Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Lời mở đầu
Dân số là nguồn lực quan trọng tác động đến mọi mặt của xã hội, bớc
vào một thế kỷ mới vấn đề đặt ra là dân số của toàn cầu, sự bùng nổ dân số
đang là một thách thức lớn trong sự phát triển của xã hội. Không chỉ riêng đối
với nớc ta mà cả thế giới đều nhận định rằng vấn đề dân số đang là mối quan
tâm hàng đầu trong sự phát triển. Giải quyết vấn đề dân số đang đợc quan
tâm hàng đầu. Con ngời có thể làm nên sự phát triển của xã hội nhng rồi con
ngời cũng lại là nguyên nhân chính của sự nghèo đói, thiếu việc làm, thất
nghiệp.
Nớc Việt Nam là nớc có đông dân, phần lớn dân số tập trung ở các
khu vực nông thôn, lực lợng lao động nông nghiệp chiếm tới 70% lực lợng lao
động toàn xã hội, chính cơ cấu lực lợng lao động ở nớc ta còn nhiều bất hợp
lý mà em chọn nghiên cứu vế đề dân số tác động tới thị trờng lao động, để
làm rõ vấn đề này
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Phần I
Những vấn đề lý luận cơ bản về phơng pháp
phân tích dãy số thời gian
I. Khái niệm:
Dãy số thời gian là dãy các trị số cửa chỉ tiêu thống kê đơc sắp xếp theo thứ
tự thời gian.
Mỗi dãy số thời gian đợc cấu tạo bởi hai thành phần là thời gian và chỉ tiêu
về hiện tợng đợc nghiên cu độ dài giữa hai thời gian liền nhau đ ợc goi là
khoảng cách thời gian . Chỉ về hiện tợng đợc nghiên cứu có thể là số tuyệt
đối,số tơng đối ,số bình quân . Trị số cửa chỉ tiêu gọi là mức độ cửa dãy số căn
cứ vào đặc điểm tồn tại về quy mô của hiện tợng qua thời gian có thể phân biệt
dãy số thời kỳ và dãy số thời điểm.
+ Dãy số thời kỳ biểu hiện quy mô (khối lợng) của hiện tợng trong từng
khoảng thời gian nhất định .

=
121
...

Trong đó yi(i=1,2 n) là các mức độ của dãy số thời kỳ
đối với với dãy số thời điểm: để tính mức độ trung bình theo thời gian từ một
dãy số thời điểm có khoảng các thời gian bằng nhau ta có công thức tính nh
sau:
1
2
...
2
12
1

++++
=

n
y
yy
y
y
n
n
Trong đó yi(i=1,2 n) là các mức độ của dãy số thời điểm có khoảng
cách thời gian bằng nhau
đối với dãy số thời điểm có khoảng cách thời gian không bằng nhau, thì mức độ
trung bình theo thời gian đợc tính theo công thức sau đây:


(+) và ngợc lại mang dấu (-).
Tuỳ theo mục đích nghiên cứu, ta có các chỉ tiêu về lợng tăng (hoặc giảm) sau
đây.
Lợng tăng (hoặc giảm) tuyệt đối liên hoàn (hay từng kỳ) là hiệu số giữa
mức độ kỳ nghiên cứu (yi) và mức độ kỳ đứng liền trớc đó (
1

i
y
). chỉ tiêu này
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
phản ánh mức tăng (hoặc giảm) tuyệt đối giữa hai thời gian liền nhau (thời gian
i-1 và thời gian i).
=
i

