Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Mở đầu
Hội nhập kinh tế quốc tế đã, đang và sẽ ngày càng trở nên một yêu cầu tất yếu, cấp
bách đối với Việt Nam. Thời gian qua, nước ta đã tích cực chuẩn bị để tham gia ngày
càng sâu rộng hơn vào tiến trình toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới như gia nhập ASEAN
năm 1995, APEC năm 1998, ký kết Hiệp định Thương mại Việt Nam- Hoa Kỳ năm
2000. Mốc quan trọng nhất để đánh giá mức độ hội nhập vào nền kinh tế thế giới là khi
Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Để
làm được việc đó, chúng ta phải chấp nhận các luật chơi nêu trong tất cả các Hiệp định
đa phương của WTO, trong đó có Hiệp định chung về Thương mại dịch vụ GATS
(General Agreement on Trade in Servicies).
Thương mại dịch vụ là lĩnh vực kinh tế rộng lớn, liên quan đến nhiều lĩnh vực của
đời sống xã hội. Thương mại dịch vụ phát triển phong phú, đa dạng phụ thuộc vào sự
phát triển của nền kinh tế, trình độ phát triển khoa học công nghệ và tri thức của con
người trong xã hội. Điều này có thể thấy rõ ở các nước công nghiệp phát triển như Mỹ,
EU, Nhật Bản các ngành dịch vụ chiếm tới 70-80% GDP, còn đối với các nước đang
phát triển, trong đó có Việt Nam, tỷ lệ này dừng ở mức 30-40%, ở các nước kém phát
triển tỷ lệ này thường ở mức trên dưới 10%. Xét trên bình diện thương mại toàn cầu,
theo báo cáo của WTO, các giao dịch thương mại dịch vụ chiếm xấp xỉ 50% tổng giá trị
thương mại toàn cầu. Bởi vậy, WTO đã đưa thương mại là một trong các nội dung đàm
phán quan trọng được điều chỉnh bằng một văn kiện pháp lý riêng rẽ - Hiệp định GATS,
trong đó có đưa ra các nguyên tắc quốc tế chung để điều chỉnh hoạt động thương mại
dịch vụ trên phạm vi toàn cầu.
Để bắt kịp với xu thế hội nhập trên thế giới, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đã là
thành viên WTO thì việc không ngừng hoàn thiện các quy định pháp lý về thương mại
Sinh viên: Nguyễn Thị Chiều Luật kinh doanh K45
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
dịch vụ là một vấn đề cấp bách.Thương mại dịch vụ gồm nhiều ngành nghề khác nhau,
tác động tới nhiều đối tượng khác nhau. Ví dụ như hoạt động trang trí nội thất, hoạt
động thiết kế, tư vấn, môi giới… Trong đó,tư vấn thiết kế trang trí nội thất là một trong
những hoạt động hiện nay đang được các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp quan tâm. Đặc

nhằm thực hiện các chính sách kinh tế-xã hội.
Trong đó, hành vi thương mại là hành vi của thương nhân trong hoạt động thương
mại làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa các thương nhân với nhau hoặc giữa thương
nhân với các bên có liên quan. Theo quy định của pháp luật, thì hành vi thương mại gồm
các hành vi: mua bán hàng hóa; đại diện cho thương nhân; môi giới thương mại; ủy thác
mua bán hàng hóa; đại lý mua bán hàng hóa; gia công trong thương mại; đấu giá hàng
hóa; đấu thầu hàng hóa; dịch vụ giao nhận hàng hóa; dịch vụ giám định hàng hóa;
khuyến mại; quảng cáo thương mại; trưng bài giới thiệu hàng hóa; hội chợ, triển lãm
thương mại.
Hoạt động dịch vụ là loại hoạt động kinh tế rất quan trọng trong quá trình sản
xuất kinh doanh. Bên cạnh việc thường xuyên tham gia vào các hợp đồng mua bán, các
doanh nghiệp luôn chú trọng tham gia vào các quan hệ để bảo đảm cung ứng những điều
kiện cần thiết cho sản xuất, vận tải, áp dụng tiến bộ KH-KT và công nghệ mới, tăng
năng suất lao động, cải tiến các dây chuyền sản xuất và phục vụ các nhu cầu sinh hoạt xã
hội.
