SKKN "Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS"
Đặt vấn đề
1. Lý do chọn đề tài :
1.1. Cơ sở lý luận :
Lịch sử phát triển của loài ngời gắn liền với giáo dục, sự tồn tại và phát triển của
giáo dục luôn chịu sự chi phối của kinh tế xã hội và ngợc lại giáo dục có vai trò to
lớn trong việc phát triển kinh tế xã hội; giáo dục là công cụ, là phơng tiện để cải tiến
xã hội. Khi xã hội phát triển, giáo dục đợc coi vừa là động lực vừa là mục tiêu cho
việc phát triển tiếp theo của xã hội.
Giáo dục trong nhà trờng phổ thông giúp học sinh phát triển toàn diện về đức,
trí, thể, mỹ và các kỹ năng cơ bản; phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và
sáng tạo, hình thành nhân cách con ngời Việt Nam xã hội chủ nghĩa , xây dựng t
cách và trách nhiệm công dân, nhằm thực hiện tốt mục tiêu nguyên lý giáo dục của
Đảng.
Giáo dục đạo đức cho học sinh trong trờng THCS nhằm mục đích hình thành
nhân cách cho học sinh, giáo dục đạo đức nhằm cung cấp cho học sinh những tri thức
cơ bản về các phẩm chất đạo đức và chuẩn mực đạo đức, trên cơ sở đó giúp các em
hình thành niềm tin đạo đức. Đức và tài là hai mặt cơ bản hợp thành trong một cá
nhân; đạo đức là gốc của nhân cách. Ngời thành đạt trong học thức mà không thành
đạt trong đạo đức coi nh là không thành đạt. Giáo dục đạo đức là một phần quan
trọng không thể thiếu trong hoạt động giáo dục nh Bác Hồ đã nói " Có tài mà không
có đức thì cũng vô dụng." . Vì vậy, việc quan tâm tới công tác quản lý và giáo dục
đạo đức trong nhà trờng là một việc làm cần thiết.
Để đáp ứng yêu cầu của đất nớc trong thời kỳ mới là đào tạo nguồn nhân lực
phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa, ngời hiệu trởng cần tập trung chỉ
đạo và quản lý tốt nhiệm vụ giáo dục đạo đức học sinh, nhằm nâng cao chất lợng
giáo dục toàn diện ở các trờng học.
Hoàng Quốc Tuấn - Trờng THCS Diễn Tân
1
SKKN "Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS"
1.2. Cơ sở thực tiễn :

năm vừa qua.
Giải quyết vấn đề
Ch ơng 1 : Cơ sở lý luận về đạo đức và giáo dục đạo đức
1.1. Khái niệm giáo dục đạo đức và chuẩn mực đạo đức theo các thời kỳ của xã
hội :
1.1.1. Khái niệm đạo đức :
Từ khi con ngời xuất hiện ở trên Trái đất, không thể tránh khỏi một quy luật tất
yếu là phải học, phải có quan hệ trực tiếp hay gián tiếp với nhau để sinh tồn và phát
triển, mối quan hệ giữa con ngời với con ngời ngày càng phức tạp, phong phú đòi hỏi
mỗi cá nhân phải lựa chọn một cách giao tiếp, ứng xử, điều chỉnh thái độ, hành vi
của mình sao cho phù hợp với lợi ích chung của mọi ngời, của cộng đồng, của xã hội.
Trong trờng hợp đó, cá nhân đợc coi là ngời có đạo đức. Ngợc lại, có những cá nhân
biểu hiện thái độ, hành vi của mình chỉ vì lợi ích bản thân làm phơng hại tới lợi ích
của ngời khác, của cộng đồng, bị xã hội chê trách, phê phán thì cá nhân đó bị coi là
ngời thiếu đạo đức.
Đạo đức là một nhân tố quan trọng của nhân cách và đợc xem là khái niệm luân
thờng đạo lý của con ngời, nó thuộc về vấn đề đánh giá tốt/xấu, đúng/sai, lành/ác,
hiền/dữ trong phạm vi : lơng tâm con ngời, hệ thống phép tắc đạo đức và trừng
phạt mà đôi lúc còn đợc gọi là giá trị đạo đức. Đạo đức gắn liền với văn hóa, chủ
nghĩa nhân văn, triết học và luật pháp của một xã hội. Hay nói một cách dễ hiểu, đạo
đức là những khuynh hớng tốt trong tâm hồn con ngời, mà những khuynh hớng đó
Hoàng Quốc Tuấn - Trờng THCS Diễn Tân
3
SKKN "Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS"
tạo nên những lời nói, hành vi bên ngoài phù hợp với những quy tắc xử sự của cộng
đồng, xã hội khiến cho mọi ngời xung quanh đợc an vui, lợi ích và chuyển hóa.
Đạo đức là một hiện tợng xã hội, phản ánh các mối quan hệ hiện thực bắt nguồn
từ bản thân cuộc sống con ngời; đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tổng hợp
những quy tắc, nguyên nhân, chuẩn mực xã hội, nhờ đó con ngời tự giác điều chỉnh
hành vi của mình sao cho phù hợp với lợi ích hạnh phúc của con ngời và tiến bộ xã

1.2. Giáo dục đạo đức, mục đích, nội dung, phơng pháp giáo dục đạo đức cho
học sinh trong trờng trung học cơ sở :
1.2.1. Khái niệm giáo dục đạo đức :
- Giáo dục đạo đức là một bộ phận của quá trình giáo dục tổng thể nhằm hình thành
cho học sinh niềm tin, thói quen, hành vi, chuẩn mực về đạo đức.
- Giáo dục đạo đức là quá trình tác động tới học sinh của nhà trờng, gia đình và xã
hội nhằm hình thành cho học sinh ý thức, tình cảm, niềm tin đạo đức và xây dựng đ-
ợc những thói quen, hành vi đạo đức trong đời sống xã hội.
1.2.2. Mục đích giáo dục đạo đức :
- Cung cấp cho học sinh những tri thức cơ bản về các phẩm chất đạo đức và chuẩn
mực đạo đức, trên cơ sở đó giúp các em hình thành niềm tin đạo đức. Học sinh phải
hiểu và nhận thấy rằng cần làm cho các hành vi của mình phù hợp với những t tởng,
nguyên tắc và chuẩn mực đạo đức của xã hội, phù hợp với lợi ích của xã hội, niềm tin
đạo đức đợc hình thành vững chắc ở các em sẽ có vai trò định hớng cho tình cảm và
hành vi đạo đức.
- Khơi dậy ở học sinh những rung động, những cảm xúc đối với những hiện thực
xung quanh, làm cho các em biết yêu, biết ghét rõ ràng và có thái độ đúng đắn đối
với các hiện tợng phức tạp trong xã hội và tập thể. Thái độ thờ ơ, lãnh đạm là "sản
phẩm" xấu không mong muốn của giáo dục tình cảm. Giáo dục thái độ, tình cảm cho
học sinh trung học cơ sở là bồi dỡng cho các em tình cảm đạo đức tích cực, bền vững
và các phẩm chất, ý chí. Tình cảm tích cực đợc hình thành trên cơ sở đúng đắn và đ-
Hoàng Quốc Tuấn - Trờng THCS Diễn Tân
5
SKKN "Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS"
ợc củng cố, khẳng định qua hành vi, ngợc lại nó có tác dụng thúc đẩy tạo động cơ
cho việc nhận thức chuẩn mực và thực hiện hành vi đạo đức.
- Giáo dục cho học sinh hành vi, thói quen đạo đức : là tổ chức cho học sinh lặp đi,
lặp lại nhiều lần những hành động đạo đức đúng đắn và từ đó có thói quen đạo đức
bền vững.
1.2.3. Nội dung giáo dục đạo đức:

- Không chấp hành nội quy học tập, gây rối trong các giờ học với mục đích không
cho bạn học bài, gây ức chế, thách thức giáo viên.
2.2.2. Tiến hành điều tra, nghiên cứu về hạnh kiểm của học sinh :
Để nhận biết hiện trạng đạo đức của học sinh ta căn cứ vào kết quả xếp loại về hạnh
kiểm qua ba năm học sau :
Năm học
Số Loại tốt Loại khá Loại TB Loại yếu
SL % SL % SL % SL %
2006 - 2007 672 377
50,1
250
37,1
82
12,2
3
0,4
2007 - 2008 606 351
57,9
186
30,7
69
11,4
0
0
2008 - 2009 591 312
52,8
201
34
72
12,2

học sinh bây giờ là ngoan thì họ trả lời bâng quơ, thiếu lập trờng và thiếu trách
nhiệm. Trờng hợp 9 giáo viên trả lời không ngoan và 4 giáo viên trả lời rất không
ngoan thì học rất cực đoan cho rằng " so với ngày xa thì tình hình đạo đức học sinh
hiện nay xuống cấp trầm trọng".
2.2.4. Nguyên nhân kết quả thu đợc :
Từ trực trạng"xuống cấp" về mặt đạo đức của học sinh nói trên, xét cho cùng thì có
rất nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan đã dẫn đến tình trạng trên, tôi xin
nêu các nguyên nhân cơ bản nh sau :
- Nguyên nhân tâm lý :
+ Học sinh bậc THCS nằm trong độ tuổi từ 11 đến 15, đây là độ tuổi có sự khủng
hoảng mạnh về tâm sinh lý, là giai đoạn các em tập làm ngời lớn nên rất dễ học các
thói h, tật xấu trong khi thực chất các em cha thực sự là ngời lớn.
+ Một số em do trình độ phát triển không phù hợp với chuẩn mực mà nhà trờng và
gia đình đa ra, nhà giáo dục ép buộc trẻ phải đi theo chuẩn mực một cách cứng nhắc,
áp đặt dẫn đến hiện tợng trẻ chống đối theo cách của mình là lỳ lợm, quấy rối.
Hoàng Quốc Tuấn - Trờng THCS Diễn Tân
8
SKKN "Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS"
- Nguyên nhân gia đình :
+ Nhiều phụ huynh nhận thức còn phiến diện, lệch lạc, sai lầm về cách nuôi dỡng và
cách chăm sóc trẻ.
+ Quan tâm, nuông chiều con một cách thái quá, thỏa mãn mội yêu cầu của trẻ.
+ Sử dụng quyền uy của bố mẹ một cách cực đoan.
+ Để cho con chứng kiến các tấm gơng phản diện của ngời lớn.
+ Trẻ bị lâm vào cảnh ngộ éo le, tình cảm bị chia rẽ, bố mẹ bỏ nhau
+ Giáo dục thiếu tính s phạm : nặng nề về thuyết giáo, không cho con lao động, dùng
vũ lực, không khuyến khích hoặc khuyến khích sai, xúc phạm trẻ
- Nguyên nhân từ phía nhà trờng :
+ Nhiều nhà s phạm thiếu thiện cảm, định kiến, không có giả thuyết lạc quan đối với
trẻ khó giáo dục. Nhà trờng còn chủ quan trong việc chăm lo giáo dục đạo đức cho

các vua Hùng dựng nớc đến chiến dịch Hồ Chí Minh giải phóng hoàn toàn miền
Nam, giang sơn thu về một mối, nớc nhà hoàn toàn độc lập thống nhất.
- Thông qua các giờ Toán, Lý, Hóa, Sinh, Công nghệ để giáo dục cho học sinh
thấy các thành tựu to lớn của con ngời trong quá trình phát triển của nhân loại, giáo
dục cho học sinh các đức tính thẳng thắn, nghiêm túc, trung thực trong t duy và trong
hành động, cho các em có điều kiện tìm tòi, nghiên cứu khoa học, tìm ra chân lý của
mình
2.3.2. Giáo dục đạo đức thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp :
Các hoạt động ngoài giờ lên lớp có chủ đề, chủ điểm sinh hoạt rất khoa học, song do
số lợng chơng trình quá nặng nên giáo viên chủ nhiệm còn coi thờng và ít có điều
kiện thực hiện tốt các hoạt động này.
2.3.3. Giáo dục đạo đức thông qua các hoạt động của các tổ chức :
- Giáo dục đạo đức thông qua các hoạt động của các tổ chức trong nhà trờng, đặc biệt
là hoạt động của liên đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh.
- Giáo dục đạo đức thông qua tổ chức Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh.
2.4. Thực trạng biện pháp giáo dục :
Hoàng Quốc Tuấn - Trờng THCS Diễn Tân
10
SKKN "Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS"
2.4.1. Các hình thức quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh :
Để nắm bắt đợc hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh qua các hình thức đã giáo
dục trong nhà trờng, tôi đã làm một cuộc trắc nghiệm bằng cách ra câu hỏi "Các hình
thức giáo dục nào trong nhà trờng có hiệu quả cao nhất trong việc giáo dục đạo đức
cho học sinh ?". Kết quả trả lời của 45 giáo viên và 50 học sinh trong trờng nh bảng
sau :
TT Hình thức giáo dục đạo đức
Giáo viên
đánh giá
Học sinh
đánh giá

9
9,5
Tổng 45
100
50
100
95
100
Bảng 3 : Hiệu quả của các hình thức giáo dục đạo đức
* Nhận xét : Qua bảng trên cho thấy, tỷ lệ cho rằng hình thức giáo dục đạo đức thông
qua giáo viên chủ nhiệm là hiệu quả nhất( 31,6 %), sau đó là qua dạy học môn giáo
dục công dân ( 24,2 %) và thông qua hoạt động Đoàn - Đội ( 18,9 %) cũng có hiệu
quả giáo dục đạo đức cao.
2.4.2. Các biện pháp quản lý giáo dục đạo đức của hiệu trởng :
Đứng trớc thực trạng đó, tôi đã áp dụng thực hiện các biện pháp quản lý giáo dục đạo
đức cho học sinh nh sau :
2.4.2.1. Giáo dục nhận thức chính trị cho cán bộ giáo viên về tầm quan trọng của
công tác giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trờng. Đặc biệt là giáo viên chủ
nhiệm phải chú trọng giờ sinh hoạt và các hoạt động ngoài giờ lên lớp.
2.4.2.2. Phối kết hợp với các tổ chức trong nhà trờng và địa phơng, gia đình và xã
hội.
Hoàng Quốc Tuấn - Trờng THCS Diễn Tân
11
SKKN "Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS"
2.4.2.3. Hoàn thiện đội ngũ giáo viên dạy môn giáo dục công dân, phối hợp thống
nhất với giáo viên chủ nhiệm.
2.4.2.4. Xây dựng tập thể học sinh tự quản.
2.4.2.5. Xây dựng các tiêu chí và tổ chức thi đua giữa các cá nhân, tập thể.
2.4.2.6. Xây dựng thực hiện tốt quy chế phối hợp trong và ngoài nhà trờng cùng giáo
dục học sinh.

+ Tham mu với địa phơng đa kết quả xếp loại đạo đức học sinh làm một tiêu chuẩn
để xét chọn gia đình văn hóa, xếp loại đảng viên, xếp loại hội viên của cha mẹ học
sinh.
+ Thông báo về địa phơng những học sinh cá biệt vi phạm đạo đức, phối hợp với địa
phơng, gia đình cùng giáo dục.
+ Bàn giao học sinh về sinh hoạt hè, sinh hoạt tối thứ Bảy tại các địa bàn dân c do
Đoàn thanh niên địa phơng phụ trách, nhà trờng cử giáo viên về thực tế phối hợp thực
hiện.
Thực hiện tốt quy chế phối hợp, nhà trờng đã xây dựng đợc một môi trờng giáo dục
học sinh ở mọi nơi, mọi lúc, từ nhà trờng, gia đình, xã hội. Sự phối hợp giữa nhà tr-
ờng, gia đình, xã hội là một trong những nguồn lực chính đáng để nâng cao chất lợng
giáo dục học sinh.
2.4.2.13. Vận động học sinh thực hiện tốt tinh thần phê và tự phê bình để giúp bạn
cùng tiến bộ :
- Phát động học sinh toàn trờng tự giác bỏ phiếu kín phát giác những học sinh có
hành vi vi phạm đạo đức nhng cha đợc phát hiện. Thông qua hình thức này nhà trờng
đã nắm đợc những cá nhân học sinh vi phạm nh lập hội đánh nhau, trộm cắp, đe dọa
xin đểu tiền bạn trong và ngoài nhà trờng, những học sinh lợi dụng tình thơng, sự
nuông chiều quản lý thiếu chặt chẽ của bố mẹ trộm tiền, xin tiền của gia đình để
đánh bạc, chơi điện tử, bi-a
- Tổ chức tốt sinh hoạt Đội, tiết sinh hoạt cuối tuần, kiểm điểm nghiêm khắc trong
tập thể lớp, chi đội trớc những vi phạm của học sinh.
2.4.2.14. Thực hiện nghiêm túc lễ chào cờ đầu tuần :
Hoàng Quốc Tuấn - Trờng THCS Diễn Tân
13
SKKN "Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS"
- Đánh giá đúng kết quả hoạt động của cac tập thể lớp, chi đội.
- Tuyên dơng và nêu gơng các gơng tốt, phê bình dới cờ những tập thể, cá nhân học
sinh vi phạm.
- Rút kinh nghiệm kịp thời những tồn tại của tập thể lớp, chi đội, học sinh; phổ biến

37,1
82
12,2
3
0,4
2007 - 2008 606 351
57,9
186
30,7
69
11,4
0
0
2008 - 2009 591 312
52,8
201
34
72
12,2
6
1
HKI(08-09) 593 312
52,6
198
33,4
81
13,7
2
0,3


TT
Khối
Số Loại tốt Loại khá Loại TB Loại yếu
SL % SL % SL % SL %
1
6
143 63
44,1
56
39,2
24
16,8
0
0
2
7
141 75
53,2
49
34,8
15
10,6
2
1,4
3
8
146 81
55,5
47
32,2

Kết luận
Biện pháp quản lý giáo dục đạo đức trong trờng trung học cơ sở là một vấn đề
hết sức quan trọng. Đây là một trong những nội dung quản lý mà hiệu trởng và hội
đồng s phạm nhà trờng hết sức quan tâm. Nghiên cứu vấn đề này nhằm đánh giá lại
thực trạng giáo dục đạo đức học sinh ở trờng chúng tôi, mặt khác cũng thấy đợc thực
Hoàng Quốc Tuấn - Trờng THCS Diễn Tân
16
SKKN "Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS"
trạng đạo đức của học sinh trong trờng. Từ kết quả trên đã rút ra đợc một số kết luận
và bài học kinh nghiệm nh sau :
- Tất cả cán bộ giáo viên trong trờng cho rằng để rèn luyện tốt về mặt đạo đức cho
học sinh trong trờng thì ngời cán bộ quản lý phải có phơng pháp quản lý tích cực,
khoa học và phù hợp với đặc điểm tình hình tại mỗi địa phơng.
- Việc thực hiện các biện pháp phải đợc quán triệt sâu sắc trong hội đồng nhà trờng,
đặc biệt là đội ngũ giáo viên chủ nhiệm - đây là nòng cốt để giáo dục đạo đức cho
học sinh trong nhà trờng.
- Các biện pháp trên chỉ đạt kết quả tối u khi ngời quản lý phải biết phối kết hợp
nhuần nhuyễn các giải pháp trên.
- Việc giáo dục đạo đức cho học sinh chỉ thực hiện đợc hiệu quả khi nhà trờng phải
biết và chủ động phối kết hợp với gia đình, bạn bè và xã hội.
- Phong trào hoạt động Đoàn - Đội trong nhà trờng đóng vai trò quan trọng trong
việc giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở.
- Trong tất cả các môn học đều có thể kết hợp để giáo dục đạo đức cho học sinh.
- Quan tâm chỉ đạo dạy tốt các giờ hoạt động ngoài giờ lên lớp và hoạt động của giáo
viên chủ nhiệm.
Diễn Tân,tháng 5 năm 2009
Ngời viết
Hoàng Quốc Tuấn
Hoàng Quốc Tuấn - Trờng THCS Diễn Tân
17