NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trước những biến động mặt trái của cơ chế thị trường, mở cửa hội nhập của đất
nước. Một bộ phận thanh thiếu niên hiện nay có những nhận thức lệch lạc về chuẩn
mực đạo đức, đua đòi bắt chước, quên đi những giá trị văn hoá của dân tộc, những
thuần phong mỹ tục của ông cha. Một bộ phận phụ huynh chỉ tập trung xây dựng kinh
tế gia đình ít quan tâm giáo dục con cái, khoán trắng cho nhà trường. Trong khi đó đội
ngũ thầy cô giáo không phải tất cả đều có tâm với nghề “Thông qua dạy chữ, dạy
người” mà chỉ thực hiện một vế “giảng” trong quá trình giảng dạy.
Theo quan niệm của Cômenxki “Trẻ em là thứ báu vật vô cùng quý giá, thậm chí
quý giá hơn với bất cứ loại vàng nào, nhưng nó cũng là một tấm gương dễ vỡ hoặc bị
hư hỏng dẫn đến những tác hại không sao sửa chữa được nữa”.
Mục tiêu chung, định hướng giá trị của con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu của
sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, trong trào lưu hội nhập cùng phát triển và từ
vị trí vai trò của việc giáo dục hệ thống giá trị đạo đức nhân văn, đảm bảo khai thác
toàn diện nguồn lực con người thì tình trạng xuống cấp về mặt đạo đức của một số
thanh thiếu niên hiện nay là vấn đề cần thiết rất được quan tâm nhìn nhận và tìm ra giải
pháp khắc phục.
Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định “Đạo đức là cái gốc của con người, là nền
tảng của con người, cũng như gốc của cây, ngọn nguồn của sông, suối”, “Dạy cũng như
học, phải biết chú trọng cả tài lẫn đức”. Bác cũng luôn dạy chúng ta học tập tu dưỡng
cái thiện, cái chân lý, cái cao đẹp. Đó là những chuẩn mực đạo đức của muôn đời, của
hôm qua, hôm nay và ngày mai.
Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương Đảng ( khoá VIII )
đã chỉ rõ: “Mục tiêu giáo dục chủ yếu là thực hiện giáo dục toàn diện đạo đức, trí tuệ,
thể dục, mỹ dục ở tất cả các bậc học. Hết sức coi trọng giáo dục chính trị, tư tưởng,
nhân cách, khả năng tư duy sáng tạo và năng lực thực hành…Tăng cường giáo dục
công dân, giáo dục tư tưởng đạo đức, lòng yêu nước, đưa việc giáo dục chủ nghĩa Mác-
Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào nhà trường phù hợp với lứa tuổi và từng bậc học”.
Luật giáo dục cũng đã nêu trong mục tiêu giáo dục phổ thông: “ Giúp học sinh
phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm

II/ MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI:
1. Mục đích:
Xác định những biện pháp quản lý của Hiệu trưởng đối với việc giáo dục đạo
đức học sinh THCS
2. Nhiệm vụ:
2.1- Tìm hiểu cơ sở lý luận của quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh
trường THCS của người Hiệu trưởng.
2.2- Tìm hiểu thực trạng về công tác giáo dục đạo đức học sinh nói chung và cụ
thể của trường THCS Bình Thanh nói riêng.
2.3- Trên cơ sở lý luận và thực trạng, đề xuất một số biện pháp nâng cao chất
lượng giáo dục đạo đức học sinh bậc THCS.
Trên đây là một số nhiệm vụ cụ thể mang tính khái quát mà đề tài tập trung
nghiên cứu. Cụ thể hơn nữa được thể hiện trong phần nội dung của đề tài.
III/ ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
1/ Đối tượng nghiên cứu:
2
Hệ thống lý luận về quản lý giáo dục cho học sinh ở trường phổ thông.
2/ Phạm vi nghiên cứu:
Hiệu trưởng trong việc quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh ở trường
THCS. Tuy nhiên do năng lực, thời gian và điều kiện hạn chế đề tài không thể nghiên
cứu trên bình diện rộng được mà chỉ nghiên cứu công tác giáo dục đạo đức HS ở
trường THCS Bình Thanh - huyện Bình Sơn và một số trường lân cận thuộc địa bàn
huyện Bình Sơn trong những năm học: 2003-2004 đến 2006-2007.
IV/ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Trong quá trình nghiên cứu, đề tài sử dụng một số phương pháp sau đây:
1/ Áp dụng lý thuyết để kiểm chứng:
Qua các văn kiện của Đảng, những chủ trương của nhà nước, của ngành về giáo
dục đạo đức, giáo dục con người; tạp chí giáo dục; giáo trình quản lý; các chuyên đề về
tâm lý học lứa tuổi; tâm lý học quản lý; giáo trình về giáo dục đạo đức học sinh phổ
thông; giáo trình đạo đức học…nhằm rút ra những cơ sở lý luận thuộc phạm vi nghiên

CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1/ Cơ sở lý luận:
1.1 – Khái niệm về đạo đức:
Có thể nói đạo đức là một hình thái được hình thành rất sớm trong lịch sử phát
triển nhân loại và được mọi xã hội, mọi giai cấp, mọi thời đại quan tâm. Sự phát triển
của đạo đức xã hội từ thấp lên cao như những nấc thang giá trị của văn minh con người
trên cơ sở phát triển của sức sản xuất vật chất và thông qua sự đấu tranh, gạn lọc, kế
thừa mà nội dung đạo đức ngày càng phong phú và hoàn thiện hơn. Trong cuộc sống
hiện thực, đạo đức bao giờ cũng gồm ý thức, tình cảm và hành động thực tiễn. Cả ba
mặt đó thường thì thống nhất với nhau nói lên năng lực một cách tích cực, tự giác của
cá nhân trong mối tương quan vì lợi ích của người khác và xã hội. Do đó, việc giáo dục
đạo đức phải bao gồm ba mặt nhằm hình thành những dạng đạo đức luôn luôn mang
tính tích cực xã hội.
Xét đến cùng thì tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội. Đạo đức là một hình thái
của ý thức xã hội thể hiện ở thái độ đánh giá quan hệ giữa lợi ích bản thân, lợi ích của
người khác và của xã hội. Nhưng thể hiện rõ rệt và tiêu biểu nhất là quan hệ giữa
người với người.
Đạo đức là một lĩnh vực của ý thức xã hội, là một mặt trong hoạt động xã hội của
con người, thực hiện chức năng hết sức quan trọng là điều chỉnh hành vi của con người
trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Các chuẩn mực ứng xử của con người được thể
hiện trong các phạm trù: Thiện - ác, chính - tà, vinh - nhục, lương tâm, nghĩa vụ, danh
dự, hạnh phúc.
Đạo đức bao gồm các trí thức về các khái niệm, các chuẩn mực và phẩm chất đạo
đức (giá trị nhân văn). Với tư cách là một mặt hoạt động xã hội, đạo đức bao gồm
những quan hệ đạo đức. Quan hệ đạo đức tồn tại xen kẽ và đan kết trong mọi lĩnh vực ý
thức xã hội, mọi hoạt động xã hội và mọi quan hệ xã hội: khoa học, nghệ thuật, tôn
giáo, lao động, đấu tranh, học tập, kinh tế, chính trị … đều mang những giá trị đạo đức
nhất định.
Đạo đức tồn tại trong mọi dạng ý thức hoạt động và giao lưu, trong toàn bộ hoạt

Vì vậy, hơn bao giờ hết trong nhận thức và hành động việc : “Giáo dục tư tưởng
chính trị, đạo đức, phải chiếm vị trí hàng đầu trong toàn bộ công tác giáo dục học
sinh…”. Hơn nữa, hoạt động giáo dục đạo đức vừa là mục tiêu vừa là nội dung quản lý
của người Hiệu trưởng, hoạt động giáo dục đạo đức là một hoạt động đã thể chế hoá và
đã có luật. Vì “ Đức” là thế giới quan, nhân sinh quan tiến bộ, là lý tưởng CSCN cao
cả, là đạo đức cách mạng trong sáng, là nhân cách, lối sống, nếp sống lành mạnh, văn
minh phù hợp với truyền thống văn hoá và đaọ lý của dân tộc.
Hơn thế nữa giáo dục văn hoá đặt trên cơ sở của giáo dục đạo đức: học cho ai?
học vì cái gì?.
1.2.2- Nhiệm vụ:
Ở Hội nghị những người được giải thưởng Nobel họp tại Paris năm 1989, ngưòi
ta đã khuyến cáo: “Chúng ta quan tâm đến các vấn đề vũ trụ nhiều hơn việc tìm kiếm
5
đạo đức hay việc tìm kiếm một nền đạo đức. Con người đã đi lên mặt trăng nhưng
không bước lại gần đồng loại. Con người thăm dò đáy biển và giới hạn của vũ trụ trong
khi người láng giềng liền cửa đối với mình vẫn là kẻ xa lạ…”
Nghị quyết Trung ương 2 khoá VIII của Đảng CSVN đã xác định mục tiêu,
nhiệm vụ GD & ĐT như sau:
“Nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản của giáo dục là nhằm xây dựng những con người
và đào tạo những thế hệ tha thiết gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã
hội, có đạo đức trong sáng có ý chí kiên cường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá của dân tộc,
có năng lực tiếp thu tinh hoa văn hoá của nhân loại, phát huy tiềm năng của dân tộc và
con người Việt Nam, có ý thức cộng đồng và phát huy tính tích cực của cá nhân, làm
chủ trí thức khoa học và công nghệ hiện đại, có tư duy sáng tạo, có kỹ năng thực hành
giỏi, có tác phong công nghiệp, có tính tổ chức và kỷ luật, có sức khoẻ, là những người
thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “Hồng” vừa “Chuyên” như lời căn dặn của Bác
Hồ.
Luật giáo dục cũng đã nêu: “ Mục tiêu GDPT là giúp học sinh phát triển toàn
diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẫm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân

Trường THCS Bình Thanh đóng trên địa bàn xã Bình Thanh Tây - được thành
lập từ năm 1998, khi có dự án tiếp nhận nhân dân tái định cư của các xã Bình Trị, Bình
Thuận trong quy hoạch xây dựng nhà máy lọc dầu và khu kinh tế Dung Quất. Tên
trường gắn liền với truyền thống địa phương - xã Bình Thanh (cũ). Đây là một xã cách
trung tâm huyện lỵ khoảng 5 km về hướng đông, có tổng diện tích : 2.651 ha, dân số:
7.206 người. Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ xã Bình Thanh luôn nêu
cao ngọn cờ đấu tranh anh dũng, kiên cường được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh
hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Đặc biệt qua cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước
xã có 63 mẹ Việt Nam anh hùng, trong đó 03 mẹ còn sống và 230 liệt sĩ.
Trường THCS Bình Thanh hiện nay có 16 lớp, 657 học sinh là con em của hai xã
Bình Thanh Đông, Bình Thanh Tây và bà con đến tái định cư. Diện tích mặt bằng tổng
thể là 9.283 m
2
, bình quân 14,28 m
2
/1HS. Có tổng số phòng - kể cả khu hiệu bộ, phòng
học và phòng chức năng là 21( phòng ).
Trường có 01 Chi bộ độc lập 12 đảng viên; tổng số giáo viên: 32.
Trường đạt chuẩn Quốc gia tháng 11, năm 2007.
Có thể nói trường THCS Bình Thanh đang đứng trước thời cơ và vận hội lớn
đồng thời cũng còn những khó khăn, thách thức mới trong công tác xây dựng và duy trì
các tiêu chí của trường đạt chuẩn Quốc gia. Trong đó tiêu chí về chất lượng giáo dục cả
đạo đức lẫn học tập là quan trọng nhất, bởi vì theo quan niệm của tôi trường chuẩn
trước tiên thầy và trò phải chuẩn.
CHƯƠNG 2
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1/ Thực trạng về tình hình giáo dục đạo đức học sinh ở trường THCS:
1.1- Nhìn chung BGH các trường, các tổ chức và các lực lượng giáo dục trong và
ngoài nhà trường đã tìm hiểu, nghiên cứu, đặt vấn đề giáo dục đạo đức học sinh trong
toàn bộ công tác giáo dục. Xác định mục tiêu giáo dục là thông qua dạy “chữ” để dạy

