PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC SINH LỚP 5 ĐỌC DIỄN CẢM
TRANG1
A. MỞ ĐẦU
Văn học là một loại hình nghệ thuật, giữ vai trò to lớn trong việc hình
thành và phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ. Sự tiếp xúc thường xuyên của
học sinh tiểu học với các tác phẩm văn học được chọn lọc sẽ kích thích ở học
sinh sự nhạy cảm thẩm mỹ, phát triển ngôn ngữ và trí tuệ.
"Học sinh tiểu học được coi là cấp học nền tảng, đây là giai đoạn
bình minh của cuộc đời, là giai đoạn đang hình thành những tình cảm đạo đức
đầu tiên về thế giới xung quanh". Hơn ai hết, tuổi thơ luôn ngạc nhiên trước
cuộc sống điều mà người lớn chúng ta nhiều khi không có được. Trẻ em đến với
cuộc sống trong lòng mang ngọn lửa khát khao, hiểu biết khám phá và ham
muốn những nhận thức và cảm xúc của mình bằng các hình thức nghệ thuật một
cách tự nhiên, cho nên việc cho học sinh tiểu học tiếp xúc với tác phẩm văn
học rất quan trọng và cần thiết.
Thơ văn là tiếng nói hồn nhiên nhất của tâm hồn, vì thế thơ văn rất
dễ đi vào lòng người. Ngay từ thủa lọt lòng, qua lời ru ngọt ngào của mẹ, giọng
kể ngọt ngào của bà, dù chưa biết thưởng thức những nhịp điệu êm dịu lúc lên
bổng, lúc xuống trầm, lúc ngân nga của lời thơ,văn đã góp phần tạo nên một thế
giới tình cảm của trẻ thơ. Thậm chí khi đã về già, ông, bà, cha, mẹ vẫn còn nhớ
một cách sâu sắc những cảm giác của buổi ban đầu khi được nghe tiếng ru hời
ru hỡi. Đó là những ký ức đã ảnh hưởng sâu sắc đến nhân cách mỗi con người.
Trẻ thơ có một tâm hồn rất nhạy cảm với cái đẹp. Đây là lứa tuổi bắt
đầu của sự nhận thức và những tình cảm mãnh liệt, các em yêu thơ văn, thích
thơ văn và có nhu cầu đọc thơ văn. Học sinh đến với thơ ca bằng những rung
động đầu tiên ngọt ngào nhất, say mê nhất, những suy nghĩ phòng túng nhất.
Chính vì vậy, thơ ca có vai trò quan trọng góp phần hình thành và phát triển
nhân cách học sinh. Thơ là một phần của cuộc sống gợi lên cho trẻ những cảm
TRẦN THỊ HƯỜNG TRƯỜNG CHU VĂN AN
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC SINH LỚP 5 ĐỌC DIỄN CẢM
TRANG2

những kiến thức sơ giản về tiếng Việt, về tự nhiên, về xã hội, về con người, về
văn hóa và văn học … là cơ sở để phát triển tư duy cho trẻ tiếp thu và học các
môn khác.
Tiếng Việt TH có nhiều phân môn như tập đọc, học thuộc lòng, tập làm
văn, chính tả, tập viết… Mỗi phân môn đều có một chức năng quan trọng.
Trong đó tập đọc là môn học mang tính chấn tổng hợp vì ngoài nhiệm vụ dạy
học nó còn có nhiệu vụ trau dồi kiến thức cho học sinh (Về phát âm, từ ngữ, câu
văn…) Kiến thức bước đầu về văn học, đời sống và giáo dục tình cảm và thẩm
mĩ. Môn tập đọc ở trường Tiều học nói chung và ở lớp 5 nói riêng đặt ra một
nhiệm vụ quan trọng. Trong các giờ tập đọc học thuộc lòng học sinh biết đọc
diễn cảm bài văn bài thơ đã tập cho các em niềm sau mê hứng thú và để lại cho
các em vốn văn học đáng kể sau này. Cũng thông qua các bài văn học sinh hiểu
thêm về các vùng miền của đất nước, hiểu thêm được công sức của các tầng lớp
nhân dân đang ra sức xây dựng và bảo vệ tổ quốc, hiểu được các truyền thống
quý báu của dân tộc xung như có tác dụng mạnh mẽ đến gião dục mĩ cảm, học
sinh biết yêu cái đẹp.
Môn tập đọc không chỉ có nhiệm vụ trên mà còn kết hợp chặt chẽ với
chương trình tiếng Việt, Qua các bài văn chọn lọc của học sinh vừa cảm thụ
được cái hay cái đẹp vừa được học giúp các em sử dụng chính xác khi dùng từ
chính xác khi dùng từ đặt câu và giao tiếp.
Ở bậc TH nói chung và lớp 5 nói chung, môn tập đọc có hai yêu cầu chính:
- Rèn kĩ năng tập đọc
- Giúp học sinh cảm thụ tốt bài văn
TRẦN THỊ HƯỜNG TRƯỜNG CHU VĂN AN
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC SINH LỚP 5 ĐỌC DIỄN CẢM
TRANG4
Học môn tập đọc, việc đọc và cảm thụ là hai khâu có quan hệ mật thiết với
nhau, gắn bó hỗ trợ đắc lực cho nhau. Cảm thụ tốt giúp cho việc đọc diễn cảm
tốt ngược lại việc đọc diễm cảm tốt giúp cho việc cảm thụ bài văn thêm sâu sắc.
Thật vậy, học sinh có đọc thông thạo được và trên cơ sở đã hiểu nội dung câu

