Thực trạng, phương hướng và giải pháp để phát triển kinh tế nông thôn ở Việt Nam thời kỳ quá độ - Pdf 28

Website: Email : Tel (: 0918.775.368
A-Đặt vấn đề:
Phát triển nông nghiệp, nông thôn đợc Đảng và Nhà nớc đa lên vị trí hàng đầu
trong đờng lối chiến lợc phát triển kinh tế đất nớc vì nớc ta nông nghiệp vẫn còn
chiếm bộ phận lớn. Nông nghiệp là nguồn cung cấp lơng thực và nguyên liệu đồng
thời là nguồn xuất khẩu quan trọng , nông thôn là thị trờng tiêu thụ to lớn nhất hiện
nay , cho nên cần cải tạo và phát triển nông nghiệp thì mới có cơ sở để phát triển
các ngành kinh tế khác. Phải cải tạo và phát triển nông thôn nông nghiệp để tạo
điều kiện cho việc công nghiệp hoá nớc nhà . Phải có nền nông nghiệp phát triển
thì công nghiệp mới có thể phát triển mạnh .
Trong đờng lối chiến lợc phát triển kinh tế hiện nay Đảng ta luôn coi trọng vào
quá trình phát triển nông nghiệp nông thôn , coi nông nghiệp nông thôn là mục
tiêu u tiên hàng đầu và là cơ sở để tạo điều kiên cho các ngành kinh tế khác phát
triển , là động lực chính để quá trình thực hiện công nghiệp hoá hiện đại hoá thành
công . Nhng để phát triển nông nghiệp nông thôn một cách có hiệu quả phù hợp
với điều kiện Việt Nam là một bài toán rất khó
Nớc ta là một nớc nông nghiệp còn nghèo trình độ dân trí còn thấp với hơn
80% dân số làm nông nghiệp , phần lớn lao động là thủ công , công cụ lao động
thô sơ lạc hậu Vì vậy để phát triển kinh tế hiệu quả đòi hỏi phải có sự quan tâm
của các ngành các cấp trong quá trình hớng dẩn và hổ trợ cho ngời dân cách thức
và phơng pháp làm kinh tế có hiệu quả nhất . Cùng với sự hớng dẩn cách thức và
phơng pháp thì nhà nớc cần ban hành các chính sách khuyến khích , u đải và đầu t
về vốn và công nghệ vào khu vực nông thôn tạo điều kiện cho khu vực nông thôn
phát riển một cách toàn diện , đảm bảo cho nhu cầu không ngừng ngày một tăng
của khu vực nông thôn , giảm khoảng cách dần giữa khu vực nông thôn và thành
thị .
Mặt khác nớc ta lại có địa hình khí hậu không thuận làm ảnh hởng tới năng
suất và sản lợng của cây trồng ,vật nuôi , thuỷ sản Việc chuyển giao khoa học
công nghệ và ứng dụng nó vào sản xuất còn hạn chế do thói quen hoặc do trình độ
trong khu vực nông thôn còn hạn chế . Vì vậy phát triển nông thôn một cách hiệu
quả nhà nớc cần đào tạo bồi dỡng để nâng cao sự hiểu biết cho ngời dân để nắm

Về kinh tế nông thôn chủ yếu làm nông nghiệp ( nông , lâm , ng ngiệp ) . Cơ
sở hạ tầng của vùng nông thôn lạc hậu kém hơn đô thị . Trình độ phát triển cơ sở
vật chất và kĩ thuật (điện , cơ khí , hoá chất ) trình độ sản xuất hàng hoá kinh tế thị
trờng củng thấp kém hơn đô thị
Về xã hội trình độ học vấn khoa học kĩ thuật , y tế giáo dục và đời sống vật
chất tinh thần của dân c nông thôn thấp hơn đô thị . Tuy nhiên những di sản văn
hoá , phong tục tập quán cổ truyền ở vùng nông thôn lại phong phú hơn vùng đô
thị . Mật độ dân c thấp hơn đô thị
Nh vậy khái niệm nông thôn phải đợc hiểu tổng hợp nhiều mặt có quan hệ
chặt chẽ với nhau, từng mặt riêng lẻ không thể tách rời.
2- Vai trò và tác dụng của phát triển kinh tế nông thôn.
Kinh tế nông thôn có một vị trí quan trọng trong chiến lợc phát triển kinh tế xã
hội của đất nớc vì vậy kinh tế nông thôn có vai trò và tác dụng rất quan trọng
trong quá trình thực hiện công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nớc . Trong quá trình
phát triển , một số nớc trớc đây chỉ chú ý phát triển các đô thị các khu công
nghiệp hiện đại mà ít chú ý đến phát triển nông thôn do đó đã làm cho khoảng
cách về kinh tế và xã hội , giữa đô thị và nông thôn ngày càng lớn ảnh hởng đến
tăng trởng kinh tế và phát triển xã hội của đất nớc làm tăng thêm sự mất cân đối
giữa nông nghiệp và công nghiệp , giữa sản xuất và tiêu dùng tạo nên mâu thuẩn
trong nội bộ của cơ cấu kinh tế
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Cùng lúc đó một số nớc khác có tốc độ tăng trởng kinh tế khá nhanh nh là Đài
Loan , Trung Quấc , Hàn Quấc họ đã quan tâm phát triển nông thôn ngay từ đầu
thời kì công nghiệp hoá coi nông nghiệp nông thôn là bộ phận quan trọng của nền
kinh tế quấc dân . Phát triển nông thôn không phải chỉ là lợi ích riêng của nông
thôn mà vì lợi ích chung của đất nớc .
Ngày nay việc phát triển nông thôn không còn là việc riêng của các nớc đang
phát triển mà còn sự quan tâm của cộng đồng thế giới
Việt Nam là một nớc đi lên từ một nớc nông nghiệp lạc hậu , nông thôn lại

động xã hội. Trong quá trìng CNH-HĐH, lao động nông nghiệp chuyển dần sang
làm công nghiệp, dịch vụ, chuyển dần lao động Nông thôn vào thành thị, các khu
công nghiệp.
Nông thôn chiếm 80% dân số cả nớc. Đó là thị trờng rộng lơn tiêu thụ sản
phẩm công nghiệp và dịch vụ,. Nông thôn phát triển cho phép nâng cao đời sống và
thu nhập của dân c Nông thôn, tạo điều kiện mở rộng thị trờng để phát triển sản
xuất trong cả nớc.
ở Nông thôn có trên 50dân tộc khác nhau sinh sống, bao gồm nhiều thành
phần, nhiều tầng lớp, các tôn giáo và tín ngỡng khavs nhau, lả một nền tảng quan
trọng đẻ bảo đảm ổn địng tình hình Kinh tế - xã hội của đất nớc, để tăng cờng sự
đoàn kết của cộng đòng các dân tộc.
Nông thôn nằm trên địa bàn rộng lớn của đất nớc có điều kiện t nhiên, Kinh tế, xã
hội, khác nhau. đó là tiềm lực to lớn về tài nguyên đất đai, khoáng sản, thuỷ sản đẻ
phát triển bền vuững đất nớc.
Kinh tế Nông thôn là một trong hai khu vực đặc trng của nền Kinh tế quốc
dân đó là: Kinh tế Nông thôn và Kinh tế đô thị, Kinh tế Nông thôn là một khái
niệm dùng để thể hiện một tổng thể các hoạt động Kinh tế - xã hội diễn ra trên địa
bàn đó. Việc xác định cơ cấu Kinh tế Nông thôn hợp lí là vấn đề cơ bản hết sức
quan trọng để phát triển Kinh tế xã hội trong khu vực Nông thôn.
Trong nhiều thập kỷ qua, Nông thôn là nơi thực nghiệm nhiều chủ trơng lớn,
thắng lợi thì thành quả mang lại cho cả nớc, nhng thất bại thì phần lớn ngời nông
dân phải chịu. Trong những chủ trơng ấy có cái đợc có cái không đợc đều bỏ lại
cho nông dân ngổn ngang những suy nghĩ về hớng cha trọn vẹn. Thời gian trôi đi,
ngời dân phải đối mặt với thực tiễn bao truân để tự cứu mình, trông vào thị trờng
luôn thay đổi tíng nh trở bàn tay, nay đợc mai thua, chấp nhân sụ may rủi của
cung-cầu. Từ ngày có chíng sách đổi mới trong nông nghiệp, dù đứng ở góc độ nào
để đánh giá thì đại bộ phận ngời nông dân không chỉ nuôi dợc mình mà còn bao đ-
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
ợc cả xã hội, sản phẩm phong phú đa dạng theo hớnh yêu cầu của thị trờng. Nhng

Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Nông thôn từng bớc đợc thủ lợi hoá, cơ khí hoá, hoá học hoá, điện khí hoá
và áp dụng các thành tựu cảu cách mạng sinh học đã góp phần thúc đẩy sản xuất
phát triển và điều kiện làm việc của ngời lao động đợc từng bớc cải thiện. Cơ sở hạ
tầng trong Nông thôn nh thuỷ lợi giao thông, công nghiệp chế biến nông sản đã có
những tiến bộ đáng kể.
Các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp trong Nông thôn đã và đang đợc phục
hồi và phát triển góp phần quan trọng vào việc làm và tăng thu nhập ở Nông thôn.
Đời sống vât chất và tinh thần của nhiều vùng Nông thôn đã đợc cải thiện rõ
rệt... điều kiện ăn ở, học hành chữa bệnh ở nhiều noei đởc tiến bộ hơn trớc. Số hộ
nghèo giảm rõ rệt số hộ khá và giàu trong Nông thôn tăng lên.
Trình độ học vấn của nhân dân ở Nông thôn đợc nâng lên rõ rệt. Nhìn chung
bộ mặt Nông thôn có nhiều thay đổi. Mặc dù có những thay đổi trên nhng Nông
thôn Việt Nam vẫn có nhiều mặt tồn tại yếu kém. Có thể nêu lên những mặt tồn
tại yếu kém chủ yếu sau:
+ Kinh tế Nông thôn vẫn còn mang tính chất thuần nông. Nếu xét về cơ
cấulao động cơ cấu nhân khẩu cơ cấu đầu t cơ cấu sản phẩm vả sản phẩm hàng hoá
thì nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng tuyệt đối, còn công nghiệp và dịch vụ vẫn
chiếm tỷ trọng nhỏ bé. Tính chất thuần nông đó còn làm cho sản xuất tự cấp tự túc
là chủ yếu sản xuất hàng hoá năng suất đất đai năng suất lao động thu nhập và đời
sống trong Nông thôn còn thấp. Trong Nông thôn lâm nghiệp và thuỷ sản chiếm tỷ
trọngthấp. Việc tiêu thụ nông sản phẩm gặp nhiều khó khăn.
+ Kết cấu hạ tầng trong Nông thôn còn yếu cha đáp ứng đợc yêu cầu cuar
sản xuất và đời sống. Giao thông đặc biệt là giao thông miền núi còn gặp nhiều
khó khăn gây trở ngại cho viếc sản xuất và lu thông hàng hoá. Mạng lới thuỷ lợi
tuy đã cónhững tiến bộnhng không đồng bộ và hoàn chỉnh nên hiệu quả dụng còn
thấp. Việc cung ứng điện có khá hơn nhng chỉ mới phụcvụ cho đời sống và cho
thuỷ lợi còn phục vụ cho các mặt sản xuất khác thấp. Mặt khác mạng lới điện ở
Nông thôn còn thiếu quy hoạch thiếu an toàn tổn thất điện khá nhiều làm cho giá

cơ cấu Kinh tế nhng nó vẫn đóng góp 24,3% (2000) vào giá trị tổng sản phẩm
trong nớc. Do đầu t cha đủ độ nên cơ sở vật chất Kỹ thuật của nông nghiệp. Chậm
đợc cải thiện.
Thị trờng nông sản không ổn định, giá cả hình thành theo xu hớng bất lợi
cho nông dân. Thị trờng Nông thôn phát triển yếu kém và vai trò của nhà nớc nơi
đây còn mờ nhạt có thể nói trong thập niên vừa qua hoạt động của thị trờng đã chi
phối hầu nh toàn bộ thị trờng Nông thôn, kể cả việc cung ứng vật t thu mua nông
sản.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Giá cũ nông sản không ổn định và biến động theo xu hớng bất lợi cho nông
dân, nhất là ngời trồng lúa. Tình trạng nông sản phẩm khó tiêu thụ giá thấp xảy ra
phổ biến kéo dài.
Thu nhập của ngời nông dân tăng không tơng ứng đó là hệ quả tất yếu của
tình hình trên, mặc dù trong những năm qua nông nghiệp tăng trởng liên tục.
Xuất hiện một số vớng mắc trong hoạt động của ngành ngân hàng nông
nghiệp và phát triển Nông thôn.
Tình trạng thất nghiệp và thiếu việc làm vẫn là một vấn đề bức xúc. Mặc dù
chơng trình quốc gia giải quyết việc làm trong những năm qua đã tạo hơn 1 triệu
chỗ làm mới mỗi năm. Đối với khu vực Nông thôn ngoài số ngời không có việc
làm còn nhiều ngời thiếu việc làm. chủ yếu là do dân số tăng nhanh hơn sự phát
triển Kinh tế đất nớc. So với yêu cầu Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá nông nghiệp
Nông thôn thì quy mô và tốc độ chuyển dịch cơ cấu ngành nghề và lao động của
hộ Nông thôn còn chậm và không đều.
Mô hình trang trại gia đình đợc nhân rộng trong nớc, từ đồng bằng ven biển
miền núi, tây nguyên lấy sản xuất hàng hoá đa ngành làm sản xuất chính.
Các trang trại đã thu đợc một lực lợng lao động Nông thôn giải quyết công
ăn việc làm. các trang trại không ngừng đầu t phát triển sản xuất. Tuy các trang trại
ở nớc ta mới ra đời và phát triển trong những năm qua đã tạo ra một số lợng tơng
đối lớn:

đợc phục hồi . Hiện nay cả nớc có khoảng 1450 làng nghề đang hoạt động sôi
nổi , tốc độ phát triển số hộ và ngành nghề nông thôn từ năm 1989 lại đây bình
quân hàng năm từ 8,6-9,8% ( năm 1993-1996 bình quân tăng 10%). Từ năm
1990-1994 số hợp tác xã tiểu thủ công nghiệp giảm từ 13087 xuống còn 1648, xí
nghiệp quấc doanh dịa phơng giảm từ 2,37 xuống còn 14,4. Doanh nghiệp t nhân
tăng 770 lên 4909 các ngành nghề chế biến nông lâm thuỷ sản , sản xuất vật liệu
xây dựng , hàng tiêu dùng đặc biệt cấc ngành dịch vụ phát triển nhanh .
Cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn đã có bớc chuyển biến nhng chậm, tỉ
trọng nông nghiệp trong cơ cấu còn cao

199
1
199
2
199
3
199
4
199
5
199
6
199
7
199
8
Nông
nghiệp
84,5 84,7 84,
5


Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status