Uy tín của người hiệu trưởng với công tác xây dựng bầu không khí tâm lý của tập thể sư phạm - Pdf 28

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là chương trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết
quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực được các tác giả cho phép sử dụng
và chưa từng được công bố trong bất kỳ chương trình nào khác.
Tác giả luận văn
Ngô Thị Chúc
LỜI CẢM TẠ
Quản lý nhà trường là một khoa học, trong sự nghiệp xây dựng nền giáo dục
xã hội chủ nghĩa, xây dựng một thế hệ tương lai, đào tạo những công dân mới có
ích cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Công tác quản lý trong trường học
góp phần làm cho “Mỗi thầy giáo, cô giáo nhận rõ nhiệm vụ vẻ vang của mình để
góp phần giáo dục-đào tạo những công dân có ích trong tương lai”.
Để có được kiến thức về khoa học quản lý giáo dục một cách có logic. Tôi
xin chân thành cảm tạ: Quý Thầy (Cô) giáo giảng dạy lớp bồi dưỡng cán bộ quản
lý trường Đại học sư phạm Đồng Tháp, tập thể giáo viên trường Mẫu giáo Phú
Thọ, huyện Tam Nông, Đồng Tháp đã tạo điều kiện nâng cao kiến thức và hoàn
thành đề tài này.
Do thời gian và kiến thức còn hạn chế, nên đề tài không tránh những thiếu
sót. Rất mong được sự hướng dẫn tận tình của quý Thầy, Cô và sự góp ý của đồng
nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn !
Trang 1
MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Từ khi xuất hiện nền sản xuất xã hội, nhu cầu liên kết con người, phối hợp
các họat động riêng lẽ càng tăng lên, vì thế cách quản lý đã trở thành một yếu tố
cần thiết để đảm bảo sự thống nhất ý chí hành động nhằm đạt được mục tiêu đã
định. Ngày nay chúng ta cần dựa vào sự nổ lực chung và do đó nhiều nhóm có tổ
chức trở nên rộng lớn, cho nên nhiệm vụ của các nhà quản lý ngày càng quan
trọng. Quản lý đã tác động mạnh mẽ đến đời sống kinh tế - xã hội, mở rộng giao
lưu và hợp tác quốc tế, giải quyết hài hòa lợi ích tạo động lực cho sự phát triển.

khó khăn và ngược lại.
Để thực hiện được các vấn đề quan trọng ở trên trong việc quản lý giáo dục
theo cá nhân tôi thì: Người hiệu trưởng trước hết cần phải :
+ Có đạo đức
Trang 2
+ Có những phẩm chất tốt
+ Có ý chí và năng lực chuyên môn
+ Có sự quan sát và tổ chức tốt bộ máy nhà trường. Đồng thời phải hiểu
tâm lý của các nhân trong đơn vị, tạo sự thông cảm và công minh với tất cả mọi
thành viên trong tập thể.
Từ những suy nghĩ và trăn trở trên và thực tế quản lý của cá nhân đã gợi cho
tôi nhiều hứng thú về vấn đề này. Vì vậy, tôi quyết định chọn đề tài nghiên cứu
“Uy tín của người hiệu trưởng với công tác xây dựng bầu không khí tâm lý
của tập thể sư phạm”.
2. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Tập thể giáo viên, cán bộ nhân viên của trường.
3. GIỚI HẠN VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu là đội ngũ giáo viên, nhân viên của trường Mẫu giáo Phú
Thọ - Tam Nông - Đồng Tháp.
Phạm vi nghiên cứu trường Mẫu giáo Phú Thọ.
4. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động của trường Mẫu giáo Phú Thọ, từ đó đề
xuất biện pháp nâng cao uy tín của người Hiệu trưởng, nhằm hướng tới xây dựng
không khí tâm lý tập thể sư phạm đồng thuận, đáp ứng nhiệm vụ giáo dục hiện
nay.
5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
- Nghiên cứu thực trạng của trường Mẫu giáo Phú Thọ
- Nghiên cứu các biện pháp nâng cao công tác quản lý của hiệu trưởng.
6. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC VÀ ĐỀ TÀI
Nếu là đề tìm hiểu, đánh giá đúng được thực trạng đội ngũ giáo viên và phân tích

quan của công tác quản lý nhà trường đặt ra, do đó mà được giáo viên, công nhân
viên và học sinh tin tưởng, mến phục và phục tùng một cách tự giác.
Như vậy, rõ ràng nếu phẩm chất, năng lực của người hiệu trưởng đáp ứng
được sự mong mỏi của tập thể sư phạm, của học sinh thì họ sẽ có uy tín, có được
sự kính trọng, yêu mến và tuân phục. Ngược lại thì người đó không có uy tín. Uy
tín ở đây gồm có hai vần đề, đó là: “Uy và tín” mà theo từ điển Hán-Việt của tác
giả Đào Duy Anh thì: uy tín là có “Uy quyền” và được người khác “Tín nhiệm”.
* Uy quyền: đó là quyền do nhà nước tín nhiệm, nó là cơ sở tạo ra chữ tín, là
vốn liếng ban đầu mà nhà nước cấp cho hiệu trưởng.
* Tín nhiệm: là sự ảnh hưởng đến mọi người xung quanh, được mọi người
tin tưởng, tôn trọng và mến phục. Đây là cái vốn mà hiệu trưởng phải tự tạo ra cho
mình.
1.1.2. Bầu không khí tâm lý của tập thể sư phạm
1.1.2.1. Khái niệm
Bầu không khí tâm lý tập thể sư phạm là một trạng thái tâm lý xã hội của tập
thể cơ sở, nó phản ánh tính chất nội dung, và xu hướng tâm lý thực tế của các
thành viên trong tập thể đó. Trạng thái tâm lý này của tập thể, đến lượt mình lại có
ảnh hưởng nhất định đến các quan hệ tâm lý trong tập thể, đến năng suất lao động
và hiệu suất công tác của tập thể đó (Khoa học quản lý nhà trường của GS. Nguyễn
Văn Lê NXB Thành phố Hồ Chí Minh 1985).
Bầu không khí tập thể sư phạm bị chi phối bởi những điều kiện khách quan
(bên ngoài tập thể) và chủ quan (bên trong các nhóm làm việc của tập thể, nhân
cách và phong cách lãnh đạo của thủ trưởng tập thể).
1.1.2.2. Dấu hiệu và vai trò bầu không khí tâm lý tập thể sư phạm
* Dấu hiệu bầu không khí tâm lý tập thể sư phạm :
- Có sự tiếp xúc thoải mái giữa các thành viên, mọi người được tự do tư
tưởng, kỷ luật không phải là bắt buộc mà là nhu cầu của họ.
- Mục đích hoạt động của tập thể được mọi người hiểu rõ và nhất trí cao.
- Mọi người lao động với nhau và giúp đỡ nhau lao động sáng tạo.
- Trách nhiệm của mỗi người trong tập thể được xác định rõ ràng, đúng đắn.

Nguyên nhân khác cũng có thể do mâu thuẩn cá nhân từ những đụng chạm
về quyền lợi, địa vị, danh lợi, các đối thủ ích kỷ, tham vọng sẽ dùng nhiều cách sẽ
lôi kéo nhiều người khác đứng về phía mình. Từ đó làm lây lan sự xung đột ở
phạm vi lớn hơn và có thể phá hủy bầu không khí tập thể. Nếu các “thủ lĩnh”
không giải quyết khéo léo để nổ ra xung đột công khai thì tập thể đó có nguy cơ bị
ly tán.
c) Nhân cách và phong cách quản lý của người hiệu trưởng
Đối tượng quản lý của người hiệu trưởng là tập thể sư phạm, một tập thể có
những đặc trưng tâm lý rất riêng, do đặc thù của lao động sư phạm. Họ cũng là nhà
quản lý, nhà giáo dục đối với các học sinh của mình. Người thầy giáo phải luôn
hoàn thiện nhân cách của mình để có mối quan hệ tốt đẹp “Thầy giáo – học sinh”
thì mới đạt chất lượng giáo dục đúng yêu cầu. Chính vì vậy, tập thể sư phạm đòi
hỏi rất cao người lãnh đạo của mình về nhân cách, phong cách quản lý và kỹ năng
làm việc với con người, vì hiệu trưởng là “nhà quản lý của các nhà quản lý”. Có
người nhận xét về sự tương quan giữa hiệu trưởng và tập thể sư phạm như sau :
“Hoạt động của con người giáo viên như thế nào thì tâm lý của họ như thế đó”. Lời
Trang 5
khuyên trên không phải là là không có lý. Vì vậy, hiệu trưởng phải nắm bắt được
tâm lý của từng cá nhân trong tập thể của mình.
Bầu không khí tâm lý của một tập thể là trạng thái tâm lý – xã hội của tập
thể cơ sở, nó phản ánh tính chất, nội dung và xu hướng tâm lý thực tế của các
thành viên trong tập thể đó. Trạng thái tập thể này của các thành viên tập thể, đến
lượt mình, nó lại ảnh hưởng nhất định đến các quan hệ tâm lý trong tập thể, đến
năng suất lao động, và hiệu suất công tác của tập thể đó.
Bầu không khí tâm lý của tập thể có ý nghĩa quan trọng đến trạng thái sức
khỏe, tinh thần và năng suất lao động của từng cá nhân và hiệu suất lao động của
tập thể. Vì vậy, quan tâm, chăm lo xây dựng bầu không khí tâm lý lành mạnh trong
tập thể lao động là một trong những công tác trọng tâm của công tác quản lý.
1.2. Tình hình đặc điểm trường mẫu giáo Tân Thạnh
1.2.1. Đặc điểm chung

- Có lòng yêu nghề, yêu học sinh tha thiết, có trách nhiệm cao với công việc,
sống và làm việc theo nguyên tắc đạo đức đã được xã hội qui định.
Trang 6
- Đối xử công bằng với mọi người, không thiên vị hoặc ghét bỏ ai.
- Có sự thống nhất giữa nhận thức và hành động, lời nói đi đôi với việc làm.
- Không vụ lợi, thu vén cá nhân
- Khiêm tốn, không tự cao tự đại, cố tình phô trương vai trò của mình trước tập thể.
- Tôn trọng giáo viên, công nhân viên, gần gũi quan tâm đến nguyện vọng cũng
như chí hướng của họ, lắng nghe và giải quyết các nhu cầu chính đáng của họ một
cách hợp lý, hợp tình đối xử nhân ái, vị tha.
- Tuyệt đối không làm tổn thương đến nhân cách của họ.
2.1.2. Nhóm năng lực chuyên môn
Phải trao dồi kiến thức để dạy tốt bộ môn của mình, có năng lực am hiểu
phương pháp dạy của các bộ môn khác trong nhà trường. Nhờ đó có khả năng phân
tích, đánh gái giờ dạy vững vàng nhằm giúp giáo viên nâng cao và hoàn thiện trình
độ chuyên môn của mình.
2.1.3. Năng lực quản lý
- Có khả năng nhìn thấy được chiều hướng phát triển của nhà trường torng
tương lai, dựa trên cơ sở phân tích mối quan hệ giữa thực trạng của nhà trường với
những đòi hỏi mà ngành và xã hội đặt ra cho nhà trường. Từ đó xác định trọng tâm
từng năm học và từng thời kỳ để đưa ra những quyết định tối ưu.
- Có đầu óc thực tế , nhạy bén phát hiện những vấn đề nảy sinh trong quản lý
và đưa ra những biện pháp tốt nhằm giải quyết vấn đề có hiệu quả.
- Có năng lực biết đề xuất những cái mới (xây dựng cơ cấu tổ chức, quy chế
hội họp …) và tổ chức thực hiện có hiệu quả.
- Có khả năng để hiểu đúng những con người và sử dụng họ mộ cách có hiệu
quả phù hợp với bản chất và năng lực, nguyện vọng của từng người. Nhờ đó phát
phát huy khả năng sáng tạo của từng cá nhân và mang lại lợi ích cho tập thể.
- Tin tưởng giao nhiệm vụ và ủy quyền cho cấp dưới, bản thân phải giải
quyết những nhiệm vụ trọng tâm, cơ bản của nhà trường.

- Biết sử dụng giao tiếp để thu thập thông tin phục vụ công tác quản lý của
bản thân.
- Có khả năng nhạy cảm và hiểu biết tâm lý con người, lịch thiệp để phát
hiện tâm trạng, chí hướng và nguyện vọng của cấp dưới.
- Có khả năng nói chuyện cở mở , biết kích thích cấp dưới nêu vấn đề.
- Biết lắng nghe có khả năng kiềm chế khi giao tiếp, biết sử dụng giao tiếp
để truyền đạt cho cấp dưới thông tin cần thiết và ý chí của hiệu trưởng.
2.2. Hướng xây dựng bầu không khí tâm lý của tập thể sư phạm
2.2.1. Quan tâm đến môi trường và điều kiện làm việc của tập thể
Khoa học đã chứng minh rằng: Môi trường xung quanh ảnh hưởng đến tính
tình của mỗi người. Trong một môi trường yên tĩnh, trong lành làm cho con người
ở đó có tính tình vui vẻ, ôn hòa cở mở, và ngược lại.
Như vậy nếu được làm việc trong môi trường, điều kiện cơ sở vật chất tiện
nghi thì khả năng sáng tạo được kích thích và năng suất lao động cũng được cao
hơn.
Người hiệu trưởng phải quan tâm đến những tiện nghi ở các lớp học như:
bảng, đèn, quạt thì việc giảng dạy, học tập của giáo viên và học sinh ắt sẽ đạt hiệu
quả tốt hơn là những lớp học tối tăm, nóng bức. Tương tự, phòng làm việc nghỉ
trưa của giáo viên có đủ tiện nghi, khang trang thì tâm trạng và sức khỏe của giáo
viên sẽ ổn định vá giải quyết công việc sẽ tốt hơn.
Khuôn viên nhà trường cũng góp phần tạo những “ cảm xúc thẩm mỹ” tích
cực cho các thành viên, khuôn viên trường sạch sẽ, thoáng mát có cây xanh, hoa
kiểng làm cho con người ta cảm thấy thoải mái, thần kinh được thư giãn. Họ sẽ gắn
bó với trường hơn và làm việc tích cực hơn.
2.2.2. Tổ chức tốt bộ máy làm việc
Trong công tác tổ chức của người lãnh đạo có tác dụng quan trọng đến mối
quan hệ chính thức của các thành viên trong đơn vị. Sự phân công không rõ ràng
hoặc chồng chéo lâu ngày sẽ làm cho công việc bị ách tắc vì không ai là người chịu
trách nhiệm và không ai làm gì cả.
Người quản lý phải qui định rõ ràng chức năng quyền hạn của từng cá nhân, từng

giải trí, ăn mặc, thời sự … Người quản lý phải hiểu rõ những nhóm tâm lý không
chính thức này nhất là khi có sự căn thẳng giữa nhóm này với cá nhân hay với
nhóm khác. Sự giải quyết kịp thời, nhằm ngăn chặng những diễn biến xấu có thể
xảy ra nhanh chóng đưa các nhóm lệch chuẩn trở về quỹ đạo của tập thể.
2.2.5. Ổn định các nề nếp hoạt động
Nề nếp hoạt động của một đơn vị cũng là một trong những yếu tố để các
thành viên làm việc có chất lượng, đạt kết quả tốt. Các hoạt động sư phạm được tổ
chức một cách khoa học, có kế hoạch ổn định sẽ làm cho các giáo viên chủ động
thời gian, sắp xếp công việc để giải quyết nhanh chóng, có hiệu quả. Tạo nên bầu
không khí thoải mái, yên tâm trong công tác.
Một cơ quan bị động về thời gian sẽ không ó kế hoạch lâu dài, công việc
được triển khai vội vả, thiếu dân chủ, nhiều sai sót, nặng tính hình thức phô trương
mà không có hiệu quả thiết thực thì tâm trạng của nhân viên sẽ thiếu tin tưởng vào
lãnh đạo phát sinh tâm lý làm việc qua loa cho xong việc, có tính chất đối phó,
thiếu đầu tư, rút kinh nghiệm … thì bầu không khí của tập thể sẽ bị mất ổn định.
Một cơ quan như vậy chắc chắn không thể làm việc có chất lượng được và không
phát huy được khả năng làm việc của mọi người.
2.2.6. Giải quyết các mâu thuẫn có tình có lý
Mâu thuẫn là một thuộc tính tiềm ẩn của con người và nhất là trong mỗi tập
thể. Nó là một trong những nguy cơ phá vỡ bầu không khí tâm lý của tập thể khá
dễ dàng. Có khi mâu thuẫn chỉ nảy sinh từ một bất đồng về ý kiến trong một cuộc
tranh luận nào đó, người ta trở nên bất hòa, từ đó sinh ra không ưa nhau, nói xấu
nhau và lôi kéo người khác về “phe” của mình. Từ đó họ theo dõi đối phương, đem
Trang 9
nguyên tắc ra để xử sự, phê bình, đánh giá … nhằm mục đích đánh ngã đối
phương.
Người quản lý đứng trước tình huống này phải giải quyết như thế nào?
Là người quản lý phải có hệ thống thông tin của mình để nắm bắt chính xác
thông tin về sự mâu thuẫn đã hình thành ở bộ phận nào, cá nhân nào? Trên cơ sở
đó phân tích đánh giá tình hình một cách khách quan. Sau khi đã rõ nguyên nhân

đến bầu không khí tâm lý của tập thể. Sự đối xử không công bằng, thiên vị của
người quản lý có thể là nguyên nhân sâu xa của những mâu thuẫn. Do đó người
quản lý phải hết sức công minh khi xử lý công việc, khi phân công cũng như khi
đánh giá, đề bạt … để cấp dưới thấy yên tâm trong công tác và tin tưởng vào sự
sáng suốt của lãnh đạo.
Ngoài ra, người quản lý cũng phải hết sức tỉnh táo với những thông tin được
cung cấp để chọn lọc và sử dụng, phải kiểm tra độ chính xác để tránh trường hợp
người cung cấp thông tin không đủ trình độ, hoặc có những sai lệch khiến cho sự
việc bị xuyên tạc một cách vô tình hay cố ý. Người quản lý không sáng suốt trở
Trang 10
thành người bị lợi dụng để những kẻ xấu thực hiện những ý đồ trù dập hoặc bôi
xấu người khác.
2.2.9. Giữ nghiêm kỷ luật tập thể, xử lý kịp thời những vi phạm
Nhà giáo dục nổi tiếng Xu-Khôn-Xki đã từng nhận xét rằng, trong cuộc đời
giáo dục của mình, ông thấy việc phê bình là khó khăn nhất. Vì phê bình sao cho
người được phê bình nhận thấy cái sai của mình. Phê bình đã khó thì kỷ luật càng
khó hơn.
Mục đích cuối cùng của phê bình, kỷ luật cũng chỉ là giáo dục, để cho cá
nhân đó tốt hơn, để cho tập thể tiến bộ hơn. Nếu không làm được như vậy thì phê
bình, kỷ luật không còn ý nghĩa nữa.
Người quản lý phê bình hay kỷ luật có thể là xây dựng bầu không khí tập
thể mà cũng có thể làm cho nó bị đe dọa. Nếu phê bình một nhân viên không đúng
sẽ làm cho nhân viên đó bất mãn, không phục và sinh ra thiếu nhiệt tình trong công
việc hoặc đi ta thán nơi này, nơi khác làm cho mọi người bàn tán, hoang mang và
khi đã bị phê bình thì luôn có tâm lý chống đối. Nếu người bị kỷ luật chưa thông
với hình thức kỷ luật của mình thì sẽ oán giận người quản lý thì họ sẵn sàng “gây
sự” khi có dịp. Một tập thể có những người như vậy thì sẽ bị “lây nhiễm”.
Tuy nhiên, không phải vì khó khăn đó mà người quản lý buông lõng kỷ luật
chung mà bỏ qua những vi phạm, nếu vậy thì người tốt và người không tốt được
xem như nhau và những người tốt dần dần họ sẽ trở nên thụ động và lơ là trong

những kiến thức, chủ trương chính sách mới của ngành và các hoạt động có liên
quan để họ ý thức được các vấn đề, có quan điểm và cách nhìn đúng đắn trong việc
làm và trong sinh hoạt. Ngoài ra người hiệu trưởng còn phải tạo mọi điều kiện
thuận lợi cho nhân viên học tập nâng cao trình độ trình chuyên môn để phục vụ
dạy học tốt hơn.
2.2.11. Hiệu trưởng phù hợp với các đoàn thể và lực lượng xã hội
Hiệu trưởng ngoài mối quan hệ với các thành viên trong nhà trường cần có
những mối quan hệ cần thiết như: phụ huynh học sinh, chính quyền địa phương,
các hộ dân xung quanh trường.
Lực lượng phụ huynh học sinh là chổ dựa tốt cho nhà trường, vì đó là lực
lượng có mối quan hệ bên trong với nhà trường mà còn lại là mối liên hệ của các
thành phần xã hội bên ngoài. Nếu hiệu trưởng khéo léo sẽ tạo được sự phối hợp
chặt chẽ của cha mẹ học sinh với trường. Từ đó được sự hỗ trợ nhiều mặt cho nhà
trường.
Đặc biệt sự hợp tác tốt đẹp của chính quyền địa phương sẽ làm cho mọi
người trong trường cảm thấy an toàn trong sinh hoạt. Từ đó tinh thần và tâm trạng
thoải mái hơn và hiệu quả công việc sẽ cao hơn. Một bộ phận không thể tách rời
với chính quyền mà để có tính pháp lý, các thành viên trong nhà trường đã sinh
hoạt trong các đoàn thể góp phần hỗ trợ cho hiệu trưởng về công tác phong trào thi
đua.
Người hiệu trưởng phải phát huy vai trò của các đoàn thể, tạo sự thống nhất
cao sẽ góp phần tốt đẹp cho tập thể.
KẾT LUẬN
Người hiệu trưởng thành đạt trong quá trình quản lý giáo dục là nhờ có uy
tín. Chính uy tín này tạo ra sự tin yêu và mến phục của tập thể và xã hội đối với lời
nói và việc làm của mình. Nhờ đó mà, người hiệu trưởng mới xây dựng một tập thể
sư phạm vững mạnh, tin yêu và tôn trọng lẫn nhau, mang lại hiệu quả thiết thực
cho đơn vị. Mặc dù “ Bầu không khí tâm lý của tập thể” chưa được ghi cụ thể
trong kế hoạch năm học của ngành hay của nhà trường và cũng chưa bao giờ được
xem là chỉ tiêu để đánh giá thi đua. Người ta còn xem nó không phải là một sự tồn

 Lý luận về sự phát triển giáo dục (thầy Phạm Minh Diệu)
 Nguyên tắc quản lý (thầy Phạm Minh Diệu)
 Tài liệu kinh tế chính trị Mác-Lê nin (Học viện Quốc gia TP.HCM 1997)
Trang 13
MỤC LỤC
Trang
Lời cam đoan …………………………………………………………. 1
Lời cảm tạ ……………………………………………………………. 1
Lời mở đầu …………………………………………………………… 3
PHẦN NỘI DUNG…………………………………………………… 6
Chương 1 …………………………………………………………… 6
Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu………………………………… 6
Chương 2 …………………………………………………………… 10
Biện pháp nâng cao uy tín của hiệu trưởng…………………………… 10
Kết luận ……………………………………………………………… 12
Tài liệu tham khảo …………………………………………………… 13
Trang 14


Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status