Một bộ phận nữa trong nhà trường là lực lượng giáo viên chủ nhiệm lớp, phần
đông chấp hành tốt nội qui, quy chế của nhà trường, của các tổ chức đoàn thể trong nhà
trường, gương mẫu nhiệt tình trong công tác giáo dục đạo đức học sinh, tâm huyết nghề
nghiệp, có nhiều cố gắng đầu tư cho chất lượng từng tiết lên lớp, chất lượng từng giờ
sinh hoạt chủ nhiệm, đã thành công trong việc giáo dục đào tạo học sinh, nhất là học
sinh cá biệt.
Tuy nhiên vẫn còn giáo viên chủ nhiệm chỉ làm xong việc: dạy trên lớp, phổ biến
công tác của trường hàng tuần là xong. Không đầu tư cho công tác chủ nhiệm, gần gia
đình học sinh để nghe được tâm tư nguyện vọng của các em từ đó có biện pháp kế
hoạch giáo dục cho các em trở thành con người tốt cho xã hội. Nếu có học sinh biểu
hiện xấu về đạo đức, có hành vi đạo đức yếu là giao cho nhà trường, hết trách nhiệm.
Một bộ phận giáo viên bộ môn chỉ biết dạy cho học sinh xong phần kiến thức mà mình
đảm nhiệm rồi về, ít đoái hoài đến việc học sinh được gì khi tiếp thu kiến thức ấy để
hiện tại và tương lai sẽ phục vụ cho bản thân các em, cho gia đình và cho xã hội. Có
giáo viên bộ môn vô tư đến mức học sinh đùa nghịch gây gỗ đánh nhau trong lúc
“thầy” đang giảng bài, mà “ thầy” vẫn “bỏ qua”. Qua tâm sự, qua các buổi thảo luận
8
tìm ra biện pháp giáo dục đạo đức học sinh hoặc qua những lần nhắc nhỡ đến vị trí vai
trò của người thầy giáo trong nhà trường XHCN, người ấy chỉ cười và đưa ra những
việc làm qua loa về công tác giáo viên bộ môn đối với những học sinh cá biệt kiểu như:
“Sống chết mặt bây, tiền thầy bỏ túi”. Những bộ phận giáo viên chủ nhiệm, giáo viên
bộ môn như thế thì tác động quản lý giáo dục đạo đức học sinh của người Hiệu trưởng
là hết sức quan trọng.
Mặt khác, bên cạnh đa số PHHS chăm lo đến giáo dục con em mình, còn một bộ
phận PHHS khoán trắng cho nhà trường, nên hư do trường quyết định còn phần phụ
huynh chỉ biết cho con em mình cái ăn, cái mặt để đến trường mà thôi, họ quên đi là
phần lớn thời gian con em mình cận kề với gia đình, nó cần được nhắc nhỡ, giáo dục,
chỉ bày.
1.2 Qua quan sát nắm bắt học sinh hoạt động trong và ngoài nhà trường cùng với
thực tiễn công tác gíáo dục đạo đức học sinh của nhà trường, gia đình và xã hội tôi

5
4 0 9 10 11 Tháng

Qua biểu đồ ở trên ta thấy rõ là biện pháp giáo dục đạo đức đối với học sinh, nhất
là đối với học sinh cá biệt của nhà trường khá có hiệu quả, giải quyết tình trạng học
sinh chây lười trong học tập, trốn học, la cà ở hàng quán, gây gỗ đánh nhau, không lễ
phép với thầy cô thậm chí có ý định đánh thầy cô giáo ngay tại trong trường là rất dứt
khoát, có tác dụng răn đe, giáo dục. Ở trường THCS Bình Thanh tình trạng thầy xúc
phạm, lăng mạ học sinh, xưng hô với học sinh không đúng sư phạm và tác phong chưa
đứng đắn của giáo viên hầu như không xãy ra. BGH nhà trường bên cạnh tích cực giáo
dục đạo đức học sinh còn kịp thời động viên nhắc nhỡ đội ngũ thầy cô giáo gương mẫu
tu dưỡng đạo đức, nhất là tác phong sư phạm mỗi khi đứng trước học sinh.
Điều tra số liệu và chất lượng giáo dục đạo đức của năm học 2003-2004 được
thống kê theo bảng sau:
Trường
THCS
Bình
Khối
lớp
TS
học
sinh
Tốt Khá
Trung
bình
Yếu
TS % TS % TS % TS %

7.0
5.4
5.0
Tổng cộng 18
(lớp)
662 245 37.4 359 54.6 53 8.0
Từ bảng thống kê trên, nhận thấy: số học sinh xếp loại khá, tốt cao: 92% so với
tổng số học sinh toàn trường, số học sinh xếp đạo đức trung bình chỉ là: 8%, không có
học sinh xếp đạo đức yếu.
Điều này nói lên biện pháp và hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh của nhà
trường là khá tốt.
Năm học 2004-2005 tổng số học sinh toàn trường có tăng lên, số học sinh xếp
loại khá, tốt cũng đạt tỷ lệ cao hơn so với năm học trước: 94%, số học sinh xếp loại đạo
10
đức trung bình chỉ còn: 6% (trừ trường hợp HS Nguyễn Thái Viên bị kỷ luật buộc thôi
học có thời hạn, ở giữa năm học).
* Cụ thể:
Trường
THCS
Bình
Khối
lớp
TS
học
sinh
Tốt Khá
Trung
bình
Yếu
TS % TS % TS % TS %

6.1
5.7
5.5
Tổng cộng 16
(lớp)
684 337 49.3 306 44.7 42 6.0
Năm 2005-2006, kết quả giáo dục đạo đức học sinh được thống kê theo bảng
sau:
Trường
THCS
Bình
Khối
lớp
TS
Học
sinh
Tốt Khá
Trung
bình
Yếu
TS % TS % TS % TS %
2005-2006
6
7
8
9
169
175
176
156

cùng em đã đến lại trường làm cam kết xin học lại, trong năm học này em Viên có tiến
bộ hơn, học hết chương trình lớp 9 và được xét tốt nghiệp.
Để tiện nhận xét, đánh giá tổng quát thực trạng về giáo dục đạo đức của học sinh
trường THCS Bình Thanh trong ba năm học gần đây (theo các bảng số liệu đã thống
kê), có thể quan sát bằng biểu đồ hình cột dưới đây :11
Năm học : 2004-2005
%

60 .

49.3
44.7
40 .
20 .
6
0 TB K T Chất lượng

Năm học : 2003-2004
%

60 .
54.6
40 .
37.4
20 .
8
0 TB K T Chất lượng

trong gia đình, trong xã hội, có ý thức
về việc học tập, tu dưỡng đạo đức về
hành động và việc làm chủ của mình,
của thời kỳ chuẩn bị bước vào tuổi
thanh niên (Nếu chuyển cấp được các
em sẽ làm quen với môi trường mới:
Học sinh PTTH, còn nếu không
chuyển cấp được các em bước vào
đời với tầm hoạt động đa dạng hơn
trong xã hội). Do vậy ở lứa tuổi nầy
(lớp 8,9) có ít học sinh bị xếp loại
trung bình. Đặc biệt ở lớp 9 tỷ lệ xếp
loại trung bình là thấp nhất so với các
khối lớp khác, dĩ nhiên đối với những
học sinh cá biệt nhà trường đã tận
tình và đã giáo dục tốt.

2/ Tình hình giáo dục đạo đức cho
học sinh:
Trước thực trạng về đạo đức hiện
nay Đảng và Nhà nước đã tập trung
chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức, tư
tưởng chính trị cho thanh thiếu niên
nói chung và cho học sinh nói riêng.
Các Nghị quyết I và VI của Uỷ ban
cải cách giáo dục Trung ương đã ra
đời: Lấy giáo dục chính trị đạo đức

đời với tầm hoạt động đa dạng hơn
trong xã hội). Do vậy ở lứa tuổi nầy
(lớp 8,9) có ít học sinh bị xếp loại
trung bình. Đặc biệt ở lớp 9 tỷ lệ xếp
loại trung bình là thấp nhất so với các
khối lớp khác, dĩ nhiên đối với những
học sinh cá biệt nhà trường đã tận
tình và đã giáo dục tốt.

2/ Tình hình giáo dục đạo đức cho
học sinh:
Trước thực trạng về đạo đức hiện
nay Đảng và Nhà nước đã tập trung
chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức, tư
tưởng chính trị cho thanh thiếu niên
nói chung và cho học sinh nói riêng.
Các Nghị quyết I và VI của Uỷ ban
cải cách giáo dục Trung ương đã ra
đời: Lấy giáo dục chính trị đạo đức
làm cơ sở giáo dục nhân cách cho
học sinh và tăng cường giáo dục
truyền thống Cách mạng. Chấm dứt
các hiện tượng học sinh ngang nhiên
bỏ học…

Qua biểu đồ tôi nhận thấy rằng :
- Kết quả xếp loại đạo đức khá, tốt

tình và đã giáo dục tốt.

2/ Tình hình giáo dục đạo đức cho
học sinh:
Trước thực trạng về đạo đức hiện
nay Đảng và Nhà nước đã tập trung
chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức, tư
tưởng chính trị cho thanh thiếu niên
nói chung và cho học sinh nói riêng.
Các Nghị quyết I và VI của Uỷ ban
cải cách giáo dục Trung ương đã ra
đời: Lấy giáo dục chính trị đạo đức
làm cơ sở giáo dục nhân cách cho
học sinh và tăng cường giáo dục
truyền thống Cách mạng. Chấm dứt
các hiện tượng học sinh ngang nhiên
bỏ học… Qua biểu đồ tôi nhận thấy rằng :
- Kết quả xếp loại đạo đức khá, tốt của học sinh năm sau có tăng lên so với năm
học trước, đặc biệt là năm học 2005-2006 tỷ lệ học sinh được xếp loại tốt tăng lên rất
cao, xếp loại đạo đức trung bình thấp hơn so với những năm học trước.
- Khi công tác quản lý giáo dục đạo đức học sinh trong nhà trường được tổ chức

60 .
40 .
28.3
20 .
2.8
0 TB K T Chất lượng

Qua biểu đồ tôi nhận thấy rằng :
- Kết quả xếp loại đạo đức khá, tốt
của học sinh năm sau có tăng lên so
với năm học trước, đặc biệt là năm
học 2005-2006 tỷ lệ học sinh được
xếp loại tốt tăng lên rất cao, đạo đức
trung bình và yếu tương đối thấp và
luôn giảm .
- Khi công tác quản lý giáo dục
đạo đức học sinh trong nhà trường
được tổ chức đồng bộ, phối kết hợp
tốt và có tác động mạnh mẽ thì chất
lượng đạo đức ngày càng tốt hơn.
Vấn đề ở đây là đối với học sinh lớn
tuổi ( lớp: 8,9) là giai đoạn các em
chuyển tiếp từ trẻ sang người lớn.
Các em có ít nhiều vị trí quan trọng
trong gia đình, trong xã hội, có ý thức
về việc học tập, tu dưỡng đạo đức về
hành động và việc làm chủ của mình,
của thời kỳ chuẩn bị bước vào tuổi
thanh niên (Nếu chuyển cấp được các
em sẽ làm quen với môi trường mới:

