Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
PHầN Mở ĐầU
Qua gần 20 năm thực hiện đờng lối đổi mới của Đảng và Nhà nớc, đợc sự
đồng tình ủng hộ và hởng ứng tích cực của nhân dân, kinh tế t nhân hoạt
động dới các hình thức hộ kinh doanh cá thể, công ty trách nhiệm hữu hạn,
công ty cổ phần, doanh nghiệp t nhân, công ty hợp doanh đã phát triển rộng
khắp cả nớc; qua đó đã khơi dậy, huy động và khai thác đợc các nguồn lực to
lớn trong nhân dân nh: trí tuệ, tiền vốn, sức lao động, kinh nghiệp quản lý, tài
nguyên..., và các nguồn lực khác vào sự nghiệp xây dựng, phát triển kinh tế -
xã hội của đất nớc.
Nghị quyết Ban Chấp hành Trung ơng lần thứ năm của Đảng (khoá IX)
một lần nữa khẳng định, phát triển các thành phần kinh tế trong đó có kinh tế
t nhân theo pháp luật đều là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế.
Nhận thức rõ ràng tầm quan trọng của thành phần kinh tế t nhân trong phát
triển đất nớc, đề án này chỉ có mong muốn góp một cách nhìn nhận nhỏ bé
của mình trình bày những vấn đề lý luận và vai trò, thực trạng của kinh tế t
nhân, đồng thời đa ra giải pháp để phát triển kinh tế t nhân nớc ta.

1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
NộI DUNG
I . Những vấn đề lí luận và vai trò của kinh tế t nhân trong nền kinh
tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở nớc ta
1. Những vấn đề lí luận
1.1. Đặc điểm của kinh tế t nhân
1.1.1. Một là, kinh tế t nhân gắn liền với lợi ích cá nhân - một trong những
động lực thúc đẩy xã hội phát triển.
Thực tế cho thấy, nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung đã đề cao quá mức lợi
ích nhà nớc, tập thể, coi nhẹ lợi ích cá nhân, do đó làm thui chột động lực
phát triển kinh tế - xã hội.Trong thời kì chuyển đổi sang nền kinh tế thị trờng,
với việc tôn trọng lợi ích cá nhân, đã tạo ra một động lực mạnh mẽ thúc đẩy

thể chi phối và định hớng sự phát triển của các thành phần kinh tế thông qua
hệ thống các chính sách, công cụ quản lý kinh tế vĩ mô nh chính sách tài
chính, tiền tệ, kế hoạch hoá, chích sách kinh tế đối ngoại,v.v...Đảng Cộng sản
có thể thông qua thể chế chính trị cùng với hệ t tởng và nền văn hoá đậm đà
bản sắc dân tộc có tác động mạnh mẽ, thậm chí có tính quyết định đối với
các thành phần kinh tế, kể cả kinh tế t nhân.
Ba là, kinh tế t nhân ở nớc ta ra đời và phát triển trong điều kiện quan hệ
sản xuất thống trị trong xã hội không phải là quan hệ sản xuất t bản chủ
nghĩa. Sự tồn tại và phát triển của kinh tế t nhân ở nớc ta hiện nay đợc coi nh
một công cụ, là những hình thức sản xuất - kinh doanh, là bộ phận cấu thành
của quan hệ sản xuất theo mục tiêu và định hớng xã hội chủ nghĩa.
Bốn là, kinh tế t nhân nớc ta ra đời và phát triển ở một nớc quá độ lên chủ
nghĩa xã hội từ một nền kinh tế phát triển chậm, trong bối cảnh thực hiện
công nghiệp hoá, hiện đại hoá, giải phóng sức sản xuất, chủ động hội nhập
kinh tế quốc tế đã trở thành vấn đề trung tâm.
Kinh tế t nhân ở nớc ta có đặc điểm khác về bản chất so với kinh tế t nhân
ở các nớc t bản chủ nghĩa hiện nay, điều đó thể hiện ở chỗ:
Một là, kinh tế t nhân ở nớc ta là kết quả của chính sách phát triển kinh tế
nhiều thành phần, là bộ phận hữu cơ của nền kinh tế định hớng xã hội chủ
nghĩa, ra đời và phát triển vì chính cuộc đổi mới và phục vụ cho sự nghiệp
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
đổi mới. Chủ các hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp thuộc khu vực kinh
tế t nhân phần lớn là những đảng viên, đoàn viên, cán bộ quân đội đã chuyển
ngành, phục viên, hu trí và đội ngũ trí thức, sinh ra và trởng thành trong chế
độ mới. Ngời lao động trong các doanh nghiệp cũng thuộc giai cấp công
nhân, nông dân và đội ngũ trí thức đợc hình thành trong xã hội mới. Hơn nữa,
trong các doanh nghiệp ở nớc ta đã và đang hình thành các tổ chức chính trị -
xã hội do Đảng Cộng sản tổ chức và lãnh đạo hoạt động vì mục tiêu xây dựng
nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa.

