Sáng kiến kinh nghiệm
Phơng pháp rèn luyện kỹ năng chạy cho học sinh
Phần I : đặt vấn đề
A. Lí DO CHọN Đề TàI :
Trong hoạt động giảng dạy của các nhà trờng hiện nay, đặc biệt là tr-
ờng THCS. Môn thể dục (TD) chiếm một vị trí khá quan trọng, đây là một
môn học có nhiệm vụ bảo vệ và nâng cao sức khoẻ cho học sinh ( HS ), giúp
các em hình thành và phát triển nhân cách toàn diện để trở thành con ngời
thời đại mới.
Trong bài phát biểu khai mạc hội nghị lần thứ IV, ban chấp hành TW
khoá VII, nguyên tổng bí th Đỗ Mời đã nói: Con ngời phát triển cao về trí
tuệ, cờng tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức là
động lực của sự nghiệp xây dựng xã hội, đồng thời là mục đích của chủ
nghĩa xã hội .
Sự phát triển toàn diện của con ngời đợc hiểu là sự phát triển hài hoà ở
3 yếu tố cơ bản : Trí năng Thể năng Tâm năng. Thời đại CNH HĐH
đòi hỏi con ngời nhân văn con ngời công nghệ mới trên cơ sở phát triển
Đức dục Trí dục Mỹ dục, thì nhất thiết giáo dục sức khoẻ phải là vấn
đề hàng đầu của con ngời trong một xã hội phát triển.
Dựa trên kiến thức về xã hội học. Ta thấy, thể dục thể thao (TDTT) ra
đời từ thời cổ đại và nó đợc thể hiện rõ nét ở lịch sử các kỳ đại hội
OLEMPIC. Thế vận hội OLEMPIC đã xuất hiện từ 776 năm trớc Công
nguyên. Nh vậy từ thời kỳ cổ đại con ngời đã coi giáo dục sức khoẻ là vấn đề
hàng đầu của mọi hoạt động tự nhiên và xã hội; nh thế nó phát triển liên tục
theo nhịp điệu của thời gian, theo sự phát triển của loài ngời, con ngời càng
tiến hoá, càng hiện đại bao nhiêu thì vấn đề giáo dục sức khoẻ càng quan
trọng bấy nhiêu.
Trở lại với lĩnh vực giảng dạy bộ môn TD ( giáo dục sức khoẻ ) ở trờng
THCS. Nhằm thúc đẩy sự phát triển hài hoà của cơ thể nh: T thế ngay ngắn,
cơ thể phát triển cân đối, nâng cao khả năng chức phận của cơ thể nh: Tăng
cờng trao đổi chất, rèn luyện thần kinh thăng bằng, phát triển hợp lí các tố

Hán Đà nói riêng.
b. Mục đích đề tài
Sáng Kiến Kinh Nghiệm Phơng pháp rèn luyện kỹ năng chạy cho
học sinh bậc THCS , với mục đích thông qua giờ TD chính khoá, nhằm
tạo cho HS phơng pháp tích cực chủ động trong tập luyện TDTT. Nhằm hớng
dẫn các em HS trờng THCS phơng pháp tập luyện Chạy bằng cách tạo cho
các em hứng thú tập luyện TDTT, hớng dẫn các em những bài tập, động tác
rèn luyện kỹ năng chạy.
c. nhiệm vụ đề tài
Rèn luyện cho HS ý thức Tự giác Tích cực Chủ động trong tập
luyện TDTT qua giờ TD chính khoá, cũng nh tự tập luyện hằng ngày nói
chung và Rèn luyện kỹ năng Chạy cho HS trờng THCS nói riêng.
d. phơng pháp nghiên cứu
1. Điều tra, khảo sát thực trạng dạy và học TD ở trờng THCS xã Hán
Đà.
2. Phỏng vấn các bạn đồng nghiệp ( GVTD ) các trờng bạn nh: THCS
Vĩnh Kiên, THCS xã Yên Bình và học sinh trờng THCS xã hán Đà.
3. Quan sát tình hình phát triển TDTT ở địa phơng, nhà trờng, và quá
trình tập luyện TDTT của HS ở trờng cũng nh ở nhà.
4. Phân tích các đối tợng HS, thực trạng môn học và tổng hợp các kỹ
năng chuyên môn.
e. phạm vi Đề TàI :
Đề tài không nghiên cứu về lý luận dạy học nói chung; không đi sâu
vào phơng pháp dạy học của bộ môn. Sáng Kiến Kinh Nghiệm này chỉ giới
hạn cụ nh tên của Đề tài Phơng pháp kỹ năng chạy cho học sinh bậc THCS
.