Trong thương mại truyền thống thì hoạt động mua bán hàng hóa chiếm vị trí chủ
yếu và quan trọng. Nhưng ngày nay, hoạt động dịch vụ cũng chiếm một vị trí đáng kể và
nó có xu hướng ngày càng gia tăng. Nhiều tổ chức, cá nhân có uy tín trong lĩnh vực cung
ứng dịch vụ thương mại đã khẳng định vị trí của mình trên thương trường. Và ngành
dịch vụ đã ngày càng chiếm tỉ trọng lớn trong nền kinh tế quốc dân. Cụ thể:
Sinh viên: Nguyễn Thị Chiều Luật kinh doanh k45
3
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Bảng 1: Tỷ lệ tăng trưởng và mức độ đóng góp cho tăng trưởng GDP của
các lĩnh vực kinh tế giai đoạn 1995-2001
(Tỉ lệ : %)
Tỉ lệ tăng trưởng GDP
(1995-2001)
Đóng góp cho tăng
trưởng GDP

Còn giám định hàng hóa là hành vi thương mại do một tổ chức giám định độc lập thực
hiện để xác định tình trạng thực tế của hàng hóa theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ
chức.
Luật thương mại năm 2005 thì quy định cụ thể hơn. Trong đó, hoạt động thương
mại là hoạt động nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ,
đầu tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi khác. Theo đó,
cung ứng dịch vụ là hoạt động thương mại, trong đó một bên (sau đây gọi là bên cung
ứng dịch vụ) có nghĩa vụ thực hiện dịch vụ cho một bên khác và nhận thanh toán; bên sử
dụng dịch vụ (sau đây gọi là khách hàng) có nghĩa vụ thanh toán cho bên cung ứng dịch
vụ và sử dụng dịch vụ theo thỏa thuận. Như vậy, cung ứng dịch vụ là một hoạt động
thương mại do đó chịu sự điều chỉnh của Luật thương mại và pháp luật có liên quan.
2. Yêu cầu của hợp đồng dịch vụ trong nền kinh tế quốc dân
Qua khái niệm về hoạt động cung ứng dịch vụ ở trên cho thấy, hoạt động cung ứng
dịch vụ là một hoạt động thương mại nhằm mục đích sinh lợi nhuận hoặc nhằm thực
hiện các chính sách kinh tế xã hội. Mỗi doanh nghiệp có những phương thức kinh doanh
với những ngành nghề kinh doanh khác nhau. Tuy nhiên mục đích cuối cùng vẫn là lợi
nhuận. Lợi nhuận là kết quả mà doanh nghiệp đạt được trong quá trình sản xuất kinh
doanh. Theo quan điểm trước đây thì chỉ có hoạt động mua bán hàng hóa mới đem lại
lợi nhuận cao, hoạt động cung ứng dịch vụ tuy đã xuất hiện xong nhìn chung ít được
quan tâm tới. Tuy nhiên cùng với xu hướng phát triển của nền kinh tế đặc biệt là trong
thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế như hiện nay thì hoạt động cung ứng dịch vụ ngày càng
khẳng định được vai trò của nó trong nền kinh tế.
Do vậy, mục đích của hoạt động cung ứng dịch vụ là tạo ra lợi nhuận. Để đem lại
lợi nhuận cao trong lĩnh vực này thì các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cung ứng
dịch vụ cần đảm bảo các yêu cầu:
Sinh viên: Nguyễn Thị Chiều Luật kinh doanh k45
5
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Tuân thủ các quy định của pháp luật về hoạt động cung ứng dịch vụ. Cụ thể, các
doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này cần nắm vững các quy định về việc giao kết,

hợp đồng không những là công cụ mà còn là cơ sở để xây dựng và thực hiện kế hoạch
của các chủ thể kinh doanh, làm cho kế hoạch sản xuất kinh doanh của họ phù hợp với
thị trường. Qua đây, các nhà sản xuất kinh doanh có căn cứ để xây dựng kế hoạch sản
xuất kinh doanh cho đơn vị mình. Đó là mục tiêu đầu vào, nơi tiêu thụ sản phẩm đầu ra,
chất lượng, số lượng, giá thành,….sự thỏa thuận đó đảm bảo sự bình đẳng thực sự của
các bên, thể hiện ý chí nguyện vọng của họ.
