CÔNG TÁC XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC
SINH TÍCH CỰC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC NGUYỄN DU – CẨM MỸ -
ĐỒNG NAI
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trường Tiểu học Nguyễn Du đứng chân trên địa bàn xã Bảo Bình, huyện
Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai. Là một trong những trường Tiểu học có tầm mức lớn
về số lượng học sinh, đội ngũ giáo viên cũng như cơ sở vật chất, trực thuộc sự
quản lý và chỉ đạo chuyên môn của Phòng Giáo dục – Đào tạo huyện Cẩm Mỹ.
Từ năm học 2007-2008, tôi được chuyển về phụ trách công tác quản lý tại
trường, thời điểm đó trường có 1030 học sinh được biên chế vào 32 lớp. Đội
ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên có 56 người. Cơ sở vật chất gồm có 25 phòng
học cấp 4 đã xuống cấp, các phòng làm việc cũng như phòng chức năng khác
cũng chỉ là tạm bợ. Diện tích lớn, khuôn viên rộng nhưng chưa được đầu tư xây
dựng, tình trạng “nắng bụi, mưa sình” là thường xuyên. Cảnh quan nhà trường
còn đơn sơ, chưa đảm bảo các yêu cầu xanh sạch đẹp. Công tác dạy và học, các
phong trào thi đua, chất lượng học lực- hạnh kiểm và các mặt giáo dục khác
chưa đồng bộ, thiếu chiều sâu.
Ngay từ khi nhận công tác tại trường, là người giáo viên, đồng thời là một
cán bộ quản lý, tôi mong muốn làm sao tìm một hướng đi khả dĩ nào đó để tạo
cho nhà trường sự chuyển biến mới. Biết bao băn khoăn trăn trở, đó là: Làm sao
để xây dựng nhà trường phát triển về mọi mặt, phát triển toàn diện, và đảm bảo
tính chiều sâu? Làm sao để nâng cao chất lượng đội ngũ, tăng cường đổi mới
phương pháp giảng dạy và giáo dục trong nhà trường ? Trong giáo dục học
sinh, làm sao có thể vừa trang bị cho lớp trẻ vốn tri thức cần thiết vừa giúp các
em rèn luyện những kỹ năng sống cơ bản để thích ứng tốt với cuộc sống? Bởi
tôi luôn ước muốn đem đến cho thế hệ trẻ những kiến thức, kỹ năng đầy đủ
nhất, nhằm đáp ứng thật tốt những gì mà học sinh cần lĩnh hội, cần tiếp thu làm
hành trang tốt nhất cho các em ngày sau, nghĩa là giáo dục trẻ thơ đảm bảo sự
1
phát triển toàn diện sao cho đừng đánh mất cái chất thơ ngây hồn nhiên, trong
trắng của trẻ.
Như phần trước tôi đã trình bày, tôi tâm huyết với việc thực hiện phong
trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” nhẳm mục tiêu
tối thượng là xây dựng nhà trường phát triển một cách toàn diện từ cơ sở vật
chất đến con người, mà chất lượng học sinh chính là sản phẩm cuối cùng của
quy trình giáo dục, điều đó thể hiện rõ nhất là mối quan hệ chặt chẽ giữa “môi
trường giáo dục” và “sản phẩm giáo dục”, muốn có sản phẩm giáo dục tốt thì
“môi trường giáo dục” phải được quan tâm đầu tư đúng mức, đây cũng chính là
sự thể hiện tầm nhìn chiến lược của Bộ Giáo dục và Đào tạo khi xác định mục
tiêu cụ thể của Chỉ thị 40/2008/CT-BGDĐT đó là: “1- Huy động sức mạnh tổng
hợp của các lực lượng trong và ngoài nhà trường để xây dựng môi trường giáo
dục an toàn, thân thiện, hiệu quả, phù hợp với điều kiện của địa phương và đáp
ứng nhu cầu xã hội. 2- Phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh
trong học tập và các hoạt động xã hội một cách phù hợp và hiệu quả.”