Phần II : GiảI quyết vấn đề
A. cơ sở khoa học
1. cơ sở lí luận:

Hán Đà là một xã nằm ở Đông Nam Huyện Yên Bình. Tổng diện tích
đất Tự nhiên là 2239 ha. Dân số: 1027 hộ, 4283 nhân khẩu. Trong đó 99%
dân số sống bằng nghề Nông và Nông Lâm kết hợp. Vì vậy các em học
sinh trong địa bàn xã Hán Đà nói chung và học sinh THCS Hán Đà nói riêng,
thờng là học ở trờng một buổi còn một buổi ở nhà lao động phụ giúp gia đình
nh: Chăn thả Trâu, Bò, lên nơng chè, hay nơng sắn Không nh HS Thị Trấn,
Thị Xã, các em có điều kiện để học tập cả 2 buổi hoặc chơi những môn Thể
thao hiện đại nh: Cầu Lông, Bóng bànNhng qua lao động lại là điều kiện
thúc đẩy sự phát triển của các môn Điền kinh và đặc biệt là môn chạy. Bởi
các em có không gian tự nhiên, địa hình tự nhiênđó là điều kiện lí tởng để
tập luyện, rèn luyện kỹ năng chạy cho HS.
Điều kiện phục vụ môn TD ở trờng THCS Hán Đà lại có nhiều thuận
lợi: Về sân bãi. Nhà trờng có sân TD riêng biệt, tách rời khu lớp học và tơng
đối bằng phẳng, dài khoảng 75m, và rộng khoảng 35m. Là điều kiện tốt cho
môn TD và luyện tập TDTT; 100% HS trong giờ TD đi giầy Đồng thời đợc
sự quan tâm của BGH nhà trờng và chính quyền địa phơng.
Hội khoẻ Phù Đổng huyện Yên Bình năm 2003 nhà trờng chỉ có một
HS tham gia ở nội dung Nhảy cao, là em Đỗ Thị Nhung HS lớp 7 mặc dù
không đợc chuẩn bị lâu dài về chuyên môn, mà chỉ qua những buổi tập chính
khoá, em cũng đã đạt thành tích cao là đạt giải Ba nội dung Nhảy Cao.
Nhng vấn đề là với tất cả đối tợng HS, điều kiện thực tế của nhà trờng,
địa phơng. Cần rèn từ gốc, từ điều kiện thực tế của HS, mà rèn luyện Kỹ
năng chạy cho HS các trờng THCS nói chung và trờng THCS Hán Đà nói
riêng.
b. điều tra thực trạng thành tích môn chạy trờng
THCS xã Hán Đà
1. chạy nhanh:
- Năm 2003 : Giỏi là 12%; Khá là 43%; Đạt là 45%
- Năm 2004 : Giỏi là 18%; Khá là 47%; Đạt là 35%
- Năm 2005 : Giỏi là 21%; Khá là 43%; Đạt là 36%