- Kết quả xếp loại đạo đức khá, tốt
của học sinh năm sau có tăng lên so
với năm học trước, đặc biệt là năm
học 2005-2006 tỷ lệ học sinh được
xếp loại tốt tăng lên rất cao, đạo đức
trung bình và yếu tương đối thấp và
luôn giảm .
- Khi công tác quản lý giáo dục
đạo đức học sinh trong nhà trường
được tổ chức đồng bộ, phối kết hợp
tốt và có tác động mạnh mẽ thì chất
lượng đạo đức ngày càng tốt hơn.
Vấn đề ở đây là đối với học sinh lớn
tuổi ( lớp: 8,9) là giai đoạn các em
chuyển tiếp từ trẻ sang người lớn.
Các em có ít nhiều vị trí quan trọng
trong gia đình, trong xã hội, có ý thức
về việc học tập, tu dưỡng đạo đức về
hành động và việc làm chủ của mình,
của thời kỳ chuẩn bị bước vào tuổi
thanh niên (Nếu chuyển cấp được các
em sẽ làm quen với môi trường mới:
Học sinh PTTH, còn nếu không
chuyển cấp được các em bước vào
đời với tầm hoạt động đa dạng hơn
trong xã hội). Do vậy ở lứa tuổi nầy
(lớp 8,9) có ít học sinh bị xếp loại
trung bình. Đặc biệt ở lớp 9 tỷ lệ xếp
loại trung bình là thấp nhất so với các
khối lớp khác, dĩ nhiên đối với những

- Khi công tác quản lý giáo dục
đạo đức học sinh trong nhà trường
được tổ chức đồng bộ, phối kết hợp
tốt và có tác động mạnh mẽ thì chất
lượng đạo đức ngày càng tốt hơn.
Vấn đề ở đây là đối với học sinh lớn
tuổi ( lớp: 8,9) là giai đoạn các em
chuyển tiếp từ trẻ sang người lớn.
Các em có ít nhiều vị trí quan trọng
trong gia đình, trong xã hội, có ý thức
về việc học tập, tu dưỡng đạo đức về
hành động và việc làm chủ của mình,
của thời kỳ chuẩn bị bước vào tuổi
thanh niên (Nếu chuyển cấp được các
em sẽ làm quen với môi trường mới:
Học sinh PTTH, còn nếu không
chuyển cấp được các em bước vào
đời với tầm hoạt động đa dạng hơn
trong xã hội). Do vậy ở lứa tuổi nầy
(lớp 8,9) có ít học sinh bị xếp loại
trung bình. Đặc biệt ở lớp 9 tỷ lệ xếp
loại trung bình là thấp nhất so với các
khối lớp khác, dĩ nhiên đối với những
học sinh cá biệt nhà trường đã tận
tình và đã giáo dục tốt.

2/ Tình hình giáo dục đạo đức cho

1
2
3
4
5
6
7
Thông qua hoạt động của Đoàn - Đội,
hoạt động ngoài giờ lên lớp
Lồng ghép vào nội dung giảng dạy các
bài học, môn học
Thông qua giảng dạy môn GDCD
Qua giờ chào cờ đầu tuần, sinh hoạt
lớp cuối tuần
Kết hợp trong các phong trào thi đua
Phối hợp các lực lượng giáo dục
Qua gương sáng của thầy cô giáo
80
86,3
100
85,7
92,9
29,5
98,2
5,5
14,3
50
14,5
13,7
7,1

40 .
28.3
20 .
2.8
0 TB K T Chất lượng

Qua biểu đồ tôi nhận thấy rằng :
- Kết quả xếp loại đạo đức khá, tốt
của học sinh năm sau có tăng lên so
với năm học trước, đặc biệt là năm
học 2005-2006 tỷ lệ học sinh được
xếp loại tốt tăng lên rất cao, đạo đức
trung bình và yếu tương đối thấp và
luôn giảm .
- Khi công tác quản lý giáo dục
đạo đức học sinh trong nhà trường
được tổ chức đồng bộ, phối kết hợp
tốt và có tác động mạnh mẽ thì chất
lượng đạo đức ngày càng tốt hơn.
Vấn đề ở đây là đối với học sinh lớn
tuổi ( lớp: 8,9) là giai đoạn các em
chuyển tiếp từ trẻ sang người lớn.
Các em có ít nhiều vị trí quan trọng
trong gia đình, trong xã hội, có ý thức
về việc học tập, tu dưỡng đạo đức về
hành động và việc làm chủ của mình,
của thời kỳ chuẩn bị bước vào tuổi
thanh niên (Nếu chuyển cấp được các
em sẽ làm quen với môi trường mới:
Học sinh PTTH, còn nếu không

của học sinh năm sau có tăng lên so
với năm học trước, đặc biệt là năm
học 2005-2006 tỷ lệ học sinh được
xếp loại tốt tăng lên rất cao, đạo đức
trung bình và yếu tương đối thấp và
luôn giảm .
- Khi công tác quản lý giáo dục
đạo đức học sinh trong nhà trường
được tổ chức đồng bộ, phối kết hợp
tốt và có tác động mạnh mẽ thì chất
lượng đạo đức ngày càng tốt hơn.
Vấn đề ở đây là đối với học sinh lớn
tuổi ( lớp: 8,9) là giai đoạn các em
chuyển tiếp từ trẻ sang người lớn.
Các em có ít nhiều vị trí quan trọng
trong gia đình, trong xã hội, có ý thức
về việc học tập, tu dưỡng đạo đức về
hành động và việc làm chủ của mình,
của thời kỳ chuẩn bị bước vào tuổi
thanh niên (Nếu chuyển cấp được các
em sẽ làm quen với môi trường mới:
Học sinh PTTH, còn nếu không
chuyển cấp được các em bước vào
đời với tầm hoạt động đa dạng hơn
trong xã hội). Do vậy ở lứa tuổi nầy
(lớp 8,9) có ít học sinh bị xếp loại
trung bình. Đặc biệt ở lớp 9 tỷ lệ xếp
loại trung bình là thấp nhất so với các
khối lớp khác, dĩ nhiên đối với những
học sinh cá biệt nhà trường đã tận

đạo đức học sinh trong nhà trường
được tổ chức đồng bộ, phối kết hợp
tốt và có tác động mạnh mẽ thì chất
lượng đạo đức ngày càng tốt hơn.
Vấn đề ở đây là đối với học sinh lớn
tuổi ( lớp: 8,9) là giai đoạn các em
chuyển tiếp từ trẻ sang người lớn.
Các em có ít nhiều vị trí quan trọng
trong gia đình, trong xã hội, có ý thức
về việc học tập, tu dưỡng đạo đức về
hành động và việc làm chủ của mình,
của thời kỳ chuẩn bị bước vào tuổi
thanh niên (Nếu chuyển cấp được các
em sẽ làm quen với môi trường mới:
Học sinh PTTH, còn nếu không
chuyển cấp được các em bước vào
đời với tầm hoạt động đa dạng hơn
trong xã hội). Do vậy ở lứa tuổi nầy
(lớp 8,9) có ít học sinh bị xếp loại
trung bình. Đặc biệt ở lớp 9 tỷ lệ xếp
loại trung bình là thấp nhất so với các
khối lớp khác, dĩ nhiên đối với những
học sinh cá biệt nhà trường đã tận
tình và đã giáo dục tốt.

