BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
VÕ THỊ THANH HIỀN
VẬN DỤNG CHUẨN MỰC KẾ TOÁN VIỆT NAM SỐ 15
"HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG" VÀO CÔNG TÁC KẾ TOÁN
DOANH THU, GIÁ VỐN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN
TẬP ĐOÀN TRƯỜNG THỊNH
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số: 60.34.30

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Đà Nẵng - Năm 2015
Công trình được hoàn thành tại
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG


Một đặc thù của sản phẩm xây lắp là từ khi khởi công cho đến
khi hoàn thành công trình bàn giao đưa vào sử dụng thường kéo dài.
Quá trình thi công được chia thành nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn lại
chia thành nhiều công việc khác nhau, các công việc thường diễn ra
ngoài trời. Bên cạnh đó, sản phẩm xây lắp có quy mô lớn, kết cấu phức
tạp, thời gian sử dụng lâu dài và có giá trị lớn. Sản phẩm xây lắp rất đa
dạng nhưng lại mang tính độc lập, là sản phẩm đơn chiếc và được tiêu
thụ theo những cách riêng. Những đặc thù trên ảnh hưởng rất lớn đến
công tác kế toán doanh thu, giá vốn trong các doanh nghiệp xây lắp.
Hiện nay, Bộ Tài chính đã ban hành hệ thống Chuẩn mực kế
toán Việt Nam tương đối hoàn chỉnh, trong đó có chuẩn mực kế toán số
15 "Hợp đồng xây dựng" áp dụng cho kế toán HĐXD và lập báo cáo tài
chính (BCTC) của các nhà thầu từ tháng 1 năm 2003. Việc vận dụng
Chuẩn mực kế toán số 15 vào công tác kế toán doanh thu, giá vốn hợp
đồng xây dựng tại các doanh nghiệp xây lắp là hết sức cần thiết. Tuy
nhiên, Chuẩn mực kế toán số 15 ra đời còn nhiều vấn đề phức tạp và tồn
tại những điểm khác biệt so với với quy định của chế độ kế toán doanh
nghiệp hiện hành. Điều đó gây ra sự khó khăn cho doanh nghiệp trong
việc xác định phương pháp xác định, hạch toán doanh thu, giá vốn hợp
đồng xây dựng sao cho chính xác và hợp lý nhất.
Xuất phát từ lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài: "Vận dụng
Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 15 "Hợp đồng xây dựng" vào công
tác kế toán doanh thu, giá vốn tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường
Thịnh" làm đề tài luận văn thạc sĩ.

2
2. Mục tiêu nghiên cứu
Đề tài góp phần làm rõ hơn các nguyên tắc và phương pháp ghi
nhận doanh thu và chi phí liên quan đến HĐXD được đề cập trong
Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 15.

6. Tổng quan tài liệu

4
CHƯƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN
DOANH THU, GIÁ VỐN HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG

1.1. ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG VÀ NHỮNG
VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG
1.1.1. Đặc điểm hoạt động xây dựng
Hoạt động xây dựng là quá trình lao động để tạo ra những
sản phẩm xây dựng cho nền kinh tế quốc dân. Ngành xây dựng là
ngành sản xuất độc lập có những điểm đặc thù về mặt kinh tế, tổ
chức quản lý và kỹ thuật chi phối trực tiếp đến việc tổ chức công tác kế
toán nói chung và tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành nói
riêng. Sự chi phối này được thể hiện như sau:
- Sản phẩm xây lắp mang tính chất riêng lẻ.
- Sản phẩm XDCB có giá trị lớn, khối lượng công trình lớn,
thời gian thi công tương đối dài.
- Thời gian sử dụng sản phẩm xây lắp tương đối dài.
- Sản phẩm XDCB được sử dụng tại chỗ, địa điểm XD luôn
thay đổi theo địa bàn thi công.
- Sản xuất XDCB thường diễn ra ngoài trời, chịu tác động trực
tiếp bởi điều kiện môi trường, thiên nhiên, thời tiết và do đó việc thi
công ở một mức độ nào đó mang tính chất thời vụ.
1.1.2. Hợp đồng xây dựng và phân loại hợp đồng xây
dựng trong các doanh nghiệp xây dựng
a. Hợp đồng xây dựng trong các doanh nghiệp xây dựng
b. Phân loại hợp đồng xây dựng trong các doanh nghiệp
xây dựng

