Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi lớp 5 thi giải toán qua mạng internet
Đề tài:
KINH NGHIỆM HƯỚNG DẪN HỌC SINH GIỎI (LỚP 5)
GIẢI TOÁN QUA MẠNG INTERNET
I. Lý do chọn đề tài.
Chủ đề năm học 2010-2011: “Năm học đổi mới và nâng cao chất lượng
giáo dục”. Đẩy mạnh “Ứng dụng Công nghệ thông tin” và triển khai phong trào
xây dựng “Trường học thân thiện - Học sinh tích cực”. Ứng dụng Công nghệ
thông tin (CNTT) trong Dạy học, xây dựng cho học sinh tích cực học tập là góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Trong đó, môn Toán có tầm quan
trọng to lớn. Nó là bộ môn khoa học nghiên cứu có hệ thống, phù hợp với hoạt
động nhận thức tự nhiên của con người. Môn Toán còn là môn học rất cần thiết
để học các môn học khác, nhận thức thế giới xung quanh để hoạt động có hiệu
quả trong thực tiễn. Môn Toán có khả năng giáo dục rất lớn trong việc rèn luyện
phương pháp suy nghĩ, phương pháp suy luận logic, thao tác tư duy cần thiết để
nhận thức thế giới hiện thực như: trừu tượng hoá, khái quát hoá, khả năng phân
tích tổng hợp, so sánh, dự đoán, chứng minh. Môn Toán còn góp phần giáo dục
lý trí và những đức tính tốt như: trung thực, cần cù, chịu khó, ý thức vượt khó
khăn, tìm tòi sáng tạo và nhiều kỹ năng tính toán cần thiết để con người phát
triển toàn diện, hình thành nhân cách tốt đẹp cho con người lao động trong thời
đại mới.
Để ứng dụng CNTT trong dạy học, nhất là ứng dụng để thi giải toán qua
mạng Internet theo kế hoạch của Bộ Giáo dục & Đào tạo. Làm thế nào để học
sinh Tiểu học có điều kiện vào mạng Internet, đồng thời nắm được một số yêu
cầu về kỹ năng thao tác trên máy tính và giải toán đạt kết quả tốt? Làm thế nào
để học sinh tham gia cuộc thi đạt hiệu quả cao nhất Những trăn trở ấy chính là
lí do để tôi chọn đề tài “
Kinh nghiệm hướng dẫn học sinh giỏi (lớp 5) giải toán qua
mạng Internet”.
II. Cơ sở lí luận.
Để đẩy mạnh phong trào thi đua “Dạy tốt - Học tốt” trong nhà trường.

Internet).
Về phía Nhà trường thì chưa có phòng máy vi tính để tạo điều kiện cho
các em tham gia học môn Tin học, giải toán qua mạng Internet.
Năm học 2009-2010; 2010-2011, tôi được nhà trường phân công chủ
nhiệm lớp 5 và phụ trách công tác hướng dẫn cũng như bồi dưỡng học sinh giỏi
Sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Minh Thanh
2
Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi lớp 5 thi giải toán qua mạng internet
dự thi giải toán qua mạng Internet. Chất lượng học sinh giỏi về môn Toán rất ít
đồng thời những năm gần đây phòng trào thi học giỏi các cấp không tổ chức nên
phòng trào học sinh giỏi chưa được đầu tư cao.
IV. Quá trình thực hiện.
1. Công tác phối hợp.
Hiểu được tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm và bồi dưỡng học sinh
giỏi, tôi đã nhận thức được rằng trách nhiệm bồi dưỡng thuộc về giáo viên chủ
nhiệm, tuy nhiên, trong quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ bồi dưỡng học sinh
giỏi thì vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường có tầm quan
trọng, quyết định đến hiệu quả công việc cho nên tôi trực tiếp tham mưu với Ban
giám hiệu lập kế hoạch và tổ chức mở chuyên đề bồi dưỡng học sinh giỏi thi giải
toán qua mạng Internet để giáo viên chủ nhiệm các lớp tiếp cận được yêu cầu và
nội dung, chương trình bồi dưỡng đối với từng lớp.
Sự tích cực thi đua học tập của học sinh là yếu tố vô cùng quan trọng,
trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy rằng cần phải có kế hoạch bồi dưỡng nội
dung, chương trình môn toán nhằm phát huy khả năng học tập của học sinh. Bên
cạnh các yếu tố trên, thì công tác giúp đỡ hỗ trợ của phụ huynh học sinh là vô
cùng quan trọng, tôi trực tiếp mời riêng phụ huynh có con học giỏi trao đổi về
tình hình học tập của các em để phụ huynh thấy được vai trò cần thiết về vấn đề
học tập của con mình và tự hào về kết quả học tập của con em mình, để họ có
quyết tâm tạo điều kiện thuận lợi về thời gian, đầu tư máy vi tính đường truyền

liệu, đăng kí làm thành viên và dự thi qua mạng Internet để đúc rút và cô đọng
nội dung chương trình thi.
3. Dạy như thế nào cho đạt hiệu quả.
Trước hết phải chọn lọc những phương pháp giải dễ hiểu nhất để hướng
dẫn học sinh. Cần vận dụng và đổi mới phương pháp dạy học, tạo cho học sinh
có cách học mới, không gò bó, không áp đặt, tôn trọng và khích lệ những sáng
tạo mà học sinh đưa ra.
Giáo viên đưa các bài tập cho học sinh phải luôn theo hướng “mở”, có như
vậy mới phát huy và làm phong phú sự sáng tạo của học sinh. Không nên làm
thay học sinh, giải cho học sinh hoàn toàn. Ngược lại, khi chữa bài, giáo viên
cần phải hướng dẫn một cách chi tiết, tỉ mỉ, đồng thời uốn nắn những sai sót và
chấn chỉnh một cách kịp thời.
Sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Minh Thanh
4
Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi lớp 5 thi giải toán qua mạng internet
Một số bài để khắc sâu kiến thức cho các em, giáo viên có thể gợi ý để
các em tìm ra nhiều cách giải, hiểu sâu sắc được bản chất của bài toán. Như thế
vừa phát huy được tính độc lập sáng tạo của học sinh, vừa gây được hứng thú
học tập với các em.
Để giúp học sinh học tốt môn Toán nói chung và môn Toán ở Tiểu học
nói riêng, giáo viên cần giúp học sinh nắm bắt và vận dụng quy trình giải một
bài toán, phương pháp kiểm tra kết quả vào việc làm toán. Riêng đối với thi giải
toán qua mạng Internet thì không cần trình bày bài giải mà chỉ hiểu cách giải để
tìm đáp số.
Việc giải toán qua mạng Internet đòi hỏi học sinh phải nhanh trí, tìm
nhanh kết quả và đảm bảo chính xác tuyệt đối vì thế giáo viên phải cung cấp và
rèn luyện cho học sinh cách thực hiện, cũng như phương pháp giải toán (lập
công thức mới) theo hướng nhanh, gọn, hiểu đề là tìm ngay kết quả và đồng thời
hướng dẫn các em sử dụng máy tính bỏ túi một cách thành thạo.

theo hướng độc lập.
Trong học tập, phẩm chất độc lập suy nghĩ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng,
người có phẩm chất độc lập suy nghĩ luôn tự mình tìm ra cách giải quyết vấn đề
một cách đúng hướng. Bởi vậy giáo viên cần phải phát huy tính tích cực, tạo ra
cơ hội cho học sinh tư duy để phân tích và xác định hướng giải quyết thì kết quả
học tập sẽ cao hơn. Trong hệ thống đề thi Violympic có rất nhiều dạng toán
khó, mới lạ, đa dạng so với chương trình chính khóa. Sau đây là một số dạng cơ
bản.
2.1. Dạy dạng bài Rút gọn phân số
Trong chương trình toán bậc tiểu học không học về (ước số, ước số chung,
ước số chung lớn nhất) nên giáo viên cần tổ chức cho các em định hướng và tìm
ra cách giải quyết có hiệu quả nhanh hơn. Rút gọn phân số là tìm một phân số
mới bằng với phân số đã cho (phân số tối giản) nhưng có tử số và mẫu số đều
tương ứng bé hơn tử số và mẫu số của phân số đó bằng mô hình sau:
Ví dụ 1: Rút gọn phân số
81
54
.
Thông qua kiến thức đã học ở lớp 4, giáo viên có thể giúp học sinh vận
dụng vào dấu hiệu chia hết cho 2, 5, 3 và 9 để tìm một số tự nhiên (lớn hơn 1)
mà tử số và mẫu số của phân số đó đều chia hết cho số đó.
Hướng giải quyết vấn đề:
Sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Minh Thanh
6
Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi lớp 5 thi giải toán qua mạng internet
54 là số vừa chia hết cho 3 vừa chia hết cho 9 nên chia hết cho 27
81 là số vừa chia hết cho 3 vừa chia hết cho 9 nên chia hết cho 27
Học sinh rút gọn :
3

3:51
3:33
51
33
==
. Vậy:
17
11
204
132
=
Vì 2 x 2 x 3 = 12 nên ta có:
17
11
12:204
12:132
204
132
==
Ví dụ 3: Rút gọn phân số
95
57
.
Hướng giải quyết vấn đề: Dùng cách thử chọn theo các bước.
Bước 1: 57 : 3 = 19
Bước 2: 95 : 19 = 5
Bước 3: Cùng chia cho 19. Ta có:
5
3
19:95

Học sinh phân tích như trên, ta có:
5
3
5:25
5:15
25
15
2525
1515
===
Bài toán 2 : Rút gọn phân số
150150
125125
Sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Minh Thanh
7
Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi lớp 5 thi giải toán qua mạng internet
Học sinh phân tích như trên, ta có:
6
5
25:150
25:125
150
125
150150
125125
===
Các phân số có cấu tạo như ví dụ 4 đều có thể thực hiện theo phương pháp này.
2.2. Dạy bài Giải toán về Tỉ số phần trăm.
Giáo viên cần tổ chức cho các em định hướng và tìm ra cách giải quyết đồng

Trong đó: a% là điều kiện bài toán đã cho, b% là số phần trăm diện tích tăng.
Bài toán 1: Nếu cạnh hình vuông tăng lên 30% thì diện tích hình vuông
đó tăng lên bao nhiêu phần trăm?
Vận dụng cách phân tích như trên, ta có thể giải như sau:
Giải: Diện tích hình vuông đó tăng lên số phần trăm là:
%69%100)13,13,1(%100
100
100
100
130
100
130
%100
100
100
100
30
100
100
100
30
100
100
=×−×=×







Vận dụng cách phân tích như trên, ta có thể giải như sau:
Giải: Diện tích hình tròn đó tăng lên số phần trăm là:
(1,25 x 1,25 – 1) x 100% = 56,25 %
Dạng thứ năm: Nếu cạnh hình vuông giảm đi a% thì diện tích hình
vuông đó giảm đi bao nhiêu phần trăm?
Giáo viên hướng dẫn cho học sinh hiểu vấn đề và cách giải quyết đối với
dạng toán trên như sau:
Thực tế: Từ công thức tính diện tích hình vuông là cạnh nhân với cạnh. Cho
nên cạnh hình vuông là 100% thì cho diện tích hình vuông đó là 100% hay gọi
cạnh hình vuông là một giá trị thì diện tích hình vuông cũng là một giá trị nên để
tìm phần trăm giảm của diện tích hình vuông ta có công thức tính như sau:
Trong đó: a% là điều kiện bài toán đã cho, b% là số phần trăm diện tích giảm.
Sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Minh Thanh
9
b% = [100% – (100% - a%) x (100% - a%)] x
100%
Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi lớp 5 thi giải toán qua mạng internet
Bài toán 1: Nếu cạnh hình vuông giảm đi 30% thì diện tích hình vuông đó
giảm đi bao nhiêu phần trăm?
Vận dụng cách phân tích như trên, ta có thể giải như sau:
Giải: Diện tích hình vuông đó giảm đi số phần trăm là:
%51%100)7,07,01(%100
100
70
100
70
100
100
%100

−×






−−
Có thể giải tắt như sau: (1 - 0,7 x 0,7) x 100% = 51 %
Bài toán 2: Nếu chiều dài giảm đi 30% và chiều rộng giảm đi 25% thì
diện tích hình chữ nhật đó giảm đi bao nhiêu phần trăm?
Vận dụng cách phân tích như trên, ta có thể giải như sau:
Giải: Diện tích hình chữ nhật đó giảm đi số phần trăm là:
(1 - 0,7 x 0,75) x 100% = 47,5 %
Bài toán 3: Nếu bán kính hình tròn giảm đi 25% thì diện tích hình tròn đó
giảm đi bao nhiêu phần trăm?
Vận dụng cách phân tích như trên, ta có thể giải như sau:
Giải: Diện tích hình tròn đó giảm đi số phần trăm là:
(1 - 0,75 x 0,75) x 100% = 43,75 %
Bài toán 4: Nếu chiều dài tăng lên 60% thì chiều rộng giảm đi bao nhiêu
phần trăm để diện tích hình chữ nhật đó không thay đổi?
Vận dụng cách phân tích như trên, ta có thể giải như sau:
Giải: Chiều rộng hình chữ nhật đó giảm đi số phần trăm là:
(1 - 1 : 1,6) x 100% = 37,5 %
VI. Hiệu quả đạt được.
Qua thời gian tìm hiểu và nghiên cứu đề tài, tôi đã thu được một số kết
quả chính như sau:
Năm học 2009 - 2010, tôi áp dụng kinh nghiệm vào việc bồi dưỡng học
sinh giỏi lớp 5 dự thi giải toán qua mạng Internet trong số 4 em dự thi, đã đạt kết
quả như sau:

thêm ý kiến.
Xin chân thành cảm ơn!
Người thực hiện
Sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Minh Thanh
11
Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi lớp 5 thi giải toán qua mạng internet
Nguyễn Minh Thanh
Sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Minh Thanh
12
Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi lớp 5 thi giải toán qua mạng internet
NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Xếp loại: . . . . . . … . . . . .
TM. TỔ CHUYÊN MÔN
NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HĐKH TRƯỜNG
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Xếp loại: . . . . . . . . . . . .
TM.HĐKH TRƯỜNG
HIỆU TRƯỞNG

NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HĐKH PHÒNG GIÁO DỤC
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .