HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC I
NGUYỄN TIẾN LƯƠNG
NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG TRÊN ĐỊA
BÀN TỈNH PHÚ THỌ, GIAI ĐOẠN 2015 - 2020
ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
HÀ NỘI, THÁNG 5 NĂM 2015
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC I
ĐỀ ÁN
NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ, GIAI ĐOẠN 2015-2020
Người thực hiện: Nguyễn Tiến Lương
Lớp: B3 - 14
Chức vụ: Trưởng phòng Quản lý chất lượng công trình xây dựng
Đơn vị công tác: Sở Xây dựng Phú Thọ
Người hướng dẫn khoa học: ThS. Nguyễn Hồng Phong
HÀ NỘI, THÁNG 5 NĂM 2015
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập tại Học viện và thực hiện Đề án này, tôi đã
nhận được sự hướng dẫn tận tình của thầy giáo ThS.Nguyễn Hồng Phong -
Phó Trưởng khoa Kinh tế, Học viện Chính trị khu vực I, cùng nhận được sự
giảng dạy, truyền đạt kiến thức quý báu, những ý kiến chỉ bảo của các thầy, cô
giáo Học viện Chính trị khu vực I. Qua đây, Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân
thành và sâu sắc nhất tới thầy giáo ThS.Nguyễn Hồng Phong và các thầy, cô
giáo Học viện Chính trị khu vực I đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và
hoàn thành Đề án này.
Tôi xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo Sở Xây dựng Phú Thọ, Ban Tổ
chức Tỉnh ủy Phú Thọ, cùng các bạn bè, đồng nghiệp và đặc biệt là gia đình
chất lượng; xử lý không nghiêm, thiếu kiên quyết các hành vi vi phạm về chất
lượng công trình. Công tác quản lý chất lượng vật liệu xây dựng, cấu kiện xây
dựng, thiết bị tại một số công trình chưa được chặt chẽ dẫn tới sử dụng vật
liệu xây dựng, cấu kiện xây dựng, thiết bị chưa đảm bảo chất lượng, không
đúng phẩm cấp,… Quy trình, quy phạm, tiêu chuẩn kỹ thuật trong thi công
xây dựng công trình chưa được tuân thủ nghiêm túc, chưa được quản lý chặt
1
chẽ. Chủ đầu tư chưa quản lý, giám sát chặt chẽ các nhà thầu xây dựng theo
quy định và theo hợp đồng ký kết. Tư vấn giám sát thực hiện nhiệm vụ còn
lỏng lẻo, thiếu trách nhiệm, chưa thường xuyên liên tục. Một số nhà thầu thi
công chưa thực hiện đầy đủ các quy định về quản lý chất lượng công trình, thi
công xây dựng công trình còn để xảy ra sai sót. Năng lực của một số chủ đầu
tư, ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn, nhà thầu thi công xây dựng còn có mặt
hạn chế, chưa được quan tâm kiện toàn; công tác nắm bắt về tình hình chất
lượng, báo cáo về chất lượng của các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án còn hình
thức chưa kịp thời, chưa đảm bảo yêu cầu quy định.
Để còn xảy ra các tồn tại, hạn chế nêu trên thiết nghĩ có phần trách
nhiệm thuộc về cơ quan quản lý nhà nước về chất lượng công trình xây dựng
trên địa bàn tỉnh. Vì vậy, nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế, nâng cao
chất lượng công trình xây dựng trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới, tác giả
chọn đề án “Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về chất lượng công trình
xây dựng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, giai đoạn 2015-2020” để nghiên cứu
2. Mục tiêu của đề án
2.1 Mục tiêu chung
Nhằm nâng hiệu quả quản lý nhà nước về chất lượng công trình xây
dựng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, từ đó góp phần tạo ra nhiều sản phẩm, tác
phẩm xây dựng có chất lượng, nâng cao hiệu quả đầu tư, phục vụ đắc lực hơn
cho phát triển kinh tế xã hội của tỉnh.