- Doanh thu ban đầu được ghi trong hợp đồng (chính là giá
dự toán ban đầu của hợp đồng được quy định trong HĐXD đã ký
kết);
- Các khoản tăng, giảm khi thực hiện hợp đồng, các khoản
tiền thưởng và các khoản thanh toán khác nếu các khoản này có khả
năng làm thay đổi doanh thu và có thể xác định được một cách đáng
tin cậy.
b. Nguyên tắc ghi nhận doanh thu hợp đồng xây dựng
theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 15
- Trường hợp HĐXD quy định nhà thầu được thanh toán
theo tiến độ kế hoạch: Trong trường hợp này, khi kết quả thực
hiện HĐXD được ước tính một cách đáng tin cậy, thì doanh thu
của HĐXD được ghi nhận tương ứng với phần công việc đã hoàn
thành do nhà thầu tự xác định vào ngày lập BCTC mà không phụ
thuộc vào hóa đơn thanh toán theo tiến độ kế hoạch đã lập hay chưa
và số tiền ghi trên hóa đơn là bao nhiêu.
- Trường hợp HĐXD quy định nhà thầu được thanh toán
theo giá trị khối lượng thực hiện: Trong trường hợp này, khi kết quả
thực hiện HĐXD được ước tính một cách đáng tin cậy và được
khách hàng xác nhận thì doanh thu của HĐXD được ghi nhận tương
ứng với phần công việc đã hoàn thành được khách hàng xác nhận
trong kỳ được phản ánh trên hóa đơn đã lập.
Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 15 có quy định:
- Đối với HĐXD với giá cố định.
- Đối với HĐXD với chi phí phụ thêm.
Doanh nghiệp chỉ có thể lập các ước tính về doanh thu
HĐXD một cách đáng tin cậy khi đã thỏa thuận trong hợp đồng các
điều khoản sau:
7
+ Trách nhiệm pháp lý của mỗi bên đối với tài sản được xây

- Các chi phí khác có thể thu lại từ khách hàng theo các điều
khoản của hợp đồng.
b. Nguyên tắc ghi nhận giá vốn hợp đồng xây dựng theo
Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 15
Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 15, đối với công
trình, hạng mục công trình mà hợp đồng quy định thanh toán khi
hoàn thành toàn bộ công trình (đối với những công trình có quy mô
nhỏ, thời gian thi công ngắn) khi đó sản phẩm dở dang là tổng chi
phí phát sinh từ lúc thi công đến thời điểm kiểm kê kết thúc kỳ kế
toán. Lúc này, giá vốn của công trình chính là toàn bộ chi phí của
công trình được chấp nhận theo nguyên tắc phù hợp.
Đối với công trình, hạng mục công trình mà hợp đồng quy
định thanh toán theo tiến độ kế hoạch hoặc theo khối lượng thực
hiện: sản phẩm dở dang là giá trị khối lượng thi công chưa hoàn
thành hoặc khối lượng đã hoàn thành nhưng chưa nghiệm thu. Chi
phí sản xuất sản phẩm xây dựng dở dang cuối kỳ là phần còn lại sau
khi đã phân bổ chi phí thực tế phát sinh trong kỳ có liên quan cho
các giai đoạn hoàn thành.
Để ghi nhận đúng và đầy đủ giá vốn của HĐXD trong kỳ thì
cần phải xác định và ghi nhận đúng nội dung các khoản mục chi phí
phát sinh liên quan đến HĐXD trong kỳ.
Cùng với việc ghi nhận doanh thu theo hai trường hợp trên,
theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 15 chi phí của HĐXD cũng
được ghi nhận theo hai trường hợp tương ứng:
- Trường hợp HĐXD quy định nhà thầu được thanh toán
theo tiến độ kế hoạch
9
- Trường hợp HĐXD quy định nhà thầu được thanh toán
theo giá trị khối lượng thực hiện
1.3. TRÌNH TỰ GHI SỔ KẾ TOÁN DOANH THU, GIÁ VỐN

- Tổng doanh thu lũy kế của HĐXD được ghi nhận cho tới
thời điểm báo cáo.
- Số tiền còn phải trả cho khách hàng.
- Số tiền còn phải thu của khách hàng.
Đối với nhà thầu được thanh toán theo tiến độ kế hoạch
quy định trong HĐXD phải báo cáo thêm các chỉ tiêu:
- Phải thu theo tiến độ kế hoạch
- Phải trả theo tiến độ kế hoạch
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

11
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU
GIÁ VỐN HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN
TẬP ĐOÀN TRƯỜNG THỊNH

2.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP
ĐOÀN TRƯỜNG THỊNH
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Cổ
phần Tập đoàn Trường Thịnh
Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Thịnh tiền thân là xí
nghiệp Xây Dựng Công Trình Giao Thông Tỉnh Quảng Bình được
thành lập theo Quyết định số: 989/QĐ-UB ngày 11 tháng 11 năm
1994 của tỉnh Quảng Bình.
Do nhu cầu mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh và nâng
cao thương hiệu Trường Thịnh lên một tầng cao mới nên Công ty đã
chuyển đổi từ Công ty TNHH XDTH Trường Thịnh sang Công ty Cổ
phần Tập đoàn Trường Thịnh vào ngày 11/6/2009 theo giấy chứng
nhận Đăng ký kinh doanh số 3100195171 do sở Kế hoạch và Đầu tư
tỉnh Quảng Bình cấp.

ĐOÀN TRƯỜNG THỊNH
2.2.1. Trình tự và thủ tục ký kết hợp đồng xây dựng của
Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Thịnh
Hiện nay HĐXD của Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường
Thịnh có được thông qua 2 hình thức, đó là HĐXD có được thông
qua đấu thầu và HĐXD có được do hình thức chỉ định thầu.
13
Các tài liệu sau được coi là không thể tách rời của HĐXD
như:
- Hồ sơ sự thầu; Hồ sơ đề xuất kỹ thuật, tài chính;
- Biểu tổng hợp giá;
- Biên bản thương thảo hoàn thiện Hợp đồng;
-Quyết định phê duyệt kết quả đấu thầu; Quyết định chỉ định
thầu;
- Bảng tiến độ thi công công trình;
- Bảo lãnh thực hiện Hợp đồng.
2.2.2. Kế toán doanh thu, giá vốn hợp đồng xây dựng tại
Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Thịnh
a. Kế toán doanh thu hợp đồng xây dựng tại Công ty Cổ
phần Tập đoàn Trường Thịnh
* Nội dung doanh thu hợp đồng xây dựng
Doanh thu của HĐXD trong Công ty Cổ phần Tập đoàn
Trường Thịnh bao gồm:
+ Khoản tiền mà Công ty thu được từ khối lượng hạng mục
công trình hoàn thành được nghiệm thu ghi trên phiếu giá được
bên chủ đầu tư chấp nhận thanh toán.
+ Khoản tiền thu được từ việc trượt giá các chi phí đầu vào
(nếu trong hợp đồng có quy định và được chủ đầu tư chấp nhận thanh
toán).
+ Khoản tiền Công ty thu được do sự thay đổi thiết kế và

thường hạch toán chi phí HĐXD theo các khoản mục chi phí.
* Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí tại Công ty
Cổ phần Tập đoàn Trường Thịnh

