Đổi mới phơng pháp kiểm tra đánh giá nâng cao chất lợng bộ môn Lịch sử
A. Đặt vấn đề
Đổi mới giáo dục đợc Đảng và Nhà nớc ta khẳng định có vai trò quan
trọng cấp thiết trong hệ thống Đổi mới sự nghiệp giáo dục , là nền tảng, là
động lực thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc để nớc ta từng bớc vững
vàng khi hội nhập vào nền kinh tế thế giới.
Từ năm học 2002 - 2003 Bộ Giáo dục & Đào tạo đã thực hiện Cuộc
cách mạng về giáo dục , đổi mới cả nội dung và phơng pháp dạy học. Đặc biệt
trong năm 2006 2007 Ngành giáo dục đang triển khai thực hiện cuộc vận
động Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục là
lập lại kỷ cơng dạy và học. Đây đợc coi là khâu đột phá của năm học 2006
2007 để toàn ngành giáo dục tự khẳng định đổi mới vì sự phát triển của đất nớc,
của ngành.
Sự đổi mới về mục tiêu và nội dung dạy học đòi hỏi phải có sự đổi mới về
phơng pháp dạy học. Một trong những nội dung đổi mới về phơng pháp dạy học
là đổi mới khâu kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh quan Phơng
pháp kiểm tra trắc nghiệm
Trớc đây, quan niệm về kiểm tra đánh giá là giáo viên giữ độc quyền về
đánh giá, học sinh là đối tợng đợc đánh giá. Ngày nay, trong dạy học ngời ta coi
trọng chủ thể tích cực chủ động của học sinh. Theo hớng phát triển đó, việc kiểm
tra đánh giá không chỉ dừng lại ở yêu cầu tái hiện các kiến thức, rèn luyện các kỹ
năng đã học mà phải khuyến khích t duy năng động, sáng tạo của học sinh trớc
các vấn đề của đời sống gia đình và cộng đồng, muốn vậy phải có những phơng
pháp đánh giá thích hợp.
Với sự thay đổi về cấu trúc nội dung và phơng pháp dạy học của bộ môn
Lịch sử hiện nay, là một giáo viên trực tiếp giảng dạy, tôi nhận thấy cần có sự đổi
mới về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh cho phù hợp và hiệu quả
cao hơn. Vì vậy, tôi đa ra một số kinh nghiệm về Đổi mới phơng pháp kiểm tra
đánh giá nâng cao chất lợng bằng kiểm tra trắc nghiệm đối với bộ môn Lịch sử
nh thế nào để nâng cao chất lợng hiệu quả.
B. Nội dung

Để thăm dò hoặc đánh giá thái độ hành vi của học sinh về một lĩnh vực
nào đó, ngời ta dùng thang xếp hạng hoặc bậc thứ tự. Số hạng bậc nhiều hay ít
tùy từng vấn đề và tuỳ yêu cầu.
3. Tác dụng của phơng pháp trắc nghiệm
* Phơng pháp kiểm tra trắc nghiệm có những u điểm:
Trắc nghiệm trong một thời gian ngắn kiểm tra đợc nhiều kiến thức cụ
thể, đi vào những khía cạnh khác nhau của một kiến thức nên có thể chống lại
khuynh hớng học tủ chỉ lo tập trung vào một kiến thức trọng tâm. Nếu trong
Ngời thực hiện: Trần Thị Diệu Liến Trờng THCS Dơng Thuỷ Trang 2
Đổi mới phơng pháp kiểm tra đánh giá nâng cao chất lợng bộ môn Lịch sử
một tiết kiểm tra cổ truyền chỉ nêu đợc một số câu hỏi trả lời viết thì với loại trắc
nghiệm nhiều lựa chọn có thể nêu đợc nhiều câu hỏi. Số câu càng nhiều (trong
phạm vi thích hợp) thì càng tăng thêm độ tin cậy trong đánh giá học sinh qua bài
kiểm tra.
Trắc nghiệm đảm bảo tính khách quan, tốn ít thời gian thực hiện, đặc biệt
là khâu chấm bài.
Trắc nghiệm gây đợc hứng thú và tính tích cực của học sinh, việc chấm
bài nhanh giúp học sinh có thể sớm biết kết quả là bài của mình để tự đánh giá và
đánh giá bài của nhau.
Với sự phát triển của thời đại, máy vi tính trong trờng học nhiều và sự
phát triển phần mềm trong dạy học, kiểm tra trắc nghiệm đợc giáo viên sử dụng
rộng rãi trong kiểm tra đánh giá học sinh đối với bộ môn Lịch sử.
* Bên cạnh những u điểm lớn đó thì trắc nghiệm cũng có một số nhợc
điểm lu ý khi sử dụng:
Trắc nghiệm đúng, sai có thể gây ra những biểu tợng sai lầm bất lợi cho
đầu óc trẻ, nên hạn chế việc đa ra những câu dẫn chứa đựng những sai lầm
Trắc nghiệm nhiều lựa chọn có thể có trờng hợp học sinh lựa chọn đúng
một cách ngẫu nhiên, cha có nhận định rõ ràng nhng cứ đánh chọn một câu.
Trắc nghiệm chỉ rèn trí nhớ máy móc, không phát triển t duy. Tuy nhiên,
nếu ngời soạn trắc nghiệm có trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm s phạm

viên đảm nhiệm. Các giáo viên đều áp dụng phơng pháp là kiểm tra trắc nghiệm
trong đánh giá kết quả học tập của học sinh theo những phơng pháp sau:
+ Kiểm tra theo phơng pháp truyền thống
+ Kiểm tra 40% là trắc nghiệm kiến thức, 60% là tự luận
Qua thăm dò điều tra học sinh về việc lựa chọn hình thức kiểm tra đánh
giá kết quả học tập đã đem lại kết quả nh sau:
+ Chọn hình thức kiểm tra theo phơng pháp truyền thống: 0%
+ Kiểm tra 40% là trắc nghiệm kiến thức, 60% là tự luận: 100%
b. Kết quả kiểm tra chất lợng bộ môn Lịch sử theo phơng pháp
truyền thống năm 2000 2001
Lớp Sĩ số
Chất lợng
Giỏi Khá TB Yếu Kém
SL % SL % SL % SL % SL %
7A 38 9 23.7 7 18.4 14 36.8 8 21.1 0 0
7B 36 8 22.2 8 22.2 13 36.1 7 19.5 0 0
Cộng 74 17 22.9 15 20.3 27 36.5 15 20.3 0 0
Qua bảng số liệu ta dễ nhận thấy đối tợng học sinh yếu, trung bình còn
rất cao (56,8%), kỹ năng tự luận của đối tợng này yếu, kiến thức cha chính xác,
Ngời thực hiện: Trần Thị Diệu Liến Trờng THCS Dơng Thuỷ Trang 4
Đổi mới phơng pháp kiểm tra đánh giá nâng cao chất lợng bộ môn Lịch sử
sự suy luận hạn chế dẫn đến kết quả học tập bộ môn thấp. Vì thực tế ấy, bản thân
tôi thấy cần phải đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh bằng ph-
ơng pháp kiểm tra trắc nghiệm đối với bộ môn Lịch sử. Qua trắc nghiệm kết quả,
học sinh dễ dàng nhận ra và đặc biệt sẽ tác động tích cực đến đối tợng học sinh
yếu, trung bình về môn Lịch sử.
Ta có thể nhận thấy rằng, xu thế kiểm tra trắc nghiệm đã đợc học sinh lựa
chọn và nó hoàn toàn phù hợp với sự thay đổi của sách giáo khoa và phơng pháp
giảng dạy mới. Vấn đề đặt ra là cần phải có những biện pháp, giải pháp để tiến
hành phơng pháp kiểm tra trắc nghiệm nh thế nào để nâng cao hiệu quả đối với

viên cần tìm kiếm qua trắc nghiệm. Một số ngời cha có kinh nghiệm thờng bị rơi
vào bẫy là viết những câu nào dễ viết hơn là viết những câu quan trọng cần viết.
Khuynh hớng hình thức này sẽ đem lại những thông tin ít có giá trị, thậm chí sai
lệch.
* Khi viết câu trắc nghiệm cần lu ý
Câu trắc nghiệm cần đợc diễn đạt gọn rõ, chính xác, không gây hiểu lầm,
hiểu sai.
Không nên đa vào một câu quá nhiều thông tin, nhất là thông tin không
thuộc cùng một kiến thức, đừng cố tăng mức độ khó các câu bằng cách làm cho
nội dung của nó rờm ra, phức tạp.
Tránh cung cấp những thông tin đầu mối, gợi ý dẫn tới câu trả lời
Tránh những câu rập khuôn sách giáo khoa, khuyến khích học sinh học
vẹt.
Trong cùng một bài tránh tình trạng một câu nào đó lại cung cấp thông
tin giúp cho việc trả lời đúng một câu khác.
Tránh những câu trắc nghiệm mnag tính chất đánh lừa hay cài bẫy
Đề phòng những câu thừa giả thiết hoặc có nhiều phơng án trả lời đúng.
Câu trắc nghiệm phù hợp với nhận thức, năng lực, kỹ năng đối với đối t-
ợng học sinh
4. Trình bày Trắc nghiệm
Có thể trình bày bằng hai hình thức
- Cho phép học sinh trả lời ngay trên phiếu
- Cho học sinh trả lời trên một phiếu riêng, đề một phiếu riêng. Với hình
thức này học sinh có thể sử dụng phiếu nhiều lần
5. Tổ chức bài trắc nghiệm trên lớp
Bài trắc nghiệm có thể sử dụng ở đầu tiết, cuối tiết hoặc trong tiết tùy
theo mục đích và phơng pháp của giáo viên
Với những bài trắc nghiệm kiểm tra từng phần, tiến hành trong 15 phút
của tiết học có thể dùng máy chiếu phóng các câu hỏi lên bảng, học sinh xem
chung và ghi trả lời lên phiếu làm bài cá nhân.

Đài Loan Philipin
Campuchia Lào
Xin-ga-po Thái Lan
Việt Nam In-đô-nê-xi-a
Mi-an-ma Đông ti mo
Ngời thực hiện: Trần Thị Diệu Liến Trờng THCS Dơng Thuỷ Trang 7
Đổi mới phơng pháp kiểm tra đánh giá nâng cao chất lợng bộ môn Lịch sử
Ma-lai-xi-a Bru-nây
3. Câu ghép đôi
Em hãy kẻ các mũi tên từ cột I sang cột II cho đúng
Cột I
Nơi có di chỉ
Cột II
Tên di chỉ
Quảng Ninh Thẩm ồm
Quảng Bình Hang Hùm
Lạng Sơn Thang Lang
Ninh Bình Kéo Lùng
Nghệ An Sơn Vi
Yên Bái Hạ Long
Phú Thọ Bàu Tró
4. Câu điền:
Em hãy điền từ thích hợp vào chỗ trống () để trả lời
Xã hội phong kiến ở Trung Quốc đã đợc hình thành thế nào?
ở phía Bắc. có một vùng hết sức rộng lớn, phì
nhiêu. Đó là vùng đồng bằng do phù sa sôngtạo nên.
ở đây, ngời Trung Quốc đã xây dựng Nhà nớc đầu tiên của mình từ 2000 năm tr-
ớc công nguyên rồi mở rộng dần xuống phía Nam.
5. Trắc nghiệm thái độ hành vi
Câu trả lời câu dẫn (hành vi) A B C

pháp vạn năng, không thay thế hoàn toàn cho các phơng pháp kiểm tra khác mà
cần đợc sử dụng, phối hợp với nhau một cách hợp lý mới phát huy đợc tác dụng
của nó.
Mỗi phơng pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh đều có
những u, nhợc điểm riêng. Với xu thế hiện nay, phơng pháp kiểm tra trắc nghiệm
là một phơng pháp đợc đánh giá cao bởi nó có nhiều u điểm hơn và nhợc điểm
của nó đều có hớng khắc phục.
Qua nhiều lần sử dụng phơng pháp kiểm tra trắc nghiệm tôi nhận thấy ph-
ơng pháp kiểm tra này phù hợp với nhận thức tâm lý, kiến thức của học sinh
THCS.
Nếu kết hợp phơng pháp kiểm tra trắc nghiệm nhuần nhuyễn với các ph-
ơng pháp khác sẽ góp phần quan trọng trong dạy - học đáp ứng kịp nhu cầu hiện
nay.
Nhng để đạt đợc điều đó, ngời giáo viên thực sự nắm vững kỹ thuật sử
dụng trắc nghiệm, nếu không sẽ đi đến kết quả trái ngợc với mong muốn.
C. Kết luận
Lịch sử là một bộ môn khoa học giúp học sinh nắm vững đợc kiến thức
cơ bản, cần thiết về lịch sử dân tộc và lịch sử thế giới. Nhng những năm học trớc
Ngời thực hiện: Trần Thị Diệu Liến Trờng THCS Dơng Thuỷ Trang 9
Đổi mới phơng pháp kiểm tra đánh giá nâng cao chất lợng bộ môn Lịch sử
đây Lịch sử đợc coi là một môn học nặng tính lý thuyết, học sinh chỉ cần học
thuộc những gì ở sách giáo khoa và giáo viên cung cấp là đủ. Hiện nay, để đáp
ứng yêu cầu phát triển về giáo dục và đào tạo, phơng pháp dạy học môn Lịch sử
cũng đợc thay đổi nhiều. Việc kiểm tra đánh giá học sinh cũng cần phải có những
điều chỉnh mang tính khách quan và chính xác tới nức tối đa có thể, tạo điều kiện
để mỗi học sinh bộc lộ thực chất khả năng và trình độ của mình. Nếu làm đợc
những điều đó, tôi tin chắc rằng việc đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập
của học sinh đối với bộ môn Lịch sử là một trong những con đờng có hiệu quả
nhất nhằm phát huy tối đa tính năng động của học sinh, tạo điều kiện cho học
sinh có thời cơ khám phá, phát hiện tri thức mới. Phơng pháp kiểm tra trắc