Anh Hong Ngaõn Tieồu luaọn hỡnh sửù
LI M U
Trong s nhng khỏch th loi m lut hỡnh s bo v, tớnh mng, sc kho,
danh d v nhõn phm ca con ngi l loi khỏch th b xõm hi ph bin nht,
chim mt t l ỏng k trong s nhng v ỏn b phỏt hin v em ra x lý. Hn
na, trong Chng ny cng cú 3/30 (10%) ti danh m iu lut quy nh mc
hỡnh pht cao nht l t hỡnh, th hin tớnh nghiờm khc ca phỏp lut hỡnh s i
vi loi ti phm xõm phm nghiờm trng quyn nhõn thõn ca con ngi ny. Vỡ
vy, lut s cn cú nhng k nng nht nh i vi loi ti phm trong Chng
ny cú nhng cỏch thc v phng hng bo cha cho phự hp v ỳng phỏp
lut.
Nhỡn chung, vic bo cha cho nhng b can, b cỏo trong nhng v ỏn xõm
phm tớnh mng, sc kho, danh d, nhõn phm thng t ra cho lut s nhng
vn lớ lun v thc tin rt phc tp, ũi hi lut s phi khụng ngng nõng cao
kin thc chuyờn mụn ln kinh nghim thc tin.
Chớnh vỡ vy, tụi ó chn Mt s vn cn lu ý khi bo cha cỏc v
ỏn v tớnh mng, sc kho, danh d v nhõn phm lm ti tiu lun ca
mỡnh.
Trang 1
Anh Hong Ngaõn Tieồu luaọn hỡnh sửù
I. NHNG C IM CHUNG CA CC LOI TI XM PHM TNH
MNG, SC MNG, SC KHO, DANH D, NHN PHM
Theo qui lut chung, k nng ca lut s trong vic bo cha cho cỏc b
can, b cỏo v cỏc ti xõm phm tớnh mng, sc kho, nhõn phm, danh d ca con
ngi hỡnh thnh trờn c s k nng ca lut s bo cha cỏc v ỏn hỡnh s núi
chung. Ngoi ra, do tớnh cht nhng v ỏn xõm phm tớnh mng, sc kho, danh
d, nhõn phm con ngi cng nh c im tõm lớ ca nhng b cỏo trong v ỏn
ny mang nhng nột c thự riờng bit nờn vic bo cha cng cn c bit chỳ ý
n nhng c im ny. Cú nh vy, lut s mi cú th ra nhng phng ỏn
bo cha phự hp vi c im nhõn thõn nhng b can, b cỏo cng nh tớnh cht
ca v ỏn.
giỏ ỳng v a ra nhng nhn nh chớnh xỏc (cú th ging hoc khỏc vi bn
cỏo trng v kt lun iu tra).
Trong mt s cu thnh ti phm, hu qu c quy nh l du hiu bt
buc trong mt khỏch quan ca ti phm vi t cỏch l du hiu nh ti, trong
mt s ti phm, hu qu l du hiu nh khung hoc lng hỡnh hoc l du hiu
cn thit cho vic iu tra, lm sỏng t v ỏn (tỡnh tit din bin ca v ỏn).
i vi nhng trng hp cn xỏc nh hu qu (dự vi mc ớch nh ti,
lng hỡnh hay tỡnh tit din bin ca v ỏn) thỡ cng cn phi xỏc nh mi quan
h nhõn qu gia hnh vi phm ti v hu qu xy ra.
Ngoi ra, trong mt s cu thnh t phm, nh lm lut cũn mụ t vo mt
khỏch quan c nhng du hiu khỏc nh mi quan h gia nn nhõn v ngi
phm ti, du hiu hon cnh khỏch quan khi phm ti, phng phỏp, th on
phm ti v mt s iu kin khỏc lm c s x lớ hỡnh s. Tt c nhng tỡnh
tit ny cn c lm sỏng t v cn thit i vi hot ng bo cha.
Trang 3
Anh Hong Ngaõn Tieồu luaọn hỡnh sửù
3. Ch th ca ti phm
Ch th ca nhng loi ti phm trong nhúm nhng ti xõm phm tớnh
mng, sc kho, danh d, nhõn phm a s l ch th thng, i vi mt s loi
ti phm, lut hỡnh s quy nh phi l ch th c bit (gii tớnh, quan h vi nn
nhõn, tui) ũi hi cn phi xỏc nh du hiu ny trong vic nghiờn cu v
x lớ v ỏn.
4. Mt ch quan ca ti phm
- Tu tng cu thnh ti phm, ti phm trong nhúm cỏc ti phm ny c
thc hin di hỡnh thc li c ý hoc li vụ ý.
- Du hiu ng c, mc ớch trong mt s cu thnh ti phm l du hiu
nh ti bt buc phi cú cu thnh nờn mt ti phm nhng cú khi cng
ch l du hiu nh khung hoc quyt nh hỡnh pht.
II. NHNG K NNG CA LUT S TRONG VIC BO CHA CC V
N XM PHM TNH MNG, SC KHO, DANH D, NHN PHM
cn nghiờn cu, ỏnh giỏ nhng chng c ny mt cỏch cn thn, t m,
khỏch quan v ton din. i vi nhng ti liu ca cỏc c quan y t, c
quan giỏm nh, lut s cn nghiờn cu, xem xột xem chỳng cú c thu
thp ỳng trỡnh t, th tc lut nh khụng (cú m bo tớnh hp phỏp
khụng), ni dung ca chỳng cú phn ỏnh c s tht khỏch quan ca v ỏn
hay khụng ỏnh giỏ chớnh xỏc tớnh hp phỏp v khỏch quan ca
nhng loi chng c ny, ngoi kin thc phỏp lut sõu sc, lut s cng
cn cú s am hiu sõu rng i vi nhng lnh vc ny. Tt nhiờn, lut s
cú th tham kho nhng ý kin ca nhng chuyờn gia, nhng nh khoa hc
v kt qu nhng kt qu giỏm nh, nhng chng c ú. tham kho ý
kin ca chuyờn gia nh th, lut s cn ghi chộp t m, cn thn nhng
Trang 5
Anh Hồng Ngân Tiểu luận hình sự
thơng tin cần thiết để cung cấp đầy đủ, chính xác cho những chun gia
nghiên cứu. Đối với lời khai của bị can, bị cáo, người bị hại, người làm
chứng trong những vụ án này thường mâu thuẫn và khơng trùng khớp với
nhau (đơi khi do những ngun nhân tâm lí đặc trưng chỉ có ở những tội
phạm nhóm tội này). Do vậy, luật sư cần thu thập đủ những lời khai có liên
quan đến vụ án nhưng cần xem xét tồn diện, khách quan để xác định đâu
là chứng cứ bản chất, là chứng cứ phản ánh chính xác sự thật khách quan
của vụ án, có so sánh đối chiếu với những loại chứng cứ khác. Đối với mỗi
lời khai, luật sư nên tìm hiểu xem, họ biết những tình tiết đó qua nguồn
nào, vì sao họ biết được, họ có kể lại một cách khách quan, chính xác hay
chỉ suy đốn, tưởng tượng, họ kể điều này một cách vơ tư, khách quan hay
bị chi phối bởi những ngun nhân nào…
- Cần quan tâm đến biên bản đối chất, biên bản nhận dạng (nếu có) cũng như
biên bản về việc thực nghiệm điều tra. Nếu luật sư phát hiện ra lẽ ra việc
đối chất cần thực hiện và sẽ có lợi cho thân chủ nhưng cơ quan tiến hành tố
tụng đã khơng thực hiện, luật sư nên đề nghị cơ quan tiến hành tố tụng thực
hiện việc đối chất. Trên thực tế, có những trường hợp mà việc nhận dạng
- Tỡm hiu hon cnh, ng c v mc ớch ca vic phm ti, dự õy cú
phi l tỡnh tit nh ti hay ch l tỡnh tit din bin ca v ỏn. Lut s cn
t nhng cõu hi nh: b can, b cỏo phm ti trong thi gian, a im v
hon cnh no, hon cnh ú liu cú cho phộp h thc hin ti phm
khụng, nu thc hin c thỡ nhng yu t thi gian, a im, hon cnh
phm ti chi phi n vic thc hin ti phm nh th no Cú nhng
trng hp vic xỏc nh ỳng ng c, hon cnh phm ti cú th giỳp b
can, b cỏo chuyn ti danh sang mt ti khỏch nh hn (vớ d: do phũng v
chớnh ỏng).
Trang 7
Anh Hong Ngaõn Tieồu luaọn hỡnh sửù
- Xem xột nhng tỡnh tit tng nng th hin trong Bn kt lun iu tra v
Cỏo trng ca VKSND l ỳng v phự hp qui nh phỏp lut cha? Ngoi
ra, lut s cn xem xột vic Cỏo trng ó th hin v th hin nhng tỡnh
tit gim nh cú li cho b can, b cỏo.
- c tht k nhng ti liu t tng trong v ỏn xem cú hp pỏhp v khỏch
quan khụng, thõn ch ca mỡnh cú b bc cung, dựng nhc hỡnh khụng
Thm chớ, nu nghi ng thõn ch mỡnh tõm thn hoc mt kh nng nhn
thc v iu khin hnh thỡ cú th yờu cu c quan tin hnh t tng trng
cu giỏm nh.
- Xem xột nhng yờu cu ca ngi b hi xem nhng yờu cu ú cú phự hp
vi s tht khỏch quan, nu khụng phự hp thỡ ngh To ỏn khụng chp
nhn nhng yờu cu ny.
- ng thi vi quỏ trỡnh nghiờn cu h s v ỏn, lut s cng t mỡnh hỡnh
thnh nờn nhng cõu hi cn lm rừ khi gpp thõn ch hoc nhng ngi
khỏc.
2. Tip xỳc v trao i vi khỏch hng v nhng ngi cú liờn quan:
a) Tip xỳc v trao i vi b can, b cỏo
Cựng vi vic nghiờn cu h s, vic tip xỳc vi thõn ch cng l hot
ng khụng th thiu i vi k nng tham gia bo cha ca lut s. Thụng qua
tip xỳc vi ngi lm chng, lut s nờn mang theo mỏy ghi õm hoc i
vi li khai cú li cho thõn ch, sau khi ly li khai cú th n c quan cú
thm quyn xỏc nhn. Lut s cng cn phi gii thớch cho ngi lm
chng bit ngha v khai bỏo trung thc, chớnh xỏc h ý thc y v
quyn v ngha v ca h.
Trang 9
Anh Hong Ngaõn Tieồu luaọn hỡnh sửù
3. Xõy dng phng ỏn bo cha
Trờn c s xem xột v ỏnh giỏ ton din, khỏch quan cỏc chng c, lut s
s xõy dng c phng ỏn bo cha cho thõn ch ca mỡnh nhm thuyt phc
Hi ng xột x ra mt phỏn quyt cú li nht cho thõn ch ca mỡnh. Ni dung
ch yu v quan trng nht ca vic xõy dng phng ỏn bo cha l xõy dng
c bi bo cha trỡnh by trc phiờn to, sau ú l d kin nhng cõu hi
t ra trong giai on thm vn cng nh nhng vn d kin s tranh lun vi
Vin kim sỏt (v c vi nhng lut s khỏc, nu cú). Tu theo kh nng, kinh
nghim ca mi lut s cng nh tớnh cht ca mi v ỏn m lut s cú th ch
phng phỏp xõy dng bi bo cha cho phự hp, cú th l mt trong hai hỡnh
thc bo cha sau:
- Bi bo cha y ;
- Bi bo cha s lc: ch nờu nhng vn chớnh v trong quỏ trỡnh trỡnh
by trc phiờn to, lut s s t mỡnh b sung bng nhng lp lun phõn
tớch, din gii.
Dự l bi bo cha dng no, lut s cng cn tp trung vo mt trong
nhng hng sau õy:
Mt l, bo cha theo hng khụng phm ti, phi nm vng v lm rừ
nhng cn c chng minh cho quan im bo cha vụ ti cho b cỏo vi nhng
cn c phỏp lớ nh:
- Thõn ch mỡnh hon ton khụng cú hnh vi phm ti;
- Tuy thõn ch mỡnh cú thc hin hnh vi, nhng hu qu xy ra khụng phi
l kt qu ca hnh vi ú (khụng cú mi quan h nhõn qu gia hnh vi v
tra cng nh ti phiờn to.
Trang 11
Anh Hồng Ngân Tiểu luận hình sự
- Những tình tiết giảm nhẹ thuộc về nhân thân của bị cáo (thành tíhc trong
học tập, cơng tác, chiến đấu…);
- Vấn đề tự nguyện bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả do hành vi của
mình gây ra;
- Bị rủ rê, lơi kéo, thiếu hiểu biết khi phạm tội, hồn cảnh gia đình, trình độ
nhận thức của bị cáo…
Bốn là, bào chữa theo hướng trả hồ sơ điều tra bổ sung, điều tra lại. Trên
cơ sở nghiên cứu đầy đủ, tồn diện hồ sơ vụ án cũng như qua q trình thẩm vấn
cơng khai tại phiên tồ, đối chiếu với các qui định của pháp luật hình sự, nếu thấy
có căn cứ, luật sư có thể đề nghị tào trả hồ sơ để điều tra bổ sung, điều tra lại (tuỳ
theo cấp xét xử).
4. Tham gia phiên tồ
a) Trong phần khai mạc phiên tồ
- Nắm danh sách người làm chứng mà tồ triệu tập, nếu thấy thiếu người làm
chứng quan trọng và có lợi cho thân chủ của mình thì đề nghị hỗn phiên
tồ.
- Trong trường hợp cần giám định viên có mặt tại phiên tồ để giải thích kết
quả giám định thì đề nghị tồ triệu tập giám định viên.
- Nếu thiếu vật chứng để đưa ra xem xét tại phiên tồ thì đề nghị tồ giải
quyết vấn đề này, nếu thấy có lợi cho thân chủ.
b) Trong phần xét hỏi
- Ghi chép đầy đủ những vấn đề cần thiết mà những người tham gia tố tụng
đã trả lời Hội đồng xét xử, Kiểm sát viên và những người khác.
- Cần bổ sung những câu hỏi cần thiết sau khi đã nghe xét hỏi (ngồi những
câu hỏi đã chuẩn bị trước khi mở phiên tồ).
Trang 12
Anh Hồng Ngân Tiểu luận hình sự