Đề tài : Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 1
A. ĐẶT VẤN ĐỀ 1
1. Lý do chọn đề tài 1
2. Cơ sở thực tiễn 2
3. Mục đích nghiên cứu 3
4. Giới hạn nghiên cứu đề tài 3
5. Phương pháp nghiên cứu 3
B. PHẦN NỘI DUNG 5
CHƯƠNG I: NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 5
I. Thực trạng của học sinh lớp 1 trường tiểu học Lai Hưng C 5
II. Đánh giá thực trạng 5
CHƯƠNG II: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ "RÈN KỸ NĂNG
SỐNG CHO HỌC SINH LỚP 1" 7
I. Cơ sở lý luận 7
CHƯƠNG III: MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KỸ NĂNG SỐNG CHO
HỌC SINH LỚP 1 7
I. Các biện pháp cụ thể 7
C. KẾT QUẢ 15
D. BÀI HỌC KINH NGHIỆM 16
Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hà 1
Đề tài : Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1
PHẦN MỞ ĐẦU
A/ĐẶT VẤN ĐỀ
1.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Bác Hồ nói:
“Có tài mà không có đức là vô dụng
Có đức mà không có tài làm việc gì cũng khó”
Ghi nhớ lời dạy của Bác Hồ. Đảng ta khi đánh giá một con người luôn
phải đó là một bài mẫu có sẵn, áp đặt, khuôn mẫu để học sinh thực hiện theo.
Mà nhiệm vụ giáo dục kỹ năng qua mỗi bài học là một chuẩn mực hành vi
đạo đức giúp các em nắm được những điều sơ đẳng của phép ứng xử trong
cuộc sống hằng ngày. Qua bài dạy của giáo viên các em nắm được nội dung
và ý nghĩa của chuẩn mực hành vi trong các hoạt động và trong các mối quan
hệ xã hội.
Với học sinh lớp Một việc bồi dưỡng cho các em cách nói năng lễ phép,
giúp các em biết cách cư xử với người lớn, bạn bè trong lớp. Từ đó các em có
nề nếp thói quen tốt, tạo điều kiện cho các em học tốt hơn . Đó là một công
việc đầu tiên và cũng thật khó đối với giáo viên lớp Một. Khi nhận lớp giáo
viên phải tiến hành tìm hiểu tình tình học sinh. Điều kiện sống của các em ở
gia đình. Hầu hết đối với học sinh lớp Một trường Tiểu học Lai Hưng C từ
lúc sinh ra và lớn lên đa số các em ít được va chạm với môi trường xung
quanh nên vốn kinh nghiệm sống nghèo nàn, các em chưa biết cách ứng xử
đơn giản với cô giáo và các bạn. Nhiều lúc cô nói các em như không hiểu gì.
Từng vấn đề nhỏ cũng phải nói cụ thể rõ ràng, làm mẫu bằng động tác thì các
em mới hiểu, các em trầm lặng ít hoạt động, thích ngồi nhìn các bạn học,
chơi, nô đùa. Nhiều bậc phụ huynh chưa chú ý dạy con em mình những phép
ứng xử nhỏ nhất, cần thiết nhất trong cuộc sống giao tiếp hàng ngày, khiến
cho các em rất ngại nói, ngại giao tiếp.
Chính vì những lý do trên song song với việc trang bị kiến thức cho các
em thì giáo dục kỹ năng sống cho các em qua các môn học là rất quan trọng.
Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hà 3
Đề tài : Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1
Xuất phát từ những lý do trên tôi chọn đề tài “Một số biện pháp rèn kỹ năng
sống cho học sinh lớp 1”.
3.MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.
Việc nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp rèn kỹ năng sống cho học
sinh lớp 1”. Trước hết giúp cho tôi hiểu rõ hơn về trách nhiệm của mình
nhằm nâng cao chất lượng rèn kĩ năng sống cho học sinh ở lớp đầu cấp
5. Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
6. Phương pháp lấy ý kiến.
a/ Về mặt lý luận:
Nhà trường tiểu học là cái nôi đầu tiên không chỉ trang bị cho các em
những kiến thức khoa học mà còn trang bị cho các em những chuẩn mực hành
vi, để các em được chăm sóc phát triển toàn diện là người có ích cho xã hội.
Đối với học sinh lớp Một, các em vừa ở tuổi mẫu giáo, cái tuổi bắt chước theo
người lớn, vốn kinh nghiệm sống nghèo nàn, nên phần nào có ảnh hưởng đến
sự phát triển của trẻ ở mọi nơi, mọi lĩnh vực, kể cả việc lĩnh hội kiến thức.