2/ Tình hình giáo dục đạo đức cho
học sinh:

Thực trạng còn có học sinh đạo đức trung bình, thậm chí là yếu trước hết phải
nói đến nguyên nhân chủ quan thuộc về các em: không nghe lời cha mẹ, thầy cô giáo,
lười học, thiếu ý thức rèn luyện trong học tập và trong hành vi đạo đức của mình.
- Về khách quan trước hết phải nói đến giáo dục của nhà trường chưa đáp ứng
với đòi hỏi của học sinh và xã hội, chưa thuyết phục và tạo sự đồng tình mạnh mẽ của
các lực lượng có ảnh hưởng đến học sinh. Có học sinh không đồng tình với nội dung,
phương pháp giáo dục đạo đức của một số giáo viên nên có hành vi không đúng thành
ra có lỗi với thầy cô giáo.
- Phương pháp giảng dạy môn GDCD của một số giáo viên chưa thật có tác dụng
rõ rệt trong việc định hướng điều chỉnh hành vi đạo đức và nhận thức phát triển hành vi
đạo đức của học sinh.
- Thầy cô giáo, tổ chức Đoàn - Đội chưa coi trọng vấn đề tự giáo dục, tự rèn
luyện của học sinh và tập thể học sinh, còn nặng về giáo huấn, ra lệnh áp đặt từ trên
xuống.
- Một số học sinh ý thức rèn luyện đạo đức chưa cao, song lại có khả năng học
tập, văn nghệ, TDTT, lao động chân tay…trở nên càng mặc cảm với giáo viên, chán
nản và có lúc phản ứng tiêu cực.
- Cách đánh giá, xếp loại đạo đức của một số trường và một số thầy cô chưa
thống nhất nên cũng thiếu tác dụng giáo dục. Những ứng xử thiếu tôn trọng đối với học
sinh của một số giáo viên tạo cho các em có những phản ứng sai lệch, vi phạm đạo đức.
- Sự giáo dục của gia đình không đúng như: quá nuông chiều, buông thả tạo điều
kiện cho các em sớm đi vào ăn chơi, coi thường nội quy nhà trường. Hoặc quan hệ gia
đình căn thẳng, bất hoà, cha mẹ ly hôn, nghiện ngập làm cho các em chán nản trong
14
Năm học: 2005-2006
%

80 .
68.9
60 .

chuyển cấp được các em bước vào
đời với tầm hoạt động đa dạng hơn
trong xã hội). Do vậy ở lứa tuổi nầy
(lớp 8,9) có ít học sinh bị xếp loại
trung bình. Đặc biệt ở lớp 9 tỷ lệ xếp
loại trung bình là thấp nhất so với các
khối lớp khác, dĩ nhiên đối với những
học sinh cá biệt nhà trường đã tận
tình và đã giáo dục tốt.

2/ Tình hình giáo dục đạo đức cho
học sinh:
Trước thực trạng về đạo đức hiện
nay Đảng và Nhà nước đã tập trung
chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức, tư
tưởng chính trị cho thanh thiếu niên
nói chung và cho học sinh nói riêng.
Các Nghị quyết I và VI của Uỷ ban
cải cách giáo dục Trung ương đã ra
đời: Lấy giáo dục chính trị đạo đức
làm cơ sở giáo dục nhân cách cho
học sinh và tăng cường giáo dục
truyền thống Cách mạng. Chấm dứt
các hiện tượng học sinh ngang nhiên
bỏ học…
Qua biểu đồ tôi nhận thấy rằng :
- Kết quả xếp loại đạo đức khá, tốt

tình và đã giáo dục tốt.

2/ Tình hình giáo dục đạo đức cho
học sinh:
Trước thực trạng về đạo đức hiện
nay Đảng và Nhà nước đã tập trung
chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức, tư
tưởng chính trị cho thanh thiếu niên
nói chung và cho học sinh nói riêng.
Các Nghị quyết I và VI của Uỷ ban
cải cách giáo dục Trung ương đã ra
đời: Lấy giáo dục chính trị đạo đức
làm cơ sở giáo dục nhân cách cho
học sinh và tăng cường giáo dục
truyền thống Cách mạng. Chấm dứt
các hiện tượng học sinh ngang nhiên
bỏ học…

Qua biểu đồ tôi nhận thấy rằng :
- Kết quả xếp loại đạo đức khá, tốt
của học sinh năm sau có tăng lên so
với năm học trước, đặc biệt là năm
học 2005-2006 tỷ lệ học sinh được
xếp loại tốt tăng lên rất cao, đạo đức
trung bình và yếu tương đối thấp và
luôn giảm .
- Khi công tác quản lý giáo dục

Trước thực trạng về đạo đức hiện
nay Đảng và Nhà nước đã tập trung
chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức, tư
tưởng chính trị cho thanh thiếu niên
nói chung và cho học sinh nói riêng.
Các Nghị quyết I và VI của Uỷ ban
cải cách giáo dục Trung ương đã ra
đời: Lấy giáo dục chính trị đạo đức
làm cơ sở giáo dục nhân cách cho
học sinh và tăng cường giáo dục
truyền thống Cách mạng. Chấm dứt
các hiện tượng học sinh ngang nhiên
bỏ học…học tập và rèn luyện. Hoặc có gia đình quá bận rộn không có thời gian để ý đến giáo
dục con mình cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng vi phạm chuẩn mực đạo đức.
- Một số học sinh yếu kém về đạo đức do ảnh hưởng không lành mạnh từ những
tác động xã hội hiện nay như: phim, truyện giật gân, bạo lực kích thích tiêu xài, chạy
theo các mốt ăn chơi thiếu văn hoá.
- Một số học sinh do bạn bè xấu lôi kéo, rủ rê, kích động khiến các em vi phạm
hành vi đạo đức.
4/ Một số kết luận từ công tác giáo dục đạo đức học sinh ở trường THCS
Bình Thanh:
Qua phân tích đánh giá tìm hiểu thực trạng giáo dục đạo đức, bằng số liệu về
những nguyên nhân ở trên cho thấy:
- Học sinh có đạo đức khá tốt là chủ yếu, nhưng vẫn còn một tỷ lệ học sinh xếp
loại đạo đức TB và yếu là cũng đáng kể so với yêu cầu của giáo dục hiện nay. Chúng ta
cần phát huy và nhân rộng hơn nữa các biện pháp giáo dục đạo đức đã thành công để
hạn chế dần tỷ lệ học sinh xếp loại đạo đức TB và yếu.