chủ nghĩa ở nớc ta.
- - Đóng góp lớn nhất và quan trọng nhất của khu vực kinh tế t nhân là
tạo công ăn việc làm. Hệ thống các doanh ngiệp nhà nớc hiện đang trong quá
trình cải cách không tạo thêm đợc nhiều việc làm mới; khu vực hành chính
nhà nớc đang giảm biên chế và tuyển dụng mới không nhiều. Do đó khu vực
kinh tế t nhân chính là nơi thu hút, tạo việc làm mới cho xã hội.
- - Hầu hết các doanh nghiệp cũng góp phần chủ yếu đào tạo và nâng cao
tay nghề cho ngời lao động và phát triển nguồn nhân lực, do đó có tác dụng
thúc đẩy nhanh sự chuyển dịch cơ cấu lao động vốn đang rất mất cân đối ở n-
ớc ta hiên nay.
- - Khu vực kinh tế t nhân đã đóng góp quan trọng vào GDP và thúc đẩy tăng
trởng kinh tế, nhất là trong những năm gần đây. Đặc biệt, trong nông nghiệp,
nó đã đóng góp đáng kể trong trồng trọt, chăn nuôi và quan trọng hơn cả là
trong các ngành chế biến, xuất khẩu, nhờ đó kinh tế nông nghiệp đã có sự
chuyển dịch quan trọng theo hớng sản xuất hàng hoá, đẩy nhanh quá trình
công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn.
- Đóng góp về xuất khẩu và tăng nguồn thu ngân sách. Kinh tế t nhân là
nguồn lực chủ yếu phát triển các mặt hàng mới, mở rộng thị trờng xuất khẩu,
thậm chí một số doanh nghiệp đã vơn lên chiếm lĩnh thị trờng xút khẩu về
một số mặt hàng quan trọng.
- - Đóng góp của các doanh nghiệp vào ngân sách nhà nớc có xu hớng tăng
nhanh, bao gồm các nguồn thu: thuế công thơng nghiệp và dịch vụ ngoài
quốc doanh, thuế môn bài, VAT trong nhập khẩu và các khoản phí khác.
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
- - Khu vực kinh tế t nhân đã có đóng góp rất lớn trong việc thu hút các
nguồn vốn đầu t xã hội.
- - Khu vực kinh tế t nhân góp phần quan trọng tạo môi trờng kinh doanh,
thúc đẩy phát triển cơ chế kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa, đẩy
nhanh tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, xoá đói giảm nghèo.

sách trên dới 3% GDP của cả nớc, cao gấp trên 3 lần đóng góp của khu vực
liên doanh với nớc ngoài (0,9% GDP/ năm) và gần bằng đóng góp của các
doanh nghiệp nhà nớc vào nguồn thu ngân sách hàng năm (khoảng 7%
GDP/năm).
1.2. Thúc đẩy việc hình thành các chủ thể kinh tế và đổi mới cơ chế quản
lý theo hớng thị trờng, tạo sự cạnh tranh trong nền kinh tế.
Hiện nay, trừ một số lĩnh vực, ngành nghề mà nhà nớc độc quyền, còn lại
hầu hết là do khu vục kinh tế t nhân tham gia, thậm chí còn chiếm tỷ trọng áp
đảo nh: sản xuất lơng thực, thực phẩm, nuôi trồng thuỷ hải sản, đánh cá, lâm
nghiệp, hàng hoá bán lẻ, chế biến, sành sứ, giày dép, dệt may, v.v.. ,đã mang
về hàng tỷ đô la ngoại tệ cho nền kinh tế.Chính sự phát triển phong phú, đa
dạng các cơ sở sản xuất, các ngành nghề, các loại sản phẩm dịch vụ, các hình
thức kinh doanh, v.v.. của khu vực kinh tế t nhân đã tác động mạnh đến các
doanh nghiệp nhà nớc, buộc khu vực kinh tế nhà nớc phải cải tổ, sắp xếp lại,
đầu t đổi mới công nghệ, đổi mới phơng thức kinh doanh dịch vụ,v.v.. để tồn
tại và đứng vững trong cơ chế thị trờng. Qua đó, khu vực kinh tế t nhân đã
thúc đẩy sự cạnh tranh giữa các khu vực kinh tế, làm cho nền kinh tế trở nên
năng động; đồng thời cũng tạo nên sức ép lớn buộc cơ chế quản lý hành
chính của Nhà nớc phải đổi mới đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của các doanh
nghiệp nói riêng và nền kinh tế thị trờng nói chung.
- 1.3. Hình thành và phát triển các chủ doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế
t nhân, góp phần xây dựng đội ngũ các nhà doanh nghiệp Việt Nam, làm đầu
tầu thúc đẩy nên kinh tế bớc vào giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá, mở
cửa hợp tác với bên ngoài.
- Chúng ta đã từng bớc hình thành đợc đội ngũ các nhà doanh nghiệp hoạt
động trong hầu hết các lĩnh vực, các ngành nghề với số lợng ngày một lớn:
khoảng trên 40.000 chủ doanh nghiệp và trên 120.000 chủ trang trại (trong
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
lĩnh vực nông - lâm - ng nghiệp), lớn hơn nhiều lần lợng giám đốc doanh