15
+ Xác định đối tượng tập hợp chi phí
Do đặc điểm đó để quản lý chi phí sản xuất và theo dõi việc
thực hiện định mức chi phí cho từng công trình và tạo cơ sở, nền
tảng cho việc tính giá thành từng công trình, tại Công ty đối tượng
tập hợp chi phí sản xuất được xác định là từng công trình hoặc hạng
mục công trình phù hợp với HĐXD đã ký kết.
+ Phương pháp tập hợp chi phí của HĐXD
Khi HĐXD được ký kết, căn cứ vào năng lực thi công của
từng đội, Công ty sẽ tiến hành giao cho từng đội thi công thực
hiện. Mỗi một đội thi công đều có một nhân viên kế toán làm
nhiệm vụ tập hợp chứng từ về những chi phí phát sinh liên quan
đến từng công trình, hạng mục công trình. Căn cứ vào các chứng từ
phát sinh do kế toán đội chuyển lên, kế toán sẽ phản ánh vào các sổ
kế toán chi tiết của từng HĐXD.
* Trình tự kế toán chi phí HĐXD theo các khoản mục chi
phí
- Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
- Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
- Kế toán Chi phí sử dụng máy thi công
- Kế toán chi phí sản xuất chung:
- Kế toán chi phí phải trả cho nhà thầu phụ
- Tổng hợp chi phí sản xuất theo từng công trình, hạng mục
công trình
* Xác định giá vốn cho khối lượng công việc hoàn thành
trong kỳ của các HĐXD

TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN TRƯỜNG THỊNH
2.3.1. Đánh giá thực trạng công tác kế toán doanh thu,
giá vốn Hợp đồng xây dựng tại Công ty Cổ phần Tập đoàn
Trường Thịnh
17
a. Ưu điểm
* Về doanh thu HĐXD:
Hiện nay Công ty thường ký HĐXD dưới hình thức thanh
toán theo khối lượng thực hiện. Theo cách này thì doanh thu HĐXD
được ghi nhận là tương đối chắc chắn căn cứ vào hồ sơ nghiệm thu
được khách hàng chấp thuận và thuận tiện với điều kiện thực tế và
đặc điểm của Công ty.
Cùng với việc vận dụng phần mềm kế toán, hệ thống tài
khoản kế toán và sổ kế toán sử dụng để ghi nhận doanh thu phù hợp
với Chế độ kế toán hiện hành và theo các Chuẩn mực kế toán Việt
Nam.
* Về chi phí HĐXD
+ Các chi phí phát sinh đều được tập hợp đầy đủ theo từng
khoản mục chi phí cho từng công trình, hạng mục công trình.
+ Cuối kỳ, Công ty xác định giá vốn HĐXD chính là toàn
bộ chi phí liên quan đến HĐXD phát sinh trong kỳ. Điều này giúp
đơn giản công tác xác định giá vốn tại Công ty, đồng thời, ghi nhận
đầy đủ chi phí trong kỳ, phản ánh đúng giá vốn HĐXD tương ứng
với khối lượng công việc hoàn thành trong kỳ.
b. Hạn chế
* Về kế toán doanh thu HĐXD
- Có những khoản thu mà theo quy định được tính vào doanh
thu của HĐXD nhưng Công ty lại không tính như: Khoản tiền thưởng
mà chủ đầu tư trả cho công ty do hoàn thành hợp đồng trước thời hạn,
hay các khoản tiền phạt mà chủ đầu tư phải trả cho Công ty do chủ đầu

Các khoản phải thu khách hàng, phải trả khách hàng của
19
hợp đồng xây dựng cũng không được Công ty thuyết minh rõ
ràng, chi tiết cho từng hợp đồng xây dựng mà chỉ được bao gồm
trong tổng phải thu khách hàng, phải trả người bán trên Bảng
cân đối kế toán.
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2

CHƯƠNG 3
HOÀN THIỆN KẾ TOÁN DOANH THU, GIÁ VỐN HỢP
ĐỒNG XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN
TRƯỜNG THỊNH THEO CHUẨN MỰC KẾ TOÁN SỐ 15
“HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG”
3.1. HOÀN THIỆN KẾ TOÁN DOANH THU HỢP ĐỒNG XÂY
DỰNG
3.1.1. Hoàn thiện việc xác định nội dung doanh thu của
Hợp đồng xây dựng
Hạch toán đúng tính chất của các khoản tiền thưởng do hoàn
thành hợp đồng trước thời hạn, khoản tiền thu do sự thay đổi phạm vi
công việc, sai sót trong thiết kế phải phá đi, các khoản thanh toán bổ sung
nhằm đền bù các hư hại của các công trình lân cận, hay các khoản thanh
toán khác mà chủ đầu tư chấp nhận do lỗi của chủ đầu tư gây nên và chấp
nhận thanh toán. Các khoản tiền này phải được hạch toán vào doanh thu
hợp đồng xây dựng của Công ty.
3.1.2. Hoàn thiện phương pháp đo lường doanh thu của
hợp đồng xây dựng ghi nhận trong từng kỳ kế toán
Căn cứ vào tổng chi phí phát sinh trong kỳ và tổng chi phí
dự toán để xác định doanh thu trong kỳ theo công thức:

Doanh thu lũy kế

của hợp đồng đã
được ghi nhận
các kỳ trước
3.1.3. Hoàn thiện ghi sổ kế toán doanh thu của hợp đồng
xây dựng ghi nhận trong từng kỳ kế toán
Theo tác giả, Công ty nên có quy định về việc xác định điểm
dừng kỹ thuật theo định kỳ sau đó giao trách nhiệm cho các bộ phận
có liên quan xác định phần công việc đã hoàn thành theo điểm dừng
kỹ thuật và tiến hành nghiệm thu với chủ đầu tư. Khi kết quả thực
hiện từng giai đoạn, từng hạng mục của hợp đồng được xác định một
cách đáng tin cậy, và được chủ đầu tư xác nhận, Công ty tiến hành
lập hoá đơn trên cơ sở giá trị khối lượng công việc hoàn thành được
xác nhận giữa hai bên, gửi cho chủ đầu tư và tiến hành phản ánh
doanh thu và xác định phần chi phí tương ứng với doanh thu đó.
Ngoài ra, Công ty có thể áp dụng phương thức thanh toán
theo tiến độ kế hoạch, sử dụng tài khoản 337 – thanh toán theo tiến
độ kế hoạch.

21
3.2. HOÀN THIỆN KẾ TOÁN GIÁ VỐN HỢP ĐỒNG XÂY
DỰNG
3.2.1. Hoàn thiện việc xác định nội dung chi phí của Hợp
đồng xây dựng
Trên cơ sở nội dung chi phí mà Chuẩn mực kế toán Việt
Nam số 15 đã đề cập, và thực trạng chi phí HĐXD đã trình bày thì
nội dung chi phí HĐXD còn bao gồm những khoản sau:
+ Chi phí lãi vay được vốn hóa: Theo Chuẩn mực kế toán số

22
Chi phí bảo hành
trích trước trong kỳ

=

Tỷ lệ chi phí bả
o hành
công trình so với giá
trị hợp đồng
X

Doanh thu ghi
nhận trong kỳ
3.2.2. Hoàn thiện phương pháp đo lường giá vốn của hợp
đồng xây dựng ghi nhận trong từng kỳ kế toán
Để đảm bảo sự phù hợp giữa chi phí và doanh thu trong kỳ,
tổng chi phí phát sinh từ đầu kỳ đến thời điểm lập báo cáo tài chính
liên quan đến từng công trình đã tập hợp được trong kỳ chính là tổng
chi phí của khối lượng công việc thực hiện trong kỳ và là giá vốn của
khối lượng công việc hoàn thành tương ứng trong kỳ.
3.3. HOÀN THIỆN VIỆC TRÌNH BÀY CÁC THÔNG TIN CÓ
LIÊN QUAN ĐẾN HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG TRÊN BÁO CÁO
TÀI CHÍNH
Theo tác giả, để giúp cho các đối tượng có nhu cầu sử dụng
thông tin trên BCTC hiểu một cách đầy đủ, rõ ràng thì công ty cần
phải trình bày rõ những vấn đề sau có liên quan đến HĐXD trên
BCTC, cụ thể:
- Bổ sung khoản “Phương pháp xác định phần công việc đã
hoàn thành của hợp đồng xây dựng” vào mục “Chính sách kế toán