DAPANDETHI.BLOGSPOT.COM
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA BÁO CHÍ
BÀI TẬP CUỐI KỲ
MÔN: LỊCH SỬ BÁO CHÍ THẾ GIỚI
Đề bài: Các xu hướng phát triển của báo chí thế giới
Giảng viên : Th.S Bùi Tiến Dũng
Lớp: K50 Báo chí (hệ chính quy)
Nhóm: 6
MỤC LỤC
KHÁI QUÁT CHUNG 3
CHƯƠNG II – XU HƯỚNG CỤ THỂ VỚI TỪNG LOẠI HÌNH 30
TÀI LIỆU THAM KHẢO 90
DANH SÁCH NHÓM 6 LỚP K50 BÁO CHÍ – ĐH KHXHNV 91
2
KHÁI QUÁT CHUNG
Theo từ điển tiếng Việt (Viện khoa học xã hội Việt Nam năm 1992 - trang
1135), “Xu hướng” có nghĩa là xu thế thiên về một chiều nào đó. Sự thiên về những
hoạt động nào đó nhằm một mục tiêu có ý nghĩa đối với bản thân trong một thời gian
lâu dài.
Từ định nghĩa đó, ta có thể hiểu Xu hướng báo chí đó là xu thế thiên về một
chiều hướng nào đó của báo chí, có mục tiêu, ý nghĩa và ảnh hưởng trong thời
gian dài. Tác động đến hệ thống báo chí của thế giới.
Báo chí từ ngày đầu ra đời đã liên tục có những thay đổi để tiến xa hơn. Từ tờ
báo chỉ là những bản chép tay rồi đến những bản báo in đầu tiên và phát triển cho tới
đa phương tiện như ngày nay, tất cả điều đó đều là kết quả của quá trình phát triển lâu
dài với nhiều thách thức. Tùy theo điều kiện lịch sử và xu hướng của công chúng, hệ
thống báo chí có những bước đi riêng của mình để đáp ứng lại những điều đó. Trong
bối cảnh toàn cầu hóa, báo chí cũng chịu phần nào ảnh hưởng.
truyền tải tức thời tới cho người xem và người đọc. Điều đó cho phép hàng triệu
người được chứng kiến và tham gia vào các sự kiện.
Mạng internet bao phủ toàn cầu, nhờ đó mà người sử dụng có khả năng nhận
được thông tin cần thiết từ các hãng tin một cách dễ dàng. Sự xâm nhập của tiến bộ
khoa học kĩ thuật vào các hoạt động báo chí là điều rõ ràng và dễ nhận thấy. Việc áp
dụng rộng rãi kỹ thuật điện tử, truyền tải dữ liệu xuyên biên giới, việc hình thành
mạng lưới thông tin toàn cầu đã góp phần đưa tin tức nhanh chóng tới công chúng.
Điều đó là cần thiết cho một xã hội đang phát triển nhanh.
4
Một điều kiện thúc đẩy quá trình toàn cầu hóa nữa là nhu cầu thông tin của
công chúng ngày một gia tăng. Các cơ quan báo chí muốn đáp ứng nhu cầu đó thì cần
phải đẩy mạnh việc khai thác sự đa dạng của thông tin, không thể bó hẹp thông tin
trong phạm vi một quốc gia hay một khu vực.
1.2 Biểu hiện của toàn cầu hóa thông tin
Biểu hiện rõ nhất là việc hình thành rất nhiều hãng thông tấn, hãng tin chuyên
khai thác tin tức trên khắp thế giới rồi bán lại cho các cơ quan thông tấn trên thế giới.
Với sự chuyên biệt này, các cơ quan báo chí chỉ cần mua lại tin từ các hãng thông tấn
đó là có thể có đủ tin tức trên thế giới cung cấp cho công chúng của mình.
Biểu hiện thứ hai đó là thông tin ở mọi nơi được cập nhật liên tục và nhiều
chiều. Nếu như trước kia, chỉ những thông tin quan trọng và có ảnh hưởng lớn mới
được đề cập, thì ngày nay những thông tin về những con người bình thường ở mọi nơi
đều có thể được nhắc tới. Thông tin về những nhân vật nổi tiếng không còn chỉ là
thông tin riêng của một quốc gia mà đã trở nên nguồn tin nóng cho những người quan
tâm trên thế giới.
Tuy nhiên một vấn đề đặt ra là liệu các thông tin được toàn cầu hóa đó liệu có
trung thực? Các chuyên gia đã nhận xét, quốc gia nào làm chủ được thông tin thì quốc
gia đó sẽ giành chiến thắng. Không ai dám chắc những thông tin mà các hãng tin đưa
ra không mang màu sắc chính trị, phục vụ cho một đảng phái, một nền chính trị nào
đó. Điều đó là dễ hiểu trong thời đại thông tin có vai trò quan trọng như ngày nay.
Các chính phủ phải điều tiết các dòng thông tin trong tầm kiểm soát của họ, đưa ra
- VOA của Mỹ phát 2001 giờ/ tuần với 40 thứ tiếng
- BBC của Anh phát khoảng 120 giờ/ ngày với 38 thứ tiếng
- Làn sóng Đức phát 100 giờ/ ngày, với 40 thứ tiếng
- Đài CRI (Trung quốc) phát sóng 680 giờ/ngày với 43 thứ tiếng
• Những điểm cần chú ý về nội dung:
6
- Đài phát thanh ra nước ngoài của các nước không có lợi cho nước chủ nhà về
mặt kinh tế nhưng quan trọng về mặt chính trị nên được nhà nước quan tâm
- Về cơ cấu tổ chức có nét đặc biệt (có phòng PR - nghiên cứu nhu cầu công
chúng, ban dạy tiếng nước ngoài)
- Những nội dung cần chú ý trong thông tin của các nước tư bản qua đài phát
thanh:
• Mô tả các nước tư bản giàu có thanh bình, là mô hình của nhiều nước vươn tới.
• Không đưa ra đầy đủ những mặt trái, mặt tiêu cực của xh TBCN để công chúng
phê phán
• Đồng nhất mục tiêu chế độ tư bản chủ nghĩa với chủ nghĩa cộng sản
• Phê phán chủ nghĩa Mác , chống phá các nước XHCN, tăng cường các chiến
lược diễn biến hòa bình
2.3 Biểu hiện quốc tế hóa báo chí trong lĩnh vực truyền hình
• Lợi thế của thông tin trong lĩnh vực truyền hình đó là sử dụng hình ảnh
• Xu thế nhiều đài truyền hình trên thế giới phát các chương trình truyền hình đối
ngoại
• Tăng cường các chương trình phát hình gắn với lồng tiếng hoặc có chữ dịch
hiện trên màn hình
• Hình thành nhiều đài truyền hình của khu vực, đài truyền hình cho châu lục,
hoăc đài của các tập đoàn báo chí dành riêng cho khu vực.
2.4 Biểu hiện của quốc tế hóa báo chí trong lĩnh vực thông tấn
• Thu thập thông tin nước ngoài đầy đủ, chính xác là nghĩa vụ và trách nhiệm của
các hãng thông tấn
• Đa dạng hóa các loại hình thông tin: hình ảnh, âm thanh, các văn bản
lượng phát hành cao nhất. Điều đó làm cho các nhà báo phải thay đổi nội dung và
cách trình bày ấn phẩm.
8
Trong lĩnh vực kinh tế thị trường và trong bối cảnh tương mại hóa toàn cầu,
hầu như mọi lĩnh vực nghề nghiệp đều chịu ảnh hưởng của lợi ích về quảng cáo và
thương mại. Họ nhận ra vai trò của quảng cáo trên báo chí đối với tư duy của khách
hàng. Báo chí cũng nhận ra điều đó. Nhà tài phiệt truyền thông như Rupert Murdoch
đã cho chúng ta thấy kinh doanh từ các loại hình truyền thông đem lại lợi nhuận
khổng lồ như thế nào. Hoạt động tổ chức của mọi phương tiện thông tin đại chúng đều
nhằm đạt được hiệu quả cao về phương diện kinh tế - tài chính, cũng như các phương
diện tư tưởng. Nếu chỉ xét về phương diện kinh tế của vấn đề thì cần nêu rõ rằng để
đạt được mức sinh lời cao khâu quản lý ở các báo và tạp chí, các đài phát thanh truyền
hình cũng phải được xây dựng theo những nguyên tắc giống như những nguyên tắc
trong điều hành các doanh nghiệp.
3.2 Biểu hiện của thương mại hóa báo chí
Hiện nay những nguồn thu chủ yếu của mọi ấn phẩm đều gồm:
- Những khoản thu tài chính từ quảng cáo
- Những khoản thu nhờ bán báo, phát sóng…
- Những khoản thu từ các hoạt động thương mại dưới các hình thức khác
- Những khoản tiền đóng góp từ bên ngoài.
Và nền tảng cho những khoản thu bằng tiền này là khoản thu từ quảng cáo đem
lại.
Từ khi khai sinh, mục đích thương mại của báo in đã rất rõ rằng. Tờ Anzeiger
(người quảng cáo) xuất bản ở Dresden (Đức) năm 1730, theo nhà nghiên cứu Anthony
Smith, đã tự cho mình là phục vụ tất cả những ai trong hay ngoài thành phố muốn
mua bán, cho thuê hay đi thuê, cho vay hay đi vay. Ở Mỹ, trong thời gian thuộc địa,
thương mại đó là một yếu tố tiên quyết của báo chí. Nhu cầu về buôn bán hàng hóa
tiêu dùng, đặc biệt thông tin về những tuyến tàu chở hàng từ bên kia đại dương đã để
lại kết quả là các tờ báo ban đầu hầu hết gắn với từ “người quảng cáo” (Advertiser)
trên vi-nhét.
phục vụ thị trường”. Nhà báo Michelle Grattan thậm chí cho rằng “tính thương mại”
đã nổi lên như là “giá trị cốt lõi” của báo chí. Như vậy, điều mọi người lo ngại có thể
đã thành hiện thực: báo chí được xem như là hàng hóa.
Vai trò của nhà báo đã thay đổi sâu sắc nếu chúng ta đồng ý với ý tưởng của
Simon Canning trên tờ The Autrailian: “Mọi thứ có thể sẽ thay đổi và nhà báo sẽ sớm
thấy công việc của họ không chỉ là phản ánh sự kiện, mà chính là phương tiện mà các
nhà quảng cáo phát tán thông điệp của mình”. Thậm chí báo chí và thương mại luôn
sát cánh kề vai, Canning cũng chỉ ra rằng quảng cáo đã kiếm được rất nhiều lợi nhuận
bằng cách đặt các thông điệp quảng cáo của họ cạnh tin tức. Như thế, các nhà báo đã
“bị ép” để cho ra những tin tức thương mại giống như thế trở thành tin tức”.
Internet cung cấp một môi trường tuyệt vời cho ngành quảng cáo và do đó báo
chí điện tử dù muốn hay không cũng bị ảnh hưởng. Một ví dụ mà Canning đưa ra là
phần mềm quảng cáo có tên là IntelliTXT của công ty quảng cáo trực tuyến Vibrant
Media ở Mỹ. Khi các nhà quảng cáo sử dụng hệ thống này, họ có thể biến hàng trăm
từ trong bài báo có tiềm năng gây thu hút về sản phẩm của họ mà bạn đọc có thể đọc
sang dạng có kết nối đến quảng cáo. Và chỉ cần di con chuột tới vị trí từ đó, một màn
hình nhỏ sẽ hiện ngay ra mời gọi người đọc nhấn vào trang quảng cáo chính thức.
Ứng dụng này khiến các chuyên gia báo chí Mỹ lo ngại về việc nhà báo chọn từ khi
viết, bởi họ sẽ hướng tới những từ dễ được chuyển sang kết nối tới trang quảng cáo.
Sự can thiệp khá sâu cả về nội dung và hình thức này rõ ràng đã ảnh hưởng đến tính
chính xác, sự công bằng và đạo đức báo chí.
3.3 Ảnh hưởng của thương mại hóa với báo chí
Trong bối cảnh thương mại hóa báo chí, Lynette Sheridan Burns cho rằng các
nhà báo ngày nay luôn phải tìm cách dung hòa giữa cạnh tranh nghề nghiệp, quan tâm
thương mại và trách nhiệm đạo đức liên quan đến việc khai thác thông tin và thể hiện
thông tin. Bà cho rằng “báo chí là một công việc phức tạp – cố gắng làm hài lòng tổng
biên tập – ông chủ của bạn, bản thân bạn và toàn bộ độc giả”
11
Vì các cơ quan báo chí là các doanh nghiệp, các nhà báo phải làm hài lòng ông
chủ mình và để làm điều đó, họ phải tuân thủ những nguyên tắc riêng của phòng tin”.
chuyện cá nhân nổi bật như Delta Goodrem và Belinda Emmett. Ở Anh hay Mỹ, phí
séc ngày càng cao hơn và nhiều hơn. Monica Lewinsky được cho là đã bỏ túi khoảng
400.000 bảng cho một cuộc phỏng vấn năm 1999 sau vụ scandal với cựu tổng thống
Mỹ.
Bối cảnh của các nước tư bản là trong nền kinh tế thị trường, khi mỗi cơ quan
báo chí là một doanh nghiệp, nó phải nghĩ trước tiên đến việc làm sao để sống còn, rồi
mới nghĩ đến việc truyền tải thông tin đến cho độc giả của mình. Nghịch lý là nhu cầu
cao về thắng lợi kinh tế khó có thể đảm bảo một nền báo chí công bằng và trách
nhiệm. Điều đáng lo ngại là quan tâm đến lợi ích kinh tế đã không chỉ là do sức ép
bên ngoài, mà nó có thể phát sinh từ bên trong, ngay ở “tim” của mỗi cơ quan báo chí.
Vậy cái hứa hẹn nền báo chí tốt, vì lợi ích xã hội thực sự lại đặt lên vai các nhà báo,
với hệ thống chính trị nhân bản và nhận thức riêng, nằm trong phạm vi đạo đức nghề
nghiệp. Điều 6, quy định đạo đức nghề nghiệp của Hiệp hội báo chí Úc nói: “Đừng để
quảng cáo hay quan tâm thương mại làm tổn hại đến tính chính xác, công bằng hay
độc lập của báo chí”. Quy định này còn có thể coi là lời kêu gọi rất có ý nghĩa với
người làm báo hiện nay.
4. Tập trung và độc quyền hóa báo chí
4.1 Khái niệm
Tập trung hóa báo chí là quá trình sáp nhập giữa các cơ quan báo chí, hoặc
thôn tính, thâu tóm, bành trướng lẫn nhau giữa các cơ quan báo chí để hình thành
nên các tập đoàn báo chí.
Độc quyền, trong kinh tế học, độc quyền là trạng thái thị trường chỉ có duy
nhất một người bán và sản xuất ra sản phẩm, không có sản phẩm thay thế gần gũi.
Tiếng Anh: monopoly có nguồn gốc từ tiếng Hy lạp monos (nghĩa là một) và polein
13
(nghĩa là bán). Đây là một trong những dạng của thất bại thị trường, là trường hợp
cực đoan của thị trường thiếu tính cạnh tranh. (vi.wikipedia.org)
Độc quyền hóa báo chí đó là tình trạng mà các các tập đoàn báo chí đã thâu
tóm toàn bộ các cơ quan báo chí, biến mình trở thành duy nhất trên thị trường nhằm
phục vụ mục đích riêng của mình.
1965
1970
1975
1980
1985
1990
1995
51
51
39
32
23
21
20
21
24
20
20
42
42
53
56
59
65
64
62
60
63
58
Chú thích: Những số liệu dẫn trên liên quan đến tờ báo xuát bản 3-7 lần trong một tuần.
Năm 1999, ở Mỹ trong tổng số 1489 tờ báo hằng ngày thì chỉ có 269 tờ nghĩa là
18% là những tờ báo độc lập còn lại thì đều thuộc quyền ở hữu của các tập đoàn báo
chí. Tổng số các tờ báo hàng ngày cũng tiếp tục giảm. Năm 1998 đã có 20 tờ báo
hằng ngày đóng cửa, tính đến tháng 2/1999 chỉ còn 1489 tờ báo. Trong 10 năm trở lại
đây đã có 153 tờ báo hằng ngày chấm dứt tồn tại.Một trong những nguyên nhân dẫn
đến việc này cũng phải kể đến sự thâu tóm của các tập đoàn báo chí đối với các tờ báo
độc lập.
Quá trình tập trung và độc quyền hóa diễn ra một cách nhanh chóng, nhiều
quốc gia đã nới lỏng luật pháp tạo điều kiện cho các tập đoàn truyền thông phát triển
và tập trung hóa. Việc tập trung hóa và độc quyền hóa giờ đây không còn chỉ diễn ra
trong một quốc gia nữa mà nó đã có sự tập trung xuyên quốc gia. Các tập đoàn truyền
thông lớn muốn nâng cao ảnh hưởng của mình đã vươn xa tới các quốc gia khác và
thâu tóm các cơ quan báo chí để phục vụ cho lợi ích của họ. Quá trình đó dẫn tới hình
thành một mạng lưới tập đoàn báo chí Đa quốc gia.
16
Ngày nay quá trình tích tụ tư bản và độc quyền hóa các phương tiện thông tin
đại chúng vẫn tiếp diễn. Không phụ thuộc vào các hình thức sở hữu và các phương
pháp điều hành doanh nghiệp. Trong điều kiện hiện nay sự tập trung và độc quyền
hóa các phương tiện thông tin đại chúng đang diễn ra theo một loạt định hướng.
Những tổ chức độc quyền đang tồn tại thì gia tăng sự hùng mạnh của mình bằng cách
không ngừng giảm số lượng các phương tiện thông tin đại chúng “độc lập”, các
phương tiện thông tin đại chúng tăng cường quan hệ với các tập đoàn xuyên quốc gia,
các cơ quan chính phủ đóng vai trò ngày càng lớn trong định hướng và thao túng các
phương tiện thông tin đại chúng. Đã xuất hiện những doanh nghiệp thông tin đại
chúng xuyên quốc gia với số tư bản “phân tán”, khi mà trên thực tế không thể xác
định được chúng thuộc sở hữu quốc gia nào.
- Sự ra đời của hàng loạt các tập đoàn báo chí lớn
Các công ty báo chí truyền thông ngày càng bành trướng mạnh mẽ bằng cách
mua lại, sáp nhập, thôn tính các công ty nhỏ hơn không đủ sức cạnh tranh để thành
lập nên các tập đoàn báo chí. Với việc bỏ ra hàng tỷ đô la, các ông chủ này đã đẩy
Nhưng các tạp chí “lợi ích chung”, hay các tạp chí đại chúng lại phân thành các tạp
chí thông tin, tạp chí giải trí…
- Một số nhà nghiên cứu lại phân chia toàn bộ báo chỉ ở phương Tây ra làm 4
nhóm ấn phẩm. Đó là các ấn phẩm nông nghiệp, thương mại, chuyên ngành và các ấn
phẩm đại chúng.
Những ấn phẩm chuyên ngành bao gồm nhiều ấn phẩm phục vụ tầng lớp dân
chúng, có chung nghề nghiệp và có chung hình thức lao động. Mỗi loại ấn phẩm đều
có những đặc điểm riêng và những dấu hiệu phân biệt. Tuy nhiên giữa chúng cũng có
rất nhiều điểm giống nhau. Trước hết đó là khả năng tác động một cách có phân biệt
đến những nhóm độc giả khác nhau.
Những ấn phẩm chuyên ngành chủ yếu tập trung vào những vấn đề khoa học và
kỹ thuật – tập trung vào một lĩnh vực cụ thể. Các tạp chí chuyên ngành không chỉ phát
18
hành ở trong nước mà còn phát ra nước ngoài. Nhiều ấn phẩm còn có chi nhánh ở
nước ngoài. Nội dung của các ấn phẩm chuyên ngành này được tập trung vào một
ngành nghề cụ thể do đó khu biệt được đối tượng khán giả.
Lợi ích của quá trình phân hóa và chuyên môn hóa: Đó là nó cho phép
nâng cao hiệu quả của các bài vở của báo chí, đài phát thanh và truyền hình, sử dụng
phương tiện sẵn có với hiệu quả cao nhất. Quá trình phân hóa giúp thiết lập ra được
các ấn phẩm chuyên sâu vào một lĩnh vực, giúp cho công chúng có thể lựa chọn dễ
dàng ấn phẩm phù hợp. Trong tương lai, việc khu biệt đối tượng và lựa chọn cho
mình một lĩnh vực để kinh doanh truyền thông là một xu hướng tất yếu.
6. Gia tăng mối quan hệ giữa báo chí và kỹ thuật
Kỹ thuật có một ảnh hưởng to lớn đối với sự phát triển chung của xã hội, truyền
thông cũng là một lĩnh vực chịu sự tác động lớn của khoa học kỹ thuật. Trong quá
trình phát triển của các phương tiện thông tin đại chúng, kỹ thuật đã và đang sẽ luôn
giữ vai trò hàng đầu. Từ các hình thức truyền thống là thông tin truyền miệng từ một
người này sang người khác cho đến những chữ viết cổ đầu tiên đã góp phần trao đổi
thông tin giữa người với người. Thời kì đánh dấu bước ngoặt của sự phát triển báo chí
đó là sự ra đời của máy in. Với sự ra đời của máy in vào vào năm 1455 do Johan
7. Xu hướng đa phương tiện
7.1 Khái quát chung
Trong khoảng 10 năm trở lại đây, sự bùng nổ của internet đã tác động mạnh mẽ
đến đời sống xã hội của con nguời và ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của báo chí
thế giới.
Trước đó, các loại hình báo chí truyền thống (báo in, phát thanh, truyền hình)
phát triển tương đối độc lập, mỗi loại hình có những ưu thế riêng không bị lấn át.
Nhưng internet ra đời kéo theo sự ra đời của báo mạng, thông tin được cung cấp cho
công chúng theo hình thức đa phương tiện sinh động, hấp dẫn hơn và đang là sự lựa
chọn số 1 của lớp công chúng trẻ và tiếp tục ảnh hưởng tới lớp công chúng kế cận
20
Tương lai báo chí thuộc về truyền thông đa phương tiện (đi cùng sự phát triển của
internet)
Có thể hiểu, “multimedia” hay “truyền thông đa phương tiện” là sự kết hợp
của ngôn ngữ viết, ảnh, video, âm thanh, thiết kế đồ họa và các phương thức tương
tác khác trên trang web nhằm truyền tải một câu chuyện, một vấn đề một cách đa
diện, mỗi hình thức thể hiện góp phần tạo nên câu chuyện thuyết phục nhất và đầy đủ
thông tin nhất. Đối với ngành báo chí nói riêng, đặc biệt là báo điện tử và các kênh
truyền hình trực tuyến, phóng sự đa phương tiện chính là tương lai của sự phát triển.
Theo hình thức truyền thông thông thường (media), thông tin được truyền –
phát đi bằng cách nghe, nhìn. Ví dụ một bản tin được đăng trên báo in, công chúng
đọc tờ báo và tiếp nhận thông tin ấy. Nhưng cũng cùng thông tin ấy, khi thể hiện
chúng trên Wedsite, ngoài bản text còn đính kèm hình ảnh, đoạn video có liên quan,
… Công chúng tiếp nhận thông tin bằng nhiều giác quan khác nhau, với những hình
thức thông tin khác nhau, đó là truyền thông đa phương tiện.
21
Multimedia = văn bản + hình ảnh + giọng nói + âm nhạc + video…= hiệu quả
truyền thông - www.thecommunicationsgroup.com
7.2 Nguyên nhân báo chí phát triển theo hướng đa phương tiện.
a. Sự phát triển của công nghệ truyền thông
toàn chữ với những bài viết dài, những chương trình phát thanh – truyền hình buộc
khán - thính giả phải ngồi chờ đợi… nay đã không còn phù hợp. Một hình thức truyền
thông mới cho phép công chúng thu nhận thông tin bằng cả hình ảnh, âm thanh, văn
bản là sự lựa chọn của lớp công chúng mới.
