SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“GIÚP HỌC SINH LỚP 6 TRƯỜNG THCS HIẾN SƠN - HUYỆN ĐÔ
LƯƠNG HỌC TỐT PHÂN MÔN TẬP ĐỌC NHẠC”
1
A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
I. Lý do chọn đề tài:
1. Cơ sở lý luận:
Âm nhạc là món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống mỗi con người. Âm
nhạc đem đến cho chúng ta những khoái cảm thẩm mỹ, những rung động cảm xúc, sự hoà
hợp cộng đồng và phát huy óc tưởng tượng, sáng tạo Âm nhạc có mặt ở khắp mọi nơi:
trong lao động, trong học tập và cả trong vui chơi nữa. Vì vậy, để hướng tới mục đích
cuối cùng của mục tiêu và nhiệm vụ môn Âm nhạc ở trường THCS là tạo nên một“ Trình
độ văn hoá Âm nhạc nhất định ” bao gồm sự hiểu biết, năng lực thực hành tối thiểu và
năng lực cảm thụ Âm nhạc của học sinh đòi hỏi người giáo viên Âm nhạc phải có sự đầu
tư thời gian thích đáng để tìm tòi, nghiên cứu nhằm tìm ra phương pháp tối ưu trong quá
trình tổ chức hoạt động học tập cho các em.
Với phương châm “Học vui - Vui học”, chương trình Âm nhạc ở trường THCS có
nhiều nội dung đa dạng, phong phú với ba phân môn: Học hát, Nhạc lí–Tập đọc
nhạc(TĐN) và Âm nhạc thường thức, qua đó mang lại cho các em nhiều niềm vui và sự
hứng thú đối với môn học. Âm nhạc không chỉ là một môn học mang giá trị động viên, cổ
vũ tinh thần mà còn góp phần giáo dục, hình thành nhân cách học sinh. Việc học môn
Âm nhạc giúp cho học sinh tích hợp các môn học khác một cách có hiệu quả hơn. Nhận
thấy vai trò quan trọng của Âm nhạc nói chung cũng như phân môn TĐN nói riêng tôi
thấy để hiểu được Âm nhạc thì học sinh phải biết và hiểu TĐN. Qua những bài TĐN
đồng thời cũng giáo dục nhạc cảm và giúp các em phát huy khả năng sáng tạo Âm nhạc
của mình. Chính vì vậy, tôi luôn nghĩ cần tìm giải pháp phù hợp giúp các em nhận thức
2
được tầm quan trọng của việc đọc nhạc cũng như giúp các em hoàn thiện đầy đủ những
phẩm chất: Đức - Trí - Thể - Mỹ.
2. Cơ sở thực tiễn:

mình. Đề tài tôi chọn: Góp một vài sáng kiến giúp học sinh lớp 6 Trường THCS Hiến Sơn
- Đô Lương học tốt phân môn Tập đọc nhạc
II. Mục đích, nhiệm vụ:
Đề tài hướng cho chúng ta đi đến một số mục đích, nhiệm vụ sau:
- Khơi dậy cho các em lòng say mê học tập phân môn Tập đọc nhạc
- Hướng cho học sinh là những người cảm thụ nhạc thông minh.
- Phát triển trí nhớ và tri thức nghe nhạc.
- Phát triển thị hiếu âm nhạc thông qua nghe có sáng tạo.
- Củng cố kiến thức tập đọc nhạc nhanh và hiệu quả hơn
- Góp phần bồi dưỡng trí tưởng tượng, óc sáng tạo một cách tinh tế hơn
- Giờ học sẽ trở nên nhẹ nhàng, hấp dẫn và thoải mái hơn.
III. Phạm vi nghiên cứu:
4
Đề tài tôi áp dụng ở đây là một số sáng kiến giúp học sinh lớp 6 trường THCS Hiến
Sơn – Đô Lương học tốt phân môn TĐN – Âm nhạc 6
IV. Đối tượng nghiên cứu:
Một số sáng kiến dạy TĐN giúp học sinh các lớp 6A, 6B, 6C ở trường THCS Hiến
Sơn – Đô Lương từng bước đọc, viết thuần thục các bài TĐN.
5
B. NỘI DUNG:
I. THỰC TRẠNG DẠY VÀ HỌC MÔN ÂM NHẠC Ở TRƯỜNG THCS HIẾN SƠN
– HUYỆN ĐÔ LƯƠNG
1. Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của BGH nhà trường
- Có phòng học chức năng riêng dành cho bộ môn Âm nhạc
- Phần lớn các em yêu thích và có ý thức tự giác học tập
2. Khó khăn:
- Phòng học dành cho bộ môn còn sơ sài, trang thiết bị phục vụ môn học rất hạn chế.
Tranh các bài Tập đọc nhạc ở lớp 6 không có.
- Trường có đàn phím điện tử nhưng đã bị hư hỏng nên không có để phục vụ việc

khi được hướng dẫn một lần là học sinh có thể nhớ và áp dụng cho cả quá trình học. Ở
đây tôi xin đưa ra sáng kiến của mình để tránh được những hạn chế trên từ đó tạo cho các
em sự hứng khởi, các em được tự mình khám phá và giải mã từng kí hiệu âm nhạc đồng
thời giáo viên kết hợp tiết kiệm được thời gian mà hiệu quả mang lại rất cao
7
Trong phần tìm hiểu cao độ tôi đã thực hiên như sau:
VD : Khi dạy bài TĐN số 2 - Lớp 6 (Mùa xuân trong rừng)
Tôi treo bảng phụ bài TĐN và treo dòng nhạc kẻ sẵn lên bảng
8
Giáo viên thực hiện : Tìm hiểu bài
- Tìm hiểu cao độ: Tôi chỉ lần lượt vào Bảng phụ bài TĐN yêu cầu học sinh đọc tên các
nốt theo thứ tự từ thấp đến cao. Sau khi học sinh xác định xong vị trí nốt nào tôi điền vào
nốt đó vào dòng nhạc kẻ sẵn. Cụ thể:
Tôi chỉ vào nốt nhạc thấp nhất tương ứng với từ "lừng" => HS : là nốt Đô (C) . Tương
tự giáo viên hỏi học sinh trả lời
Nốt nhạc tương ứng với từ " vang" => HS là nốt Rê (D)
Nốt nhạc tương ứng với từ " chim" => HS là nốt Mi (E)
Nốt nhạc tương ứng với từ " Ríu rít" => HS là nốt Pha (F)
9
Nốt nhạc tương ứng với từ " Rừng"=> HS là nốt Xon (G)
Nốt nhạc tương ứng với từ " Trong"=>HS là nốt La (A)
Nốt nhạc tương ứng với từ " Reo"=>HS là nốt Xi (H)
Nốt nhạc tương ứng với từ "Tiếng gió "=>HS là nốt Đô2 (C2)
Như vậy sau khi học sinh vừa tìm hiểu xong cao độ bài TĐN ta được gam C dur như sau:
C D E F G A H (C)
Tác dụng: Qua tìm hiểu cao độ như trên giáo viên vừa giải quyết được việc học sinh ghi
nhớ vị trí cao độ trên khuông vừa phát huy tính tập trung tích cực của các em đối với
môn học. Thông qua đó giáo viên kết hợp tiến hành luyện gam C dur vừa tìm được cho
các em.
Đối với phần tìm hiểu Trường độ cụ thể bài TĐN số 2- lớp 6 (Mùa xuân trong rừng ) tôi

tiết tấu cho các em. Tuy nhiên, để việc luyện tiết tấu trở nên hấp dẫn hơn Tôi thay đổi
cách gõ từng chuỗi âm thanh bằng nhiều cách khác nhau. Đây là một vài cách gõ tiết tấu
tôi đã thực hiện đối với một số bài TĐN – Âm nhạc 6
Cách 1: Đọc, gõ tiết tấu theo hình thức đánh trống:
Ví dụ 1: Bài TĐN số 2- Âm nhạc 6
13
Hình tiết tấu chung:
Tiết tấu chính:
Tùng tùng tùng tùng tùng tùng cắc.
Tôi chia lớp thành hai dãy bàn:
+ Dãy bàn trong: Đọc tùng, cắc
14
+ Dãy bàn ngoài: Thực hiện đánh tay không, tùng đánh ở mặt trống, cắc đánh
bên thành trống
+ Sau đó đổi ngược lại hình thức trên cho hai dãy bàn.
Ví dụ 2: Bài TĐN số 3 – Âm nhạc 6:
Hình tiết tấu chung:
15
Rinh rinh tùng rinh rinh tùng rinh rinh rinh rinh tùng.
Tôi chia lớp thành hai nhóm:
+ Nhóm học sinh Nam : Đọc tùng
+ Nhóm học sinh Nữ: Đọc rinh rinh
+ Sau đó đổi ngược lại hình thức trên cho hai nhóm
Cách 2: Đọc, gõ tiết tấu theo số tự nhiên:
Ví dụ: Bài TĐN số 5 – Âm nhạc 6:
16
Hình tiết tấu chung:
1 2 1 1 2 1 1 2 1 2 1
2 1


Bước 3: Đánh giá nhận xét về kết quả thực hiện, thưởng hoặc phạt
Bước 4: Tác dụng trò chơi.
* Đối với tiết dạy Tập đọc nhạc và ôn tập Tập đọc nhạc trong chương trình Âm nhạc lớp
6 tôi sử dụng một số trò chơi sau:
4.1. Tên trò chơi: NGHE THẤU ĐOÁN TÀI
( Áp dụng khi ôn bài TĐN số 7 ở tiết 24 hoặc tiết 25 môn Âm nhạc 6)
- Giáo viên chuẩn bị: Chép bài Tập đọc nhạc số 7 thiếu một số nốt (từ 5 đến 8 nốt bất kì
vào bảng phụ)
- Giáo viên phổ biến luật chơi:
20
+ Chia lớp thành 2 nhóm học sinh, lần lượt từng học sinh của mỗi nhóm lên bảng điền
nốt nhạc còn thiếu của bài TĐN giáo viên đã chuẩn bị sẵn (Hình thức: Tiếp sức, mỗi học
sinh của mỗi nhóm chỉ được điền một nốt nhạc, hai bảng phụ treo hai góc lớp để tránh
học sinh nhìn nhau)
+ Dưới lớp học sinh gấp hết sách vở vào cặp và La theo giai điệu bài TĐN cùng với tiếng
đàn
- Thời gian: Trong khoảng thời gian bằng 3 lần đàn bài Tập đọc nhạc, học sinh phải tìm
được và điền vào những nốt nhạc thiếu.
Ví dụ: Bài TĐN số 7: Chơi đu
La la la la la la la la .
La la la la la la la la .
21
La la la la la la la la .
La la la la la la la la .
- Người chơi: Học sinh trong lớp
- Kết quả : Nhóm nào xong trước và chính xác nhất sẽ chiến thắng
* Trò chơi này áp dụng với hầu hết các bài Tập đọc nhạc trong sách giáo khoa Âm nhạc
lớp 6.
- Tác dụng: Qua trò chơi này rèn luyện cho các em trí nhớ âm nhạc tốt, phản xạ nhanh
hơn. Đồng thời tạo cho các em tinh thần tập thể, tạo sự thích thú, sảng khoái sau mỗi tiết

ghi nhận xét của các đội lẫn nhau và đọc lại cho lớp nghe.
- Giáo viên nhận xét, tuyên dương, có thể linh động lấy điểm kiểm tra 15 phút
VD : Khuông nhạc Bài TĐN số 6 giáo viên chuẩn bị sẵn
25