Tích hợp giáo dục môi trường trong vật lý 9
A – ĐẶT VẤN ĐỀ
Cùng với sự phát triển không ngừng của xã hội, cuộc sống con người
ngày một nâng cao đi đến hoàn thiện. Song song với lộ trình phát triển là
những hệ lụy do nó để lại. Bên cạnh những vấn đề về an ninh, chính trò, kinh
tế thì môi trường đã và đang là mối quan tâm hàng đầu của mỗi quốc gia,
mỗi cá nhân. Hàng năm trên thế giới thường xuyên diễn ra các hội thảo,
nhằm bàn luận về vấn đề môi trường với mục đích trả lại sự trong sạch và sự
bình yên cho môi trường sống. Thật vậy, môi trường sống có ý nghóa rất quan
trọng đối với sự sống, tồn tại của chúng ta.
Môi trường đang là những vấn đề nóng trên bàn thương thuyết tại Hội
nghò các nguyên thủ quốc gia. Hàng năm con người đã không ít lần phải đối
mặt với thảm họa môi trường. Ở Mỹ, ở Trung Quốc… và ngay tại Việt Nam
chúng ta, sự báo động về môi trường ngày một lớn dần, hiện hữu ngay trước
mắt mỗi chúng ta. Sự thay đổi của thời tiết, khí hậu, những trận thiên tai đã
gây ra biết bao thiệt hại về tính mạng và tài sản của mỗi quốc gia. Do đó
việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường là trách nhiệm của các ngành, các
cấp và với mỗi cá nhân.
Hình ảnh lũ lụt
Người thực hiện : Đỗ Thành Nhơn -1- Trường THCS Thác Mơ
Tích hợp giáo dục môi trường trong vật lý 9
Hình ảnh hạn hán
Đã có một môi trường sống an toàn thì việc ý thức chấp hành của mỗi
tổ chức, mỗi cá nhân là rất quan trọng.
Những năm gần đây trên thế giới và ngay cả ở Việt Nam chúng ta
đang có những động thái ráo riết, đưa ra những giải pháp cụ thể nhằm giảm
thiểu những tác hại do môi trường bò ô nhiễm gây ra đối với cuộc sống của
chúng ta.
Với chúng ta thì động thái rõ rệt nhất là Chính phủ đã chỉ đònh thành
lập Đội cảnh sát Môi trường, Luật bảo vệ Môi trường, tổ chức những ngày
chủ nhật xanh, những hoạt động thể thao, VHVN… nhằm cổ động, tuyên

trong mỗi tiết dạy cho các em là vấn đề cần thiết và quan trọng.
Riêng đối với bộ môn Vật lý thì việc giáo dục môi trường là rất quan
trọng, vì Vật lý là cơ sở của nhiều ngành kỹ thuật và công nghệ quan trọng.
Từ đó tôi nhận thấy cần phải nâng cao hơn nữa việc giáo dục môi
trường trong môn Vật lý. Tôi chọn Vật lý khối 9 cho việc đẩy mạnh tích hợp
giáo dục môi trường nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sống dưới góc
nhìn bộ môn.
B – GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ :
I.Mục tiêu:
1)Nhận thức:
Có ý thức cao trong việc bảo vệ sức khỏe, bảo vệ thiên nhiên, giữ gìn
cảnh quan sử dụng nguồn năng lượng.
Nhận thức được tầm quan trọng của môi trường và các tác động của
vấn đề môi trường và các tác động của vấn đề môi trường đối với bản thân,
gia đình và đòa phương.
2)Kỹ năng:
Có kỹ năng sống phát hiện vấn đề môi trường và xử lý kòp thời, dự
đoàn và cảnh báo các vấn đề môi trường.
3)Thái độ:
Bảo vệ, cải tạo và phát triển môi trường.
Tham gia, hành động vì môi trường vận động những người xung quanh
cùng hành động.
II.Thời gian thực hiện: 4 năm:
2006-2007; 2007-2008; 2008-2009; 2009-2010
III.Phạm vi thực hiện đề tài:
Các tiết học môn Vật lý 9 có nội dung có thể tích hợp giáo dục môi
trường.
IV.Thực trạng vấn đề:
Qua thực tế mà tôi tạm gọi là “Vấn nạn môi trường” tại đòa phương,
cũng như sự ảnh hưởng do ô nhiễm môi trường đến sức khỏe, cuộc sống của