thể thao hợp lý và giảm sai lầm xuất hiện do trình độ huấn luyện thể lực cha
đủ.
- Các nhiệm vụ, phơng tiện, phơng pháp huấn luyện tốc độ - sức mạnh
cần lựa chọn cho phù hợp với lứa tuổi, thâm niên tập luyện và đặc điểm của
môn điền kinh.
- Trong thực tiễn thể thao, thành tích đạt đợc ở các thử nghiệm kiểm
tra s phạm ( thờng là nhảy cao không đà có giậm nhảy bằng hai chân, nhảy 3
bớc hoặc 5 bớc không đà ) hay đợc dùng làm các chỉ số xác định trình độ
huấn luyện tốc độ sức mạnh. Ngời ta nhận thấy, mức độ sức bật có ảnh h-
ởng đáng kể đến việc phát triển thành tích điền kinh của thanh thiếu niên. Dù
ở mức độ nào đấy, tố chất này là khả năng bẩm sinh của con ngời, song bằng
cách sử dụng các bài tập thể lực đợc lựa chọn đặc biệt có thể nâng cao chúng
một cách đáng kể.
- Việc phát triển sức nhanh là khó nhất, vì có nhiều nhân tố làm ổn
định tốc độ của ngời tập. Thí dụ: trong chạy ngắn, ta thờng gặp trờng hợp
ngừng phát triển thành tích mặc dù vẫn tập với khối lợng lớn. Về nhiều mặt
có thể do hệ thống huấn luyện sức nhanh cha tốt, phơng pháp tập luyện chủ
yếu là lặp lại. Phơng pháp huấn luyện nêu trên có nhợc điểm chính là việc
thực hiện nhiều lần chỉ một động tác, dẫn đến hình thành động lực của động
tác đó, do vậy các đặe tính không gian của động tác nh tốc độ và tần số bị
ổn định và tạo nên hàng dào tốc độ cản trở việc nâng cao đáng kể khả năng
tốc độ của ngời tập.
- Vậy có thể khắc phục đợc hàng dào tốc độ hay không ? Có hệ thống
hiệu quả để phát triển sức nhanh một tố chất thể lực quan trọng và khó
rèn luyện nhất hay không ? Có ! song để làm điều này cần phải chuyên môn
hoá chậm hơn trong môn điền kinh tự chọn. Nhiều vận động viên điền kinh
Mỹ bắt đầu huấn luyện chuyên môn hoá trong chạy ngắn tơng đối muộn.
Song thực tế khi bắt đầu vào huấn luyện chuyên môn hoá họ đã đạt đợc
thành tích cao ngay khi cha hoàn toàn là vận động viên chạy ngắn.
Nguyễn Văn Linh

điền kinh tự chọn có một vài đặc điểm. Trong các buổi tập của nhóm này, ng-
ời ta sử dụng các bài tập tuỳ thuộc vào các đặc điểm của môn điền kinh
chuyên môn hoá. Thí dụ: các bài tập với tạ đòn sử dụng nh thế nào để tạo
điều kiện phát triển sức mạnh và tốc độ co rút của chúng phù hợp với cấu
trúc, đặc tính và độ lớn của lực thể hiện trong các bài tập chủ yếu của môn
điền kinh tự chọn.
- Chính vì vậy cùng với việc nâng cao thành tích của ngời tập, việc
huấn luyện thể lực ngày càng trở chuyên sâu và định hớng hơn. Vì vậy giáo
viên và học sinh cần phải hình dung rõ ràmg sự hoạt động của cơ bắp trong
tất cả những bài tập chủ yếu, xác định những nhóm cơ chịu lợng vận động
chủ yếu, biết phát triển sức mạnh đến mức nào là cần thiết đối với từng nhóm
cơ riêng biệt, ( trên cơ sở so sánh với các chỉ tiêu tơng ứng ở những vận động
viên xuất sắc trong môn điền kinh của mình ). Nhiệm vụ của giáo viên là sử
dụng đúng các phơng tiện, xác định đợc các phơng pháp áp dụng trên từng
giai đoạn ( những bài tập nào có số lợng bao nhiêu, trọng lợng lực cản bao
nhiêu).
Bài tập chuyên môn để giảng dạy và huấn luyện
học sinh chạy
Nguyễn Văn Linh
5
Sáng kiến kinh nghiệm
Phơng pháp rèn luyện kỹ năng chạy cho học sinh
I . Bài Tập Để Nắm Vững Kỹ Thuật
Chạy:

- Mặc dầu động tác chạy rất đơn giản và tự nhiên song điều quan trọng
là các động tác khi chạy phải có hiệu quả và tiết kiệm. Để đạt đợc điều này
cần phối hợp để căng những cơ hoạt động đến mức cực đại trong lúc đạp sau
đợc luân phiên với thả lỏng hoàn toàn trong lúc bay. Để nắm vững sự phối
hợp chặt chẽ trong hoạt động cơ cũng nh để phối hợp tay và chân tốt, những

huấn luyện của học sinh cũng nh vào việc chuyên môn hoá trong chạy cự li
ngắn, trung bình hay cự li dài.
- Sau này, việc hoàn thiện kỹ thuật chạy cũng nh việc đạt đợc các
thành tích thể thao cao chủ yếu về việc huấn luyện tốt về kỹ thuật và chức
năng của ngời tập trong quá trình huấn luyện có hệ thống, liên tục, nhiều
năm.
- Lúc này cần coi việc huấn luyện về mặt chức năng là chủ yếu, còn
việc huấn luyện kỹ thuật thì ở mức độ thứ hai nhằm bảo đảm cho việc dự chữ
năng lợng của ngời chạy một cách có lợi, tiết kiệm và có hiệu quả nhất.
Nguyễn Văn Linh
6
Sáng kiến kinh nghiệm
Phơng pháp rèn luyện kỹ năng chạy cho học sinh
- ở đây cần hiểu huấn luyện về mặt chức năng là việc phát triển và rèn
luyện các tố chất thể lực cơ bản hoặc quan trọng nhất đối với ngời chạy: sức
nhanh; sức mạnh và sức bền. Trên thực tế các tố chất này thể hiện dới dạng
tổng hợp, gắn liền với nhau. Song ở động tác này hay khác đợc thể hiện ở
mức độ lớn hơn hoặc nhỏ hơn. Thật ra không có bài tập nào chỉ phát triển tố
chất thể lực này hay khác.
II. Bài Tập Phát Triển Sức Nhanh
1.Chạy 40 50m. Làm 3 5 lần trên đờng thẳng cũng nh đờng
vòng, ban đầu chậm, sau đó tốc độ tăng dần đến giới hạn song vẫn giữ đợc sự
thoải mái và nhẹ nhành của động tác.
2.Cũng nh bài tập 1 song chạy xuống dốc có độ nghiêng 3 5 độ .
Làm 5 7 lần.s
3. Chạy 5-6m xuôi gió hay theo sau ngời dẫn đầu. Làm3 5 lần.
4. Chạy 30 40m xuất phát cao hay thấp. Làm 4 6 lần.
5. Chạy nâng cao đùi 4 6 lần, mỗi lần 30 40m.
6. Chạy đá gót chạm mông, 2 4 lần qua các đoạn 30 40m. Chú ý
không đổ vai về trớc.

6 lần. Cần thực hiện các lần nhảy trên cả hai chân và chú ý làm nhanh.
4. Nhảy bật khi có tạ đòn trên vai. Trọng lợng tạ bằng 30 40%
trọng lợng cơ thể. Thực hiện nhiều loạt mỗi loạt 15 20 lần bật và di động
không nhiều.
5. TTCB : hai tay cầm hai tạ bình vôi ngồi trên hai ghế thể dục đặt
song song. Thực hiện bật nhảy lên cao. Làm 8 15 lần.
Bài soạn minh hoạ
thể dục lớp 7
Tiết : 18
Chạy ngắn bài thể dục chạy bền
i.mục tiêu :
- Chạy ngắn :
+ Ôn một số động tác bổ trợ: Chạy bớc nhỏ, chạy nâng cao
đùi, chạy đạp sau.
+ Xuất phát cao chạy nhanh 60m.
- Bài TD : Ôn các động tác : Vơn thở, tay, chân, lờn
Chạy bền:
+ Trò chơi : TÂNG CầU.
II.ĐịA ĐIểM PHƯƠNG TIệN :
1.địa điểm :
Sân thể dục trờng THCS Hán Đà.
2.Phơng tiện :
- Chuẩn bị sân tập đủ rộng, daì, sạch sẽ, thoáng mát và đảm bảo an toàn
trong tập luyện và thi đấu thể dục thể thao.
- Đủ đồ dùng dạy và học cần thiết nh : đồng hồ thể thao, giầy, quần áo
thể thao
- Mỗi học sinh một quả cầu
III.TIếN TRìNH DạY HọC :
Nguyễn Văn Linh
8

các khớp : cổ, cổ tay, cổ
chân,vai, hông, gối
+ HS đi theo vòng tròn
thực hiện một số động tác
khởi động chung nh
:Luân phiên đánh tay lên
cao, đi vặn mình, gập
bụng, chân-hông,đi mở
hông sang bên
+ ép dây chằng : ép dọc,
ép nghang
b. phần cơ bản :
1.Chạy nhanh :
- Ôn tập :
+ Chạy bớc nhỏ.
+ Chạy nâng cao đùi.
+ Chạy đạp sau.
- Chạy 60m chuyển vào
đờng vòng. Chú ý chuyển
đều vào đờng vòng,
nghiêng thân về trớc-sang
trái và đa khuỷu tay sang
phải khi đánh tay phải ra
sau.
- Chạy 60m xuôi gió.
2.Bài TD :
- Ôn các động tác:
+ Vơn thở, tay, chân và
động tác lờn.
6 8 phút

