SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT TRẤN BIÊN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG VÀ RÈN LUYỆN
KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THPT
QUA BÀI GIẢNG ĐỊA LÝ
GV : VY THỊ DUNG
TỔ : SỬ - ĐỊA
Năm học : 2013 - 2014
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: Vy Thị Dung
2. Ngày tháng năm sinh: 19-05-1960
3. Nam, nữ: Nữ
4. Địa chỉ: 170F/14, Kp2, P. Trảng Dài, Biên Hòa
5. Điện thoại: (CQ) (NR): ĐTDĐ: 0938.505.566
6. Fax: Email:
7. Chức vụ: Giáo viên
8. Đơn vị công tác: Trường THPT Trấn Biên
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO :
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân
- Năm nhận bằng: 1987
- Chuyên ngành đào tạo: Địa lý
III. KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Gảng dạy
- Số năm có kinh nghiệm: 27 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây
+ Xác lập mối quan hệ nhân quả trong giảng dạy Địa Lý THPT
+ Vấn đề liên hệ thực tế trong giảng dạy môn Địa Lý Trung Học Phổ Thông
+ Rèn luyện kỹ năng vẽ và phân tích đặc điểm tự nhiên qua lát cắt địa hình cho học sinh

2. Mối quan hệ giữa GDTT và RLKNS cho học sinh qua bài giảng
3. Mốt số kỹ năng cần đưa vào bài giảng
III.Một số ví dụ minh họa,
IV. Lời kết
Do kiến thức còn hạn chế nên bài viết không tránh khỏi nhiều thiếu sót. Rất mong nhận
được từ Quý Thầy Cô giáo, các bậc phụ huynh, các bạn đồng nghiệp và các em học sinh lời
động viên và góp ý chân thành để vấn đề trên được mở rộng và có tính thuyết phục hơn.
Ý NGHĨA VẤN ĐỀ GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG
CHO HỌC SINH
Chúng ta là những người Thầy của các em, là những người có trách nhiệm cao trong
việc giáo huấn và hướng dẫn các em về mặt tư tưởng đạo đức không chỉ khi các em còn ngồi
trên ghế nhà trường mà cả khi các em đã bước vào đời.
Khi giáo huấn các em về mặt tư tưởng, có khi chúng ta phải chứng tỏ mình là người đi
trước, đầy quyền năng răn dạy các em, hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời răn dạy của mình.
Nhưng cũng nhiều lúc chúng ta phải đóng vai là những người bạn cùng trang lứa với các em
bằng cách kể những câu chuyện thời còn đi học cho các em nghe. Để các em hiểu rằng Thầy
cô cũng đã từng là học trò nên rất thông cảm, rất hiểu tâm tư tình cảm của các em.
1. Nền tảng giáo dục tư tưởng cho học sinh.
Các em học sinh ở các khối lớp đã tham gia nhiều phong trào sáng tác thơ ca, kể chuyện
Hồ Chí Minh, tiểu phẩm văn học….đều thấm nhuần việc học và trau dồi tư tưởng Hồ Chí
Minh trong cuộc sống. Đây là nền tảng tư tưởng. kim chỉ nam để các em noi theo và chọn đó
làm phương châm sống của đời mình.
Tuy nhiên không phải em học sinh nào cũng dễ dàng chấp nhận và tuân theo lời giáo
huấn của Thầy Cô. Các em cần ở Thầy Cô một tấm lòng, một người thầy không chỉ giỏi
chuyên môn mà còn phải là một người năng động và mẫu mực. Các em luôn luôn muốn lắng
nghe lời răn dạy hữu ích và kịp thời từ thầy cô của mình, không kể là thầy cô đó dạy môn gì
mà bất kỳ thầy cô nào có lời khuyên răn chỉ dạy, có sự quan tâm chia sẻ thật lòng với học sinh
thì đó là mong ước, là đòi hỏi của các em đối với người thầy của mình.
Thế nên, ngoài việc truyền thụ kiến thức giáo khoa cho học sinh, mỗi thầy cô giáo đều
có ảnh hưởng nhất định đến các em học sinh. Có thầy cô để lại ấn tượng không phai và sự tri