20 .
2.8
0 TB K T Chất lượng

Qua biểu đồ tôi nhận thấy rằng :
- Kết quả xếp loại đạo đức khá, tốt
của học sinh năm sau có tăng lên so
với năm học trước, đặc biệt là năm
học 2005-2006 tỷ lệ học sinh được
xếp loại tốt tăng lên rất cao, đạo đức
trung bình và yếu tương đối thấp và
luôn giảm .
- Khi công tác quản lý giáo dục
đạo đức học sinh trong nhà trường
được tổ chức đồng bộ, phối kết hợp
tốt và có tác động mạnh mẽ thì chất
lượng đạo đức ngày càng tốt hơn.
Vấn đề ở đây là đối với học sinh lớn
tuổi ( lớp: 8,9) là giai đoạn các em
chuyển tiếp từ trẻ sang người lớn.
Các em có ít nhiều vị trí quan trọng
trong gia đình, trong xã hội, có ý thức
về việc học tập, tu dưỡng đạo đức về
hành động và việc làm chủ của mình,
của thời kỳ chuẩn bị bước vào tuổi
thanh niên (Nếu chuyển cấp được các
em sẽ làm quen với môi trường mới:
Học sinh PTTH, còn nếu không
chuyển cấp được các em bước vào
đời với tầm hoạt động đa dạng hơn

học 2005-2006 tỷ lệ học sinh được
xếp loại tốt tăng lên rất cao, đạo đức
trung bình và yếu tương đối thấp và
luôn giảm .
- Khi công tác quản lý giáo dục
đạo đức học sinh trong nhà trường
được tổ chức đồng bộ, phối kết hợp
tốt và có tác động mạnh mẽ thì chất
lượng đạo đức ngày càng tốt hơn.
Vấn đề ở đây là đối với học sinh lớn
tuổi ( lớp: 8,9) là giai đoạn các em
chuyển tiếp từ trẻ sang người lớn.
Các em có ít nhiều vị trí quan trọng
trong gia đình, trong xã hội, có ý thức
về việc học tập, tu dưỡng đạo đức về
hành động và việc làm chủ của mình,
của thời kỳ chuẩn bị bước vào tuổi
thanh niên (Nếu chuyển cấp được các
em sẽ làm quen với môi trường mới:
Học sinh PTTH, còn nếu không
chuyển cấp được các em bước vào
đời với tầm hoạt động đa dạng hơn
trong xã hội). Do vậy ở lứa tuổi nầy
(lớp 8,9) có ít học sinh bị xếp loại
trung bình. Đặc biệt ở lớp 9 tỷ lệ xếp
loại trung bình là thấp nhất so với các
khối lớp khác, dĩ nhiên đối với những
học sinh cá biệt nhà trường đã tận
tình và đã giáo dục tốt.


tốt và có tác động mạnh mẽ thì chất
lượng đạo đức ngày càng tốt hơn.
Vấn đề ở đây là đối với học sinh lớn
tuổi ( lớp: 8,9) là giai đoạn các em
chuyển tiếp từ trẻ sang người lớn.
Các em có ít nhiều vị trí quan trọng
trong gia đình, trong xã hội, có ý thức
về việc học tập, tu dưỡng đạo đức về
hành động và việc làm chủ của mình,
của thời kỳ chuẩn bị bước vào tuổi
thanh niên (Nếu chuyển cấp được các
em sẽ làm quen với môi trường mới:
Học sinh PTTH, còn nếu không
chuyển cấp được các em bước vào
đời với tầm hoạt động đa dạng hơn
trong xã hội). Do vậy ở lứa tuổi nầy
(lớp 8,9) có ít học sinh bị xếp loại
trung bình. Đặc biệt ở lớp 9 tỷ lệ xếp
loại trung bình là thấp nhất so với các
khối lớp khác, dĩ nhiên đối với những
học sinh cá biệt nhà trường đã tận
tình và đã giáo dục tốt.

2/ Tình hình giáo dục đạo đức cho
học sinh:
Trước thực trạng về đạo đức hiện
nay Đảng và Nhà nước đã tập trung