Căn cứ theo những nội dung chính của Chỉ thị 40/2008/CT-BGDĐT về
“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, bao gồm: “Xây dựng
trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn; Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc
điểm lứa tuổi của học sinh ở mỗi địa phương, giúp các em tự tin trong học tập;
Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh; Tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi,
lành mạnh; Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích
lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa phương”rõ ràng mục tiêu hướng đến của Bộ
không gì khác hơn chính là thúc đẩy các nhà trường phát triển toàn diện. Thực
tế từ nhiều năm trước, các trường học cũng đã từng có thực hiện những nội
dung tương tự, tuy nhiên hiệu quả không đáng kể, các giải pháp chưa thật sự tạo
ra sự chuyển biến mọi mặt của nhà trường, có nghĩa là môi trường giáo dục
chưa thật sự an toàn, thân thiện, chất lượng học sinh chưa thật sự đảm bảo tính
toàn diện, xuất phát từ một số nguyên nhân cơ bản sau:
+ Chưa có kế hoạch cụ thể, đảm bảo tầm nhìn chiến lược và chưa có định
hướng phát triển cụ thể. Công tác quản lý việc thực hiện còn lỏng lẻo, chưa kịp
thời.
3
4
- Thành lập Ban chỉ đạo công tác “Xây dựng trường học thân thiện, học
sinh tích cực” bao gồm các thành viên chủ chốt, có năng lực để cùng chỉ đạo và
quản lý phong trào, các thành viên Ban chỉ đạo được phân công nhiệm vụ cụ
thể, họp trao đổi công việc 2 lần/học kỳ, trong năm học có thực hiện kiểm tra
thúc đẩy phong trào với các thành viên trong nhà trường, cuối học kỳ có sơ kết
và cuối năm có tổng kết đánh giá (theo Hướng dẫn của công văn Số
754/SGDĐT-VP ngày 11 tháng 5 năm 2009 của SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO
TẠO ĐỒNG NAI V/v. hướng dẫn đánh giá kết quả phong trào thi đua "Xây
dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực").
2. Công tác tuyên truyền:
Nhằm mục đích để cộng đồng hiểu rõ và đồng hành cùng nhà trường trong
phong trào, tôi đề xuất nhà trường có biện pháp tăng cường công tác tuyên
truyền, thông qua hội hợp, phối hợp đài truyền thanh xã thông tin trong quần
chúng, thông báo trong họp phụ huynh học sinh để mọi người hiểu rõ mục đích,
ý nghĩa, nhựng lợi ích thiết thực của phong trào.
Ngoài ra để hỗ trợ phong trào chung của trường, tôi đề xuất nhà trường
phát động thi đua “Xây dựng lớp học/phòng làm việc xanh – sạch – đẹp, an toàn
thân thiện” trong giáo viên, cán bộ, công nhân viên toàn trường, có tiêu chí
đánh giá cụ thể, cuối năm học có tổng kết, tuyên dương, khen thưởng kịp thời.
Nhờ vậy, tôi đạt được sự đồng thuận và hỗ trợ rất lớn từ cộng động: giáo viên,
công nhân viên; học sinh, phụ huynh học sinh, chính quyền và các cá nhân và
đoàn thể ở địa phương trong mọi mặt hoạt động.
3.Công tác tham mưu:
Mặc dù trong từng nội dung chính đã có những giải pháp phù hợp, tuy
nhiên có những nội dung mà việc thực hiện vượt quá khả năng bản thân và nhà
trường, ví dụ nội dung 1 về xây dựng cơ sở vật chất đạt chuẩn, đây là nhiệm vụ
khó khăn, đòi hỏi nguồn ngân sách lớn, nên giải pháp ở đây là tích cực, chủ
động, thường xuyên làm công tác tham mưu với các cấp lãnh đạo để hỗ trợ.
Minh chứng rõ nhất là việc xây mới nhà trường, và các hạng mục cơ sở vật chất
viên đã hiến tặng cây kiểng cho nhà trường. Các Chi hội lớp và học sinh lớp
đều chung tay đóng góp để tặng cây xanh, cây kiểng cho trường, cho lớp. Mỗi
chậu cây tặng cho trường, cho lớp đều được ghi tên và thời điểm để ghi nhận
dấu ấn, đồng thời tạo nên sự tín nhiệm đối với phụ huynh và học sinh.
6
Bên cạnh công tác huy động nguồn lực để tạo mảng xanh, nhà trường luôn
chú trọng quan tâm đến công tác bảo quản, chăm sóc và giữ gìn cảnh quan
trường lớp. Thường xuyên quan tâm, chăm sóc, bảo dưỡng hệ thống khu vệ sinh
đảm bảo sạch sẽ, an toàn. Đồng thời, nhắc nhở giáo dục thường xuyên ý thức
giữ gìn vệ sinh chung và bảo vệ môi trường.
Chính nhờ những nỗ lực đó, tháng 3 năm 2010, cơ sở vật chất trường lớp
đã hoàn thành xây mới 100% đúng chuẩn quy định và tháng 4 năm 2010 trường
đạt chuẩn Xanh – Sạch – Đẹp cấp tỉnh.
Nội dung 2: Dạy và học hiệu quả, phù hợp với đặc điểm của học sinh ở
mỗi địa phương, giúp các em tự tin trong học tập.
Ngay từ đầu năm học, nhà trường đã chỉ đạo bộ phận chuyên môn, tổ
chuyên môn và đội ngũ giáo viên tăng cường đổi mới phương pháp dạy học.
Linh hoạt tổ chức các hình thức hoạt động nhóm, các trò chơi thư giãn và phối
hợp lồng ghép giáo dục kỹ năng sống, tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường,
giáo dục pháp luật cho học sinh. Cụ thể là việc đăng ký tổ chức 02 chuyên đề/
khối/ năm học, đăng ký tiết dạy ít nhất 03 tiết dạy tốt và thường xuyên dự giờ
(tối thiểu 02 tiết/ tuần) để chia sẻ, học tập kinh nghiệm lẫn nhau.
Về phía nhà trường: Tổ chức sinh hoạt 3 chuyên đề/ năm học, tổ chức dự
giờ đánh giá rút kinh nghiệm tập trung vào nội dung đổi mới phương pháp
giảng dạy lấy học sinh làm trung tâm, phát huy tính tích cực, chủ động của học
sinh. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, nhiều giáo
viên vận dụng tốt đạt nhiều thành tích cao trong các hội thi các cấp. Trường là
một trong những đơn vị đi đầu trong công tác ứng dụng công nghệ thông tin đổi
mới phương pháp dạy học. Năm 2012, giáo viên của trường đã đạt giải nhất hội
thi ứng dụng công nghệ thông tin cấp tỉnh. Tổ chức định kỳ Hội thi giáo viên
sinh hoạt tập thể lớp, sinh hoạt Đội và Sao nhi đồng. Hình thành và duy trì 5
câu lạc bộ văn nghệ tham gia biểu diễn trong các giờ chào cờ đầu tuần, duy trì
hoạt động thường xuyên 4 câu lạc bộ thiếu nhi: bóng đá, Anh văn, Vẽ, Âm
nhạc. Định kỳ theo chủ điểm, nhà trường tổ chức các trò chơi dân gian, trò chơi
vận động, các môn của Hội thi trò chơi dân gian cấp trường, giải Bóng đá mini,
cầu lông, bật xa tại chỗ, chạy 30 m và các Hội thi Rung chuông vàng ôn tập
kiến thức đã học chuẩn bị cho kiểm tra định kỳ. Nhà trường đã vận động và
hình thành 02 sân cầu lông dành cho giáo viên và học sinh tham gia.
8
Xây dựng hộp thư “Điều em muốn nói” của mỗi lớp, của trường và bảng
tin “Hoạt động của chúng em” để học sinh có cơ hội được bày tỏ, chia sẻ tâm
tư, tình cảm. Đồng thời qua đó, giáo viên cũng nhận được sự phản hồi và có
hình thức xử lý kịp thời giúp các em tự tin hơn trong học tập, vui chơi.
