BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
----------------------------------------

Nguyễn Hữu Minh

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HỌC SINH CHƯA NGOAN
TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
HUYỆN VĨNH THẠNH THÀNH PHỐ CẦN THƠ
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GI
ÁO DỤC
Mã số: 60 14 05
hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn nà
y.
Mặc dù đã đầu tư nhiều công sức, nhưng chắc chắn luận văn không thể tránh
khỏi những sai sót, rất mong nhận được sự chỉ bảo, góp ý của quý Thầy, Cô và đồng
nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn.
Tác giả LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan trong quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thành luận văn

M
Điểm trung bình của nhóm CBQL.
2
M
Điểm trung bình của nhóm GVCN.
1
S
Độ lệch chuẩn của nhóm CBQL.
2
S
Độ lệch chuẩn của nhóm GVCN.
NXB Nhà xuất bản
CSVC Cơ sở vật chất
CTQG Chính trị quốc gia
CHXHCN Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
ĐHSP Đại học sư phạm
HĐGDNGLL Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trẻ em là chủ nhân tương lai của đất nước, là thế hệ kế tiếp giống nòi. Nói về trẻ em chúng ta
thường dùng những từ ưu ái nhất, “trẻ em như búp trên cành”, “Trẻ em hôm nay – Thế giới ngày
mai”…Đất nước và cả nhân loại, luôn quan tâm, mong đợi và hy vọng nhiều ở các em.
Cuộc sống đổi mới và hiện đại hôm nay đem lại cho các em nhiều yếu tố tích cực nhưng cũng
đã tạo cho các em một môi trường đầy biến động, trong đó có những tác động tiêu cực. Đó là một trong
những nguyên nhâ
n tạo ra thực trạng “trẻ em chưa ngoan”, “trẻ hư ” hiện nay. Thực trạng này là mối lo
và nỗi đau nhức nhối cho toàn xã hội. Vì đây là một trong những nguồn gốc trực tiếp sản sinh ra trẻ
lang thang, bụi đời, “trẻ phạm pháp”. Nó là nguy cơ đe dọa cuộc sống bình yên của cộng đồng.
Trẻ chưa ngoa

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động giáo dục và tìm hiểu thực trạng quản lý hoạt
động giáo dục học sinh chưa ngoan tại các trường THCS huyện Vĩnh Thạnh, thành phố Cần Thơ. Từ
đó, đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục HS chưa ngoan ở trường trung học cơ sở,
góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh các trường THCS huyện Vĩnh Thạnh,
thành phố Cần Thơ.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác quản lý hoạt động giáo dục ở các trường THCS huyện Vĩnh Thạnh, thành phố Cần
Thơ.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động giáo dục học sinh chưa ngoan ở các trường THCS huyện Vĩnh Thạnh, thành
phố Cần Thơ.
4. Giả thuyết nghiên cứu
Hiện nay việc quản lý hoạt động giáo dục học sinh chưa ngoan tại các trường THCS huyện Vĩnh
Thạnh, thành phố Cần thơ còn một số mặt hạn chế:
- Chưa thực hiện việc kế hoạch hóa công tác quản lý giáo dục học sinh chưa ngoan.
- Chưa thực hiện chặt chẽ các nội dung quản lý giáo dục học sinh chưa ngoan trong nhà trường.
Vì vậy, cần có những biện pháp quản lý hoạt động giá
o dục HS chưa ngoan hợp lý ở trường
THCS góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho HS các trường THCS huyện Vĩnh Thạnh,
thành phố Cần Thơ.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Phân tích, hệ thống hóa một số cơ sở lý luận về công tác quản lý hoạt động giáo dục học
sinh chưa ngoan tại các trường THCS.
5.2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động giáo dục học sinh
chưa ngoan tại các trường THCS huyện Vĩnh Thạnh, thành phố Cần Thơ.
5.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục học sinh chưa ngoan cho trường
THCS.
6. Phương pháp nghiên cứu
6.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận

Đề tài làm sáng tỏ thực trạng công tác quản lý giáo dục học sinh chưa ngoan tại các trường
THCS huyện Vĩnh Thạnh, thành phố Cần Thơ. Trên cơ sở đó đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt
động giáo dục học sinh chưa ngoan tại các trường TH
CS huyện Vĩnh Thạnh, thành phố Cần Thơ nhằm
nâng cao hiệu quả giáo dục. Kết quả của đề tài có thể làm tài liệu tham khảo cho Hiệu trưởng các
trường THCS trong việc quản lý giáo dục học sinh chưa ngoan trong nhà trường.
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Hoạt động giáo dục HS chưa ngoan là một bộ phận trong HĐGD - hoạt động trọng tâm trong
nhà trường, là con đường căn bản để phát triển nhân cách cho mỗi HS. Vì thế nghiên cứu quản lý
HĐGD học sinh chưa ngoan nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường là việc làm cần thiết
cho nhà trường phổ thông, đặc biệt là trường THCS.
Bậc học trung học cơ sở (THCS) có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển nhân cách của
HS. Đây là bậc học nối tiếp bậc tiểu học của hệ thống Giáo dục Quốc dân, nhằm g
iúp HS củng cố và
phát triển những kết quả của GD Tiểu học; có trình độ học vấn phổ thông cơ sở và hiểu biết ban đầu về
kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học THPT, THCN, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động.
Vấn đề quản lý giáo dục học sinh “chưa ngoan” hoặc “ khó giáo dục”, từ lâu đã được nhiều tác
giả trong nước nghiên cứu như:
Võ Qua
ng Phúc và tập thể các tác giả với “Dự án ngăn chặn và giáo dục lại trẻ em chưa ngoan
và trẻ em phạm pháp” tại TP.HCM [40], và “Muốn trẻ hư trở thành công dân tốt”, Đặng Vũ Hoạt với
“Quá trình giáo dục lại học sinh hư và học sinh phạm pháp, Trần Kiểm với “Thực trạng lưu ban, bỏ
học của học sinh” Ng

Quản lý bao gồm 4 chức năng: hoạch định, tổ chức, điều khiển và kiểm soát.
Khái niệm quản lý được tiếp cận bằng nhiều cách khá
c nhau như: tiếp cận kiểu kinh nghiệm,
tiếp cận theo hành vi quan hệ cá nhân, tiếp cận tác nghiệp….Vì thế, các tác giả khác nhau đưa ra những
quan điểm khác nhau. Có thể dẫn một số tác giả tiêu biểu như sau:
Theo tác giả Hoàng Tâm Sơn: “Quản lý là quá trình tác động có tổ chức, có hướng đích của
chủ thể quản lý, nhằm sử dụng hiệu quả các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt đư
ợc mục tiêu
đề ra trong điều kiện biến động của môi trường”. [47].
Theo tác giả Đặng Vũ Hoạt và Nguyễn Gia Quý cho rằng: “Quản lý là quá trình hướng đích,
quá trình có mục tiêu. Quản lý một hệ thống là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được những
mục tiêu nhất định. Những mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mới của hệ thống m
à nhà quản lý
mong muốn”.
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: Hoạt động quản lý là hoạt động bao gồm 2 quá trình “Quản” và
“Lý” kết hợp với nhau trong đó “Quản” có nghĩa là duy trì và ổn định hệ. “Lý” có nghĩa là sửa sang,
sắp xếp đưa vào thế phát triển. Nếu chỉ “Quản” mà không “Lý” thì tổ chức dễ trì trệ, nếu chỉ “Lý” mà
không “Quản” thì phát triển không bền vững. Do đó “quản phải có lý” và ngược lại, làm
cho hệ thống
cân bằng động, vận động phù hợp thích ứng và có hiệu quả trong môi trường tương tác giữa các nhân
tố bên trong và các nhân tố bên ngoài.[4]
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang “quản lý là tác động có mục đích có kế hoạch của chủ thể
quản lý đến tập thể những người lao động nói chung là khách thể quản lý nhằm thực hiện được mục
tiêu dự kiến”.
Tổ chức và quản lý có mối quan hệ mật thiết với nhau. Quản lý phải gắn liền với một tổ chức
nhất định, nếu quản lý không gắn liền với tổ chức thì sẽ là chung chung, không biết quản lý ai, quản l
ý
cái gì. Ngược lại, một tổ chức mà không có sự quản lý, không gắn với quản lý, thì tổ chức đó sẽ không
thể tồn tại và phát triển, sẽ bị loại khỏi đời sống xã hội.