với cha mẹ học sinh, HĐND… để phổ biến những yêu cầu nhiệm vụ của năm học mới,
những việc cần phối hợp trong quá trình giáo dục, đặc biệt là công tác giáo dục đạo
đức, rèn luyện phẩm chất, nhân cách cho học sinh cần tập trung vào các điểm trọng
tâm, những điểm mới và các biện pháp sửa chữa các lệch lạc của năm học trước, tuỳ
theo đối tượng Hiệu trưởng xác định yêu cầu hình thức, đưa nội dung và biện pháp giáo
dục thích hợp.
2.1/ Với giáo viên chủ nhiệm:
Đây là lực lượng thay mặt Hiệu trưởng triển khai kế hoạch GD, trong đó có giáo
dục đạo đức đối với lớp chủ nhiệm, là lực lượng thực hiện hiệu quả công tác giáo dục
đạo đức học sinh.
- Cần phải điều tra nắm vững tình hình của lớp, thấy cho được các nhân tố tích
cực để lập thành một lực lượng chung quanh mình trong công tác giáo dục, biết các đối
tượng có đạo đức yếu, lười trong học tập để giáo dục, rèn luyện.
- Cần phải điều tra nắm vững địa bàn học sinh ở, nắm được những điều kiện
thuận lợi , khó khăn trong học tập nhằm có biện pháp giúp đỡ khắc phục.
- Chỉ dẫn cho học sinh học và làm theo môn GDCD.
- Vạch kế hoạch giáo dục đạo đức học sinh và giáo dục học sinh cá biệt, khắc
phục thực trạng không tốt ở năm học trước.
- Nghiên cứu các Chỉ thị, thông tư đã được phổ biến về đánh giá xếp loại học
sinh.
16
- Trao đổi kinh nghiệm giáo dục đạo đức học sinh với các đồng nghiệp, giải
quyết dứt điểm các hiện tượng đạo đức yếu.
- Thống nhất lịch làm việc với Hiệu trưởng của các lực lượng khác về công tác
giáo dục đạo đức học sinh, xin ý kiến chỉ đạo ( phối hợp ) của Hiệu trưởng, kịp thời có
biện pháp giáo dục đạo đức học sinh khi có hiện tượng hoặc vụ việc xãy ra.
- Phối hợp với cha mẹ học sinh trong công tác giáo dục, rèn luyện đạo đức cho
HS.
- Có kế hoạch phấn đấu cho bản thân.
2.2/ Với Đoàn - Đội trong nhà trường :

với Hiệu trưởng.
3/ Hiệu trưởng phối hợp với các lực lượng GD ngoài nhà trường trong việc
GD đạo đức cho học sinh:
3.1/ Những biện pháp đối với gia đình học sinh:
Đại hội PHHS nêu yêu cầu của việc giáo dục đạo đức học sinh trong giai đoạn
hiện tại:
- Cần tạo điều kiện cho học sinh học tập rèn luyện ở nhà.
- Trước hết cha mẹ là gương mẫu cho con bắt chước.
- Gần trẻ nhiều hơn để hiểu tâm tư nguyện vọng các em.
- Theo dõi việc học hành và giao lưu của con mình phát hiện kịp thời những hành
vi chưa tốt, những suy nghĩ lệch lạc để uốn nén và kết hợp với nhà trường để giáo dục
thích đáng và có hiệu quả.
- Tạo cho trẻ thời gian biểu học ở nhà, hình thành thói quen và kỹ năng tự học,
tạo cho trẻ có đủ đồ dùng học tập và phương tiện chủ yếu của việc học tập và rèn luyện.
- Phối hợp chặt chẽ với GVCN lớp con mình đang học tại trường.
3.2/ Biện pháp đối với xã hội:
- Với các tổ chức đoàn thể và chính quyền địa phương cần tham mưu đắc lực xin
ý kiến lãnh đạo về phương thức giáo dục đạo đức học sinh.
- Dựa vào Hội đồng giáo dục xã, nhờ Hội đồng nầy thông qua các cuộc họp, đại
hội của các đoàn thể như: phụ nữ, thanh niên, nông dân, Hội Người cao tuổi, Hội Cựu
chiến binh, Hội Khuyến học…phổ biến các kế hoạch giáo dục đạo đức của nhà trường
để các tổ chức này làm thành một nội dung kế hoạch hỗ trợ nhà trường.
- Dựa vào chính quyền xã giải quyết, đấu tranh xoá bỏ các tệ nạn xã hội để tạo
điều kiện tốt cho giáo dục đạo đức các em.
4/ Biện pháp chung với mô hình tổng thể:
Để có biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức học sinh qua thực trạng đã
điều tra được ở những năm học trước, đồng thời với thực trạng diễn ra trong năm học
đang thực hiện Hiệu trưởng cần xây dựng một mô hình tổ chức giáo dục gồm các thành
phần:
- Đại diện BGH.

của toàn xã hội. Tuy chất lượng giáo dục đạo đức trong trường THCS Bình Thanh chưa
là niềm trăn trở của từng thành viên trong lực lượng sư phạm. Nhưng cần tăng cường,
chú trọng công tác giáo dục đạo đức trong nhà trường nhiều hơn nữa là điều tối cần
thiết cả trong kế hoạch, và tổ chức thực hiện. Mỗi thầy cô giáo giảng dạy bất kỳ môn gì
đều phải tham gia giáo dục các em cả hành vi chuẩn mực là góp phần thực hiện tốt mục
tiêu giáo dục của Đảng - chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau để làm chủ
tương lai của đất nước.
- Trên cơ sở lý luận và thực trạng của công tác giáo dục đạo đức học sinh ở
trường THCS Bình Thanh tôi đã xây dựng một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo
dục đạo đức học sinh ở trường THCS như sau:
*/ Hệ thống những biện pháp nâng cao nhận thức trong vấn đề giáo dục đạo đức
cho học sinh trong giai đoạn mới:
19
- Biện pháp nâng cao nhận thức: đối với tập thể giáo viên trường; đối với học
sinh; đối với các lực lượng giáo dục khác trong và ngoài nhà trường; đối với địa
phương
- Hiệu trưởng với những hoạt động GD đạo đức trong nhà trường: với giáo viên
chủ nhiệm; với Đoàn - Đội trong trường; với Công Đoàn trường; biện pháp dạy môn
GDCD và chương trình lồng ghép.
- Hiệu trưởng phối hợp với các lực lượng GD ngoài nhà trường trong việc GD
đạo đức cho học sinh: những biện pháp đối với gia đình học sinh; biện pháp đối với xã
hội.
- Biện pháp chung với mô hình tổng thể. (Như đã trình bày ở phần trên của ĐT)
Hệ thống biện pháp có mối quan hệ biện chứng lẫn nhau, không thể tách rời.
Trong đó nhóm biện pháp về sự quản lý của Hiệu trưởng đối với các lực lượng GD
trong nhà trường có vai trò quyết định đến việc nâng cao chất lượng GD đạo đức HS ở
trường THCS Bình Thanh.
Giáo dục đạo đức cho học sinh là nhiệm vụ và lương tâm của mỗi giáo viên mà
đứng đầu là người Hiệu trưởng trong nhà trường.
NHỮNG HẠN CHẾ ĐỀ TÀI: