I. Khái niệm
Trên thực tế có hai khả năng tác động đến nhận thức và hành vi của con
người trong quản lí; đó là khả năng sử dụng tổng hợp những biện pháp và cách
thức khác nhau để đảm bảo đạt được hành vi xử sự cần thiết một cách tự giác
và khả năng sử dụng tổng hợp những biện pháp và cách thức khác nhau để bắt
buộc đối tượng có liên quan thực hiện hành vi xử sự cần thiết. Từ đó có thể
thấy trong quản lý hành chính phải kể đến vai trò không thể thiếu của hai
phương pháp quản lý là thuyết phục và cưỡng chế.
Thuyết phục là làm cho đối tượng quản lí hiểu rõ sự cần thiết và tự giác
thực hiện những hành vi nhất định hoặc tránh thực hiện những hành vi nhất
định. Đó là các hoạt động của Nhà nước như thông qua tuyên truyền, giáo dục,
giải thích pháp luật, hướng dẫn thực hiện pháp luật, nêu gương nhằm tạo ra một
ý thức về lối sống cộng đồng, ý thức pháp luật của mỗi công dân, tạo ra thói
quen sống và làm việc theo pháp luật…
Cưỡng chế là những biện pháp có tính chất bắt buộc của các cơ quan nhà
nước có thẩm quyền đối với cá nhân hoặc tổ chức nhất định trong những
trường hợp pháp luật qui định, về mặt vật chất hay tinh thần nhằm buộc các cá
nhân hay tổ chức đó phải thực hiện hoặc không được thực hiện những hành vi
nhất định hoặc phải phục tùng những hạn chế nhất định đối với tài sản của cá
nhân hay tổ chức hoặc tự do thân thể của các cá nhân. Như việc ban hành các
quyết định, những qui định làm cơ sở cho việc ban hành những quyết định
cưỡng chế và áp dụng những biện pháp có tính chất bắt buộc đó.
II. Phân tích mối liêm hệ giữa phương pháp thuyết phục và phương
pháp cưỡng chế trong quản lý hành chính nhà nước.
Ở nước ta, xuất phát từ tính nhân dân của nhà nước ta, từ vấn đề cốt lõi
của việc nâng cao hiệu quả quản lí nhà nước, từ yếu tố truyền thống lịch sử dân
tộc mà biện pháp thuyết phục được lấy làm biện pháp chủ yếu được áp dụng
trong hoạt động quản lí hành chính nhà nước. Nhưng sẽ là sai lầm nếu cho rằng
trong quản lí hành chính nhà nước chúng ta chỉ cần áp dụng các biện pháp
thuyết phục mà thôi. Bởi lẽ trong xã hội, do nhiều nguyên nhân khác nhau vẫn
còn tồn tại nhiều vi phạm pháp luật trong một bộ phận công dân, những nhân

cũng không thể chỉ áp dụng mỗi phương pháp thuyết phục khi đối tượng quản
lí không có ý thức tự giác thực hiện hay không thể thuyết phục được nữa.
 Thứ tư: Trong trường hợp những đối tượng có liên quan tự giác thực hiện
quyết định đơn phương của chủ thể quản lí hành chính nhà nước thì lúc đó việc
bắt buộc thực hiện quyết định này hay quyết định khác cũng không có ý nghĩa
khi không có đối tượng để cưỡng chế. Nghĩa là quyết định hành chính nhà
nước trong trường hợp này không còn phải đảm bảo bằng cưỡng chế. Cho nên,
cả hai biện pháp thuyết phục và cưỡng chế có thể xem như thay thế nhau một
cách linh động, tùy vào từng trường hợp, tình huống cụ thể.
 Thứ năm: Biện pháp thuyết phục và biện pháp cưỡng chế không chỉ khác
nhau về bản chất mà còn khác nhau ở cách thức qui định chúng. Việc áp dụng
các biện pháp cưỡng chế liên quan đến sự cần thiết phải hành động bất chấp
nguyện vọng của người thực hiện nên pháp luật cố gắng xác định giới hạn của
nó. Còn các biện pháp thuyết phục được qui định một cách chung nhất trong
thẩm quyền của cơ quan này hay cơ quan khác mà không giới hạn phạm vi sử
dụng. Có những trường hợp biện pháp cưỡng chế được pháp luật qui định một
cách cụ thể biện pháp nào có thể áp dụng trong trường hợp nào, nhưng đối với
biện pháp thuyết phục, do việc sử dụng biện pháp này không hạn chế quyền của
các đối tượng quản lí, hơn nữa những biện pháp thuyết phục rất đa dạng nên
khó có thể qui định được một cách cụ thể. Điều này cho thấy, biện pháp thuyết
phục có thể được áp dụng một cách không hạn chế, không thể nhất nhất chỉ áp
dụng các biện pháp cưỡng chế qui định trong luật một cách cứng nhắc mà loại
bỏ đi khả năng thuyết phục trong khi biện pháp thuyết phục có thể áp dụng một
cách dễ dàng, đỡ tốn kém…
2
Thu hút đông đảo quần chúng nhân dân tham gia quản lí hành chính nhà
nước và xã hội, phát huy tính tích cực chính trị có thể sẽ buông nhẹ kỷ cương
dẫn tới tình trạng vô chính phủ, vô kỷ luật trong xã hội và bộ máy nhà nước.
Ngược lại, nếu quá nhấn mạnh đến cưỡng chế sẽ dẫn đến độc đoán, chuyên
quyền trái với bản chất nhà nước của dân, do dân, vì dân. Do mối liên hệ giữa

hoạt, sáng tạo đối với các chủ thể quản lí; trong đó việc áp dụng kết hợp giữa
phương pháp thuyết phục và cưỡng chế (dựa trên sự xem xét mối liên hệ giữa
chúng) vào quản lí hành chính nhà nước đóng vai trò to lớn đối với việc thực
hiện tốt những nhiệm vụ cụ thể. Đồng thời với đó là quá trình nâng cao mức
sống, văn hóa và ý thức pháp luật của nhân dân; sẽ dẫn đến thu hẹp môi trường
áp dụng các biện phương pháp cưỡng chế. Thay thế vào đó là những hoạt động
tuyên truyền, giáo dục, phát động phong trào thi đua, nêu gương điển hình…
Song điều này chỉ được thực hiện trên những điều kiện chín muồi.
3