hà nội, ngày tháng năm 2012
Người viết sáng kiến kinh nghiệm

Nguyễn Thị Thùy Trang
class="bi x0 y0 w1 h1"