Bài học kinh nghiệm từ vụ sụp đổ ngân hàng Lehman Brothes 2008
Nhóm 13
LỜI MỞ ĐẦU
Năm 2008 “bong bóng” bất động sản xuất hiện tại Mỹ với trên một triệu chủ nhà
đất đối mặt với nguy cơ tịch thu tài sản thế nợ. Các khoản nợ xấu khiến nhiều ngân hàng
thua lỗ nặng. Nhiều ngân hàng phải tiến hành sáp nhập và thậm chí tuyên bố phá sản như:
Merrill Lynch, Countrywide Financial, Bear Stearns, Ameribank…Thứ hai, ngày 15
tháng 9 năm 2008, ngân hàng đầu tư 158 tuổi Lehman Brothers đã chính thức tuyên bố
phá sản, một dấu mốc kinh hoàng trong cuộc Đại khủng hoảng tài chính 2008.
Thua lỗ nặng nề, không thể huy động được vốn, lựa chọn cuối cùng cho Lehman
Brothers là tiến hành các thủ tục phá sản theo quy định của pháp luật Mỹ. “Chìm xuồng”
với khoản nợ khổng lồ 613 tỷ USD, vụ phá sản của Lehman Brothers được đánh giá là
lớn nhất trong lịch sử. Với sự tan rã của Bear Stearn, Lehman và Merrill Lynch, trong
vòng 6 tháng qua, số ngân hàng đầu tư của Phố Wall đã giảm từ 5 xuống còn 2. Hai cái
tên còn lại là Goldman Sachs và Morgan Stanley. Theo các nhà phân tích, số phận đáng
buồn của ngân hàng đầu tư lớn thứ tư nước Mỹ hàm chứa nhiều bài học và những lời
cảnh báo không chỉ dành cho các doanh nghiệp hoạt động trong ngành tài chính nước này
mà còn cho rất nhiều quốc gia khác trên toàn thế giới.
Nhận thức được những bài học đắt giá từ vụ sụp đổ của ngân hàng Lehman
Brothes đối với nền kinh tế Việt Nam, nhóm chúng em quyết định chọn đề tài: “Bài học
kinh nghiệm từ vụ sụp đổ ngân hàng Lehman Brothes 2008” để trình bày cho bài tiểu
luận này.
Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung bài tiểu luận gồm có 3 chương với các
nội dung chính như sau:
CHƯƠNG I: Sơ lược về ngân hàng Lehman Brothers và cuộc khủng hoảng tài chính thế
giới 2008.
CHƯƠNG II: Nguyên nhân sụp đổ của Ngân hàng Lehman Brothers năm 2008.
CHƯƠNG III: Bài học kinh nghiệm rút ra từ vụ sụp đổ Ngân hàng Lehman Brothers.
1
Bài học kinh nghiệm từ vụ sụp đổ ngân hàng Lehman Brothes 2008
Nhóm 13

cơ sở kinh doanh của mình thành Cty Thương mại Lehman Brothers. Thời đó, ngành
trồng bông ở Alabama rất phát triển và anh em nhà Lehman bán hàng cho khách nhưng
thay vì nhận tiền mặt lại nhận hoa bông. Việc kinh doanh hoa bông phát đạt giúp cho cơ
sở kinh doanh của anh em nhà Lehman lớn mạnh và họ quyết định mở thêm một văn
phòng tại thành phố New York là trung tâm giao dịch hoa bông lúc đó.
Năm 1855, Henry qua đời, công việc kinh doanh do Emanuel và Mayer chịu trách
nhiệm chính. Họ đã dùng nguồn tài chính của mình để tiến hành đầu tư tham gia khôi
phục lại bang Alabama bị tàn phá bởi nội chiến, và thu lời to lớn. Không bao lâu sau, anh
em nhà Lehman quyết định dời trụ sở công ty mình tới New York.
4
Bài học kinh nghiệm từ vụ sụp đổ ngân hàng Lehman Brothes 2008
Nhóm 13
Năm 1870, sở giao dịch hoa bông New York thành lập; và công ty của anh em nhà
Lehman đã góp một tay.
Năm 1884, Emanuel nhận cương vị giám đốc sở giao dịch hoa bông nói trên. Từ
đó, công ty Lehman Brother còn tham gia vào thị trường trái phiếu phát triển đường sắt,
bắt đầu hoạt động tư vấn đầu tư.
Năm 1887, công ty của anh em nhà Lehman trở thành hội viên của Sở Giao dịch
Chứng khoán New York.
Năm 1899, lần đầu tiên công ty nhận bảo lãnh phát hành trái phiếu doanh nghiệp.
Sau khi Phillips lên làm chủ tịch cty thì Lehman Brothers bắt đầu liên kết với Goldman
Sachs và trong vòng 20 năm, liên danh này đã nhận bảo lãnh phát hành hàng trăm trái
phiếu doanh nghiệp khác nhau.
Robert (con Philip) nối nghiệp ông cha đã làm nên kỳ tích, giúp Lehman Brother
vượt qua những ngày tháng khó khăn do cuộc Đại Khủng hoảng gây ra. Lúc ấy công ty
này đã hậu thuẫn tài chính cho các nhà đầu tư cá nhân và hỗ trợ tài chính cho các vụ sáp
nhập doanh nghiệp. Sự nghiệp kinh doanh mạo hiểm của Lehman Brothers bắt đầu từ đó.
Những năm đầu của thập niên 2000, BNC Mortgage - một công ty con của
Lehman Brothers - đã tích cực cho vay thứ cấp đối với các dự án nhà ở. Cuộc khủng
hoảng tín dụng nhà ở thứ cấp đã làm công ty này thua lỗ nặng. Lehman Brothers đã quyết

AIG, còn sẵn sàng bảo lãnh cho những hợp đồng hoán đổi này.
Chiến lược trên được đưa ra với mục đích giảm rủi ro cho những khoản vay bất
động sản. Tuy nhiên, trái lại nó tạo ra hiệu ứng sụp đổ dây chuyền và khiến rủi ro bị đẩy
lên cao hơn. Những bất ổn từ hoạt động cho vay dưới chuẩn khiến giá nhà sụt giảm
mạnh, thị trường nhà đất đóng băng. Cuộc khủng hoảng từ đó lan từ thị trường bất động
sản sang thị trường tín dụng và cuối cùng dẫn đến khủng hoảng tài chính tại Mỹ và tràn
sang nhiều nước châu Âu, khiến nhiều công ty lớn phá sản.
6
Bài học kinh nghiệm từ vụ sụp đổ ngân hàng Lehman Brothes 2008
Nhóm 13
1.2.2. Diễn biến của cuộc khủng hoảng
Northern Rock, ngân hàng lớn thứ năm tại Anh, vào tháng 9/2007, sau khi mất
thanh khoản nghiêm trọng do thua lỗ từ cho vay thế chấp bất động sản, đã phải cầu cứu
Ngân hàng Trung ương Anh. Nhà đầu tư ùn ùn kéo đến rút tiền khiến Chính phủ buộc
phải tiếp quản tập đoàn ngân hàng này.
Trước đó, Country Financial, tập đoàn tài chính chuyên cho vay thế chấp địa ốc
của Mỹ cũng bị phá sản do nợ khó đòi vào tháng 8/2007. Đến tháng 1/2008, ngân hàng
lớn nhất nước Mỹ về giá trị vốn hóa và tiền gửi, Bank of America, đã mua lại Country
Financial với giá 4 tỷ đôla.
Tiếp đến, vào ngày 17/2, Nothern Rock chính thức bị quốc hữu hóa. Sự kiện
Nothern Rock và Country Financial là dấu hiệu báo trước cơn bão sắp đổ xuống thị
trường tài chính toàn cầu cũng như làn sóng sáp nhập, phá sản, và bị Chính phủ tiếp quản
của các định chế tài chính.
Cơn địa chấn tài chính thực sự nổ ra vào ngày 7/9 khi hai nhà cho vay cầm cố
khổng lồ của Mỹ là Freddie Mac và Fannie Mae buộc phải được Chính phủ tiếp quản để
tránh khỏi nguy cơ phá sản. Sự kiện này tiếp tục châm ngòi cho vụ đổ vỡ với những tên
tuổi lớn khác. Vào ngày 15/9, Ngân hàng Đầu tư lớn thứ 4 nước Mỹ Lehman Brothers
sau 158 năm tồn tại đã tuyên bố phá sản. Đúng 10 ngày sau, Washington Mutual tạo nên
vụ phá sản ngân hàng lớn nhất trong lịch sử với tổng tài sản thiệt hại lên tới 307 tỷ đôla.
Ngoài ra, do khủng hoảng tài chính, ngân hàng đầu tư số một nước Mỹ, Merill Lynch

Điều tương tự cũng xảy ra với Nga, cường quốc kinh tế lớn thứ 4 thế giới. Giá dầu sụt
giảm mạnh cùng với đó là nhu cầu xây dựng đi xuống ảnh hưởng nghiêm trọng tới hai
mặt hàng xuất khẩu chiến lược của Nga là dầu mỏ và kim loại, góp phần khiến quốc gia
này rơi vào suy thoái.
Trong ba tháng, tính tới cuối tháng 9, đã có hơn 30.000 doanh nghiệp Mỹ phá sản.
Theo đó, tỷ lệ thất nghiệp tại quốc gia này tính tới 6/12 đã lên tới 6,7%, mức cao nhất
8
Bài học kinh nghiệm từ vụ sụp đổ ngân hàng Lehman Brothes 2008
Nhóm 13
trong vòng 15 năm qua. Ngoài ra, một số kỷ lục buồn tồn tại hàng chục năm về số người
mới thất nghiệp theo tuần và tháng cũng đã bị phá trong quý IV.
9
Bài học kinh nghiệm từ vụ sụp đổ ngân hàng Lehman Brothes 2008
Nhóm 13
Một số cột mốc nổi bật nhất của kinh tế thế giới năm 2008
Thời gian Sự kiện
2/1 Giá dầu thô lần đầu tiên vượt 100 USD mỗi thùng
16/3
Bear Stears tuyên bố phá sản, báo hiệu chuỗi đổ vỡ của các định chế tài chính vào
những tháng tiếp theo
11/7 Giá dầu chạm mức lịch sử 147,27 USD mỗi thùng
7/9 Mỹ chi 200 tỷ USD tiếp quản Freddie Mac và Fannie Mae
14/9 Bank of America mua lại Merrill Lynch
15/9 Lehman Brothers tuyên bố phá sản
16/9 Mỹ giải cứu AIG
21/9 Goldman Sachs và Morgan Stanley thay đổi mô hình hoạt động
28/9 Ngân hàng Bradford & Bingley (Anh) sụp đổ
29/9
Quốc hội Mỹ bác kế hoạch 700 tỷ USD, khiến Dow Jones có mức sụt giảm lớn
nhất lịch sử, gần 778 điểm, và phố Wall mất 1.200 tỷ USD

đây.
Sản xuất và tiêu dùng ở Mỹ cũng rơi vào tình trạng hết sức khó khăn. Ngành sản
xuất ô tô, một trong những ngành sản xuất quan trọng nhất của kinh tế Mỹ, doanh thu
giảm nghiêm trọng. Ba hãng sản xuất ô tô hàng đầu nước Mỹ là General Motor, Ford,
11
Bài học kinh nghiệm từ vụ sụp đổ ngân hàng Lehman Brothes 2008
Nhóm 13
Chrysler đều thua lỗ nặng nề. Tháng 1/2008, Nortel Networks Corp, một trong những tập
đoàn thiết bị viễn thông lớn nhất của Mỹ, tháng 2/2008, Lyondell Chemical, một trong
những nhà sản xuất hoá chất lớn nhất nước Mỹ, đã phải nộp đơn xin bảo lãnh phá sản…
Kinh tế suy thoái, tiêu dùng suy giảm nghiêm trọng làm hàng loạt các công ty bán lẻ lớn
của Mỹ như Circuit City Store Inc, Sharper Image Corp, Steve & Barry’s LLC, Macy Inc,
Ann Taylor Stores Inc,… buộc phải phá sản hoặc xin bảo hộ phá sản. Sản xuất đình đốn,
sa thải lao động làm thất nghiệp của Mỹ tăng lên từng tháng và đạt mức cao nhất trong 25
năm qua, từ 2,59 triệu người năm 2007 lên 3,84 triệu năm 2008 và 4,61 triệu người vào
tháng 2/2009.
Từ Mỹ, cuộc khủng hoảng làm chao đảo thị trường tài chính, thị trường chứng
khoán, làm phá sản nhiều ngân hàng, công ty tài chính, nhiều tập đoàn kinh tế lớn ở nhiều
nước trên thế giới, gây suy giảm nghiêm trọng các quan hệ thương mại, tài chính, đầu tư
quốc tế và kinh tế thế giới nói chung. Các Ngân hàng Royal Bank (Scotland), Kaupthing,
Landsbanki, Glitnir (Iceland), Ngân hàng Northern Bank, công ty cho vay thế chấp
Brandford & Binglay (Anh), các Ngân hàng IKB, DZ Bank, Deutsche Bank, Sachsen LB
(Đức), Tập đoàn Bảo hiểm Yamato Life Insurance Co (Nhật Bản)…và nhiều ngân hàng
khác là những nạn nhân của cuộc khủng tài chính Mỹ, buộc phải xin trợ giúp của chính
phủ hoặc bị chính phủ quốc hữu hoá.
Nghiên cứu của Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB) cho thấy, trong năm 2008,
cuộc khủng khoảng kinh tế toàn cầu đã làm tổn thất 50 nghìn tỷ USD trong tổng tài sản
tài chính của thế giới, trong đó, các nước đang phát triển châu Á là chịu thiệt hại nặng nề
hơn cả với tổng giá trị bị thiệt hại là 9,6 nghìn tỷ USD, cao hơn tổng giá trị GDP trong
một năm của những nước này. Mặc dù chỉ có hơn 20 nước chính thức tuyên bố rơi vào

trực tiếp hoặc gián tiếp vào bất động sản thương mại. Lehman có thể cấu trúc các giao
dịch này thông qua cung cấp vốn nợ hoặc vốn chủ sở hữu cho các công ty con hoặc liên
13
Bài học kinh nghiệm từ vụ sụp đổ ngân hàng Lehman Brothes 2008
Nhóm 13
doanh đầu tư bất động sản. Khi thị trường bất động sản đi xuống thì các giá trị bất động
sản này cũng sẽ giảm theo.
Tại thời điểm cuối tháng 8, Lehman Brothes nắm danh mục khoảng 52 tỷ USD
liên quan đến bất động sản, trong đó 24 tỷ USD chứng khoán bất động sản nhà ở, 17 tỷ
USD chứng khoán bất động sản thương mại và 11 tỷ đầu tư trực tiếp. So với tương quan
tổng tài sản khoảng 600 tỷ USD và vốn chủ khoảng 20 tỷ USD thì đây là một danh mục
lớn.
Chính sự tham gia sâu của Lehman Brothes vào thị trường bất động sản đầy rủi ro
đã dẫn đến sự sụp đổ của ngân hàng đầu tư này trong 1 thời gian ngắn khi thị trường
khủng hoảng.
 Cách thức giải quyết khủng hoảng
Chính cách thức giải quyết khủng hoảng thiếu sáng suốt và thiếu quyết đoán của
Ban lãnh đạo Lehman đã đẩy Lehman vào thế chân tường. Ban lãnh đạo Lehman cũng đã
có nhiều biện pháp giảm quy mô bảng cân đối một cách mạnh mẽ. Trong quý 2 và quý 3,
quy mô tài sản của Lehman giảm khoảng 150 tỷ USD nhằm giảm hệ số đòn bẩy tài chính
và áp lực lên vốn. Riêng trong quý 3, Lehman đã giảm được 17 tỷ USD tài sản rủi ro liên
quan đến bất động sản. Các biện pháp tăng vốn được thực hiện song do không dự đoán
được mức độ nghiêm trọng nên việc này đã tiến hành khá bị động.
Lehman đã bỏ qua ít nhất 3 cơ hội để tự cứu mình:
− Cơ hội thứ nhất là cơ hội tăng vốn khi có thể làm dễ dàng. Sau khi Bear Steans thất thủ,
Lehman đã huy động thêm 4 tỷ USD vốn thông qua phát hành cổ phiếu ưu đãi. Mặc dù tỷ
lệ đăng ký mua cổ phiếu của nhà đầu tư rất cao, vượt xa số vốn 4 tỷ USD cần huy động,
song Lehman đã từ chối phát hành thêm vốn.
− Cơ hội thứ hai cũng là cơ hội tăng vốn sau khi báo cáo kết quả quý 2 bị lỗ 2,8 tỷ USD.
Lehman tiến hành huy động thêm 6 tỷ USD vốn trong đó có 4 tỷ USD cổ phiếu phổ

điều tra cho thấy các giao dịch Repo 105 lên đến gần 50 tỷ đô la Mỹ đã không thoả mãn
các điều kiện của SFAS 140 để được ghi nhận như một khoản doanh thu.
15
Bài học kinh nghiệm từ vụ sụp đổ ngân hàng Lehman Brothes 2008
Nhóm 13
Bảng cân đối kế toán của Lehman trước khi thực hiện Repo 105
Tài sản ( triệu USD) Nguồn vốn ( triệu USD)
Tiền 7500 Vay ngắn hạn 200000
Công cụ tài chính 350000 Vay ngắn hạn ký quỹ 325000
Hợp đồng ký quỹ 350000 Vay dài hạn 150000
Phải thu 20000 Phải trả 98000
Tài sản khác 72500 Vốn chủ 27000
Tổng cộng 800000 Tổng cộng 800000
Hệ số đòn bẩy tài chính gộp 30 Tổng tài sản/ Vốn chủ
Hệ số đòn bẩy tài chính thuần 17 ( Tổng tài sản – hợp đồng ký quỹ)/ Vốn chủ
Bảng cân đối kế toán của Lehman sau khi thực hiện Repo 105
Tài sản ( triệu USD)
Nguồn vốn ( USD)
Tiền 57500 Vay ngắn hạn 200000
Công cụ tài chính 300000 Vay ngắn hạn ký quỹ 325000
Hợp đồng ký quỹ 350000 Vay dài hạn 150000
Phải thu 20000 Phải trả 98000
Tài sản khác 72500 Vốn chủ 27000
Tổng cộng 800000 Tổng cộng 800000
Hệ số đòn bầy tài chính gộp 30 Tổng tài sản / Vốn chủ
Hệ số đòn bẩy tài chính thuần 17 ( Tổng tài sản – hợp đồng ký quỹ)/ Vốn chủ
Bảng cân đối kế toán của Lehman sau khi dùng tiền thu được từ Repo 105 thanh toán vay
ngắn hạn ký quỹ
Tài sản ( triệu USD) Nguồn vốn ( triệu USD)
Tiền 7500 Vay ngắn hạn 200000

hàng đầu tư, do đó việc FED cứu Bears mà không cứu Lehman có lẽ do vấn đề thời điểm.
Thứ nhất, sau khi Bear chết, Chính phủ Mỹ đã có dịch vụ cho vay chiết khấu dựa trên tài
sản đảm bảo (discount window) nhằm cung cấp vốn cho ngân hàng đầu tư gặp khó khăn
thanh khoản. Tuy nhiên sự sụp đổ của Lehman lại không phải là sụp đổ do thanh khoản.
Thứ hai, Lehman nguy kịch đúng lúc đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng cùng
Merrill Lynch, Wamu và AIG. Vấn đề “rủi ro đạo đức” (moral hazard) trở nên trầm trọng
hơn hết, vì nếu cứu tất cả, Chính phủ sẽ tạo ra một tiền lệ rất xấu, khuyến khích các tập
đoàn tham gia thêm các hoạt động rủi ro. Chính phủ muốn khối tư nhân hiểu rằng họ phải
tự giải quyết vấn đề của chính họ. Cần phải có một sự hy sinh nào đó để thị trường hiểu
được điều này.
Do vậy, sự sụp đổ của Lehman Brothers đã trở thành điều tất yếu.
 Sự tàn nhẫn của thị trường
17
Bài học kinh nghiệm từ vụ sụp đổ ngân hàng Lehman Brothes 2008
Nhóm 13
Cổ phiếu Lehman đã bị bán khống. Các nhà đầu cơ bán khống (short sale) Lehman
đặt cược với việc cổ phiếu sẽ giảm giá mạnh. Việc bán khống được thực hiện thông qua
vay cổ phiếu để bán trước và mua quyền bán cổ phiếu (put option). Các tin đồn sai sự
thật nhằm hạ giá cổ phiếu Lehman đã làm mất lòng tin của thị trường vào Lehman và đẩy
Lehman dần rơi vào thế bất lợi.
Từ mức vốn hóa 45 tỷ USD vào đỉnh điểm năm 2007, giờ đây giá trị của Lehman
Brothers đã về con số 0.
Chính sự khủng hoảng niềm tin đó đã dẫn đến sự đóng băng của thị trường tín
dụng và thị trường chứng khoán hóa và việc huy động vốn cho thị trường bất động sản
vào thời điểm này dường như là không thể.
2.3. Ảnh hưởng của vụ sụp đổ
2.3.1. Ảnh hưởng của vụ sụp đổ tới thị trường tài chính Mỹ
Sự sụp đổ của ngân hàng Lehman Brother vào năm 2008 là môt trong những
nguyên nhân chính làm cho kinh tế Hoa Kỳ rơi vào đợt suy thoái nghiêm trọng nhất ở
Hoa Kỳ kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai.

Hôm 12 tháng 12 năm 2008, GM đã phải tuyên bố tạm thời đóng cửa 20 nhà máy của
hãng ở khu vực Bắc Mỹ.

Tiêu dùng giảm, hàng hóa ế thừa đã dẫn tới mức giá chung của
nền kinh tế giảm liên tục, đẩy kinh tế Hoa Kỳ vào tình trạng bị giảm phát.
 Đồng USD giảm mạnh
Trong bối cảnh ngân hàng đầu tư Lehman Brothers của Mỹ phá sản đã khiến giá
đồng USD sụt giảm mạnh trong phiên giao dịch đầu tuần này tại thị trường châu Á. Và
sáng nay 16/09/2008, USD đã giảm mạnh nhất trong thập kỷ qua so với Yên. Các thương
gia cho rằng Cục dự trữ liên bang có thể sẽ phải cắt giảm tỷ lệ lãi suất để thúc đẩy các thị
trường tài chính. Điều này làm cho xuất khẩu của Hoa Kỳ bị thiệt hại.
 Thâm hụt ngân sách chính phủ
Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF ước lượng thiệt hại đối với các tập đoàn tài chính – ngân
hàng đã lên tới 945 tỉ đô la. Con số này chưa tính đến thiệt hại trực tiếp đối với người tiêu
dùng Mỹ và khoản tiền cứu trợ 700 tỉ đô la, cùng hàng trăm tỉ đô la chính phủ Mỹ đã chi
trong năm qua nhằm cứu nguy cho các công ty bất động sản, tài chính và ngân hàng. Hệ
19
Bài học kinh nghiệm từ vụ sụp đổ ngân hàng Lehman Brothes 2008
Nhóm 13
quả là thâm hụt ngân sách trong năm 2008 đã ước tính lên tới con số 482 tỉ đô, cao nhất
trong lịch sử, và số tiền nợ của chính phủ Mỹ đã lên tới con số kỉ lục trên 9.600 tỉ đô là,
tương đương khoảng 60% Tổng thu nhập Quốc dân của Mỹ. Đó là gánh nặng lớn đối với
ngân sách của chính phủ Mỹ trong nhiều năm về sau.
 Chính trị và các hoạt động khác ngưng trệ
Gánh nặng ngân sách và đòi hỏi phải cấp tốc cải cách bộ máy chính quyền, phục
hồi hệ thống tài chính – ngân hàng, đã hạn chế chính phủ mới của Mỹ trong việc theo
đuổi các chương trình quốc nội và các cam kết quốc tế, đặc biệt là khả năng duy trì hai
cuộc chiến tranh tại Afghanistan và Iraq.
2.3.2. Ảnh hưởng của vụ sụp đổ tới thị trường tài chính toàn cầu
Sự sụp đổ của Ngân hàng Lehman Brothers là “ngòi nổ” của cuộc khủng hoảng tài

khoán hóa. Nhu cầu về tín dụng cạn kiệt, khả năng cung cấp vốn của các ngân hàng giảm.
Nỗi lo sợ về khả năng vỡ nợ hàng loạt đã khiến các ngân hàng và công ty tài chính xiết
chặt hầu bao, đẩy lãi suất ngân hàng và lãi suất liên ngân hàng tăng vọt từng giờ. Các
nguồn cung về tài chính bỗng trở nên cạn kiệt, dẫn đến nguy cơ sụp đổ hoàn toàn của hệ
thống tài chính, ví dụ: nhiều tổ chức tài chính ở Châu Âu bị phá sản đến mức trở thành
khủng hoảng tài chính ở một số nước như Iceland, Nga.
 Khủng hoảng bất động sản
Tiếp đó là cuộc khủng hoảng bất động sản nhanh chóng làm suy yếu hệ thống tài
chính - ngân hàng Mỹ và lan rộng ra toàn thế giới. Sự sụt giá trên thị trường bất động sản
và các khoản đầu tư tài chính – bất động sản nhanh chóng làm hao hụt nguồn vốn và hạ
thấp chỉ số tín dụng của các tập đoàn tài chính – ngân hàng.
 Thâm hụt ngân sách các nước
Cuối cùng phải kể đến, sự thiệt hại trong ngân sách của các ngân hàng trung ương
Mỹ, Tây Âu, Anh, Nhật, Canada, Nga và Ấn Độ, chỉ trong ba ngày 16, 17 và 18 tháng 9,
họ đã phải bơm hàng trăm tỉ đô là vào thị trường tiền tệ nhằm cứu hệ thống tài chính khỏi
nguy cơ tê liệt.
21
Bài học kinh nghiệm từ vụ sụp đổ ngân hàng Lehman Brothes 2008
Nhóm 13
III. Bài học kinh nghiệm rút ra từ vụ sụp đổ Ngân hàng Lehman Brothers
3.1. Bài học quản trị rủi ro cho các doanh nghiệp
Lehman Brothes sụp đổ trong đó một trong những nguyên nhân chính là do sự đầu
tư sâu của ngân hàng đầu tư này trong lĩnh vực bất động sản khi đó đã chứa quá nhiều rủi
ro. Trong hoàn cảnh Việt Nam, sự cạnh tranh, nhu cầu thúc đẩy tăng trưởng của doanh
nghiệp cũng như sự bùng nổ của thị trường bất động sản, thị trường chứng khoán từ việc
cung tiền quá lớn và cho vay dễ dãi, hệ thống ngân hàng quản trị rủi ro kém, khiến những
người điều hành trở nên liều lĩnh, tham lam bất chấp mọi rủi ro. Các doanh nghiệp cần
xây dựng một hệ thống quản trị rủi ro tốt, và người điều hành cần có sự cân nhắc thấu
đáo giữa rủi ro và lợi nhuận để xác định ra được khẩu vị rủi ro phù hợp với năng lực rủi
ro của mỗi doanh nghiệp trong từng giai đoạn kinh doanh và bối cảnh thị trường nhất

 Bài học về quản trị rủi ro thanh khoản: Các ngân hàng nên phòng thủ thanh khoản bằng
cách đưa ra các kịch bản cụ thể về rủi ro thanh khoản. Mỗi kịch bản có gói giải pháp
riêng để nếu gặp rủi ro thanh khoản sẽ chủ động nguồn tiền bù đắp sự thiếu hụt. Các ngân
hàng thường xây dựng 3 kịch bản vốn huy động mất đi 10%, 30% và trong trường hợp
xấu nhất có thể lên tới 50%/tổng tài sản. Bên cạnh đó, các ngân hàng cũng cần quan tâm
đến công tác quản trị nội bộ. Quản trị nội bộ tốt sẽ giúp ngân hàng hoạt động tốt và chủ
động nắm bắt những biến động trên thị trường. Để quản trị nội bộ tốt, từ các cấp cao nhất
của ngân hàng phải xây dựng được cơ chế kiểm soát nhằm ngăn chặn các giao dịch tiềm
ần nhiều rủi ro, không phù hợp với quy định, song hành với việc đổi mới công tác thanh
tra, giám sát, quản trị rủi ro, góp phần nâng cao hiệu quả xử lý nợ xấu và lành mạnh hoá
hoạt động ngân hàng.
 Phòng ngừa rủi ro trong hoạt động kế toán: Sự sụp đổ của Ngân hàng Lehman Brothers
ở Mỹ, giả thuyết nếu như số liệu kế toán thể hiện trên các báo cáo tài chính của ngân
hàng này là thiếu trung thực thì sự quản lý của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã
không phát huy tác dụng. Những con số đã được ngân hàng làm đẹp để thu thêm lợi
nhuận, dẫn đến sự sụp đổ. Vì vậy, ta cần áp dụng các biện pháp để phòng chống rủi ro
trong hoạt động kế toán:
23
Bài học kinh nghiệm từ vụ sụp đổ ngân hàng Lehman Brothes 2008
Nhóm 13
− Áp dụng phương pháp đánh giá về rủi ro tác nghiệp trong hoạt động kế toán
− Tăng cường giám sát cán bộ và phòng ngừa rủi ro từng nghiệp vụ kế toán
 Một số bài học từ quản trị ngân hàng của các quốc gia khác sau thời kỳ khủng hoảng:
1. Áp dụng các nguyên tắc dự phòng khác nhau dựa theo việc phân loại nợ vay có khả năng
gây tổn thất ở mức độ khác nhau
− Hồng Kông: xếp loại rủi ro cho khách hàng và trích lập dự phòng tương ứng.
− Hàn Quốc: các nguyên tắc dự phòng phân lập theo loại tín dụng.
− Singapore: dự phòng tổn thất khoản vay ước tính từ danh mục vay được áp dụng cho
các khoản vay tiêu dùng.
2. Tuân thủ những nguyên tắc tín dụng thận trọng

5. Quản trị hệ thống thông tin tín dụng
Tổ chức tốt hệ thống thông tin tín dụng sẽ hỗ trợ đắc lực cho công tác thẩm định
khách hàng vay, giúp hạn chế phòng ngừa rủi ro ngay từ khâu thẩm định hồ sơ vay.
− Singapore: Hiệp hội Ngân hàng tổ chức và quản lý thông tin tín dụng từ các thành
viên. Hỗ trợ thông tin về các khoản tín dụng lớn.
3.3. Bài học dành cho chính phủ
 Xây dựng hệ thống tài chính ổn định và minh bạch
Căn nguyên của cuộc khủng hoảng tài chính Mỹ và sau đó là một cuộc khủng
hoảng tài chính toàn cầu là do cơ chế quản lý thông tin tài chính lỏng lẻo, thiếu minh
bạch của giới chức trách và ngân hàng Mỹ. Do vậy, Việt Nam cũng như các quốc gia
khác cần xây dựng một khung chính sách tài chính bền vững, nhằm hạn chế và tránh làm
trầm trọng hơn những rủi ro lớn dẫn đến khủng hoảng. Một nền tài chính ổn định nên tập
trung vào việc sử dụng các chính sách thận trọng vĩ mô bao gồm chính sách tiền tệ, chính
sách tài khóa… đồng thời với việc công khai thông tin tài chính rõ ràng.
 Hoạt động công khai
25