mà còn răn dạy học sinh phải biết trở thành những chiến binh dũng cảm sẵn sàng bảo vệ Tổ
quốc mình khi Tổ quốc lâm nguy.
3. Cách biểu hiện giáo dục tư tưởng cho học sinh qua bài giảng.
a. Cách biểu hiện
Lời giảng vừa là công cụ vừa là phương pháp giáo dục tư tưởng hữu hiệu nhất. Trình
bày mạch lạc, rõ ràng với một thái độ và cử chỉ tự nhiên, chân thành, nghiêm khắc, đôi khi lại
mang tính hài hước…Ngoài ra , giáo viên có thể sử dụng thơ ca, câu đố hoặc hình ảnh minh
họa để nhắc nhở học trò của mình phải chú ý rèn luyện nhân cách tốt và có kỹ năng sống tốt
cho bản thân khi còn trong độ tuổi học trò.
b. Thời gian dành cho giáo dục tư tưởng qua bài giảng bao lâu là thích hợp ?
Bên cạnh truyền thụ những kiến thức trọng tâm của bài, giáo dục tư tưởng cho học sinh
cũng là mục tiêu quan trọng hàng đầu của mỗi bài học. Vì vậy để thực hiện thành công, giáo
viên phải chuẩn bị tốt khâu giáo dục tư tưởng qua giáo án.
Tùy theo nội dung từng bài, kết hợp với vốn sống và sự khéo léo giáo viên trình bày nội
dung GDTT với thời gian vừa đủ và kết thúc hợp lý sao cho phần truyền thụ các kiến thức
trọng tâm của bài vẫn được đàm bảo.
RÈN LUYỆN KỸ NĂNG SỐNG
CHO HỌC SINH QUA BÀI GIẢNG
1. Khái niệm :
Kỹ năng sống biểu hiện ở thái độ, hành vi, lời nói của một người trước những tình
huống phức tạp và đa dạng của cuộc sống. Nó được hình thành và phát triển cùng với tuổi
đời của người đó và có thể thay đổi theo thời gian khi nhận thức của con người thay đổi.
Ở tuổi học trò, kỹ năng sống của các em học sinh chịu sự chi phối mạnh mẽ của nền
giáo dục từ gia đình và nhà trường.
2. Mối quan hệ giữa giáo dục tư tưởng và rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh qua bài
giảng.
GDTT là truyền đạt những quan điểm, những suy nghĩ đúng đắn mang tính khách
quan và khoa học cho học sinh nhằm giúp các em hiểu ra chân lý cuộc sống và định hướng
được hành động của mình. Do đó GDTT luôn song hành với rèn luyện kỹ năng sống nhằm
mục đích hoàn thiện nhân cách của học sinh.

Ví dụ : Qua bài học về hiểm họa bệnh AIDS ngày càng gia tăng ở Châu Phi ta có thể
cảnh tỉnh các em về hiểm họa này như : Không tiếp xúc với người lạ, không nghe lời dụ
dỗ hút thử ….
Hoặc qua bài Mĩ La Tinh, Châu lục đầy rẫy tệ nạn xã hội, nạn buôn người vẫn
tiếp diễn….ta nhắc nhở học sinh không nên dễ tin vào những thông tin còn mù mờ, kết
bạn qua mạng cần cảnh giác, đi đến nơi về đến chốn, tránh nơi vằng vẻ
hoặc có ao, hồ, sông suối, đảm bảo an toàn giao thông…
 Kỹ năng giao tiếp :
Giáo viên căn dặn học sinh phải biết nói lời cảm ơn không chỉ với người lớn tuổi mà cả
những em học sinh cấp dưới ….Không chỉ biết chào hỏi Thầy cô trong trường mà cả với các
Bác lao công cũng phải lễ phép và kính trọng….
Kỹ năng này có thể lồng ghép trong các bài về địa lý, kinh tế, xã hội, dân cư…hay có
thể bắt nguồn từ biểu hiện của học sinh. Ví dụ : Một học sinh vào lớp trễ không lên tiếng chào
thưa và đầu vẫn đội mũ…
Phương pháp học nhóm giúp học sinh tự trình bày bài, đây cũng là phương pháp giúp
học sinh rèn luyện kỹ năng giao tiếp mà khi trưởng thành các em luôn cần đến.
Giao tiếp biểu hiện qua lời nói và cử chỉ. Đối với các học sinh nam hay gây gổ nói tục,
chửi thề…. Các thầy cô thường xuyên nhắc nhở với thái độ nghiêm khắc, nếu mức độ có giảm
bớt thì đó cũng là dấu hiệu của sự tuân phục ở các em.
 Kỹ năng vượt khó
Vượt khó ở đây không chỉ là vượt qua sự thiếu thốn về vật chất mà quan trọng hơn là
vượt qua những bất ổn về tinh thần. Những nỗi bất hạnh mà các em phải đeo mang khi cắp
sách đến trường như : cha mẹ ly hôn, mồ côi, bệnh tật….tạo cho các em luôn có vẻ u buồn, ít
nói và khó tập trung học hơn các bạn.
Vậy ta phải động viên an ủi các em khi nào ?
Lồng vào khâu liên hệ thực tế khi đề cập đến đội ngũ lao động có trình độ cao ở các
nước Hoa Kỳ, Nhật, Liên Bang Nga; hay sự cạnh tranh gay gắt về việc làm, những thành tựu
của nền kinh tế các nước, khả năng hội nhập với thế giới của các nước đang phát triển….
Những nội dung bài có liên quan đến động lực học tập của các em nếu được động viên kịp thời
chắc chắn các em học sinh sẽ chú ý và cố gắng hơn trong học tập.