Các em nhận biết cái tốt, cái xấu, cái sai, cái đúng, cái thiện, cái ác còn hạn
chế. Vào học lớp Một rồi có em còn chưa nói được cụ thể họ và tên của mình,
họ tên của bố mẹ, còn nói trống không, v.v…Nếu học sinh có kỹ năng giao
tiếp tức là có kỹ năng nói tốt tạo tiền đề học tốt các môn học. Để thực hiện
được nhiệm vụ này chúng ta cần tìm hiểu tâm lý học sinh lớp Một, nghiên
cứu chuẩn đạo đức xã hội. Nghiên cứu những lý luận cần thiết về rèn luyện kỹ
năng sống qua các bài học cụ thể.
b/ Về mặt thực tiễn:
- Tìm hiểu học sinh lớp Một: Lý lịch học sinh nơi cư trú, trò chuyện giao
tiếp để nắm bắt tình hình học sinh, tìm hiểu mặt yếu của học sinh, từ đó xây
dựng kế hoạch bồi dưỡng cho các em. Giáo viên phải yêu nghề mến trẻ là tấm
gương sáng cho học sinh noi theo.
Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hà 5
Đề tài : Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1
B. PHẦN NỘI DUNG.
CHƯƠNG I: NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
I. Thực trạng của học sinh lớp một trường Tiểu học Lai Hưng C
- Để biết được vốn kinh nghiệm sẵn có của các em tôi bắt tay vào tìm
hiểu tình hình học sinh lớp 1.
- Tổng số học sinh khối Một là 33 em: Trong đó có 10 em gia đình
điều kiện khó khăn, phần lớn là quê miền Tây theo cha mẹ đi làm ăn và ở trọ,
thời gian quan tâm đến tâm tư tình cảm của các em, nhất là các bậc phụ huynh
ở trọ việc quan tâm đến học tập của các em càng hạn chế hơn. phụ huynh
chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng cho các em,
trách nhiệm của mình trong việc học tập của con em còn phó thác cho nhà
trường.
3/Giáo viên.
- Nhà trường là môi trường giáo dục quan trọng nhất trong việc hình
thành và phát triển nhân cách học sinh, nhưng nhiều cơ sở chưa chú tâm đầu
tư mới chỉ hoàn thành theo mục tiêu môn học, chưa nghiên cứu phương pháp
dạy nhằm mục đích giáo dục cao nhất. Giáo viên chưa xác định được kĩ năng
cần rèn qua từng bài học. Chưa chú ý kiểm tra kỹ năng hành vi đạo đức đã
học của học sinh.
- Việc rèn kĩ năng sống cho học sinh chưa thường xuyên liên tục nên các
hành vi đạo đức chưa trở thành thói quen, các em chóng quên. hành vi đó
chưa có giá trị thực tế cao.
4/ Nhà trường, đoàn đội.
- Chưa tổ chức được nhiều hoạt động ngoại khoá: Như thi kể chuyện đạo
đức, học tập tấm gương người tốt việc tốt để học sinh được thưc hành hành vi
đã học vào những tình huống cụ thể trong cuộc sống.
- Nội dung sinh hoạt chưa được rút kinh nghiệm, thay đổi nội dung sinh
hoạt theo từng tháng.
Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hà 7
Đề tài : Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1
- Từ những thực trạng trên việc rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp Một
là rất cần thiết, tạo tiền đề cho các em phát triển khả năng giao tiếp và học tập
tốt các môn học.
CHƯƠNG II: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ
“RÈN KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH LỚP MỘT”
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN.
Biện pháp rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh lớp 1.
thích được làm việc, thích làm ra sản phẩm, thích được khen, từ đó lựa chọn
phương pháp dạy học nhằm đạt hiệu quả cao.
- Giáo viên, các bậc cha mẹ là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
- Qua việc nghiên cứu hiểu được vấn đề lý luận nhằm nâng cao giờ dạy.
Tôi suy nghĩ và tìm ra những biện pháp để rèn luyện kỹ năng sống cho học
sinh lớp Một . Qua các biện pháp cụ thể được áp dụng ở lớp Một như sau:
*Biện pháp 1: Xây dựng môi trường lớp học thân thiện
- Khi vào lớp Một tất cả các hoạt động với các em đều mới mẻ. Với tính
cách nhút nhát của một số em thì việc trang trí một môi trường học tập thân
thiện là rất cần thiết. Thực hiện phong trào xây dựng trường học thân thiện,
học sinh tích cực.
- Thực hiện theo kế hoạch của phòng giáo dục và nhà trường. Về không
gian lớp học trang trí một môi trường học tập thân thiện gần gũi với các em.
Các em được tự mình trang trí lớp học qua các bài mẫu, bài vẽ, bài nặn theo
từng chủ đề đã học .
- Về giáo viên phải đến lớp sớm trò chuyện với các em, hỏi thăm về gia
đình tâm tư tình cảm, sở thích của từng em. Qua đó giáo viên nắm bắt được
từng đối tượng học sinh trong lớp từ đó đề ra biện pháp giáo dục phù hợp với
các em. Tạo không khí lớp học nhẹ nhàng, thân thiện, gần gũi giữa cô - trò,
giữa trò – trò.
Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hà 9
Đề tài : Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1
* Biện pháp 2 : Giáo viên là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
- Giáo viên luôn gương mẫu từ cử chỉ, lời nói, việc làm, cách ăn mặc, đi
đứng cho học sinh noi theo. Cô không những như người mẹ thứ hai mà còn
phải như người chị của các em. Thường xuyên quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ,
gần gũi, ân cần với các em.
VD: Bẻ lại cổ áo, chải lại tóc, hướng dẫn các em đi giày.v.v giải quyết
những thắc mắc của các em, động viên khen ngợi, nhân điển hình tốt trước
lớp.
phấn khởi bằng những lời động viên, khen ngợi của giáo viên, các em được
phát biểu dân chủ không gò ép.
- Giáo viên tổ chức cho học sinh chơi trò chơi “Vòng tròn chào hỏi”.
Từng nhóm em đứng trước nắm tay nhau thành vòng tròn. Lần lượt từng em
giới thiệu tên của mình với các bạn. Qua trò chơi đó các em biết trẻ em có
quyền có họ tên, tự hào khi giới thiệu tên mình với các bạn.
- Qua trò chơi xây dựng một hành vi cho các em, hình thành kỹ năng tự
giới thiệu. Kỹ năng này giúp các em, biết tên và tự giới thiệu tên của mình
trong giao tiếp hàng ngày, là cơ sở để học những bài học sau.
* Biện pháp 5: Rèn kỹ năng sống qua các giờ học.
- Qua các giờ học giáo viên chú ý nhắc nhở các em thực hành hành vi đã
học.
VD: Trong các giờ học, học sinh chưa có cử chỉ thể hiện đúng hành vi
đạo đức như: Đưa sách vở cho cô đưa bằng một tay không biết nói lời ''thưa'',
''gửi''. Giáo viên sửa lại hành vi đúng cho các em thể hiện lễ phép với thầy cô
giáo và người lớn : Em đưa lại bằng hai tay và nói thưa cô em nộp bài ạ.
- Các em được tham gia học nhóm, đóng vai, báo cáo kết quả thảo luận
trong các giờ Tự nhiên xã hội, Thể dục, Tiếng việt để thực hành hành vi đạo
đức đã học.
- Khi đến lớp giáo viên chú ý nhắc nhở các em quần áo đầu tóc gọn
gàng, sách vở đồ dùng ngăn nắp. giáo viên quy định cách sắp xếp đồ dùng
Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hà 12
Đề tài : Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1
sách vở trong ngăn bàn, chỗ treo cặp rõ ràng, cụ thể, vị trí nón, quần áo
v v Một vài ngày đầu giáo viên phân công các tổ trưởng theo dõi kiểm tra,
cuối mỗi giờ học giáo viên nhận xét tuyên dương những em đã thực hiện tốt
trước lớp, giáo viên giúp đỡ động viên những em còn lúng túng chưa thật gọn
gàng. Dần dần hành vi trở thành thói quen gọn gàng của các em.
* Biện pháp 6: Tư vấn cho phụ huynh hướng dẫn các em thực hành
hành vi ở nhà.
Tuần 10: THKN lễ phép với anh chị nhường nhịn em nhỏ.
Tuần 12: THKN đứng tư thế chào cờ.
Tuần 14: THKN đi học đều và đúng giờ không tự ý bỏ học.
Tuần 16: THKN giữ trật tự trong trường học, lớp học, khi ra vào lớp.
Tuần 18: THKN cuối kỳ 1.
Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hà 14
Đề tài : Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1
Tuần 20: THKN lẽ phép, vâng lời thầy giáo, cô giáo.
Tuần 22: THKN biết đoàn kết thân ái với bạn khi học, khi chơi, biết giúp
đỡ bạn.
Tuần 24: THKN đi bộ đúng quy định, thực hiện tốt an toàn giao thông.
Tuần 25: THKN giữa kỳ II.
Tuần 26: THKN biết cảm ơn khi được giúp đỡ.
Tuần 28: THKN chào hỏi khi gặp mặt, tạm biệt khi chia tay.
Tuần 30: THKN bảo vệ hoa và cây xung quanh trường, nơi công cộng.
Biện pháp 9: Kết hợp với đoàn thanh niên xã, Ấp, tổ chức các hoạt
động cho các em trong dịp hè.
- Đoàn thanh niên, đội thiếu niên nhà trường tham mưu với đoàn thanh
niên xã, Ấp, tổ chức nhiều hoạt động trong dịp hè để các em được tham gia
như văn nghệ, lao động dọn vệ sinh ấp, đường làng, quét dọn nhà bia tưởng
niệm liệt sỹ. Đó là hình thức giáo dục đạo đức cho các em trách nhiệm với địa
phương nơi cư trú.
Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hà 15
Đề tài : Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1
* Biện pháp 10: Rèn kỹ năng thương xuyên liên tục.
- Việc rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp Một, đòi hỏi giáo viên phải đầu
tư thời gian, kiên trì, chú tâm nhắc nhở hướng dẫn các em thực hiện hành vi
đúng, sửa chữa uốn nắn những hành vi chưa chuẩn. Tất cả những hành vi đó
phải làm thường xuyên liên tục vì các em rất chóng quên. Giáo viên cần chú ý
từng việc làm, cử chỉ, lời nói của các em ở mọi lúc, mọi nơi, ở trường, ở nhà
nghệ, trang trí môi trường, lớp học thân thiện v v
D/ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
- Trong những năm gần đây Đảng và nhà nước ta rất quan tâm đến sự
phát triển giáo dục. Giáo dục được xác định là “Quốc sách hàng đầu” là một
trong những chiến lược quan trọng xây dựng và phát triển đất nước tiến lên
chủ nghĩa xã hội. Bậc tiểu học là bậc học “nền” thì lớp Một là “móng”.
Nhiệm vụ của giáo viên lớp Một phải “ xây” làm sao cho cái móng thật chắc,
đó là xây dựng một thế hệ con người mới đủ đức, đủ tài, tự tin, dám nghĩ,
dám làm. Nhiệm vụ này vô cùng to lớn và nặng nề với người giáo viên tiểu
học. Là một giáo viên tôi xác định nhiệm vụ đầu tiên là hình thành cho các
em kỹ năng giao tiếp tốt. Tức là kỹ năng diễn đạt trôi chảy, giúp các em tham
gia các hoạt động học tập và cuộc sống xung quanh các em. Vì học sinh lớp
Một các em bắt đầu làm quen với hoạt động học tập, các em có kỹ năng nói
tốt tạo tiền đề học tốt các môn khác.
- Để thực hiện được nhiệm vụ này người giáo viên phải tâm huyết với
nghề, thực sự yêu nghề, mến trẻ, có tinh thần rèn luyện, tinh thần trách nhiệm
Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hà 17
Đề tài : Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1
cao, có ý thức tu dưỡng, rèn luyện nâng cao chuyên môn nghiệp vụ. đặc biệt
là muốn nâng cao chất lượng các kỹ năng hành vi vào cuộc sống thực tế cho
học sinh là vấn đề khó đòi hỏi phải kiên trì, bền bỉ, người thầy phải đầu tư
thời gian gần gũi học sinh, nghiên cứu kỹ mục tiêu bài học, thiết kế tiết dạy
hợp lý, kết hợp hài hoà các phương pháp hình thức dạy học. Chú trọng
phương pháp dạy học mới, tổ chức hướng dẫn học sinh hoạt động, phát huy
vốn kinh nghiệm và thói quen đạo đức, tự khám phá và chiếm lĩnh tri thức
mới. Đồ dùng dạy học như tranh ảnh phải đẹp, phù hợp với bài học, giáo viên
cần động viên khen ngợi kịp thời, vì tuổi học sinh lớp Một là tuổi hoa, thiên
về tình cảm, hoạt động học chưa được chú trọng, hoạt động chơi vẫn chiếm
ưu thế. Sự nhận thức của học sinh còn đơn giản cho nên quá trình dạy học
không kéo dài bất cứ hoạt động nào hoặc đặt hệ thống câu hỏi quá khó gây
Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hà 19
Đề tài : Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1
Ý KIẾN NHẬN XÉT CỦA
HỘI ĐỒNG XÉT DUYỆT PGD HUYỆN BÀU BÀNG