1


ii
yy
(i=2,3 n)
- Lợng tăng(hoặc giảm) tuyệt đối định gốc (hay tính dồn)là hiệu số giữa
mức độ nghiên cứu(yi)và mức độ của một kì nào đó đợc chọn làm gốc,thờng là
mức độ đầu tiên trong dãy số(yi),chỉ tiêu phản ánh mức tăng(hoặcgiảm) tuyết
đối định gốc ta có

i



=

=

=
n
yyn
n
n
n
i
n
i


2.3 Tốc độ phát triển
Tốc độ phát triển là một số tơng đối (thờng đợc biểu hiện bằng lần hoặc
lớn hơn bằng phản ánh tốc độ và xu hớng biến động của hiện tợng qua thời
gian. Tuỳ theo mục đích nghiên cứu, ta có các loại tốc độ phát triển sau đay,
Tốc độ phát triển liên hoàn phản ánh sự biến động của hiện tợng giữa hai thời
gian liền nhau. Công thức tính nh sau:
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
i
t
=
1

yi

-Thứ hai: thơng của hai tốc độ phát triển định gốc liền nhau bằng tốc độ
phát triển liên hoàn giữa hai thời gian đó,
tức là:
ti
Ti
Ti
=

1
(i=2,3 n)
Tốc độ phát triển trung bình là trị số đại biểu của các tốc độ phát triển
liên hoàn. vì các tốc độ phát triển liên hoàn có quan hệ tích nên để tính tốc độ
phát triển bình quân, ngời ta sử dụng công thức số trung bình nhân. nếu kí hiệu
t
là tốc độ phát triển trung bình thì công thức nh sau:
1
2
1
32
....

=


==
n
n
i
n
n

=
i
i
i
i
i
ii
y
y
y
y
y
yy
ai

1

=
i
tai
nếu ti tính theo phần trăm thì:
ai(%) =ti(%)-100
tốc độ tăng (hoặc giảm) định gốc là tỉ số giữa lợng tăng (hoặc giảm) định mức
với mức độ kỳ gốc cố định. Nếu ký hiệu Ai(i=2,3 n) là các tốc độ tăng (hoặc
giảm) định gốc thì
Ai=
1y
i

Hay Ai=

(i=2,3 n) là giá trị số tuyệt đối của 1% tăng (hoặc giảm) thì :
gi=
( )
%ai
i

(i=2,3 n)
Việc tính toán chỉ tiêu này sẻ đơn giản hơn nếu ta biến đổi công thức:
gi=
( )
%ai
i

=
100
100.
1
1
1
1




=


i
i
ii

3
321
2
yyy
y
++
=
3
432
3
yyy
y
++
=

3
12
1
nnn
n
yyy
y
++
=


Từ đó ta có một dãy số mới gồm các số trung bình trợt
132
...,







+=
+=


2
1
10
tbtboty
tbnby
Phơng trình đờng parpol

tbboy 1
+=


+
2
2
tb

8
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368




0

+=
Theo phơng pháp bình phơng nhỏ nhất ta có thể tìm b0 ,b1 bằng cách
giải hệ phơng trình sau:







+=
+=


2
10
10
11
1
t
b
t
b
t
y
t
bnby
Phơng pháp hàm mũ

0
ì=
y
y
I
i
i
9
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
trong đó Ii : chỉ số thời vụ của thời gian t
t
y
:số trung bình các mức độ của các thời gian cùng tên i
0
y
: số trùng bình của tất cả các mức độ
II. Phơng pháp dự đoán thống kê ngắn hạn
1. Khái niệm về dự đoán thống ngắn hạn
Dự đoán thống kê là việc dự đoán các quá trình tiếp theo của hiện tợng
trong những khoảng thời gian tơng đối ngắn , nối tiếp với hiện tại bằng việc sử
dụng các phơng pháp thích hợp .
2. Một số phơng pháp đơn giãn để dự đoán thống kê ngắn hạn
a. Dự đoán dựa vào lợng tăng giảm tuyệt đối trung bình
Mô hình dự đoán là:
lyy
nln
ì+=
+




với l=1,2,3 n là tâm dự đoán
với
1
1

=
n
n
y
y
t
với điều kiện ti
),2( ni
=
xấp xỉ nhau
yn :mức độ cuối cùng của dãy số thời gian
y1 :mức độ đầu tiên của dãy số
d. Dự doán dựa vào hàm xu thế
Chọn hàm xu thế tốt nhất tức là chọn hàm xu thế co Se min
kn
Se
kn
yy
Se

=


=