“Tranh thủ được thời gian là
tranh thủ được tất cả”
HS nhận thức đúng các hiện
tượng địa lí trong tự nhiên,
giải thích rõ theo quan điểm
khoa học, bác bỏ những
thông tin sai lệch như: Ngày
tận thế, ngày xấu “Chớ đi
mùng 7 chớ về mùng 3”
Sóng, thủy triều và dòng
biển
Mở bài GV liên hệ : Đất nước
ta có nguồn lợi từ vùng biển
rộng phía Đông nên các em cần
nắm vững nội dung bài để sau
này có thể vận dụng vào phát
triển kinh tế và phòng chống
thiên tai từ biển.
GV giúp các em HS nhận
biết hiện tượng dự báo sóng
thần sắp xảy ra để có thể
phòng tránh và giúp người
khác phòng tránh kịp thời.
(Kỹ năng phòng vệ)
Sinh quyển các nhân tố
ảnh hưởng tới sự phát triển
và phân bố của sinh vật
Ở phần đề cấp đến nhân tố con
người, GV nên liên hệ : Rừng
lá lá phổi bảo vệ sự sống, cây

và nếu như bạn có nợ mình
mà không trả được hãy tỏ ra
hào hiệp xóa nợ cho bạn
luôn, có được không các
em ? Hãy suy nghĩ điều này
khi học bài nhé
(Kỹ năng giao tiếp)
Kinh tế Hoa Kỳ, Nhật
Bản, Liên Bang Nga
GV nhấn mạnh
Đạt được những thành tựu lớn
về kinh tế là nhớ ở nhân tố con
người tính cách năng động,
hiếu học, kỷ luật và trách nhiệm
cao trong lao động là những
tính cách các em cần học tập ở
thanh niên các nước
HS cần tích cực tham gia các
cuộc thi về đề tài sáng kiến
kỹ thuật, chế tạo robo con
v.v….
Sưu tầm tài liệu về những
sản phẩm mới xuất xưởng
của các nước.
EU, liên minh khu vực lớn
trên thế giới
GV nhắc nhở
Tập thể lớp các em cũng là
“một ngôi nhà chung” trong
đó tất các thành viên đều cố

có sáng kiến xây dựng mô
hình nông thôn mới như các
nước tiên tiến.
Lao động và việc làm
Việc làm là vấn đề xã hội gay
gắt để có được việc làm ổn định
ngay từ bây giờ các em phải
biết chọn ngành nghề thích hợp
cho bản thân mình và cố gắng
học hành nghiêm túc để đạt kết
quả tốt nhất.
GV giảng giải :
Mức thu nhập của phần lớn
lao động nước ta còn thấp
nên đang trong buổi đi học
các em phải biết cách chi
tiêu chừng mực để còn có cơ
hội giúp bạn hoặc người
khác.
Trung du miền núi phía
Bắc
GV trình bày :
Cảnh đẹp hùng vĩ nên thơ và sự
giàu có về tài nguyên của vùng
địa đầu tổ quốc nhắc nhở các
em phải luôn nhớ đến cội
nguồn của mình (cái nôi của
dân tộc Việt), sẵn sàng chiến
đấu bảo vệ từng tấc đất của tổ
quốc là trách nhiệm chung của

SỞ GD&ĐT ĐỒNG NAI CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TRƯỜNG THPT TRẤN BIÊN Độc Lập-Tự Do – Hạnh Phúc

Biên Hòa, ngày …. tháng … năm 2014
PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học : 2013 – 2014
Tên sáng kiến kinh nghiệm : Giáo dục tư tưởng và rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh Trung Học
Phổ Thông qua bải giảng Địa lý.
Họ và tên tác giả : Vy Thị Dung Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị (Tổ) : Sử - Địa
Lĩnh vực : (Đánh dấu X vào các ô tương ứng, ghi rõ tên hộ môn hoặc lĩnh vực khác)
- Quản lý giáo dục - Phương pháp dạy học bộ môn :…………………
- Phương pháp giáo dục - Lĩnh vực khác :…………………………………
Sáng kiến kinh nghiệm đã được triển khai áp dụng : Tại đơn vị x Trong ngành
1. Tính mới : (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô dưới đây)
- Đề ra giải pháp thay thế hoàn toàn mới, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn
- Đề ra giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn
- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở một đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị mình
nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị x
2. Hiệu quả : (Đánh dấu X vào 1 trong 5 ô dưới đây)
- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện trong toàn ngành có hiệu quả cao
- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện trong toàn ngành có hiệu quả cao
- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả cao
- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả
- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị mình, nay
tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị. x
3. Khả năng áp dụng :(Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô mỗi dòng dưới đây)
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách
Trong Tổ/Phòng/Ban Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT x Trong
ngành