nhau.Các nhóm trởng điều
khiển nhóm mình tập
luyện, GV quan sát và sửa
sai cho từng nhóm.
9
Sáng kiến kinh nghiệm
Phơng pháp rèn luyện kỹ năng chạy cho học sinh
NộI DUNG định lợng Phơng pháp tổ chức
3. Chạy bền :
-Trò chơi : Tâng cầu +
Cách chơi : Sau lệnh của
chỉ huy, tất cả HS đồng
loạt bắt đầu tâng cầu bằng
đùi, má trong, má ngoài
hoặc mu chân, nhng tâng
liên tục trong 3 5 phút.
Nếu cầu rơi, nhanh nhặt
cầu để tiếp tục tâng cho
liên tục.
- Củng cố bài.
C. phần kết thúc :
+ Thực hiện một số động
tác thả lỏng.
+ GV nhận xét đánh giá
kết quả tiết học.
+ Giao bài tập về nhà cho
từng nhóm HS cụ thể
+ Cán sự làm thủ tục
xuống lớp.
5 phút

biết cách chơi nh thế nào và tập luyện nh thế nào để đạt đợc thành tích
cao nhất về TDTT và đảm bảo đợc sức khoẻ nhằm đạt đợc mục đích cao nhất
về giáo dục thể chất. Trong quá trình tham gia tập luyện, thi đấu TDTT, các
em biểu lộ tình cảm rất rõ ràng, nh niềm vui khi thắng lợi và buồn khi thất
bại, vui mừng khi đồng đội hoàn thành nhiệm vụ, bản thân thấy có lỗi khi
không làm tốt phần việc của mình Vì tập thể mà các em phải khắc phục
Nguyễn Văn Linh
10
Sáng kiến kinh nghiệm
Phơng pháp rèn luyện kỹ năng chạy cho học sinh
khó khăn, phấn đấu hết khả năng để mang lại thắng lợi cho đồng đội cũng
nh cho bản thân mình. Đây chính là đặc tính thi đua rất cao của TDTT.
+ Trong khi triển khai chuyên đề này ,tôi thấy học sinh học bộ môn
TD rất hào hứng, chủ động và sáng tạo trong quá trình học tập ở lớp và tự tập
luyện hằng ngày. Tôi cũng thực sự bất ngờ trớc nhu cầu tập luyện thể thao
hằng ngày của các em, mỗi tiết lên lớp lại đợc các em hỏi về những bài tập
mới, mỗi tiết Chạy trong giờ TD chính khoá là thêm một lần tôi thấy đợc sự
tiến bộ của các em về thành tích cũng nh kỹ thuật của từng bớc chạy.
+ Cụ thể về thành tích và chất lợng các môn Chạy khi áp dụng Sáng
kiến kinh nghiệm này qua kiểm tra Chạy trong năm học 2005 2006 nh
sau:
+ Chạy Nhanh ( Chạy cự li ngắn ):
- 27% HS đạt điểm Giỏi.
- 59% HS đạt điểm Khá.
- 14% HS đạt điểm Đạt ( Trung bình )
- Không có học sinh Cha đạt TCRLTT
+ Chạy bền :
- 35% HS đạt điểm Giỏi.
- 52% HS đạt điểm Khá.
- 13% HS đạt điểm đạt.

Nguyễn Văn Linh
11
Sáng kiến kinh nghiệm
Phơng pháp rèn luyện kỹ năng chạy cho học sinh
hơn, và các em có đồ dùng , dụng cụ tập luyện nh: Bóng các loại, đệm
nhảy cao, lới bóng chuyền, cầu lông
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Hán Đà, ngày 15/11/2006
Ngời viết
Nguyễn Văn Linh
Nhận xét - đánh giá - xếp loại
Tổ khoa học xã hội ban giám hiệu
Phụ lục
Danh mục Trang
Phần I: Đặt Vấn Đề
01 - 04
Phần II: Giải Quyết Vấn Đề.
A. Cơ sở khoa học.
B. Thực trạng.
C. Phơng pháp Giải pháp - Biện pháp thực
hiện.
04 - 17
Phần III: Kết Luận.
18 - 19
* Tài liệu tham khảo :
1. Sách giáo khoa TD 6, 7, 8, 9
2. Điền kinh và Thể dục ( Nxb : tdtt )
3. Một số vấn đề về đổi mới phơng pháp dạy học môn td ở trờng
thcs.
4. Những bài tập chuyên môn giảng dạy và huấn luyện Điền kinh.