Đặc biệt, phối hợp vận dụng nhiều hình thức tổ chức các hoạt động trong
giờ chào cờ đầu tuần. Sau phần phận xét đánh giá nề nếp của Liên đội; nhận xét
đánh giá và chỉ đạo của Ban giám hiệu sẽ là nội dung tổ chức trò chơi, giao lưu
văn nghệ, đố vui, … đây là điểm mới nhằm làm giảm bớt sự căng cứng và mệt
mỏi của những giờ sinh hoạt chào cờ thứ hai đầu tuần.
Nội dung 5: Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các
di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa phương.
Nhà trường đã tổ chức cho các em làm vệ sinh, chăm sóc cây và thăm
viếng Đền Liệt sĩ Xuân Bảo – Bảo Bình nhân các ngày 27/ 07, 30/04, 02/09.
Qua đó giáo dục cho các em truyền thống xây dựng, giữ gìn và bảo vệ Tổ quốc.
Chủ động xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống
các ngày lễ kỷ niệm: Chủ động mời Hội cựu chiến binh, Đoàn thanh niên xã ôn
truyền thống và chuẩn bị nội dung hệ thống câu hỏi trắc nghiệm đố vui liên
quan đến chủ điểm cho học sinh toàn trường cùng tham gia.
Nhìn chung, để đạt được kết quả như đã nêu trên. Bên cạnh những công việc
cụ thể, theo tôi cần có sự định hướng khái quát khi tổ chức thực hiện như sau:
Một là: Chủ động trong công tác tuyên truyền để từng bước nâng dần và
Nề nếp và chất lượng dạy - học được nâng lên, mối quan hệ giữa Thầy với
Thầy, giữa Thầy với Trò và giữa Trò với Trò ngày càng thân thiện. Tạo dựng
được niềm tin với Cha mẹ học sinh đối với giáo viên, với Nhà trường. Phụ
huynh học sinh quan tâm nhiều đến việc học tập của con em. Số học sinh được
tham gia các trò chơi lành mạnh trong giờ chơi ở sân trường ngày càng nhiều
hơn. Hạn chế đến mức tối đa không để học sinh bỏ học.
Kết quả giáo dục hàng năm luôn đạt 100 % Học sinh Thực hiện đầy đủ;
Học sinh Giỏi luôn trên 40 % ; Học sinh Tiên tiến luôn trên 40 % và Học sinh
lên lớp thẳng luôn trên 98 %.
10
Về các hoạt động phong trào trong 5 năm 2008-2013 đạt khá nhiều giải ở
các hội thi cấp huyện, cấp tỉnh như: 12 Học sinh đạt giải cấp huyện trong Hội
thi Vở sạch - Chữ đẹp, thi Toán, Anh văn trên internet, thi Olympic Tiếng Việt
và Toán cụ thể là: 122 em đạt giải cấp huyện; 27 em đạt cấp tỉnh, 3 em đạt giải
Quốc gia. Đội ngũ giáo viên cũng có thành tích khá ấn tượng: Có 24 lượt giáo
viên đạt danh hiệu giáo viên dạy Giỏi cấp Huyện và 03 giáo viên đạt danh hiệu
giáo viên dạy Giỏi cấp Tỉnh.
Tỉ lệ học sinh trong độ tuổi ra lớp hàng năm đạt tỉ lệ 100% và hiệu quả
đào tạo luôn đạt trên 95 %.
Tháng 4/2010, trường đạt chuẩn Xanh – Sạch – Đẹp cấp tỉnh.
Từ năm học 2010-2011, trường luôn đạt yêu cầu khi đánh giá cuối năm
theo hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai (Công văn 754/SGDĐT-
VP ngày 11 tháng 5 năm 2009).
Tháng 9/2012, trường được công nhận đạt Chuẩn Quốc gia Mức 1
Tập thể nhà trường được UBND tỉnh Đồng Nai tặng danh hiệu Tập thể
Lao động xuất sắc năm học 2012-2013 và 2013-2014.
V. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
1. Đối với lãnh đạo ngành giáo dục các cấp:
Hàng năm nên mở lớp tập huấn, hội thảo về công tác xây dựng phong
trào, tạo điều kiện cho các trường chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm trong việc xây
phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực"
12