bài thơ, từ đó hệ thống hóa đưa ra một số biện pháp dạy học sinh đọc thuộc thơ
diễn cảm và ứng dụng vào một số tiết cụ thể, dựa trên những phương pháp
chung cơ bản cho học sinh làm quen với tác phẩm văn học.
III. THỰC TIỄN VÀ HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI.
Các tác phẩm thơ thường có vần điệu, nhịp điệu với nhiều thể loại khác
nhau. Vì vậy muốn truyền đạt tốt tác phẩm giáo viên cần phải khai thác tác
phẩm, tìm hiểu kĩ bài thơ văn đó thuộc thể loại gì . Tìm hiểu nội dung bài thơ,
văn cách gieo vần,từ đó giáo viên xác định được giọng đọc, cách ngắt nghỉ,…
giúp học sinh cảm nhận được nhịp điệu, âm sắc của bài thơ để làm giàu cảm
xúc của học sinh. Từ đó giúp cho học sinh cảm nhận sâu sắc nội dung bài và
hứng thú hơn trong khi học phân môn tiếng việt.
CHƯƠNG II. CƠ SỞ LÝ LUẬN
TRẦN THỊ HƯỜNG TRƯỜNG CHU VĂN AN
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC SINH LỚP 5 ĐỌC DIỄN CẢM
TRANG6
I. CƠ SỞ THỰC TIỄN.
1. Thuận lợi
*Giáo viên:
Nhà trường luôn tạo điều kiện cho tôi trong công giảng dạy.Khối 5
Có đội ngũ giáo viêncó tay nghề cao đầy đủ kinh nghiệm để giúp đỡ nhau.
* Học sinh:
Học sinh đã quen với cách học mới từ lớp 1,2,3,4 nên các em đã biết các
lĩnh hội và luyện tập thực hành dưới sự hướng dẫn của giáo viên.
Các em học sinh đều được học 2 buổi/ngày nên việc luyện đọc diễn cảm
rất thuận lợi.
2. Khó khăn
* Giáo viên:
Do đặc điểm của nhà trường là 100% lớp học 2 buổi 1 ngày nên việc
thăm lớp dự giờ học hỏi chuyên môn của mình, của bạn còn hạn chế. Trình độ
giáo viên chưa đồng đều đôi lúc còn giảng dạy theo phương pháp cũ. Nên việc

cho lớp 5 mà tôi đang trực tiếp giảng dạy.
II. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1, Đối tượng nghiên cứu:
Học sinh lớp 5 trường Tiểu học Chu Văn An.
Do điều kiện trong hè các em chưa quan tâm đến việc ôn tập và luyện
đọc ở nhà, việc yêu sách của học sinh còn thấp kém nên việc đọc lưu loát của
học sinh chưa cao. Chính vì thế mà vấn đề đọc diễn cảm chưa được các em
được rất ít em học sinh quan tâm và làm được.
2, Khách thể nghiên cứu:
TRẦN THỊ HƯỜNG TRƯỜNG CHU VĂN AN
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC SINH LỚP 5 ĐỌC DIỄN CẢM
TRANG8
Do điều kiện hạn chế nên tôi chỉ tiến hành nghiên cứu thông qua 48 em
học sinh trướng Tiểu học Chu Văn An
Qua nhiều năm giảng dạy ở khối lớp 5 cũng như qua quá trình quan sát,
dự giờ thăm lớp sinh hoạt chuyên môn trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệm
trong khối lớp 5 và khối lớp 4 ở thời gian trước đây tôi có nhật xét sau:
1. Về người dạy
Hầu hết giáo viên khá tôn trọng phương pháp dạy học mới “Thầy thiết kế
trò thi công” lấy học sinh làm trung tâm. Các giáo viên đều cố gắng tìm tòi,
nghiên cứu để giảng dạy phân môn tập đọc nhưng chất lượng chưa cao. Bởi
phương pháp và hình thức áp dụng dạy học còn cứng nhắc, chưa phù hợp với
từng đối tượng học sinh vùng miền, chỉ coi trọng một vấn đê đọc to thành tiếng
hoặc có hướng dẫn đọc diễn cảm nhưng chỉ lướt qua, giọng giảng bài của giáo
viên còn thiếu chất truyền cảm….Bên cạnh đó việc áp dụng công văn của 896
của bộ GD&ĐT-GDTH về việc tinh giản nội dung khó đối với vùng miền nên
một số giáo viên chủ quan khi dạy ít chú ý đến khâu luyện đọc diễn cảm cho
các em học sinh vì vậy chất lượng giờ học tập đọc chưa cao.
2. Về người học.
Học sinh của trường phần lớn là học sinh dân tộc thiểu số, nhiều học sinh

ra cho mình câu hỏi: Phải làm gì? Làm như thế nào? Để khắc phục tình trạng đó
và nâng cao chất lượng đọc cho học sinh của lớp mình. Qua quá trình nghiên
cứu tôi đã tiền hành sử dụng phối hợp nhiều phương pháp nghiên cứu đó là:
phương pháp điều tra, phương pháp đối chứng, phương pháp tổng quát trong
từng giai đoạn và suốt năm học. Từ mỗi giai đoạn, mỗi tiết học tôi đều lấy kết
quả đã đạt được để đối chứng với kết quả giai đoạn trước, với kết năm trước và
cuối cùng đi tổng hợp số liệu và rút ra bài học kinh nghiệm để áp dụng vào bài
giảng của mình phù hợp nhất với từng đối tượng học sinh.
Từ yêu cầu thực tiễn của môn tập đọc nói chung và rèn luyện kỹ năng nói
cho học sinh lớp 5 tôi đã tự đặt cho mình phải nhận thức được tầm quan trọng
yêu cầu của bộ môn với yêu cầu thực tế.
TRẦN THỊ HƯỜNG TRƯỜNG CHU VĂN AN
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC SINH LỚP 5 ĐỌC DIỄN CẢM
TRANG10
Trong giảng dạy môn tập đọc qua nhiều năm gần đây, tôi đã tích cực
nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm giảng dạy cách truyền thụ kiến thức đặc biệt là
việc rèn luyện kỹ năng đọc diễn cảm cho học sinh. Muốn rèn cho học sinh đọc
diễn cảm tốt trước hết trong mọi giờ tập đọc giáo viên cần hướng dẫn học sinh
cách phát âm chuẩn, đọc đúng đắn, có ý thức, trôi chảy sau đó mới yêu cầu đọc
diễn cảm. Tính đúng đắn sẽ nâng cao tốc độ đọc và cho phép đọc có ý thức hơn.
Nếu không hiểu cáo đang đọc thì không thể đọc lưu loát và diễn cảm được. Vậy
đọc diễn cảm chính là nghệ thuật đọc thơ văn nó thể hiện nội dung qua giọng
đọc và ngữ điệu giúp cảm thụ tốt tác phẩm văn học.
Đọc diễn cảm thể hiện ở kỹ năng dùng ngữ điệu, biết nghỉ hơi ở dấu chăm,
ngắt hơi ở dấu phẩy hoặc chố phần tách ý, biết đọc liền các tiếng trong từ ghép
từ láy hoặc cụm từ cố định ngoài ra cần biết đọc đúng giọng câu kể, câu hỏi biết
phân biệt giọng người dẫn truyện với từng tuyến nhân vật có tính cách khác
nhau. Đọc diễn cảm là biểu hiện cao của đọc có ý thức và chỉ thực hiện được
trên cơ sở đọc đúng, đọc nhanh. Do vậy dù đọc ở mức độ nào cũng phải yêu cầu
phát âm đúng song cũng ko nên quá nhấn mạnh các phụ âm tr/ch, s/x, l/n làm

+ Đối với các em biết đọc diễn cảm giáo viên chọn các em đọc mẫu cho
học sinh yêu đọc theo.
+ Đối với các em biết đọc to rõ ràng cần động viên các em đọc diễn cảm
hơn nữa giáo viên gọi các em đọc tốt đọc lại sau khi giáo viên đọc mẫu. Từ chỗ
hai, ba em đọc tôi nhân điển hình cho cả lớp rồi cho các em tự nhận xét lần
nhauTiếp tục những giờ học sau giáo viên đặt ra câu hỏi: các bạn đọc đã hay
chưa? Hay như thế nào? Để cho các em tự nhận xét đánh giá về nhau. Bằng
TRẦN THỊ HƯỜNG TRƯỜNG CHU VĂN AN
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC SINH LỚP 5 ĐỌC DIỄN CẢM
TRANG12
những hình thức đối với học sinh đọc yếu ( chủ yếu là những em học sinh dân
tộc vùng dân tộc tôi dùng phương pháp khắc phục như: không nên đưa ra yêu
cầu quá cao, tức thời cho các em.
Cô giáo đọc mẫu cho các em giỏi đọc tốt nhận xét rồi gọi các em đọc kém
nhận xét rồi giáo viên cho cá em đọc yếu đọc lại câu văn đoạn văn giáo viên
vừa đọc mẫu. Rèn kĩ năng đọc nhiều lần, hướng dẫn cách ngắt hơi, nghỉ đúng
chỗ. Cứ thế nhiều lần các em sẽ tiến bộ trông thấy (muốn giúp các em tiến bộ
nhanh người giáo viên tuyệt đối không được chê hoặc nói những khuyết điểm
của các em trước tập thể lớp mà phải khéo léo dùng lời nói của mình động viên
vừa khích lệ các em thì kết quả đọc mới tiến bộ
Đối với những em đọc thiết thừa tội gọi cá em đọc lại nhiều lần để các em
năm đúng nội dùng bài học
Việc rèn đọc đòi hỏi người giáo viên không được nản, không được buông
thả. Đòi hỏi chúng ta phải tỉ mỉ và cặn kẽ phải thật sự quan tâm đến các em chú
trọng đến việc dạy thật học thật mới đem lại kết quả tốt.
Ví dụ cụ thể khi dạy bài: cậu bé thông minh
Bài văn được viết theo thể kê chuyện kể về cậu bé thông minh tài giỏng
nhanh trí. Tình tiết câu chuyện hấp dẫn sinh động, khi đọc học sinh cần làm rõ
những chi tiết đó bằng cách đọc nhấn giọng vừa phải các từ ngữ “ầm ĩ” “tìm
được” “trọng thưởng”

Trong chương trình cải cách có rất nhiều bài thơ thuộc thể thơ 4 chữ. Nên
việc luyện đọc thể thơ này cũng rất cần thiết.
TRẦN THỊ HƯỜNG TRƯỜNG CHU VĂN AN
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC SINH LỚP 5 ĐỌC DIỄN CẢM
TRANG14
Việc đọc diễn cảm thường gắn liền với ngữ điệu nên tôi thường gắn liền
với cử chỉ, nét mặt để làm tăng thêm tính gợi cảm của câu văn như: Vẻ thân mật
vui vẻ, ngạc nhiên căm giận.
Để có kết quả cao trong khhi luyện đọc cho học sinh, giáo viên phải tạo
được trong lớp một không khí thoải mái để học sinh dễ cảm thụ được bài thơ,
văn., có tâm trạng chờ đợi và chú ý nghe giáo viên đọc và cũng từ đó các em dể
học tập và bắt chướcgiáo viên khi đọc.Khi rèn đọctôi thường chú ý đến:
Đối với những học sinh rụt rè nhút nhát nên khuyến khích, không gắt
gỏng tạo mối thân thiện trong môi trường giáo dục.
- Đối vởi các em học sinh hay nghịch ngợm dể phân tán tư tưởng gióa viên
thỉnh thoảng chỉ định các em đọc tiếp.
- Đối với các em đọc yếu tôi thường xuyên chỉ cho cá em một cách tỉ mỉ
đọc vad hổ trợ tăng cường tiếng việt cho các em.RA thêm yêu cầu cho các em
tự luyện ở nhà vad thường xuyên kiểm tra.
3. Giải pháp hỗ trợ: Bên cạnh những giải pháp chủ yếu cân lồng ghép
những giải pháp hổ trợ mới đem lại kết quả cao.
Giáo viên cần có thái độ ân cần khi rèn cho học sinh đọc diễn cảm, phải
luôn gần gũi với học sinh và thường xuyên động viên khen ngợi kịp thời
Lập kế hoạch đôi bạn cùng tiến.
Thường xuyên trao đổi với phụ huynh, nhắc nhở phụ huynnh phải thường
xuyên động viên nhắc nhở con em mình.
Tóm lại sau mỗi giờ tập đọc tôi thường kiểm tra chất lượng đọc của học
sinh lớp mình thông qua việc đọc thành tiếng, khi đọc diễn cảm giữa cá nhân.
Đọc theo phân vai trên cả ba đối tượng( giỏi, khá, trung bình, yếu) Xem các em
đọc diễn cảm hay chưa.

8 8 6
Giữa học kì
2
4 8 10
Cuối học kì
2
1 7 15
BẢNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐỌC CẢU HỌC SINH LỚP 5B NĂM
HỌC 2010-2011
TRẦN THỊ HƯỜNG TRƯỜNG CHU VĂN AN
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC SINH LỚP 5 ĐỌC DIỄN CẢM
TRANG16
Sĩ số:26 Đọc nhỏ ấp
úng
Đọc to rõ ràng
lưu loát
Đọc diễn
cảm
Đầu năm 10 10 6
Cuối học kì
1
8 10 7
Giữa học kì
2
5 7 14
Cuối học kì
2
2 5 19
Qua kết quả khảo sát và số liệu ghi chếp tôi rất phấn khởi thấy rằng: trong
các giờ tập đọc học sinh học say mê và sôi nổi hơn kĩ năng đọc diễn cảm được

của mình trước tập thể lớp tạo ra môi trường thân thiện, học sinh tích cực. Phối
hợp nhịp nhàng về chương trình môn tập đọc với các môn khác như tập làm
văn, kể chuyện…
II. Ý KIẾN ĐỀ XUẤT.
Để học sinh được tiếp tục nâng cao về chât lượng đọc, tôi mạn phép đưa ra
một vài ý kiến đề xuất với các cấp lãnh đạo như sau:
Cần quan tâm đến cơ sở vật chất, đồ dùng dạy học để học sinh vùng đặc
biệt khó khăn được học ngày hai buổi.
- Cần quan tâm hơn nữa đôi với giáo viên tiếu học, thường xuyên bồi
dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên ở các phân môn nhất là phân môn
tập đọc.
TRẦN THỊ HƯỜNG TRƯỜNG CHU VĂN AN
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC SINH LỚP 5 ĐỌC DIỄN CẢM
TRANG18
Phải tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ nhận thức của mình, luôn
tìm tòi để cải tiến phương pháp giảng dạy, phải biết phối kết hợp với gia đình
để làm tốt hoạt động này.
Kính mong hội đồng khoa học xem xét cũng như bổ sung những vấn
đề còn thiếu, còn yếu hoặc chưa phù hợp khi cá nhân tôi thực hiện đề tài này.
Để tôi tiếp tục rèn luyện điều chỉnh góp phần vào việc chăm sóc, giáo dục trẻ
đạt kết quả tốt.
III. KẾT LUẬN.
Với lương tâm nghề nghiệp, chúng ta là những người kế tục ươm những
mầm non tương lại cho tổ quốc, chính vì vậy, chúng ta cần cố gắng tìm tòi,
nghiên cứu, tham khảo và đưa ra những giải pháp đọc diễn cảm cho học sinh để
góp phần phong phú trong dạy học tiểu học. . Tạo nền tảng phát triển con người
mới cho xã hội.
Trên đây tôi đã trình bày những vấn đề phương “háp dạy học sinh lớp 5
đọc diễn cảm”dựa vào khả năng nhận thức của bản thân. Dựa vào tài liệu tham
khoả trong quá trình công tác và những ý kiến của đồng nghiệp. Song vẫn còn

II, PHẠM VI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 7
III, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 9
IV, KIỂM NGHIỆM ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ 15
CHƯƠNG IV: KẾT LUẬN 17
I, BÀI HỌC KINH NGHIỆM 17
II, Ý KIẾN ĐỀ XUẤT 17
III, KẾT LUẬN 18
THAM KHẢO 19
Ý KIẾN ĐÁNH GIÁ HỘI ĐỒNG THẨM ĐỊNH 21
MỤC LỤC 20
TRẦN THỊ HƯỜNG TRƯỜNG CHU VĂN AN
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC SINH LỚP 5 ĐỌC DIỄN CẢM
TRANG21
Ý KIẾN ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG THẨM ĐỊNH CÁC CẤP TRẦN THỊ HƯỜNG TRƯỜNG CHU VĂN AN