LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trinh nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu,
kết quả nghiên cứu trình bày trong khóa luận là trung thực và chưa từng được
công bố trong bất kì nghiên cứu nào khác.
Tôi cam đoan rằng mọi sự cộng tác, giúp đỡ cho việc thực hiện khóa
luận này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong khóa luận đã được
ghi nguồn
Hà Nội, ngày tháng năm 2015
SV thực hiện
Phí Thị Hồng Mến
i
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện đề tài “ Đánh giá tình hình hoạt động dịch
vụ của các hợp tác xã tại xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, thành phố Hà
Nội”, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ, động viên của nhiều cá nhân
và tập thể, tôi xin được bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới các cá nhân, tập thể đã
tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong Khoa Kinh tế và
Phát triển nông thôn, trường Học viện Nông Nghiệp Việt Nam đã dạy bảo
và trang bị cho tôi những kiến thức giúp tôi hoàn thành khóa luận tốt
nghiệp này.
Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới thầy giáo TS. Nguyễn Viết Đăng đã
trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt thời gian làm khóa luận tốt nghiệp.
Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành tới tập thể cán bộ lãnh đạo ủy
ban nhân dân xã, các hợp tác xã và tập thể bà con trong xã Mai Lâm, huyện
Đông Anh, thành phố Hà Nội đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong thời gian tôi
thực tập tại địa bàn.
Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, bạn bè và
những người thân đã động viên và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập
cũng như hoàn thành khóa luận này.
Tuy đã có nhiều cố gắng trong khi hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này

Xuất phát từ những lý do trên, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Đánh giá
tình hình hoạt động dịch vụ của các hợp tác xã tại xã Mai Lâm, huyện Đông
Anh, thành phố Hà Nội”
Đề tài góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động
dịch vụ của hợp tác xã. Đánh giá hiệu quả hoạt động dịch vụ của các hợp tác
iii
xã tại xã Mai Lâm. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động
dịch vụ của các hợp tác xã tại xã Mai Lâm. Các khái niệm được tìm hiều qua
nhiều góc độ và cách nhìn nhận của nhiều nhà nghiên cứu trước đây. Từ các
cơ sở lý luận về hoạt động dịch vụ đề tài đã bước đầu khái quá hóa khái niệm
hoạt động dịch vụ.
Trong quá trình tiến hành nghiên cứu, đề tài sử dụng một số phương
pháp nghiên cứu thu thập thông tin: thông tin sơ cấp ( số liệu do UBND xã
Mai Lâm, các hợp tác xã, do điều tra hộ cung cấp ) thông tin thứ cấp,
phương pháp xử lý thông tin hệ thống hóa số liệu, tổng hợp bằng tay và phần
mềm EXCEL trên máy tính; phương pháp phân tích thông tin, thống kê mô
tả, so sánh, phân tích SWOT, các tiêu chí cần thiết về doanh thu, chi phí lợi
nhuận, các chỉ tiêu hiệu quả và kết quả hoạt động.
Tính đến hết năm 2014 toàn xã Mai Lâm có 1506 hộ thành viên, ngoài
các hộ thành viên hợp tác xã có thuê thêm lao động làm dịch vụ. Số lượng
cán bộ có trình độ trung cấp, cao đẳng, đại học chiếm tỉ lệ rất thấp, cán bộ
của các hợp tác xã được các thành viên tín nhiệm bầu lên. Ban quản trị có
nhiệm kì 5 năm, các bộ phận chuyên môn còn đơn giản và hoạt động chưa có
hiệu quả cao.