Người đọc báo hôm nay đang ngày càng bị phân tâm bởi nhiều hình thức cung
cấp thông tin động, hấp dẫn, tiếp cận trên toàn bộ các giác quan, cảm quan: đọc, nghe,
nhìn, đối thoại, tham gia trực tiếp tương lai của báo chí đang thay đổi dữ dội bởi các
khả năng khác nhau để chuyển tải thông tin nóng đến người đọc
Xu hướng tiêu thụ thông tin của người dân đã và đang thay đổi nhanh chóng do
khả năng kết nối dễ dàng vào mạng Internet toàn cầu với thông tin tràn ngập hằng
ngày, hàng trăm kênh truyền hình quốc tế qua cáp, hàng loạt kênh truyền thanh tiếp
cận người đọc mỗi ngày, mỗi giờ… Xu hướng rõ ràng là phù hợp với xã hội, do vậy
đi theo sự phát triển này là sự lựa chọn đúng đắn của các nhà truyền thông.
Đa phương tiện sẽ giúp cho công chúng dễ dàng lựa chọn hơn.
7.3 Biểu hiện của báo chí phát triển theo hướng đa phương tiện
a. Sự phát triển của các tổ chức truyền thông đa phương tiện
Các công ty truyền thông như viễn thông, truyền hình cáp và các khối giải trí
đang tranh giành nhau để có chân trong “thị trường” tích hợp các phương tiện truyền
thông mới. Ví dụ:
- Hãng Time Warner sát nhập với hãng American Online - Sự liên doanh đó
minh họa sinh động cho sự kết hợp các phương tiện truyền thông cũ và mới: báo
mạng và báo giấy
23
- Những công ty phát hành báo lớn bao gồm New York Times Co.
(www.nyt.com) và Tribune Co., nhà xuất bản của tờ Chicago Tribune
(www.tribune.com), chuyển tin chủ yếu qua mạng Internet.
- NBC (www.home.nbci.com) có một trong nhiều trang đầy tham vọng trên
Internet, và có những dự án chung về truyền hình và Internet với hãng máy tính khổng
lồ Microsoft (www.msnbc.com). Các hãng khác như CBS, ESPN, FOX va CNN đều
có những trang chính trên Internet.
biến bởi những người dân bình thường.
8.1. Sự ra đời của “báo chí công dân”
Trào lưu "báo chí công dân" (Citizen Journalism) nảy sinh từ nước Mỹ sau
cuộc bầu cử tổng thống 1988 như một phản ứng từ niềm tin vào các phương tiện
truyền thông đã bị xói mòn. Jay Rosen, giáo sư báo chí ở Đại học New York là một
trong những người tiên phong cổ xuý trào lưu này.
Năm 1999, những nhà hoạt động xã hội ở Seattle (Mỹ) sáng lập Trung tâm
Truyền thông độc lập (Independent Media Center - IMC) đầu tiên để bày tỏ phản ứng
trước việc tổ chức hội nghị WTO tại đây trong khi các kênh truyền thông chính thống
không hề đại diện cho tiếng nói và nguyện vọng của họ. Từ đó, IMC đã được thiết lập
ở hơn 2.000 thành phố khắp thế giới.
Cùng lúc với sự phát triển của các trung tâm IMC, những kênh thông tin của
các "nhà báo công dân" bắt đầu bùng nổ trên internet dưới các hình thức weblog, chat
room, forum, wikis… Ở Hàn Quốc, website OhMyNews.com ra đời năm 2000 trở
thành tờ báo trực tuyến nổi tiếng và thành công về mặt thương mại với khẩu hiệu:
"Mỗi công dân là một nhà báo". 80% tin bài trên website này là do các thường dân
cộng tác.
Năm 2001, website ThemeParkInsider.com của Mỹ là tờ báo trực tuyến đầu
tiên giành được một giải thưởng báo chí quan trọng của Hiệp hội Báo chí trực tuyến
Mỹ và khoa báo chí Đại học.
25