hiểu rõ vai trò, nhiệm vụ, các phương pháp tiến hà
nh nhằm thực hiện có kết quả mục tiêu của tổ chức.
- Chức năng tổ chức bao gồm xây dựng và duy trì một cơ cấu về vai trò, vị trí, nhiệm vụ của
từng cá nhân, từng bộ phận cùng với mối quan hệ hữu cơ với các cá nhân và bộ phận khác. Quá trình
thực hiện chức năng tổ chức gồm 5 bước:
+ Lập da
nh mục công việc cần làm để đạt được mục tiêu.
+ Phân công lao động.
+ Thiết lập cơ chế và quan hệ thực hiện.
+ Kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh.
- Chức năng chỉ đạo (điều khiển) thể hiện qua quá trình đưa ra các quyết định để tác động đến
các đối tượng quản lý giúp họ phát huy tiềm năng và mối quan hệ với xung quanh vào việc thực hiện
các chức năng của m
ình.
- Chức năng kiểm tra, thể hiện qua quá trình kiểm tra nhằm xác định mức độ phù hợp của các
quyết định quản lý đã ban hành. Quá trình kiểm tra gồm 3 bước
+ Xây dựng các tiêu chuẩn GD.
+ Đo đạc việc thực hiện.
- Điều chỉnh các sai lệch.
1.3. Quản lý hoạt động giáo dục trong trường THCS
1.3.1. Vị trí, mục tiêu, đặc điểm trường THCS
Điều lệ trường Trung học quy định: “Trường trung học là cơ sở giáo dục ở bậc trung học, là bậc
học nối tiếp bậc tiểu học của hệ thống giáo dục quốc dân nhằm hoàn chỉnh học vấn phổ thông; trường
trung học có tư cách pháp nhân và có con dấu riêng”.[17]
Nghị quyết hội nghị lần thứ tư BCHTW Đảng khóa VII về “Tiếp tục đổi mới sự nghiệp giáo dục
đào tạo” đã
ghi rõ: “Đào tạo những con người có kiến thức văn hóa, khoa học, kĩ năng nghề nghiệp, lao
động tự chủ, sáng tạo và có kỉ luật, giàu lòng nhân ái, yêu nước, yêu CNXH, sống lành mạnh, đáp ứng
nhu cầu phát triển đất nước những năm 90 và chuẩn bị cho tương lai”.
Trong “Quy định về mục tiêu và kế hoạch đào tạo của trường PTCS và trường P

Từng bước hoàn thiện cơ sở vật chất - kỹ thuật phục vụ thiết thực cho giảng dạy và giáo dục.
Xây dựng và hoàn thiện môi trường giáo dục trong nhà trường, thống nhất giáo dục với địa
phương, cộng đồng ...
Thường xuyên cải tiến công tác quản lý, lãnh đạo trường học theo tinh thần dân chủ hóa nhà
trường, tạo hoạt động đồng bộ, có trọng điểm, có
hiệu quả các hoạt động dạy học và giáo dục.
1.3.2. Chức năng, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm [8]
- Giáo viên chủ nhiệm (GVCN) là người thay mặt Hiệu trưởng quản lý giáo dục học sinh ở một
lớp; thực hiện nhiệm vụ giáo dục toàn diện cho học sinh. GVCN không nắm được đặc điểm, trình độ,
những biến đổi của học sinh trong quá trình giáo dục, tự rèn luyện thì không thể có sự định hướng,
điều chỉnh kịp thời quá trình rèn luyện của học sinh. Hiểu học sinh và nắm được mục tiêu cần đạt trong
quá trình gi
áo dục toàn diện cho học sinh là điều kiện đầu tiên để làm tốt công tác chủ nhiệm.
- GVCN có trách nhiệm truyền đạt tới học sinh của lớp mình các yêu cầu, kế hoạch giáo dục của
nhà trường không phải bằng mệnh lệnh mà bằng sự thu
yết phục, cảm hóa, mà bằng cả sự gương mẫu
của bản thân để biến chủ trương, kế hoạch giáo dục của nhà trường thành chương trình hành động của
tập thể lớp và của mỗi học sinh trong lớp.
- GVCN còn là người tập hợp ý kiến, nguyện vọng của từng học sinh để phản ánh với Hiệu
trưởng, với các tổ chức trong trường và các giáo viên bộ m
ôn, mặt khác đó là quá trình tiếp nhận thông
tin từ học sinh để đảm bảo tính khách quan, trung thực của dư luận và nguyện vọng của học sinh.
- GVCN có trách nhiệm bảo vệ và bênh vực quyền lợi chính đáng của học sinh.
- GVCN là cố vấn cho hoạt động tự quản của tập thể học sinh: hướng dẫn, góp ý cho hoạt động
của Chi đoàn. Tổ chức phối hợp hoạt động của Chi đoà
n và lớp.
- GVCN phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để thực hiện tốt việc hình
thành và phát triển toàn diện nhân cách cho học sinh.
- Tìm hiểu và nắm vững học sinh trong lớp về mọi mặt để có biện pháp tổ chức giáo dục sát đối
tượng, nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp.

loại giáo viên, nhân viên; thực hiện công tác khen thưởng, kỉ luật đối với giáo viên, nhân viên theo quy
định của Nhà nước; quản lý hồ sơ tuyển dụng giáo viên, nhân viên.
- Quản lý học sinh và các hoạt động của học sinh do nhà trường tổ chức; xét duyệt kết quả đánh
giá, xếp loại học sinh,
ký xác nhận học bạ, ký xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học vào học bạ
học sinh tiểu học (nếu có) của trường phổ thông có nhiều cấp học và quyết định khen thưởng, kỷ luật
học sinh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
- Quản lý tài chính, tài sản của nhà trường.
-
Thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước đối với giáo viên, nhân viên, học sinh; tổ chức
thực hiện Quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường; thực hiện công tác xã hội hoá giáo dục của
nhà trường.
- Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và hưởng các chế độ, chính
sách theo quy định của pháp luật.
- Chịu trách nhiệm trước cấp trên về toàn bộ các nhiệm vụ được quy định tr
ong khoản 1 Điều lệ
trường THCS, THPT...
- Hiệu trưởng là thủ trưởng cơ quan giáo dục của nhà nước. Trường THCS là cơ quan giáo dục
của nhà nước. Hiệu trưởng quản lý nhà trường, quản lý giáo dục theo nguyên tắc thủ trưởng chịu trách
nhiệm đối với cấp trên và cấp dưới, có quyền xử lý và ra quyết định bằng một quyền hạn nhất định đối
với các hoạt động trong nhà trường.
-
Hiệu trưởng trước hết phải là người có phẩm chất, đạo đức chính trị tốt, biết vận động quần
chúng tự giác thực hiện nhiệm vụ của nhà trường, đồng thời phải có chuyên môn vững vàng biết phát
huy tinh thần dân chủ sáng tạo, đoàn kết đưa nhà trường đạt đến mục tiêu dạy học và giáo dục.
- Hiệu trưởng chịu trách nhiệm quản lý toàn diện hoạt động giáo dục của nhà trường, trong đó
có giáo dục đạo đức cho học sinh chưa ngoan.
1.4. Quản lý hoạt động giáo dục học sinh chưa ngoan
1.4.1. Khái niệm quản lý HĐGD học sinh chưa ngoan
Quản lý giáo dục học sinh chưa ngoan có ý nghĩa quan trọng trong toàn bộ công tác quản lý

định)
Giáo dục học sinh chưa ngoan là một quá trình trong đó khâu đầu tiên là xây dựng kế hoạch. Kế
hoạch hoá là chức năng quan trọng hàng đầu trong công tác quản lý, vì thiếu tính kế hoạch giáo dục
khó đạt được kết qủa cao.
Lập kế hoạch là quyết định trước cái gì cần phải làm, làm như thế nào, khi nào làm, và ai làm
cái đó. [15]
Lập kế hoạch là một quá trình đòi hỏi có tri thức, xác định đường lối và đưa ra quyết định trên
cơ sở mục tiêu, sự hiểu biết và những đánh giá thận trọng.
Muốn kế hoạch có tính khả thi và hiệu quả cần phải đầu tư suy nghĩ để hoạch định từ những vấn
đề chung nhất đến những vấn đề cụ thể. Từ những vấn đề m
ang tính chiến lược đến những vấn đề
mang tính chiến thuật trong mỗi giai đoạn. Khi xây dựng kế hoạch giáo dục học sinh chưa ngoan,
người Hiệu trưởng cần dựa trên những cơ sở sau:
Phân tích thực trạng giáo dục học sinh chưa ngoan trong năm học. Thực trạng này t
hể hiện rõ
trong bảng tổng kết năm học. Qua đó thấy được ưu và nhược điểm của công tác giáo dục học sinh chưa
ngoan, những vấn đề gì còn tồn tại, từ đó xếp ưu tiên những vấn đề gì cần giải quyết.
Phân tích kế hoạch chung của ngành, trường, từ đó xây dựng kế hoạch giáo dục học sinh chưa
ngoa
n. Kế hoạch này là kế hoạch cụ thể về một mặt giáo dục quan trọng của nhà trường, trong đó thể
hiện sự thống nhất giáo dục học sinh chưa ngoan với các mặt giáo dục khác phù hợp với điều kiện cụ
thể của nhà trường.
Tìm hiểu đặc điểm kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương. Vì quá trình giáo dục học sinh chưa
ngoan thống nhất biện chứng với quá trình xã hội, với môi trường sống.
Tìm
hiểu các chuẩn mực, giá trị đạo đức trong xã hội của chúng ta hiện nay và xu thế giá trị đạo
đức trên thế giới để xây dựng nội dung giáo dục học sinh chưa ngoan.
Xác định điều kiện giáo dục như cơ sở vật chất, tài chánh, qũy thời gian, sự phối hợp với lực
lượng giáo dục trong trường và ngoài trường.
Những yêu cầu khi xây dựng kế hoạch giáo dục học sinh chưa ngoan:

lần”.
Tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục học sinh chưa ngoan phải xuất phát từ quan điểm phát huy
tính tích cực, chủ động của học s
inh. Học sinh là chủ thể của hoạt động nhận thức và rèn luyện phẩm
chất đạo đức với sự tổ chức và hướng dẫn của giáo viên. Có như vậy thì những chuẩn mực giá trị đạo
đức của xã hội sẽ trở thành những phẩm chất riêng trong nhân cách của học sinh.
Tổ chức thực hiện kế hoạch GDHS chưa ngoan có liên quan mật thiết với việc tổ chức h
oạt
động GD và học tập văn hóa trong nhà trường.
Quá trình tổ chức thực hiện kế hoạch gồm:
- Giải thích mục tiêu, yêu cầu, của kế hoạch giáo dục học sinh chưa ngoan.
- Thảo luận biện pháp thực hiện kế hoạch.
- Sắp xếp bố trí nhân sự, phân công trách nhiệm quản lý, huy động cơ sở vật chất, kinh tế. Trong
sắp xếp bố trí nhân sự, H
iệu trưởng phải biết được phẩm chất và năng lực của từng người, mặt mạnh,
mặt yếu, nếu cần có thể phân công theo từng “ê kíp” để công việc được tiến hành một cách thuận lợi và
có hiệu quả.
- Định rõ tiến trình, tiến độ thực hiện. Thời gian bắt đầu, thời gian kết thúc.
Trong việc tổ chức thực hiện Hiệu trưởng cần tạo điều kiện cho người t
ham gia phát huy tinh
thần tự giác, tích cực, phối hợp cùng nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ.
c. Chỉ đạo thực hiện kế hoạch
Chỉ đạo là hướng dẫn cụ thể theo đường lối chủ trương nhất định.
Chỉ đạo thực hiện kế hoạch giáo dục học sinh chưa ngoan trong nhà trường THCS là chỉ huy, ra
lệnh cho các bộ phận trong nhà trường thực hiện những nhiệm vụ để bảo đảm v
iệc giáo dục học sinh
chưa ngoan diễn ra đúng hướng, đúng kế hoạch, tập hợp và phối hợp các lực lượng giáo dục sao cho
đạt hiệu quả.
Trong quá trình chỉ đạo, Hiệu trưởng cần kiểm tra giám sát việc thực hiện kế hoạch bằng cách
thu thập thông tin chính xác, phân tích tổng hợp, xử lý thông tin để đưa ra những quyết định đúng đắn.

hoạt động tích cực hơn, tự giác hơn, biết tự điều chỉnh hành vi của mình phù hợp với yêu cầu chung
của xã hội.
1.4.3. Học sinh chưa ngoan [22]
Trong phạm vi nhà trường các học sinh có “trục trặc” trong sự phát triển thường được gọi
những tên khác nhau, tùy theo mức độ, quan điểm nhận thức của các nhà giáo dục, cơ sở giáo dục. Có
nơi gọi đối tượng này l
à học sinh chậm tiến, có nơi gọi là học sinh “khó giáo dục” hay học sinh “chưa
ngoan”. Thậm chí có nơi gọi là học sinh “cá biệt”. Tuy cách gọi khác nhau nhưng nội dung và tích chất
của các biểu hiện loại học sinh này thường giống nhau. Có lúc, có nơi người ta gọi thẳng đối tượng này
là “học sinh hư” và xếp vào loại phải giáo dục lại, nghĩa là phải được giáo dục theo yêu cầu, nội dung,
phương pháp giáo dục mang tính đặc thù. Do đó trong đề tài này, tác giả dùng những thuật ngữ như:
“học sinh cá biệt”, “ học sinh hư”, “học sinh chậm tiến”… đều chỉ loại học sinh chưa ngoan. Những
điều nhận thấy ở loại đối tượng nà
y là:
Thường né tránh việc thực hiện các nghĩa vụ, trách nhiệm theo khuôn mẫu chung (đạo đức, lối
sống, nội quy, quy chế…) nghiêm trọng hơn các em có những biểu hiện gây rối trật tự xã hội, làm mất
an ninh cho những người xung quanh. Các em có những tác phong và hành vi thấp kém: trộm cắp, phá
phách, sa vào các tệ nạn xã hội, sống cẩu thả...
Mức độ sai lầm trong hành vi của HS chưa ngoa
n thuộc nhiều thang bậc khác nhau, từ chỗ lười
học, trốn học, bỏ học, nói dối cha mẹ và thầy giáo, đến chỗ nghịch ngợm, phá rối trật tự khu phố (đấm
cửa, bấm chuông, ném đá nhà hàng xóm, vô lễ với người lớn…) cho đến chỗ ăn cắp, móc túi, thậm chí
cướp giật nhưng chưa lặp đi lặp lại nhiều lần. Các em sống và làm việc không có tổ chức và kỷ luật.
Hành vi chủ yếu của loại học sinh “chưa ngoan”, là sự lười học, trốn các tiết học, các hoạt động
tập thể, thường xuyê
n mất trật tự trong giờ học và trong các hoạt động tập thể, nói tục, chửi thề, thiếu
văn hoá, hỗn láo với người lớn, không nghe lời thầy cô giáo và những người xung quanh. Ngoài ra, các
em học sinh loại này còn có những biểu hiện khác như gây rối trật tự công cộng, hút thuốc, uống rượu,

bài bạc, sống cẩu thả mất vệ sinh.

khi làm việc, học tập.
- Tuyến nội tiết bắt đầu hoạt động mạnh (đặc biệt là tuyến giáp trạng) thường dẫn đến sự rối
loạn của hoạt động thần kinh. Do tác động của những kích thích gây cho các em tình trạng bị ức chế,
hay ngược lại xảy ra tình trạng bị kích động mạnh. Vì vậy, những chấn động thần ki
nh mạnh, hoặc
những biến cố, đều có thể tác động mạnh mẽ đến lứa tuổi này, làm cho một số em bị uể oải, thờ ơ, lơ
đễnh, tản mạn, số khác có những hành vi xấu, không đúng bản chất các em.
- Các em thường lóng ngóng vụng về, không khéo léo khi làm việc, thiếu thận trọng, hay làm đổ
vỡ. Điều đó gây cho các em một số biểu hiện tâm lý khó chịu.
-
Sự thay đổi về thể chất của lứa tuổi học sinh THCS làm cho các em có những đặc điểm nhân
cách khác với các em lứa tuổi trước. Các em có nghị lực dồi dào, tính tích cực cao, có nhiều dự định
lớn lao.
- Tuy nhiên quá trình hình thành cái mới thường kéo dài thời gian và phụ thuộc vào điều kiện
sống, hoạt động của các em. Do đó, sự phát triển tâm lý diễn ra không đồng đều về mọi mặt. Điều đó
dẫn đến sự tồn tại song song: “vừa có tính trẻ con, vừa có tính người lớn”.
-
Yếu tố đầu tiên của sự phát triển nhân cách ở lứa tuổi học sinh THCS là tính tích cực xã hội
mạnh mẽ của bản thân các em nhằm lĩnh hội những giá trị, những chuẩn mực nhất định, nhằm xây
dựng những quan hệ thỏa đáng với người lớn, bạn bè và cuối cùng nhằm v
ào bản thân, thiết kế và hoàn
thiện nhân cách của mình. Bạn cùng tuổi trở thành các chuẩn mực và hình mẫu để bắt chước. Các em
cũng dễ bị ảnh hưởng của người lớn và cố gắng bắt chước người lớn.
- Ở lứa tuổi này các em được xã hội thừa nhận như một thành viên tích cực và được giao cho
một số công việc nhất định. Các em muốn làm những việc mọi người biết đến, làm
việc cùng người
lớn, muốn được mọi người thừa nhận mình là người lớn. Đó là một nhu cầu của các em. Vì thế các em
rất tích cực tham gia các công tác ngoài xã hội. Các em thích làm những công việc có tính chất tập thể,
những công việc liên quan đến nhiều người và được nhiều người cùng tham gia.
- Sự bắt đầu hình thành và phát triển tự ý thức đã gây nhiều ấn tượng sâu sắc đến toàn bộ đời

ca”, yêng hùng tứ chiếng…đã đưa chúng vào các trò chơi mạo hiểm (dại dột), phiêu lưu đầy ấn tượng
li kỳ hấp dẫn (thậm ch
í rất tinh quái) như kiểu phim trinh thám giật gân mà chúng biết đến.
- Theo thời gian, các hứng thú lệch lạc, các sai lầm tích tụ lại hình thành ở chúng tâm lý phản xã
hội, tâm lý chống đối mọi điều bình thường (ăn ở, quan hệ, giao tiếp…) của xã hội. Các suy nghĩ, hành
vi này trở thành yếu tố thống trị mọi hành vi của chúng, chi phối các nhu cầu khác. Tiến thêm
một
bước, sự khó giáo dục trở thành đường hướng phát triển tiêu cực ở trẻ và trở thành yếu tố định hướng
mọi hành vi, mọi suy nghĩ của trẻ hư. Trong phạm vi giáo dục lại trẻ chưa ngoan, khái niệm “đường
hướng phát triển tiêu cực chủ đạo của tâm lý”, bao gồm :
Gồm một phức hợp các nhu cầu phản xã hội, giữ vai trò thống trị trong thế giới đạo đức, từ đó
quyết định mục đích, động cơ hà
nh vi của trẻ, kết quả là hình thành ở chúng một kiểu hành vi ương
bướng, trái với lẽ thông thường: trẻ hư làm tất cả mọi việc theo kiểu phản ứng, trêu ngươi, trái với
những điều được giáo dục, trái với mong đợi của mọi người. Đôi lúc trong thâm tâm, chúng vẫn lờ mờ
cảm thấy sự không bình thường trong phẩm chất đạo đức, trong tính cách của mình nên tìm cách che
đậy khuyết điểm, sai trái; biện hộ cho các hành vi phản xã hội của mình.
Ở trẻ chưa ngoan còn bộc lộ cách suy nghĩ và hành vi là sự thiếu tính xu hướng xã hội lành
mạnh, sự không ổn định của tính cách. Sự thiếu tính xu hướng xã hội cuối cùng dẫn tới tính vô nguyên
tắc và hình thành tính liều lĩnh, tùy tiện, nhưng lại nhát gan, nhu nhược trước những khó khăn t
hử
thách; và do đó mà đạo đức phẩm hạnh của chúng theo thời gian, dần dần suy thoái.
- Một trong những nét tính cách đặc trưng của học sinh chưa ngoan là thái độ bất chấp tất cả
mọi ảnh hưởng của giáo dục, coi thường hoặc phủ nhận các thầy cô giáo, các nhà giáo dục. Lúc đầu trẻ
có biểu hiện coi thường cha mẹ và người lớn xung quanh. Khi chúng đến trường gặp phải sự lạnh nhạt,
bất công của thầy cô thì các “đặc điểm” ấy liên tục bị khoét sâu “vết thương lòng” của trẻ càng khó
chữa trị và trẻ càng trở nên khó dạy.
- Tình trạng hay xung đột giữa trẻ khó giá
o dục với tập thể trẻ và với các nhà giáo dục là nét nổi
trội trong tính cách của trẻ chưa ngoan. Tình trạng này nếu bị làm ngơ, nếu có điều kiện phát triển (âm

đức.
- Tổ chức cho HS thực hiện các chuẩn mực đạo đức trong các hoạt động học tập, lao động, sinh
hoạt cộng đồng và tập thể nhằm
hình thành hành vi và thói quen hành vi đạo đức đúng đắn.
- Các mục tiêu trên được thực hiện thống nhất với nhau; tùy theo điều kiện, hoàn cảnh và đặc
điểm tâm lý, nhận thức của HS mà thực hiện việc giáo dục đạo đức một cách linh hoạt.
Các mục tiêu giáo dục HS chưa ngoan nói trên được thể hiện qua những nội dung sau đây:
+ Giáo dục lòng yê
u đất nước và tinh thần quốc tế chân chính.
+ Giáo dục thái độ đối với lao động.
+ Giáo dục thái độ tích cực đối với cộng đồng.
+ Giáo dục thái độ đúng đắn đối với mọi người và bản thân.
+ Giáo dục thái độ đúng đắn đối với môi trường xung quanh.
- Năm nội dung giáo dục HS chưa ngoan trên đây là thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nha
u.
b. Kế hoạch giáo dục học sinh chưa ngoan.
Giáo dục HS chưa ngoan chủ yếu tập trung vào hai mặt đó là các hoạt động dạy học trên lớp và
các hoạt động ngoài giờ lên lớp, giữa chúng có mối quan hệ biện chứng với nhau.
+ Giáo dục HS chưa ngoan thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp.
+ Giáo dục HS chưa ngoan thông qua các hoạt động ngoại khóa, lao động xã hội.
+ Giáo dục HS chưa ngoan thông qua sinh hoạt tổ chức Đoàn đội, thông qua sinh hoạt tập thể.
+ Chủ động phối hợp với gia đình và xã hội để giáo dục học sinh chưa ngoan.

+ Xây dựng môi trường sư phạm giáo dục tốt.
1.5.2. Quản lý hoạt động giáo dục HS chưa ngoan của GVCN
a. Quản lý hồ sơ chủ nhiệm
Hồ sơ chủ nhiệm gồm:
- Kế hoạch chủ nhiệm.
- Nhật ký chủ nhiệm.
- Chuẩn và thang đá

Quản lý kế hoạch chủ nhiệm
Trên cơ sở nghiên cứu chương trình giáo dục, kế hoạch giáo dục HS chưa ngoan Hiệu trưởng
cần hướng dẫn GVCN làm các việc sau nhằm quản lý tốt việc lập kế hoạch giáo dục HS chưa ngoan.
+ Nhận dạng các loại HS chưa ngoan.
+ Lựa chọn phương phá
p, hình thức tổ chức GD phù hợp với từng biểu hiện của HS chưa
ngoan.
+ Chỉ đạo tổ chủ nhiệm thống nhất tiêu chí đánh giá HS chưa ngoan, đặc điểm tâm sinh lý của
HS chưa ngoan, trao đổi phương hướng và biện pháp GD đối với từng loại HS chưa ngoan.
Hiệu trưởng cần xây dựng tiêu chí đánh giá từng loại HS chưa ngoan. Đây là công việc chung
của tập thể sư phạm nh
à trường, nhất là tổ chủ nhiệm. Tiêu chí đánh giá cho từng biểu hiện của HS
chưa ngoan có thể chỉ mang tính tương đối xong rất cần thiết. Nó cần được vận dụng linh hoạt cụ thể
trong từng tình huống trên lớp học, hoặc trong các hoạt động ngoài giờ lên lớp của HS.
c. Quản lý giờ sinh hoạt của GVCN
Giờ sinh hoạt chủ nhiệm phản ánh chất lượng của kế hoạch chủ nhiệm v
à năng lực sư phạm của
GVCN trong tình huống cụ thể.
Quản lý giờ sinh hoạt chủ nhiệm là góp phần quản lý việc thực hiện nghiêm túc chương trình kế
hoạch GD của GVCN và một phần chất lượng GD trên thực tế.
1.5.3. Quản lý sự phối hợp giữa GVCN với Đoàn đội, Giám thị, Ban đại diện cha mẹ HS
trong công tác giáo dục HS chưa ngoan
a. Quản lý sự phối hợp giữa GVCN với Đoàn đội
- Cùng với BGH tổ chức sinh hoạt dưới cờ đầu tuần và kỷ niệm
các ngày lễ lớn.
- Cùng với BGH, GVCN tổ chức các buổi báo cáo chuyên đề.
- Coi trọng và đẩy mạnh các hoạt động giáo dục đạo đức cách mạng, nếp sống, lối sống văn
minh, lành mạnh trong thanh thiếu niên.
- Tuyên truyền các chủ điểm như an toàn giao thông, phòng chống ma túy, bảo vệ môi trường…
- Cùng với nhà trường tổ chức các hoạt động ngoài giờ cho học sinh như giáo dục truyền thống,

- Tham gia Hội đồng kỷ luật của nhà trường xử lí học sinh vi phạm nội quy.
- Cùng với GVCN, Đoàn đội tổ chức các HĐGDNGLL.
c. Quản lý sự phối hợp giữa GVCN với Ban ĐDCMHS
- Tổ chức Đại hội cha mẹ học sinh vào đầu năm học.
- Tổ chức họp cha mẹ học sinh lần hai để sơ kết hoạt động học kỳ I và phương phướng hoạt
động học kỳ II.
-
Cử đại diện tham gia Hội đồng giáo dục nhà trường và một số tổ chức của trường như Hội
đồng kỷ luật, Ban hoạt động ngoài giờ, Ban giáo dục pháp luật để tham gia xây dựng và thực hiện mục
tiêu, nhiệm vụ giáo dục của nhà trường.
- Tham gia cùng với nhà trường tổ chức các hoạt động ngoài giờ cho học sinh như giáo dục
truyền thống, hướng nghiệp, dạy nghề…
-
Góp phần tham gia đánh giá tình hình học tập, rèn luyện của học sinh ngoài nhà trường nhằm
đảm bảo tính khách quan, công bằng trong quá trình rèn luyện của học sinh chưa ngoan.
- Chăm lo cơ sở vật chất và hỗ trợ các điều kiện hoạt động cho nhà trường; vận động hỗ trợ kinh
phí khen thưởng, giúp đỡ thầy cô giáo và các em học sinh.
- Tổ chức quán triệt mục tiêu giáo dục, nhiệm vụ năm học và thông ti
n truyền đạt những yêu
cầu, nội dung giáo dục của nhà trường tới các bậc cha mẹ học sinh.
- Quan hệ tham mưu với địa phương và vận động các lực lượng xã hội quan tâm, tạo điều kiện
tốt cho sự phát triển của nhà trường.
- Kết hợp với giáo viên chủ nhiệm tổ chức các hoạt động giáo dục của lớp, tham gia giáo dục
đạo đức học sinh, trợ giúp các học sinh khó khăn, khen thưởng động viên học sinh có thà
nh tích…
- Tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách về giáo dục và mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục
của lớp tới các cha mẹ học sinh trong lớp.
- Tổ chức trao đổi kinh nghiệm giáo dục học sinh chưa ngoan trong các bậc cha mẹ có học sinh
chưa ngoan; giúp nhau có biện pháp, hình thức tổ chức cho con em học tập và rèn luyện ở gia đình đạt
hiệu qủa cao.