cùng tham khảo .
VD1: Bài 19: Sử dụng an toàn và tiết kiệm điện
Trong SGK đưa ra một số lợi ích do tiết kiệm điện năng mang lại
nhưng không nhắc tới lợi ích bảo vệ môi trường do tiết kiệm điện mang lại.
Ở đây tôi cho học sinh thấy rằng: Tiết kiệm điện thì việc khai thác tài
nguyên để sản xuất điện sẽ ít đi do đó tài nguyên nước, nhiên liệu được bảo
vệ phục vụ đời sống làm giảm thiểu thiệt hại về môi trường. Qua đó học sinh
Người thực hiện : Đỗ Thành Nhơn -5- Trường THCS Thác Mơ
Tích hợp giáo dục môi trường trong vật lý 9
thấy được rằng tiết kiệm điện không những giảm chi tiêu cho gia đình các
dụng cụ và thiết bò điện được sử dụng lâu bền hơn, giảm bớt sự cố… thì tiết
kiệm điện còn đóng vai trò to lớn trong việc bảo vệ môi trường sống của
chúng ta.
Hình ảnh chú tinh tinh thay bóng đèn sợi đốt bằng bóng đèn tiêt kiệm
điện
VD2: Bài 25. Sự nhiễm từ của sắt, thép - nam châm điện.
Ở Việt Nam đã ngày một nhiều hơn những rác thải công nghiệp. Đặc
biệt rác thải là những kim loại, việc phân kim loại để tái chế là rất quan
trọng. Dựa vào đặc tính kim loại từ của nam châm điện thì việc phân loại kim
loại trong rác thải công nghiệp là rất quan trọng. Từ đó làm giảm thiểu tác
hại gây ô nhiễm môi trường từ rác thải công nghiệp gây ra.
VD3: Bài 26. Ứng dụng của nam châm :
Sản phẩm ứng dụng độc đáo là tàu chạy trên đệm từ, giảm thiếu tối đa
tiếng ồn, hạn chế gây ô nhiễm tiếng ồn.
Người thực hiện : Đỗ Thành Nhơn -6- Trường THCS Thác Mơ
Tích hợp giáo dục môi trường trong vật lý 9
VD 4: Bài 28: Động cơ điện một chiều
Ứng dụng trong việc chế tạo: xe đạp điện, tàu điện… khi hoạt động ít
gây tiếng ồn, giảm tối đa lượng khí thải ra môi trường. Từ đó tránh làm ô
nhiễm tiếng ồn, không gây ô nhiễm khí quyển.

Học sinh đã hiểu được môi trường cần được bảo vệ mọi lúc, mọi nơi. Ô
nhiễm môi trường không đơn thuần là rác thải, nước thải, ô nhiễm môi trường
còn hiện hữu ở mọi nơi, mọi khía cạnh. Chúng cần được bảo vệ.
Kết quả cụ thể được xác đònh dựa trên việc đánh giá các câu hỏi có
tích hợp giáo dục môi trường trong các bài kiểm tra ở môn vật ly 9 như sau :
Năm học Tỉ lệ học sinh thực hiện tốt câu hỏi có tích hợp GDMT
2006 – 2007 95,6%
2007 – 2008 96,3%
2008 – 2009 98,8%
2009 - 2010 99,2%
Người thực hiện : Đỗ Thành Nhơn -10- Trường THCS Thác Mơ
Tích hợp giáo dục môi trường trong vật lý 9
II. BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Tích hợp giáo dục môi trường là vấn đề quan trọng, cấp bách và rất
cần thiết. Với bộ môn Vật lý chúng ta cần có sự kết hợp giáo dục môi trường
trong các tiết dạy. Sự kết hợp giáo dục cần nhẹ nhàng tránh gò ép gây nhàm
chán phản tác dụng. Tạo nhận thức về ý thức bảo vệ môi trường, có trách
nhiệm trước môi trường sống cho mỗi học sinh. Cần cho học sinh có cái nhìn
chính xác về môi trường và sự ô nhiễm môi trường.
III. ĐỀ XUẤT:
- Cần có những cẩm nang minh họa cụ thể cho việc lồng ghép giáo dục
môi trường.
- Cần có chương trình giáo dục bảo vệ môi trường cụ thể cho mỗi đòa
phương tránh chung chung, nơi nào cũng giống nơi nào.
- Cần tổ chức các chuyên đề cho việc lồng ghép giáo dục môi trường.
IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Tài liệu GDMT vật lý THCS.
- Luật bảo vệ môi trường.
- Ý kiến hội thảo bảo vệ môi trường, - Câu lạc bộ bảo vệ môi trường.

Xếp loại:
Người thực hiện : Đỗ Thành Nhơn -12- Trường THCS Thác Mơ
Tích hợp giáo dục môi trường trong vật lý 9
* Nhận xét, đánh giá của HĐKH Phòng Giáo dục Phước Long :

Xếp loại:
* Nhận xét, đánh giá của HĐKH Sở Giáo dục Bình Phước: