Đề tài
Đề tài
:
:
“Một số phương pháp giúp học sinh lớp 4 và 5 học tốt
“Một số phương pháp giúp học sinh lớp 4 và 5 học tốt
phân môn Tập đọc nhạc”
phân môn Tập đọc nhạc”
PHẦN MỞ ĐẦU
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật nhằm phản ánh hiện thực khách quan
bằng những hình tượng có sức biểu cảm của âm thanh. Ở nhà trường tiểu học
mục tiêu của môn học là thông qua việc giảng dạy một số vấn đề sơ giảng về
nghệ thuật âm nhạc, nhằm hình thành và phát triển năng lực cảm thụ âm nhạc
của học sinh, tạo một “trình độ văn hoá âm nhạc” nhất định, từ đó góp phần
đào tạo có chất lượng những lớp người có ích cho xã hội.
Từ mục tiêu của môn học chúng ta hiểu rằng: Môn âm nhạc ở trường tiểu
học không nhằm đào tạo những người làm nghề âm nhạc chuyên nghiệp,
những diễn viên, những nhạc sĩ mà mục đích chính là thông qua môn học này
để tác động vào đời sống tinh thần của các em nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo
dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ cho học sinh. Muốn làm được điều đó nhất
thiết các em phải được tiếp cận với âm nhạc đích thực, bản thân các em phải
là người trực tiếp tham gia ca hát. Tuy môn âm nhạc trong trường tiểu học là
một môn học riêng lẻ. Song mục đích của nó nhằm trang bị cho các em những
kiến thức kĩ năng giúp khơi dậy sự say mê sáng tạo trong hoạt động âm nhạc,
làm cho đời sống tinh thần của các em thêm phong phú, tạo điều kiện để các
em tham gia vào các hoạt động khác của nhà trường.
I. Bối cảnh của đề tài
Giáo dục thẩm mỹ cho con người là không thể thiếu được trong mục
đích giáo dục hiện nay của chúng ta là đào tạo những con người phát triển
toàn diện.Việc giáo dục một con người toàn diện không chỉ giáo dục cho họ
có đạo đức tốt, có trình độ hiểu biết, nắm chắc các kiến thức khoa học và xã

thật tốt , đơn giản nhưng lại hiệu quả nhất, để giúp các em nắm bắt, tiếp thu
nhanh nhất kiến thức bài học.
Những năm trước đây việc giảng dạy bộ môn này giao cho giáo viên
đứng lớp giảng dạy, không có giáo viên chuyên biệt. Bên cạnh đó là đồ dùng
dạy học còn thiếu, đặc biệt là nhạc cụ, cùng với những phương pháp giảng
dạy cũ, chủ yếu là dạy hát và dạy đọc nhạc theo phương pháp truyền miệng.
Do đó kết quả đạt được chưa cao, ít gây hứng thú cho các em trong việc học
tập và tiếp thu kiến thức của bộ môn. Từ thực tế đó, tôi xin đưa ra một vài
biện pháp dạy tập đọc nhạc cho học sinh Tiểu học. Đây là những kinh nghiệm
mà tôi đã đúc kết được trong những năm giảng dạy tại trường.
III. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
Học sinh khối 4 và 5 .
IV. Mục đích nghiên cứu
[email protected]
[email protected]
2
Đề tài
Đề tài
:
:
“Một số phương pháp giúp học sinh lớp 4 và 5 học tốt
“Một số phương pháp giúp học sinh lớp 4 và 5 học tốt
phân môn Tập đọc nhạc”
phân môn Tập đọc nhạc”
Giúp giáo viên dạy tốt phân môn Tập đọc nhạc và học sinh học tốt phân
môn này.
V. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu
Sau một thời gian áp dụng các phương pháp, biện pháp dạy học tập đọc
nhạc thì kết quả học tập của học sinh có chuyển biến theo hướng tích cực. Âm
nhạc đã làm cho các em có một tinh thần thoải mái hơn, giúp các em phát

“Một số phương pháp giúp học sinh lớp 4 và 5 học tốt
phân môn Tập đọc nhạc”
phân môn Tập đọc nhạc”
với lực độ khác nhau, tốc độ thể hiện khác nhau. Để các em có hứng thú trong
học tập, người giáo viên cần tạo cho các em có một tâm trạng thoải mái, một
hứng thú tràn đầy khi học âm nhạc. Để làm được việc đó, một trong nhiều yếu
tố quan trọng là người giáo viên phải truyền tải chính xác các kiến thức về
Âm nhạc.
Là giáo viên được bồi dưỡng chuyên ngành Âm nhạc Tiểu học,
qua thời gian trực tiếp giảng dạy bộ môn, bản thân ít nhiều đã đúc kết được
những kinh nghiệm trong công tác, tôi nhận thấy thực tế việc học tập và tiếp
thu các kiến thức của môn học, đặc biệt là kiến thức đọc và ghi chép nhạc của
các em là chưa cao, nhiều em còn rất lúng túng. Đứng trước những hạn chế
thực tại, tôi xin đưa ra một số kinh nghiệm hướng dẫn các em học tập đọc
nhạc khá hiệu quả mà tôi đã tiến hành dạy mấy năm qua.
II. Thực trạng của vấn đề
Trường Tiểu học Giang Sơn Tây là một trường có phong trào văn hoá
văn nghệ khá tốt. Các hoạt động văn hoá văn nghệ diễn ra rất sôi nổi trong
suốt những năm học qua. Các hoạt động đó được tác động nhiều bởi bộ môn
Âm nhạc, trong đó góp phần thành công không nhỏ là phân môn tập đọc nhạc.
Tập đọc nhạc là nền tảng để cho các em học sinh hát đúng, chuẩn, thể hiện
chính xác bài hát, đổi lại tập đọc nhạc đòi hỏi thái độ học tập nghiêm túc đúng
đắn mang tính chính xác cao, vì vậy để các em học tốt và có hứng thú học tập,
đòi hỏi người thầy phải có một phương pháp truyền đạt, phương pháp thu hút,
tạo sự hứng thú cho các em, đây là một quá trình cần phải rèn luyện lâu dài,
bền vững, mang tính căn bản và hệ thống. Đa số các em do ít được tiếp xúc
với loại hình này nên còn thể hiện nhiều nhược điểm khi học tập. Vì vậy
người giáo viên phải từng bước giúp các em có được sự tự tin, nắm được các
kiến thức, các kỹ năng cơ bản từ đó giúp các em phát triển tai nghe và khả
năng thể hiện tốt các bài tập đọc nhạc.

người giáo viên phải xây dựng nề nếp học tập ngay từ bài học đầu tiên. Cụ thể
như xác định thái độ, ý thức học tập đối với môn Âm nhạc. Ở lớp dưới, các
em đã được làm quen với các kí hiệu Âm nhạc: các hình nốt, khuông nhạc,
khóa Son, đọc 8 bài tập đọc nhạc ở lớp bốn, Sang lớp 5, các kỹ thuật đó
được duy trì và nâng cao hơn một bước. Vì vậy, giáo viên phải nắm vững các
phương pháp và các bước trong giảng dạy để truyền thụ lại cho các em các
kiến thức của bài học cũng như phát triển các kỹ năng đã có của các em một
cách tốt nhất.
1. Xây dựng phương pháp tập đọc nhạc:
[email protected]
[email protected]
5
Đề tài
Đề tài
:
:
“Một số phương pháp giúp học sinh lớp 4 và 5 học tốt
“Một số phương pháp giúp học sinh lớp 4 và 5 học tốt
phân môn Tập đọc nhạc”
phân môn Tập đọc nhạc”
Ở lớp 3, học sinh mới làm quen với các kí hiệu ghi nhạc: khóa Son,
khuông nhạc, một số hình nốt nhạc, vị trí các nốt nhạc trên khuông nhạc, …
đặc biệt vị trí các nốt nhạc trên khuông nhạc rất quan trọng, nó quyết định cho
việc đọc nhạc của học sinh ở các lớp trên, vì vậy để cho dễ nhớ tôi đã cho học
sinh ghi nhớ bằng các câu văn như sau:
Nốt Đô: ở dòng kẻ phụ dưới
Nốt Rê: sát dưới dòng kẻ thứ nhất
Nốt Mi: ở dòng kẻ thứ nhất
Nốt Pha: ở khe thứ nhất
Nốt Son: ở dòng kẻ thứ hai

nốt có thể thực hiện gõ theo tiết tấu, cũng có thể cho học sinh tập đọc bằng
tên gọi các hình nốt: đơn, đen, trắng, ta có thể thay bằng tiếng trống: Tùng,
rinh
Việc giúp học sinh tập đọc 1 bài tập đọc nhạc muốn thu được kết quả
cũng phải được thực hiện theo đúng các bước theo trình tự nhất định. Sau khi
giới thiệu bài tập đọc nhạc, nếu như ở tập hát, bước đầu tiên là luyện thanh thì
ở tập đọc nhạc sẽ phải là luyện tập cao độ. Cho các em đọc lại cao độ của các
nốt nhạc không chỉ giúp các em khởi động giọng mà còn giúp các em nhớ vị
trí các nốt trên khuông nhạc và cảm nhận cao độ các nốt so với nhau. Muốn
các em thực hiện tốt bài tập, giáo viên phải đưa ra yêu cầu để các em tìm
hiểu, nhận xét bài nhạc, bài tập đọc nhạc có mấy nốt? gồm nốt gì? Rút ra
thang âm cho học sinh đọc, có thể hoán đổi vị trí các nốt nhạc để học sinh
tìm tòi ở mức độ cao hơn nhằm kiểm tra tai nghe của các em. Về trường
độ gồm những hình nốt gì? Rút ra hình tiết tấu chung của bài tập cho học
sinh đọc tiết tấu. Trong bài có sử dụng các ký hiệu Âm nhạc nào? mục
tiêu của giai đoạn này là làm thế nào để các em nắm và thể hiện được hình
tiết tấu chủ đạo của bài. Việc thể hiện tiết tấu phải được kết hợp theo
nhiều hình thức, có thể là vừa đọc vừa vỗ tay, vừa đọc vừa gõ đệm nhạc
cụ. Hình thức thể hiện cũng có thể là cả lớp, theo tổ nhóm, cá nhân xen
kẽ. Khi các em đã thực hiện tốt tiết tấu của bài, giáo viên đàn để các em
nghe và cảm nhận giai điệu theo tiết tấu, Đây là lúc bắt đầu tập đọc bài
nhạc, tập đọc từng câu theo đàn, giáo viên sửa lỗi truyền miệng. Luyện
tập củng cố theo nhóm, tổ hoặc cá nhân. Khi các em đọc đúng cao độ,
[email protected]
[email protected]
7
Đề tài
Đề tài
:
:

thực hiện ngay tại lớp vì như thế sẽ mất rất nhiều thời gian. Ở lớp chỉ hướng
[email protected]
[email protected]
8
Đề tài
Đề tài
:
:
“Một số phương pháp giúp học sinh lớp 4 và 5 học tốt
“Một số phương pháp giúp học sinh lớp 4 và 5 học tốt
phân môn Tập đọc nhạc”
phân môn Tập đọc nhạc”
dẫn các em cách thực hiện việc ghi chép, nhận ra cách trình bày thế nào cho
đúng, cho đẹp còn việc ghi chép lại bài nên cho các em thực hiện ở nhà.
IV. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Từ đầu năm học tôi đã áp dụng thực hiện giảng dạy tập đọc nhạc với
các phương pháp và biện pháp như đã trình bày ở trên và thấy các em rất say
mê hứng thú học tập, do đó kết quả đã nâng lên rõ rệt: Kết quả đánh giá học
lực môn Âm nhạc học kì I năm học 2011-2012 của cả 3 khối 4, 5 không có
học sinh xếp loại B, học sinh hoàn thành tốt đã tăng lên khoảng 20%, trong đó
phần tập đọc nhạc các em thể hiện được tốt hơn cụ thể ở khối lớp 5 như sau:
Phân loại học sinh đọc bài tập
đọc nhạc
Tổng số
HS
Số em đạt
Đầu năm
Đạt Cuối học
kỳ I
Tỉ lệ học sinh đọc bài tập đọc

tập môn học cũng như học các môn học khác, giáo dục Âm nhạc cùng với
giáo dục các môn học khác lập nên một nền giáo dục toàn diện để đào tạo một
thế hệ trẻ đủ năng lực, đầy tự tin trở thành người chủ tương lai của đất nước.
PHẦN KẾT LUẬN
I. Những bài học kinh nghiệm
Khả năng nhận thức của con người nói chung, của học sinh Tiểu học
nói riêng là rất lớn và sẵn có. Điều cơ bản là người giáo viên giảng dạy phải
nắm được đối tượng, tìm hiểu cụ thể những sở thích của các em để tìm ra
phương pháp, biện pháp giảng dạy thích hợp nhất giúp các em tiếp thu kiến
thức một cách dễ dàng và tạo sự say mê trong việc vận dụng các kiến thức đã
học vào thực tế cuộc sống.
II. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm
Trên cơ sở từ thực tiễn giảng dạy Âm nhạc trong trường Tiểu học, xuất
phát từ thực trạng khả năng nhận thức tiếp thu những kiến thức đặc thù của
phân môn, người giáo viên phải có vai trò chủ đạo trong việc tổ chức dạy học,
bên cạnh việc truyền thụ kiến thức chính xác còn phải lựa chọn và đưa vào
thực tế những phương pháp, biện pháp giảng dạy phù hợp thì ta mới thu được
những kết quả như mong muốn. Qua quan sát thực tế tôi nhận thấy các em
yêu thích phân môn hơn, hào hứng học tập hơn. Đặc biệt là kết quả học tập đã
nâng lên, các em mạnh dạn hơn, tự tin hơn trong khi thực hiện bài tập.
III. Khả năng ứng dụng, triển khai
[email protected]
[email protected]
10
Đề tài
Đề tài
:
:
“Một số phương pháp giúp học sinh lớp 4 và 5 học tốt
“Một số phương pháp giúp học sinh lớp 4 và 5 học tốt

II. Lý do chọn đề tài 1
III. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu 2
IV. Mục đích nghiên cứu 2
V. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu 2
PHẦN NỘI DUNG 2
I. Cơ sở lý luận 2
II. Thực trạng của vấn đề 3
III. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 4
IV. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 8
PHẦN KẾT LUẬN 9
I. Những bài học kinh nghiệm 9
II. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm 9
III. Khả năng ứng dụng, triển khai 9
IV. Những kiến nghị, đề xuất 9
Tài liệu tham khảo 11
[email protected]
[email protected]
12