Các hợp tác xã dịch vụ tại xã Mai Lâm được chia làm 4 nhóm chính là
hoạt động tốt, hoạt động khá, hoạt động trung bình và hoạt động yếu. Trong
đó nhóm hoạt động khá và tốt đang có xu hướng tăng lên về lượng, nhóm
hoạt động yếu đang có xu hướng giảm đi qua 3 năm qua. Các hợp tác xã tập
trung chủ yếu cung cấp các loại dịch vụ cơ bản thiết yếu trong nông nghiệp
như thủy lợi, bảo vệ thực vật, cung ứng vật tư, bảo vệ đồng điền, dịch vụ làm

vụ, mở rộng thêm các hoạt động dịch vụ, xây dựng cơ sở hạ tầng, để các
v
hợp tác xã hoạt động có hiệu quả cao hơn giúp người dân và các hộ thành
viên trong sản xuất
- Giải pháp: Đào tạo đội ngũ cán bộ, nâng cao chất lượng lao động của các
thành viên. Tăng cường vốn hoạt động, đầu tư tu bổ, xây dựng cơ sở hạ tầng
phục vụ cho các hoạt động dịch vụ của các hợp tác xã. Nâng cao chất lượng
dịch vụ, điều chỉnh giá cả dịch vụ mà hợp tác xã cung ứng phù hợp với điều
kiện chi trả và chi phí bỏ ra trong sản xuất của người dân. Tăng cường điều
chỉnh lại quy mô, hình thức cung ứng dịch vụ, mở rộng và phát triển các loại
dịch vụ mà hợp tác xã chưa cung ứng hoặc cung ứng nhưng chưa đem lại
hiệu quả trong sản xuất.
Như vậy, để nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã tại xã Mai
Lâm cần phải có những biện pháp, phối hợp cùng với sự quan tâm của các
cấp, Nhà nước, chính quyền, các hợp tác xã và các hộ nông dân, hộ thành
viên hợp tác xã.
vi
MỤC LỤC
DANH MỤC BẢNG
vii
DANH MỤC SƠ ĐỒ
viii
DANH MỤC ĐỒ THỊ
ix
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BQ : Bình quân
BVTV : Bảo vệ thực vật
CC : Cơ cấu
CP : Chi phí
DT : Doanh thu

mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể được Đảng và Nhà nước
luôn được quan tâm. Hợp tác xã nông nghiệp là đơn vị tổ chức sản xuất quan
trọng ở nông nghiệp thời gian qua, rất nhiều HTX vẫn loay hoay trong định
hướng hoạt động. Thực tế cho thấy, việc chuyển đổi mô hình hoạt động theo
luật HTX 2012 đang mang lại hiệu quả rõ rệt. Nhiều hợp tác xã, liên hiệp hợp
tác xã mới được thành lập, hoạt động đa dạng về nghành nghề, lĩnh vực; số tổ
hợp tác tiếp tục tăng, phần lớn các hợp tác xã đã cơ bản hoàn thành việc
chuyển đổi theo quy định của pháp luật. Nhiều hợp tác xã được củng cố, đổi
mới về tổ chức và hoạt động, trong đó xuất hiện một số điển hình tiên tiến, hỗ
trợ tốt hơn kinh tế hộ xã viên, tạo việc làm và thu nhập thường xuyên cho
người lao động. Liên kết giữa các hợp tác xã với nhau và với các tổ kinh tế
khác bước đầu có sự phát triển. Các tổ chức kinh tế tập thể đã từng bước
khẳng định là nhân tố quan trọng góp phần bảo đảm an ninh xã hội, ổn định
chính trị ở cơ sở và sự phát triển kinh tế- xã hội của đất nước.
1
Hà Nội là thủ đô của cả nước, là đô thị lớn đang trong quá trình công
nghiệp hóa, hiện đại hóa. Trong quá trình đó, nhiệm vụ phát triển nông
nghiệp và nông thôn cũng được chuyển dịch từ trọng tâm là sản xuất lương
thực, thực phẩm sang sản xuất thực phẩm hàng hóa có giá trị kinh tế cao, chất
lượng cao, an toàn và bảo vệ môi trường và tạo cảnh quan, phát triển theo
hướng nông nghiệp đô thị sinh thái. HTX ở ngoại thành Hà Nội đóng vai trò
tiên phong trong phong trào phát triển HTX của cả nước. Vấn đề cấp bách
đặt ra đối với phát triển HTX ở ngoại thành Hà Nội là phải đánh giá đúng
thực trạng phát triển các HTX hiện nay, chỉ ra những điểm của từng loại hình
HTX làm tốt, những tồn tại hạn chế vướng mắc HTX đang gặp phải từ đó đề
xuất những định hướng, giải pháp tiếp tục đổi mới và phát triển, tăng cường
sự liên kết và phát triển hệ thống HTX trong thời gian tới. Trong những năm
qua Đảng và Chính phủ đã quan tâm đặc biệt đến thủ đô Hà Nội, yêu cầu Hà
Nội đi đầu trong quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp nông
thôn.

Mai Lâm, từ đó đưa ra một số giải pháp hoàn thiện hoạt động dịch vụ của các
hợp tác xã trong thời gian tới.
Mục tiêu cụ thể
- Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động dịch vụ
của các hợp tác xã.
- Đánh giá hiệu quả hoạt động dịch vụ của các hợp tác xã trên địa bàn xã
Mai Lâm, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội.
- Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động dịch vụ của các
hợp tác xã trên địa bàn xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội.
I.3 Câu hỏi nghiên cứu
- Hợp tác xã tại xã Mai Lâm hoạt động theo hình thức nào?
- Các hợp tác xã tại xã Mai Lâm hiện nay có thực trạng hoạt động dịch
vụ như thế nào?
- Các dịch vụ của hợp tác xã được thực hiện như thế nào?
3
- Các khó khăn, thuận lợi gì của hợp tác xã trong việc cung cấp các dịch
vụ, hoạt động của hợp tác xã ?
- Đề xuất giải pháp gì để hoàn thiện, nâng cao hoạt động dịch vụ của các
hợp tác xã trong toàn xã Mai Lâm
I.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
1.4.1 Đối tượng nghiên cứu
- Tình hình tổ chức và hoạt động dịch vụ của các Hợp tác xã.
1.4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Các Hợp tác xã trên địa bàn xã Mai Lâm, các hộ nông
dân, cán bộ quản lý Hợp tác xã.
- Về thời gian:
+ Dữ liệu thứ cấp phục vụ cho nghiên cứu thu thập từ năm 2012- 2014
+ Dữ liệu sơ cấp phục vụ cho nghiên cứu được khảo sát từ năm 2015
+ Các định hướng phát triển hợp tác xã ở xã Mai Lâm, huyện Đông Anh,
Thành phố Hà Nội.

tinh thần chung” (ILO, 2002)
Nhiều nước trên thế giới cũng đưa ra định nghĩa hợp tác xã cho phù hợp
với điều kiện nước mình. ở Việt Nam căn cứ vào tình hình, đặc điểm kinh tế -
xã hội của đất nước Luât hợp tác xã được sửa đổi năm 2012:” HTX là tổ chức
kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 7 thành viên tự
nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất kinh
5
doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở
tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý liên hiệp
HTX (Quốc hội, 2012)
- Khái niệm hợp tác xã nông nghiệp, hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp
Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp (HTXDVNN) là tổ chức kinh tế tập thể
do các cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân có nhu cầu lợi ích chung, tự nguyện
góp vốn, góp sức lập ra theo quy định của luật HTX để phát huy sức mạnh
tập thể của từng xã viên tham gia HTX, cùng giúp nhau thực hiện có hiệu quả
các hoạt động sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, tiêu thụ
sản phẩm nông, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản và kinh doanh các ngành
nghề khác ở nông thôn
HTX dịch vụ tổng hợp ( HTXDVTH) là một loại hình của HTXDVNN
chịu trách nhiệm đảm nhiệm dịch vụ nhiều khâu cho sản xuất nông nghiệp
cũng như cung ứng vật tư đầu vào, tiêu thụ sản phẩm( đầu ra), dịch vụ giống ,
bảo vệ thực vật, tưới tiêu, làm đất Tùy thuộc vào đặc điểm, điều kiện,
trình độ sản xuất tập quán ở từng vùng mà nhu cầu của nông hộ đối với từng
loại hình dịch vụ có khác nhau
Như vậy ta có thể hiểu HTX là một tổ chức kinh tế tập thể được các
thành viên thành lập trên cơ sở tự nguyện, tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình
đẳng, dân chủ, họ cùng nhau hợp tác thực hiện các hoạt động sản xuất, kinh
doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung.
6
2.1.2 Đặc điểm của các hoạt động dịch vụ của hợp tác xã

ôn độ, độ ẩm, lượng mưa, không khí. Lợi thế tự nhiên đã ưu ái rất lớn cho
con người, nếu biết lợi dụng hợp lý có thể sản xuất ra những nông sản với chi
phí thấp chất lượng. Để khai thác và lợi dụng nhiều nhất tặng vật của thiên
nhiên đối với nông nghiệp đòi hỏi phải thực hiện nghiêm khắc những khâu
công việc ở thời vụ tốt nhất như thời vụ gieo trồng, bón phân, làm cỏ, tưới
tiêu v.v… Hoạt động cung ứng dịch vụ của các HTX phụ thuộc trực tiếp vào
vào tính thời vụ của sản xuất nông nghiệp. Từ những khâu đầu tiên về làm
đất, chọn giống hay thủy lợi đều phụ thuộc vào thời gian canh tác của sản
xuất nông nghiệp. Và các khâu dịch vụ này chỉ cung ứng hợp lý nhất vào thời
vụ cụ thể, các dịch vụ khác thời vụ sẽ không được sử dụng hoặc không có
hiệu quả. Trong mỗi dịch vụ có thời gian cung ứng cụ thể, về dịch vụ thủy lợi
sẽ có lịch bơm nước vào các cánh đồng phục vụ cho sản xuất, dịch vụ thuốc
bảo vệ thực vật sẽ có lịch phun phòng, trừ sâu bệnh cho từng loại nông sản
khác nhau. Không tuân thủ đúng lịch sẽ dẫn đến không có hiệu quả, ảnh
hưởng trực tiếp đến năng suất, sản lượng của cây trồng. Việc thực hiện kịp
thời vụ cũng dẫn đến tình trạng căng thẳng về lao động đòi hỏi phải có giải
pháp tổ chức lao động hợp lý, cung ứng vật tư – kỹ thuật kịp thời, trang bị
công cụ, máy móc thích hợp, đồng thời phải coi trọng việc bố trí cây trồng
hợp lý, tạo thêm việc làm ở những thời kì nông nhàn.
2.1.2.2 Hoạt động dịch vụ phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp
Hoạt động nông nghiệp chỉ có hiệu quả cao khi thực hiện đồng thời
và trên phạm vi rộng lớn. Sản xuất nông nghiệp có hiệu quả khi được quy
hoạch sản xuất, quy hoạch sản xuất: Trồng cây gì? Nuôi con gì? Trồng ở
đâu? Và trồng như thế nào? Trả lời các câu hỏi trong sản xuất và đưa vào
trong quá trình sản xuất nông nghiệp. Hoạt động dịch vụ phụ thuộc vào hoạt
động nông nghiệp vì hoạt động dịch vụ cung ứng các dịch vụ cho quá trình
8
sản xuất nông nghiệp. Việc quy hoạch sản xuất trong nông nghiệp giúp cho
cung ứng các dịch vụ có hiệu quả cao hơn. Các dịch vụ HTX cung ứng như
giống, làm đất, BVTV, thủy lợi, phụ thuộc trực tiếp bởi hoạt động sản xuất

của mình. Đất nước đang trong quá trình đổi mới, công nghiệp hóa – hiện đại
hóa đất nước cạnh tranh về kinh tế không thể tránh khỏi và HTX đang phải
chịu rất nhiều cạnh tranh từ bên ngoài.
2.1.2.4 Nhiều loại hình dịch vụ khó định lượng chính xác.
HTX là tổ chức kinh tế khác với các tổ chức kinh tế khác, HTX còn
mang tính chất xã hội hóa rất cao. Mục đích hoạt động của HTX là tối đa hóa
lợi ích cho thành viên thông qua việc đáp ứng nhu cầu chung của thành viên
về sản phẩm, dịch vụ hoặc tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho thành viên
một cách hiệu quả hơn so với việc để từng thành viên đơn lẻ thực hiện; hoạt
động của hợp tác xã tác động trực tiếp vào hoạt động kinh tế của các thành
viên. Hoạt động của hợp tác xã có thể đem lại lợi nhuận cho các thành viên
nhưng lợi nhuận chỉ là phương tiện để hợp tác xã thực hiện mục tiêu tối đa
hóa lợi ích cho thành viên và thông qua lợi ích đó để tối đa hóa lợi nhuận cho
từng thành viên. Chính vì vậy, các hoạt động dịch vụ của HTX không phải
gắn liền với lợi nhuận của HTX mà chủ yếu là dựa trên lợi ích của các thành
viên. Việc đo lường, thống kê trong HTX về tất cả các dịch vụ là rất khó
chính xác.
2.1.3 Vai trò của hoạt động dịch vụ của hợp tác xã
Trong nông nghiệp hợp tác có vai trò hết sức quan trọng, đặc biệt
HTXDVNN với mục tiêu cơ bản là làm dịch vụ hỗ trợ cho kinh tế hộ phát
triển góp phần quan trọng trong việc thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế
nông nghiệp từ nguồn nông nghiệp tự cung tự cấp sang cung cấp hàng hóa.
Vượt ra khỏi kinh tế tự cung tự cấp bước vào nền sản xuất hàng hóa, người
nông dân bắt đầu có nhu cầu về vốn, về kĩ thuật và công nghệ. Mặt khác, quá
trình trồng trọt, chăn nuôi của người nông dân lại đòi hỏi sự chăm sóc tỷ mỉ,
10
chu đáo của từng cá nhân và điều đó hạn chế khả năng phát triển quy mô kinh
tế của hộ gia đình.
Người nông dân liên kết với nhau, họ cùng nhau mua sắm tư liệu sản
xuất và cùng nhau sản xuất theo một quy trình thống nhất và từ đó hình thành

Hoạt động dịch vụ của HTX phát triển sẽ tạo ra nhiều chỗ làm việc, góp phần
giải quyết công ăn, việc làm, tăng thu nhập và bảo đảm đời sống ổn định cho
xã viên và người lao động, giải quyết nhiều vấn đề kinh tế - xã hội ở địa
phương, là tiền đề quan trọng để thực hiện dân chủ hóa và nâng cao văn minh
ở nông thôn; các HTX phát huy tinh thần tương thân, tương ái, đoàn kết hỗ
trợ giúp đỡ lẫn nhau để vượt nghèo, góp phần làm giảm bớt những mặt tiêu
cực của kinh tế thị trường và ổn định xã hội ở nông thôn.
Tạo ra cơ sở tốt hơn để những người sản xuất nhỏ liên kết có lợi với các tổ
chức kinh tế lớn trong quan hệ cung ứng và dịch vụ sản xuất, kinh doanh và
củng cố quan hệ giữa các cá nhân có cùng các mối quan tâm giống nhau. Tạo
cơ hội để xây dựng mối quan hệ hợp tác tin cậy lẫn nhau, chia sẻ thông tin,
phối hợp hành động, cùng gánh vác các công việc chung và tạo ra lưới an
sinh xã hội phi chính thức ở nông thôn.
 Giảm chi phí các đầu vào của sản xuất, đặc biệt những đầu vào phải
mua từ thị trường:
Hoạt động dịch vụ của HTX nông nghiệp góp phần quan trọng vào việc
nâng cấp và phát triển kết cấu hạ tầng nông thôn.: hệ thống điện, thủy lợi,
giao thông nông thôn, các công trình phúc lợi và xã hội, như nhà mẫu giáo,
nhà trẻ, nhà văn hóa, trường học để phục vụ cho thành viên và cộng đồng dân
cư. Từ đó giúp tăng năng suất, hiệu quả của các hoạt động sản xuất giống
nhau. Tiếp cận dễ dàng hơn với thị trường và chi phí thấp, nâng cao giá cả
sản phẩm. Có khả năng hơn trong huy động vốn đầu tư vào sản xuất quy mô
lớn hơn.
12
Hợp tác xã nông nghiệp đã thể hiện được vai trò quan trọng trong việc
hướng dẫn chuyển giao tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây
trồng vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa và hiệu quả kinh tế, góp phần
tích cực thể hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn. Nhiều
hợp tác xã đã tham gia cung ứng các dịch vụ thiết yếu cho xã viên.
Như vậy có thể thấy vai trò của các hợp tác xã trong nông nghiệp, nông

phân biệt thật rõ ràng chất lượng của từng loại giống. Và kết quả là kết quả
thấp kém, mất mùa,sâu bệnh Lúc này, HTX như cứu cánh của những người
nông dân, HTX là đơn vị dễ tiếp cận với khoa học kĩ thuật hơn người nông
dân. HTX được phổ biến các kiến thức về giống, cây trồng, vật nuôi và đơn
giản HTX là cầu nối giữa cơ quan nhà nước và người dân. Việc chuyển giao
khoa học kĩ thuật, giống cây trồng vật nuôi từ cơ quan Nhà nước xuống
người dân là vô cùng khó khăn nếu như HTX không tham gia. Ngoài việc
tiếp nhận những cái mới, cái tiến bộ, HTX còn tiếp nhận giúp người dân
những cái đúng và đủ trong sản xuất nông nghiệp.
Các thành viên HTX khi có nhu cầu sử dụng dịch vụ giống cây trồng vật
nuôi có thể đăng kí với ban quản trị HTX, ban quản trị HTX sẽ tiếp nhận yêu
cầu và thực hiện việc cung cấp chính sản phẩm mà thành viên có yêu cầu
trước đó, đảm bảo về chất lượng cũng như số lượng. Sở dĩ HTX có thể đáp
ứng được đúng yêu cầu của các thành viên HTX do có sự giúp sức từ các
khuyến nông, từ liên minh hợp tác xã huyện, tỉnh, thành phố hay từ các công
ty giống cây trồng trung ương, các viện, trung tâm.
Bản chất của hoạt động dịch vụ giống cây trồng, vật nuôi là sự hỗ trợ,
giúp đỡ của HTX đối với các thành viên của mình đảm bảo cho hoạt động
sản xuất nông nghiệp của các thành viên, tránh rủi ro không đáng có trong
nông nghiệp và nâng cao thu nhập cho người dân, giải quyết tốt vấn đề mất
mùa, sản xuất thiếu hiệu quả trong nông nghiệp.
14
2.1.4.2 Dịch vụ làm đất
Sản xuất nông nghiệp chịu ảnh hưởng từ điều kiện tự nhiên, việc cải tạo
làm đất đai phục vụ cho quá trình sản xuất là vô cùng quan trọng. Quá trình
làm đất ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của nông sản. Trước đây, việc
làm đất trong nông nghiệp người dân thường tự làm thủ công, từ khi có máy
móc phục vụ, việc canh tác diễn ra nhanh hơn, đúng thời vụ, giúp đất khô
thoáng tăng khả năng cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng. Nhận biết được
các lợi ích của việc làm đất bằng máy móc người dân đã thay đổi sang cải tạo