Hợp đồng ra đời từ rất lâu và nó được tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau như
khế ước, thỏa thuận… Tuy nhiên, hợp đồng trong hoạt động kinh tế được quy định một
cách cụ thể lần đầu tiên trong Pháp lệnh hợp đồng kinh tế ngày 25/9/1989. Theo đó, hợp
đồng kinh tế là sự thỏa thuận bằng văn bản, tài liệu giao dịch giữa các bên giao kết về
việc thực hiện công việc sản xuất, trao đổi hàng hóa, dịch vụ, nghiên cứu, ứng dụng tiến
bộ khoa học công nghệ- kỹ thuật và các thỏa thuận khác có mục đích kinh doanh với sự
quy định rõ ràng quyền và nghĩa vụ của mỗi bên để xây dựng và thực hiện kế hoạch của
mình.
Tuy Pháp lệnh hợp đồng đã quy định cụ thể về hợp đồng kinh tế tạo điều kiện mở
rộng các loại hình sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, Pháp lệnh còn nhiều điểm bất cập
như việc quy định hạn chế chủ thể của hợp đồng hay hình thức của hợp đồng. Điều này
cũng hạn chế việc giao kết hợp đồng kinh tế trong thời gian này. Trong Pháp lệnh này thì
hợp đồng cung ứng dịch vụ chưa được quy định một cách cụ thể, mà chủ yếu quy định
một cách chung chung là hợp đồng kinh tế.
Hoạt động cung ứng dịch vụ ngày càng được chú trọng hơn và bắt đầu được các
nhà làm luật chú ý đến và đưa vào từng quy định cụ thể trong luật.
Trong đó, Luật thương mại là cơ sở pháp lý để phát triển nền kinh tế hàng hóa
nhiều thành phần theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng xã
Sinh viên: Nguyễn Thị Chiều Luật kinh doanh k45
7
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
hội chủ nghĩa, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo và cùng với kinh tế hợp tác
xã là nền tảng của nền kinh tế quốc dân; phát triển thị trường hàng hóa dịch vụ thương
mại trên các vùng của đất nước; mở rộng giao lưu thương mại với nước ngoài; góp phần

và bảo vệ,
Cụ thể, chủ thể của hợp đồng dịch vụ là người cung ứng dịch vụ (người cung ứng)
và người thuê dịch vụ (khách hàng). Trong đó, khách hàng có nghĩa vụ cung cấp các
thông tin và tài liệu cần thiết và trả tiền dịch vụ cho bên cung ứng. Khách hàng cũng có
quyền yêu cầu bên cung ứng thực hiện công việc theo đúng thỏa thuận trong hợp đồng.
Bên cung ứng phải có nghĩa vụ thực hiện đúng theo thỏa thuận, giữ bí mật và báo
cáo về việc không đầy đủ thông tin, tài liệu cho khách hàng trong việc thực hiện hợp
đồng. Nếu vi phạm phải bồi thường thiệt hại. Bên cung ứng có quyền yêu cầu khách
hàng cung cấp các thông tin, tài liệu cần thiết, yêu cầu khách hàng trả tiền dịch vụ theo
đúng thỏa thuận trong hợp đồng.
Đặc điểm khác nhau cơ bản giữa hợp đồng dịch vụ và hợp đồng mua bán chính là
đặc điểm của đối tượng hợp đồng. Trong hợp đồng mua bán đối tượng của nó là hàng
hoá, còn trong hợp đồng dịch vụ đối tượng là một hoạt động cung ứng những nhu cầu
nhất định, là một công việc cụ thể do các chủ thể hợp đồng xác định theo những yêu cầu
của bên đạt dịch vụ.
2. Phân loại hợp đồng dịch vụ
Đây là một loại hợp đồng kinh tế đặc thù. Việc giao kết và thực hiện các hợp đồng
dịch vụ phải theo những nguyên tắc, những quy định chung của pháp luật. Nhưng do
mỗi loại hợp đồng dịch vụ có đặc điểm riêng, vì vậy căn cứ vào đối tượng của hợp đồng
có thể chia hợp đồng dịch vụ thành những loại như:
- Hợp đồng dịch vụ thu công (sửa chữa, vận chuyển….)
Sinh viên: Nguyễn Thị Chiều Luật kinh doanh k45
9
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Hợp đồng dịch vụ bảo hiểm
- Hợp đồng dịch vụ cho thuê, mướn tài sản
- Hợp đồng dịch vụ kiểm dịch
- Hợp đồng dịch vụ khoa học kỹ thuật
- Hợp đồng dịch vụ tư vấn, thiết kế
Nhà nước có những quy định cụ thể điều chỉnh các hoạt động dịch vụ chuyên biệt,

2. Pháp luật điều chỉnh hợp đồng dịch vụ trong lĩnh vực tư vấn, thiết kế trang
trí nội thất
Theo khoản 1 điều 3 Luật thương mại 2005 thì hoạt động thương mại là hoạt động
nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến
thương mại và các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi khác. Trong đó, cung ứng dịch vụ
là một hoạt động thương mại mà một bên có nghĩa vụ thực hiện dịch vụ cho một bên
khác và nhận thanh toán, bên sử dụng dịch vụ có nghĩa vụ thanh toán cho bên cung ứng
dịch vụ và sử dụng dịch vụ theo thỏa thuận.
Như vậy, hoạt động cung ứng dịch vụ là một hoạt động thương mại do đó chịu sự
điều chỉnh của Luật thương mại và pháp luật có liên quan. Tùy từng lĩnh vực cụ thể như
dịch vụ tư vấn, dịch vụ thiết kế, dịch vụ giám định…chịu sự điều chỉnh của các quy định
cụ thể khác nhau.
Họat động tư vấn thiết kế trang trí nội thất là một loại dịch vụ hiện đang phổ biến
và đang được các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp quan tâm. Trong luật không có quy
định cụ thể về hoạt động tư vấn thiết kế trang trí nội thất, xong nhìn chung đây là một
hoạt động dịch vụ do đó chịu sự điều chỉnh như hoạt động dịch vụ.
Hợp đồng dịch vụ trong lĩnh vực tư vấn thiết kế trang trí nội thất, cụ thể chịu sự
điều chỉnh của Luật thương mại 2005 và Bộ Luật dân sự 2005 Trường hợp Điều ước
quốc tế là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định áp dụng pháp
Sinh viên: Nguyễn Thị Chiều Luật kinh doanh k45
11
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
luật nước ngoài, tập quán thương mại quốc tế hoặc có quy định khác với quy định của
Luật thương mại, Bộ Luật dân sự thì áp dụng quy định của Điều ước quốc tế. Các bên
trong giao dịch có yếu tố nước ngoài được thỏa thuận áp dụng pháp luật nước ngoài, tập
quán thương mại quốc tế nếu pháp luật nước ngoài, tập quán thương mại quốc tế đó
không trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam.
Như vậy, hợp đồng dịch vụ trong lĩnh vực tư vấn thiết kế trang trí nội thất chịu sự
điều chỉnh của Luật thương mại, Bộ Luật dân sự, Điều ước quốc tế và tập quán thương
mại quốc tế có liên quan.

gồm tổ chức kinh tế được thành lập hợp pháp, cá nhân hoạt động thương mại một cách
độc lập, thường xuyên và có đăng ký kinh doanh. Để trở thành thương nhân các cá nhân
từ đủ 18 tuổi trở lên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, pháp nhân tổ hợp tác, hộ gia
đình có đủ điều kiện để kinh doanh thương mại theo quy định của pháp luật nếu có yêu
cầu hoạt động thương mại thì cơ quan nhà nước có toàn quyền cấp giấy chứng nhận
đăng ký kinh doanh và trở thành thương nhân.
Ngoài ra, chủ thể của hợp đồng dịch vụ có thể là chi nhánh của thương nhân nước
ngoài. Theo khoản 3 điều 19 Luật thương mại 2005 thì Chi nhánh của thương nhân nước
ngoài có quyền giao kết hợp đồng tại Việt Nam phù hợp với nội dung hoạt động quy
định trong giấy phép thành lập chi nhánh và theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, chủ thể của hợp đồng dịch vụ trong lĩnh vực tư vấn, thiết kế trang
trí nội thất có thể là những chủ thể hạn chế. Cụ thể đó là các hộ gia đình, tổ hợp tác nếu
có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.Theo Luật hợp tác xã thì: hợp tác xã là tổ
chức kinh tế tập thể do các cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân có nhu cầu, lợi ích chung, tự
nguyện góp vốn, góp sức lập ra để phát huy sức mạnh tập thể của từng xã viên tham gia
hợp tác xã, cùng giúp nhau thực hiện có hiệu quả các hoạt động sản xuất, kinh doanh và
nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, góp phần phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
Sinh viên: Nguyễn Thị Chiều Luật kinh doanh k45
13
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Hợp tác xã hoạt động như một loại hình doanh nghiệp, có tư cách pháp nhân, tự chủ, tự
chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ tài chính trong phạm vi vốn điều lệ, vốn tích lũy và các
nguồn vốn khác của hợp tác xã theo quy định của pháp luật.
Như vậy, một hợp tác xã, hay hộ gia đình có thể hoạt động trong lĩnh vực tư vấn,
thiết kế trang trí nội thất và ký hợp đồng dịch vụ trong lĩnh vực này nếu có đủ điều kiện
theo quy định của pháp luật. Thực tế cho thấy, rất nhiều hộ gia đình, hợp tác xã đã hoạt
động và thành công trong lĩnh vực này.
• Đối tượng của hợp đồng
Đối tượng của hợp đồng dịch vụ là công việc có thể thực hiện được, không bị
pháp luật cấm, không trái với đạo đức xã hội. Theo điều 75 Luật thương mại 2005,

+ Đối tượng của hợp đồng là tài sản phải giao, công việc phải làm hoặc không
được làm;
+ Số lượng, chất lượng;
+ Giá, phương thức thanh toán;
+ Thời hạn, địa điểm, phương thức thực hiện hợp đồng;
+ Quyền, nghĩa vụ của các bên;
+ Trách nhiệm do vi phạm hợp đồng;
+ Phạt vi phạm hợp đồng;
+ Các nội dung khác;
Sau khi các bên đàm phán và ghi trong hợp đồng, mọi thỏa thuận ghi trong hợp
đồng giàng buộc các bên. Hợp đồng thể hiện rõ quyền lợi cũng như nghĩa vụ mà mỗi
bên trong hợp đồng có được. Các bên bắt đầu tiến hành thực hiện hợp đồng theo đúng
thỏa thuận ghi trong hợp đồng.
3.2Thực hiện
Sinh viên: Nguyễn Thị Chiều Luật kinh doanh k45
15
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
• Nguyên tắc thực hiện
Sau khi hợp đồng được ký kết và có giá trị pháp lý, các bên phải thực hiện nghĩa
vụ phát sinh từ hợp đồng. Việc thực hiện các nghĩa vụ hợp đồng cũng phải tuân thủ một
số nguyên tắc nhất định. Hợp đồng dịch vụ trong lĩnh vực tư vấn, thiết kế trang trí nội
thất là một loại hợp đồng dân sự, do đó việc thực hiện hợp đồng dịch vụ này phải đảm
bảo các nguyên tắc thực hiện hợp đồng dân sự. Cụ thể, theo điều 412 Bộ Luật dân sự
2005 thì việc thực hiện hợp đồng phải tuân theo các nguyên tắc: thực hiện đúng hợp
đồng, đúng số lượng, chất lượng, chủng loại, thời hạn, phương thức và các thỏa thuận
khác; thực hiện một cách trung thực, theo tinh thần hợp tác và có lợi nhất cho các bên,
bảo đảm tin cậy lẫn nhau; không được xâm phạm đến lợi ích của Nhà nước, lợi ích công
cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.
Nguyên tắc thực hiện đúng hợp đồng, đúng đối tượng, chất lượng, số lượng,
chủng loại, thời hạn, phương thức và các thỏa thuận khác thể hiện: bên cung ứng dịch vụ

khách hàng cung cấp thông tin, tài liệu, phương tiện có liên quan. Hoặc được thay đổi
điều kiện dịch vụ vì lợi ích của khách hàng mà không nhất thiết phải chờ ý kiến của
khách hàng, nếu việc chờ ý kiến sẽ gây thiệt hại cho khách hàng, nhưng phải báo ngay
cho khách hàng.
Theo điều 82 Luật thương mại quy định về thời hạn hoàn thành dịch vụ. Cụ thể:
bên cung ứng dịch vụ phải hoàn thành đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng.
Trường hợp không có thỏa thuân về thời hạn hoàn thành dịch vụ thì bên cung ứng dịch
vụ phải hoàn thành dịch vụ trong một thời hạn hợp lý trên cơ sở tính đến tất cả các điều
kiện và hoàn cảnh mà bên cung ứng dịch vụ biết được vào thời điểm giao kết hợp đồng,
bao gồm bất kỳ nhu cầu cụ thể nào của khách hàng có liên quan đến thời gian hoàn
thành dịch vụ. Trường hợp một dịch vụ chỉ có thể được hoàn thành khi khách hàng hoặc
bên cung ứng dịch vụ khác đáp ứng các điều kiện nhất định thì bên cung ứng dịch vụ đó
không có nghĩa vụ hoàn thành dịch vụ của mình cho đến khi các điều kiện đó được đáp
ứng.
Sinh viên: Nguyễn Thị Chiều Luật kinh doanh k45
17
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Sau khi hết thời hạn hoàn thành việc cung ứng dịch vụ mà dịch vụ vẫn chưa hoàn
thành, nếu khách hàng không phản đối thì bên cung ứng dịch vụ phải tiếp tục cung ứng
dịch vụ theo nội dung đã thỏa thuận và phải bồi thường thiệt hại, nếu có.
Bên cạnh đó, khách hàng phải có nghĩa vụ thanh toán đầy đủ tiền cung ứng dịch
vụ như đã thỏa thuận trong hợp đồng. Nếu có yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu cần
thiết cho việc thực hiện thì phải cung cấp kịp thời. Trường hợp một dịch vụ do nhiều bên
cung ứng dịch vụ cùng tiến hành hoặc phối hợp với bên cung ứng dịch vụ khác, khách
hàng có nghĩa vụ điều phối hoạt động của bên cung ứng dịch vụ để không gây cản trở
đến công việc của bất kỳ bên cung ứng dịch vụ nào và phải trả tiền dịch vụ cho bên cung
ứng dịch vụ theo như thỏa thuận trong hợp đồng.
Theo tinh thần điều 86 Luật thương mại 2005, khoản 3 điều 524 Bộ Luật dân sự
2005 thì trường hợp có thỏa thuận về giá dịch vụ, không có thỏa thuận về phương pháp
tính giá dịch vụ và cũng không có bất kỳ chỉ dẫn nào khác về giá dịch vụ thì giá dịch vụ

+ Hợp đồng bị hủy bỏ, bị đơn phương chấm dứt thực hiện
+ Hợp đồng không thể thực hiện được do đối tượng của hợp đồng không còn
và các bên có thể thỏa thuận thay thế đối tượng khác hoặc bồi thường thiệt hại
+ Các trường hợp khác do pháp luật quy định
• Hủy bỏ hợp đồng
Một bên có quyền hủy bỏ hợp đồng và không phải bồi thường thiệt hại khi bên
kia vi phạm hợp đồng là điều kiện hủy bỏ mà các bên đã thỏa thuận hoặc pháp luật có
quy định.
Bên hủy bỏ hợp đồng phải thông báo ngay cho bên kia biết việc hủy bỏ hợp đồng,
nếu không thông báo mà gây thiệt hại thì phải bồi thường.
Sinh viên: Nguyễn Thị Chiều Luật kinh doanh k45
19
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Khi hợp đồng bị hủy bỏ thì hợp đồng không còn có hiệu lực từ thời điểm giao kết
và các bên phải hoàn trả cho nhau tài sản đã nhận; nếu không hoàn trả được bằng hiện
vật thì phải trả tiền.
Và bên có lỗi trong việc hợp đồng bị hủy bỏ phải bồi thường thiệt hại.
• Đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng
Điều 426 Bộ luật dân sự 2005 quy định chi tiết việc đơn phương chấm dứt thực
hiện hợp đồng. Cụ thể:
Một bên có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng nếu các bên có thỏa
thuận hoặc pháp luật có quy định. Bên đơn phương chấm dứt hợp đồng phải thông báo
ngay cho bên kia biết về việc chấm dứt hợp đồng, nếu không thông báo mà gây thiệt hại
thì phải bồi thường.
Khi hợp đồng bị đơn phương chấm dứt thực hiện thì hợp đồng chấm dứt tại thời
điểm bên kia nhận được thông báo chấm dứt. các bên không phải tiếp tục thực hiện
nghĩa vụ. Bên đã thực hiện nghĩa vụ có quyền yêu cầu bên kia thanh toán. Bên có lỗi
trong việc hợp đồng bị đơn phương chấm dứt phải bồi thường thiệt hại.
3.4Các chế tài áp dụng khi vi phạm hợp đồng, gây thiệt hại
Trong trường hợp vi phạm hợp đồng mà một bên gây thiệt hại cho bên kia đến

là đã có bất công, có mâu thuẫn mà nếu không giải quyết kịp thời thì quan hệ làm ăn của
họ có thể bị phá vỡ. Điều quan trọng là việc giải quyết các tranh chấp đó hoàn toàn phụ
thuộc vào thiện chí của các bên, sự can thiệp của Nhà nước có thẩm quyền hay trung
gian chỉ là giải pháp cuối cùng. Các quan hệ làm ăn này đều dựa trên sự thỏa thuận ý chí
bình đẳng của các bên chủ thể, các quan hệ làm ăn biến đổi theo sự thay đổi của thị
trường, thời gian là tiền, nên các tranh chấp cũng cần được giải quyết nhanh chóng, kịp
thời. Do vậy, Nhà nước luôn khuyến khích các chủ thể trong quan hệ hợp động sử dụng
các biện pháp tự giải quyết với nhau, chỉ khi không giải quyết được thì có thể nhờ
chuyên gia có kinh nghiệm giải quyết hoặc thông qua trọng tài thương mại.
Sinh viên: Nguyễn Thị Chiều Luật kinh doanh k45
21
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Trong điều kiện kinh tế thị trường, các bên tham gia quan hệ thương mại, đầu tư
và hợp tác vừa cạnh tranh với nhau nhằm mục đích thu lợi nhuận tối đa cho mình, các
tranh chấp xảy ra là một điều không thể tránh khỏi. Trong điều kiện đó, việc giải quyết
các tranh chấp phải bảo đảm: giải quyết nhanh, thuận lợi, hạn chế mức tối đa sự gián
đoạn của quá trình thực hiện hợp đồng, đảm bảo dân chủ trong quá trình giải quyết tranh
chấp, bảo vệ uy tín của các bên trên thương trường, bảo đảm yếu tố bí mật trong kinh
doanh, đạt hiệu quả thi hành cao nhằm bảo vệ một cách có hiệu quả lợi ích hợp pháp
của các bên.
Trước yêu cầu đó, mục tiêu đặt ra là tạo ra nhiều phương thức giải quyết tranh
chấp khác nhau để các nhà kinh doanh có thể thực hiện quyền tự do của mình. Đồng
thời, bảo đảm các phương thức đó được xây dựng theo hướng từng bước phù hợp với
thông lệ, tập quán quốc tế.
Thể chế kinh tế thị trường cho phép các chủ thể kinh doanh có quyền tự do kinh
doanh trong khuôn khổ pháp luật không cấm. Xuất phát từ quyền tự do kinh doanh, các
chủ thể tự do thỏa thuận và đưa ra các nguyên tắc xử sự, các chủ thể có những lựa chọn
khác nhau cho hành vi của mình trên cơ sở các quy phạm pháp luật mang tính tùy nghi,
các chủ thể có những hành vi và thỏa thuận mà pháp luật không dự liệu những vẫn
không bị xem là trái pháp luật. Đứng trước góc độ Nhà nước thì Nhà nước được quyền

phán quyết buộc các bên phải có nghĩa vụ thi hành, trong trường hợp cần thiết có thể sử
dụng sức mạnh cưỡng chế. Đương sự thường tìm đến sự trợ giúp của Tòa án như một
giải pháp cuối cùng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi họ không thể
giải quyết thông qua cơ chế hòa giải, thương lượng hay không muốn lựa chọn trọng tài
để giải quyết tranh chấp.
Theo điều 29 Bộ luật tố tụng dân sự 2003 thì Tòa án có thẩm quyền giải quyết các
tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh thương mại với nhau và đều có mục
đích lợi nhuận bao gồm:mua bán hàng hóa; cung ứng dịch vụ; phân phối; đại diện, đại
lý; ký gửi; thuê, cho thuê, thuê mua; xây dựng; tư vấn; kỹ thuật; vận chuyển hàng hóa,
Sinh viên: Nguyễn Thị Chiều Luật kinh doanh k45
23
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
hành khách bằng đường sắt, đường bộ, đường thủy nội địa; vận chuyển hàng hóa, hành
khách bằng đường hàng không, đường biển; mua bán cổ phiếu, trái phiếu và giấy tờ có
giá khác; đầu tư, tài chính, ngân hàng; bảo hiểm; thăm dò, khai thác;
Phương thức giải quyết thông qua Tòa án hay Trung tâm Trọng tài là những thủ
tục giải quyết tranh chấp mang tính chất tài phán. Trong đó, Trọng tài được coi là Tòa án
tư trong việc giải quyết tranh chấp. Thẩm quyền của Tòa án và Trọng tài đều là giải
quyết tranh chấp trong kinh doanh thương mại, tuy nhiên thủ tục tố tụng của hai phương
thức này được tiến hành khác nhau. Tòa án nhân danh quyền lực của Nhà nước trong
việc xét xử, còn trọng tài nhân danh ý chí tối cao của các bên đương sự. Trong quá trình
xét xử tại Tòa án, các bên không có quyền lựa chọn Thẩm phán và Tòa án xét xử, còn
trọng tài thì ngược lại, các bên có quyền lựa chọn trọng tài viên, trung tâm trọng tài để
giải quyết tranh chấp của mình.
Mỗi phương thức đều có những ưu thế cũng như những hạn chế của nó, do đó khi
tranh chấp xảy ra các bên có thể thỏa thuận chọn phương thức giải quyết tranh chấp
thích hợp nhất. Để tạo điều kiện cho các nhà kinh doanh, trong nền kinh tế thị trường
như hiện nay, thời gian là vàng là bạc, do đó việc giải quyết tranh chấp cũng phải được
tiến hành nhanh chóng thuận lợi cho các bên.
Sinh viên: Nguyễn Thị Chiều Luật kinh doanh k45