đại học quốc gia hà nội
trờng đại học khoa học x hội và nhân vănã
khoa đông phơng học
_ ***_
báo cáo khoa học
Đề tài:
Làn sóng điện ảnh Hàn quốc ở châu á
trong thế kỷ XXI
Bố cục
Chơng I: Mở đầu
Chơng II: Giới thiệu về làn sóng Hàn Quốc
2. 1. Thế nào là làn sóng Hàn Quốc
2. 2. Sự phát triển của làn sóng Hàn Quốc
Chơng III: Làn sóng Hàn Quốc trong lĩnh vực điện ảnh
3. 1. Giới thiệu về nền điện ảnh Hàn Quốc
3. 2. Làn sóng điện ảnh Hàn Quốc ở khu vực Châu á
3. 3. Làn sóng điện ảnh Hàn Quốc ở Mỹ, Tây Âu và các nớc khác
3. 4. Làn sóng điện ảnh Hàn Quốc ở Việt Nam
Chơng IV: Nguyên nhân thành công của làn sóng điện ảnh Hàn Quốc
4. 1. Sự quan tâm của chính phủ
4. 2. Đầu t về kinh phí
4. 3. Một êkíp làm phim hoàn hảo
4. 3. 1. Diễn viên
4. 3. 2. Kịch bản
4. 3. 3. Đội ngũ hậu cần chuyên môn
4. 4. Hình thức quảng cáo cho phim
Chơng V: Những hạn chế của làn sóng điện ảnh Hàn Quốc
Chơng VI: Bài học cho Việt Nam
Chơng VII: Kết luận
2
Chơng I: Mở đầu

Làn sóng Hàn Quốc hay còn gọi là Hallyu, Korea wave hay Dynamic Korea
là một hiện tợng văn hóa những năm đầu thế kỷ XXI nhằm quảng bá hình ảnh về một
đất nớc Hàn Quốc năng động. Nghĩa gốc của Hallyu là làn sóng mạnh. Cụm từ này
đã thể hiện đúng sức ảnh hởng mạnh mẽ của làn sóng Hàn Quốc tại các quốc gia trên
thế giới. Có thể nói đã quét rộng khắp Châu á, sang cả Mỹ, Tây Âu, Bắc Phi. Ta cần
phải phân biệt Làn sóng Hàn Quốc ở đây không giống nh những làn sóng mang
tính nhất thời, đơn giản nh làn sóng Hippy, làn sóng theo kiểu mốt thời trang v.v
mà làn sóng Hàn Quốc là những đợt sóng mãnh liệt mang theo những nét đẹp của
văn hóa Hàn Quốc ào ạt tràn vào bờ văn hóa của các quốc gia trong khu vực và trên
thế giới. Nó không giống nh những đợt thuỷ triều lên lại xuống, cũng không giống
nh con sóng nhỏ nhoi yếu ớt mà nó giống nh những đợt sóng ồ ạt, tuôn trào bỗng
nhiên ập đến, tác động một cách mạnh mẽ với tầm quy mô rộng lớn và một tốc độ nh
vũ bão. Quả thật sức lôi cuốn mãnh liệt của Hallyu đã xâm nhập vào từng ngời nhà
của chúng ta.
2. 2. Sự phát triển của làn sóng Hàn Quốc.
Vào cuối thập niên 90, khi mà ngời xem truyền hình đã nhàm chán với những
phim tình cảm sớt mớt của Singapo, những phim võ thuật cổ trang của Hồng Kông;
thì những bộ phim truyền hình tình cảm nhẹ nhàng của Hàn Quốc xâm chiếm thị tr-
ờng Châu á. Sau đó cơn bão trào lu Hàn Quốc đã bắt đầu chinh phục không chỉ các
nớc Châu á mà còn vơn xa tới tận châu Âu và Mỹ La tinh.
Từ năm 1998 đến năm 2002 là thời kỳ hoàng kim của trào lu này. Bằng những
thành tựu đạt đợc, nó phủ định hoàn toàn những nghi ngờ của công chúng trớc đó cho
rằng đây chỉ là một cơn sốt nhất thời theo kiểu mốt thời trang nh làn sóng Hippy
chẳng hạn. Suy nghĩ đó thật sai lầm bởi trào lu Hàn Quốc đã thực sự lấn sân ở hầu hết
mọi quốc gia và trên mọi lĩnh vực: điện ảnh, âm nhạc, thời trang, du lịch, game
4
online v.v Nó thực sự chứng minh cho chúng ta thấy một Hàn Quốc năng động và
tràn đầy sức sống.
Ta có thể dễ dàng nhận ra trong cuộc sống hàng ngày, hình ảnh Hàn Quốc đã trở
nên quá đỗi quen thuộc. Ra đờng, ta bắt gặp những thanh niên nam nữ tóc nhuộm

biến. Theo trang Hàn Quốc ngày nay mục du lịch đa tin ngày 20-11-2005 thì lợng
khách du lịch vào Hàn Quốc năm 2005 đã đạt 5,82 triệu ngời, vợt mức kế hoạch là
5,59 triệu ngời. Thành công đó là nhờ làn sóng điện ảnh xứ Hàn. Ngời ta đến Hàn bởi
sự hấp dẫn từ những phong cảnh đẹp vừa thơ mộng nh đảo Cheju vừa hùng vĩ nh núi
Sobaeksan, bởi cung điện cổ kính Kyongbogung hay Changdokgung, bởi khu giải trí
Lotte World tất cả đều từ phim ảnh, đã lôi cuốn trí tò mò muốn khám phá vẻ đẹp xứ
sở Kimchi. Theo bài viết của tác giả Nguyễn Hơng Trà trong quyển Việt Nam - Hàn
Quốc, mối quan hệ đối tác toàn diện trong thế kỷ 21 trang 88, khi điều tra về lý do
của những chuyến du lịch Hàn Quốc, hơn 60% khách du lịch đến từ Đông Nam á nói
rằng chính Hallyu đã hấp dẫn họ, khi điều tra ở Trung Quốc là 72,7%, ở Hồng Kông
là 72,1%, ở Đài Loan là 71,7%, ở Nhật Bản là 67,1%. Thấy đợc điều này, Bộ Văn hoá
và Du lịch Hàn Quốc đã quyết định đa ra chiến dịch quảng bá văn hoá bằng những
tên tuổi của các ngôi sao điện ảnh và ca nhạc xứ Hàn với quy mô lớn và đầu t sâu. Đi
cùng với làn sóng du lịch thăm quan là du lịch thẩm mĩ viện. Rất nhiều tour du lịch
theo hình thức chỉnh sửa sắc đẹp để đợc nh diễn viên Hàn đã đợc mở ra tại nhiều nớc
nh Nhật, Trung, Đông Nam á. Cũng không thể không nhắc tới làn sóng thời trang
Hàn quốc đang rầm rộ khắp nơi. Một cuộc điều tra trong giới trẻ tại 7 thành phố lớn
của Trung Quốc thực hiện bởi Viện Mỹ thuật và Thiết kế Samsung cho thấy thời
trang Hàn Quốc đợc a chuộng thứ t chỉ xếp sau thời trang Trung Quốc, ý, Pháp (dẫn
theo bài của tác giả Nguyễn Hơng Trà). ẩm thực cũng lên ngôi, nhất là từ sau bộ
phim Nàng Dae Chang Kum. Gần đây làn sóng học tiếng Hàn dâng cao ở các nớc
trên thê giới đủ thấy sức nóng của Hallyu. Ngành điện ảnh thực sự đã thổi bùng lên
sức nóng của cơn sốt văn hoá Hàn trong những năm đầu thế kỷ XXI này.
6
Chơng III: Làn sóng Hàn Quốc trong lĩnh vực điện ảnh
3. 1. Giới thiệu về nền điện ảnh Hàn Quốc
Chỉ ít năm trớc đây, ngời ta cha hình dung ra đợc điện ảnh Hàn Quốc nh thế nào
thì bây giờ một khuôn mặt chỉn chu của ngành nghệ thuật thứ 7 ở xứ sở Kimchi đã
hoàn toàn hiện ra một cách chân thực trớc mắt. Nền điện ảnh Hàn Quốc không đợc
xuôi chèo mát mái nh điện ảnh Hoa Kỳ hay Tây Âu mà nó phải trải qua những bớc

Mỹ, đã phải xem xét việc loại bỏ đạo luật cho phép các rạp chiếu phim trong nớc
chiếu phim nội ít nhất 106 ngày trong năm. Những luật định này đồng nghĩa với việc
phim Hàn Quốc sẽ vấp phải sự cạnh tranh của Hollywood. Ngời ta vẫn không quên
hình ảnh các nhà làm phim nội địa xuống đờng biểu tình còn các ngôi sao điện ảnh
vận đồ đen, lau nớc mắt và tổ chức tang lễ ngay bên ngoài đại sứ quán Mỹ.
Tuy nhiên, chỉ một năm sau đó, Hàn Quốc đã lội ngợc dòng ngoạn mục, mang
theo một sức sống mới. Vào giữa thập niên 90, các nhà làm phim trẻ thuộc thế hệ
386 (nghĩa là đang ở độ tuổi tam thập nhi lập, tốt nghiệp vào thập kỷ 80 và sinh ra
trong những năm 60) đã xuất hiện. Các tác phẩm thành công đã theo đó đợc ra đời.
Điện ảnh Hàn Quốc bớc vào một kỷ nguyên mới. Năm 1997, bộ phim The Contact
của đạo diễn Chang Yoon Hyun gây nên tiếng vang lớn. Đặc biệt bộ phim Swiri
phát hành năm 1999 giống nh một cú hích thúc đẩy, đột phá cho nền công nghiệp
điện ảnh Hàn. Bộ phim đợc thể hiện theo phong cách Hollywood về một chuyện tình
cảm động của đôi trai gái bị phân cách giữa hai miền Nam Bắc Triều Tiên. Phim đã
phá vỡ kỷ lục với 5,8 triệu vé và 11 triệu $ doanh thu (theo báo Điện ảnh ngày nay
số 69 năm 2000 trang 57). Kang Jea Kyu, đạo diễn của phim, đã trở thành tiêu biểu
cho thế hệ 386.
Số lợng vé bán ra ở Hàn Quốc của các phim nội đạt tỷ lệ rất cao (40% số vé đợc
bán ra vào năm 1999). Doanh số do sản xuất phim đạt khoảng 4 triệu USD, tức là gấp
4 lần so với năm 1998. Phim Hàn Quốc trở thành một trong những chủ đề đợc nói tới
nhiều nhất trong giới làm phim. Điều kỳ diệu của điện ảnh Hàn Quốc trong thời gian
này đã đa nền nghệ thuật thứ 7 hội nhập với thế giới. Gina Yu, một giáo s nghiên cứu
8
điện ảnh tại Đại học Dongguk ở Seoul đánh giá: Ngày nay có quá nhiều năng lợng,
sự sôi động lẫn mối quan tâm về công nghiệp điện ảnh Hàn Quốc đó thực sự là một
đổi thay mới mẻ (dẫn theo báo Điện ảnh ngày nay số 69 năm 2000 trang 51).
Có đợc một chỗ đứng thành công trên thị trờng điện ảnh thế giới quả là không
dễ dàng. Đặc biệt, làn sóng điện ảnh Hàn Quốc đợc hâm nóng từ những năm đầu thế
kỷ XXI
+ Những năm đầu thế kỷ XXI.

các tác phẩm khác, trong đó Cô dâu bé nhỏ: 3,1 triệu lợt ngời xem, Anh trai tôi:
2,4 triệu lợt ngời, Ngọn gió yêu th ơng: 2,3 triệu lợt ngời, Chiến đấu trong gió :
2,3 triệu lợt ngời (theo trang web www.bugs.co.kr).
Tất cả những dẫn chứng trên đã chứng tỏ về một trào lu điện ảnh Hàn Quốc
đang thu đợc những kết quả khả quan không chỉ trong thị trờng nội địa mà còn vơn ra
các nớc khác trên thế giới. Từ những con số về doanh thu đến những giải thởng trong
nớc và mang tầm thế giới, làn sóng điện ảnh Hàn đang lập nên 1 kỳ tích sông Hàn
trong ngành nghệ thuật thị giác. Vậy tại sao chúng ta không tìm hiểu xem làn sóng
điện ảnh xứ sở nhân sâm ở các nớc trên thế giới nh thế nào?
3. 2. Làn sóng điện ảnh Hàn Quốc ở khu vực Châu á.
Bạn có biết giới làm phim quốc tế đang nói gì không? Họ cho rằng đây là thời
đại của Hàn Quốc, Jason Chan giám đốc Morovision, công ty đầu tiên đa phim Hàn
Quốc ra thị trờng quốc tế khẳng định: Sau Nhật Bản, Hồng Kông và Trung Quốc,
cuối cùng thì điểm nóng cũng đã chuyển sang Hàn Quốc(dẫn theo báo Điện ảnh
ngày nay số 69 năm 2000 trang 51).
Khi những bộ phim truyền hình Hàn Quốc đầu tiên đợc công chiếu tại Trung
Quốc và Hồng Kông vào cuối thập niên 90, các diễn viên điện ảnh Hàn đã xây những
viên gạch đầu tiên khởi nghiệp ở các nớc Châu á láng giềng. Với Cảm xúc, Hoa
cúc vàng, Tình anh trao em phim Hàn đã để lại một dấu ấn trong lòng ng ời xem
về hình tợng thanh niên Hàn Quốc sống hết mình trong tuổi trẻ, yêu mãnh liệt và thuỷ
10
chung, đầy nghị lực và quyết tâm trong sự nghiệp. Nhng khi đó ngời ta mới chỉ tiếp
nhận điện ảnh Hàn Quốc nh một dấu chấm nhỏ giữa Trung Quốc và Nhật Bản. Từ
khoảng giữa năm 1997, các bộ phim Anh em nhà bác sĩ, Ngời mẫu, ớc mơ vơn
tới một ngôi sao, Mối tình đầu, Thành thật với tình yêu và đến năm 2000 là
Trái tim mùa thu đã tạo một bớc chuyển, khán giả Châu á quan tâm nhiều hơn tới
phong cách phim Hàn. Làn sóng Hàn Quốc ngày càng gia tăng với hàng chục phim đ-
ợc trình chiếu trên màn ảnh Châu á nh Bản tình ca mùa đông, Cô nàng ngổ
ngáo, Nấc thang lên thiên đờng, Ngôi nhà hạnh phúc, Nàng Dae Jang Geum
v.v Những tên tuổi làm rạng danh điện ảnh Hàn Quốc đ ợc khắc sâu trong lòng ngời

Quốc thì đa số du khách nữ khẳng định nguyên nhân là họ muốn gặp thần tợng Bae
Yong Jun? Ngay cả bức tợng của Bae và Choi Ji Woo ở đảo Nami nơi quay bộ
phim Bản tình ca mùa đông fan hâm mộ cũng tranh nhau chụp ảnh. Dấu ấn về vị
trí của Bae còn thể hệ ở vinh dự đợc lu dấu tay trên đất nớc mặt trời mọc. Tại Nhật
Bản, có một trung tâm mua sắm tên là Minoos Plaza rất quen thuộc với những ai mê
phim vì nó in dấu tới 70 dấu tay các ngôi sao lớn của điện ảnh Nhật. Trớc đây, mới
chỉ duy nhất một ngôi sao nớc ngoài đợc lu dấu tay là Tom Cruise và ngời thứ hai có
vinh dự này chính là Bae. Rõ ràng, dù Tuyết tháng t do Bae thủ vai chính không
gây đợc cơn sốt nh mong đợi nhng vị trí số một của anh chẳng hề lung lay một chút
nào trong lòng fan hâm mộ Nhật Bản. Tính đến cuối năm 2004, khoản tiền thu lợi của
Bae từ trào lu Hàn Quốc và cơn sốt Yonsama lên đến gần 20 tỷ won, trong đó đĩa
DVD phim Bản tình ca mùa đông đã đợc bốn lần tái bản. Bởi vậy nên thủ tớng
Nhật Junichiro Koizumi đã bày tỏ sự thèm muốn danh tiếng của Bae trong lòng cử tri,
đồng thời cũng nói thêm rằng ông sẽ chạy đua để Yonsama trở thành Junsama.
Không phải diễn viên nào cũng đợc sự sủng ái nh vậy (theo tin tức từ trang
www.bugs.co.kr)
Bên cạnh cơn sốt Yonsama, tại Nhật còn có các cơn sốt Byunsama (cơn sốt hâm
mộ Lee Byung Hun), Dongsama (cơn sốt hâm mộ Jang Dong Gun), Sisama (cơn sốt
hâm mộ Ryu Si Won) Mỗi khi các sama đi l u diễn tại Nhật, các fan đổ xô ra sân
12
bay chào đón, tặng hoa, xin chữ ký hoặc xếp hàng từ sớm quyết mua bằng đợc một
tấm vé xem biểu diễn. Tháng 4 2004, Bae Yong Jun tới Nhật bản đã có khoảng
5000 fan đổ ra sân bay làm tê liệt hoạt động. Đài BBC bình luận: Fan hâm mộ đổ sô
tới sân bay quốc tế Tokyo để chào đón anh sang thăm Nhật Bản. Sự đón tiếp này chỉ
có thể so sánh với sự hâm mộ dành cho ngôi sao bóng đá Anh David Beckham.
Chính vì vậy mà lần lu diễn của Lee Byung Hun và Choi Ji Woo tới Nhật đã đợc giữ
bí mật để tránh lập lại sự cố này. Bất chấp những tin tức đợc giấu kín, vẫn có khoảng
1500 fan biết và ra sân bay Narita đón họ. Báo chí Nhật đồng loạt đăng những bài
viết Sân bay đã rơi vào tình trạng hỗn loạn. Thế mới thấy đợc sức nóng của điện
ảnh Hàn Quốc tới xứ sở hoa anh đào.

tham gia đóng phim nhất tại Trung Quốc. Diễn viên tạo đợc tiếng vang khá ấn tợng
trong Korea Wave mà chúng ta không thể không nhắc tới, đó là Ahn Jae Wook.
Ngay khi xuất hiện lần đầu tiên trong bộ phim truyền hình Ước mơ vơn tới một ngôi
sao, Ahn đã tạo nên một làn sóng mến mộ không thể tởng tợng đợc. Tất cả các ca
khúc của anh đều đợc yêu thích tại Trung Quốc. Anh nổi tiếng tới mức nếu hỏi bất kỳ
một ngời Trung Quốc nào về diễn viên Hàn Quốc mà họ biết thì cái tên đầu tiên đợc
buột ra khỏi miệng là Ahn Jae Wook. Ahn đợc bình bầu là nam diễn viên đợc nữ giới
Trung Quốc mến mộ nhất. Gần đây, anh còn tham gia đóng cùng các diễn viên Trung
Quốc trong phim Những ngời bạn chung c. Danh hiệu Ngời đàn ông Hàn Quốc
đẹp trai nhất đợc khán giả Trung Quốc trao tặng cho nam diễn viên Jang Dong Gun
khi họ xem Friend của Jang. Trong năm 2004, anh đã cộng tác cùng nữ diễn viên
Hồng Kông Trơng Bá Chi. Và danh hiệu cặp tình nhân diễn viên đợc khán giả Trung
Quốc yêu thích nhất đợc dành tặng cho Bea Yong Jun và Choi Ji Woo trong bộ phim
Bản tình ca mùa đông.
Trào lu điện ảnh Hàn Quốc ở Trung Quốc đặc biệt dâng cao với sự thành công
của bộ phim Nàng Dae Jang Gum. Không giống nh phim cổ trang Trung Quốc và
Hồng Kông thờng mang tính võ thuật, phim cổ trang Hàn Quốc mang tính Hàn rất
đặc trng, nhẹ nhàng và sâu sắc, truyền thống và giàu bản sắc. Có lẽ chính vì mang
14