3.2. Mục tiêu cụ thể
Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác quản lý chất lượng công trình
Quy định tại Nghị định số 15/2013/NĐ-CP
3
thuật: cấp II, cấp III; Các công trình xử lý chất thải rắn độc hại không phân
biệt cấp (trừ cấp I và đặc biệt);
3.2 Thời gian thực hiện đề án.
Thời gian thực hiện đề án từ năm 2015 đến hết năm 2020.
4
B. NỘI DUNG
1. Cơ sở xây dựng đề án
1.1. Cơ sở lý luận
1.1.1. Khái niệm quản lý và quản lý nhà nước
- Quản lý là tác động có ý thức của chủ thể quản lý lên đối tượng
quản lý nhằm chỉ huy, điều hành, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành
vi của cá nhân hướng đến mục đích hoạt động chung và phù hợp với quy
luật khách quan.
- Quản lý nhà nước trong nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội
chủ nghĩa ở Việt Nam là một vấn đề lớn cả trong lý luận và thực tiễn. Trong
lý luận, có thể hiểu:
Khái niệm quản lý nhà nước theo nghĩa rộng: Là hoạt động tổ chức, điều
hành của cả bộ máy nhà nước, nghĩa là bao hàm cả sự tác động, tổ chức của
quyền lực Nhà nước trên các phương diện lập pháp, hành pháp và tư pháp.
Theo cách hiểu này, Quản lý nhà nước được đặt trong cơ chế "Đảng lãnh đạo,
Nhà nước quản lý, nhân dân lao động làm chủ"
Theo nghĩa hẹp, Quản lý nhà nước chủ yếu là quá trình tổ chức, điều
hành của hệ thống cơ quan hành chính Nhà nước đối với các quá trình xã hội
và hành vi hoạt động của con người theo pháp luật nhằm đạt được những mục
tiêu yêu cầu nhiệm vụ quản lý Nhà nước. Đồng thời, các cơ quan nhà nước
nói chung còn thực hiện các hoạt động có tính chất chấp hành, điều hành, tính
chất hành chính Nhà nước nhằm xây dựng tổ chức bộ máy và củng cố chế độ
công tác nội bộ của mình. Chẳng hạn như ra quyết định thành lập, chia tách,
chất của hoạt động quản lý nhà nước về chất lượng công trình xây dựng là
mang tính vĩ mô, tính định hướng, tính hỗ trợ và tính cưỡng chế của cơ quan
công quyền. Các cơ quan quản lý nhà nước chịu trách nhiệm về tình hình chất
lượng công trình xây dựng trên địa bàn được phân cấp quản lý chứ không
phải là chất lượng cụ thể của từng công trình.
Để có được chất lượng công trình xây dựng như mong muốn, có nhiều
yếu tố ảnh hưởng, trong đó có yếu tố cơ bản nhất là năng lực quản lý (của nhà
nước, của chủ đầu tư) và năng lực của các nhà thầu tham gia các quá trình
hình thành sản phẩm xây dựng.
1.1.3. Vai trò và mục đích quản lý nhà nước về chất lượng công trình
xây dựng
- Việc quản lý nhà nước đảm bảo việc xây dựng đúng quy hoạch, đảm
bảo an toàn trong xây dựng, tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng xây dựng và
kiến trúc chung, hạn chế việc tác động xấu đến môi trường… bên cạnh đó
việc Nhà nước quản lý chặt chẽ chất lượng các công trình, dự án xây dựng để
ngăn ngừa hiện tượng tiêu cực như hiện tượng tham nhũng, bòn rút công
trình,… Đây là vai trò quan trọng nhất trong công tác quản lý Nhà nước về
chất lượng công trình xây dựng nói riêng và trong lĩnh vực xây dựng cơ bản
nói chung; Nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về chất lượng công
trình xây dựng sẽ góp phần hạn chế thất thoát, đẩy nhanh tiến độ các dự án
trên địa bàn.
Do đặc tính mỗi công trình xây dựng như: đặc điểm phân bố công trình,
các chỉ tiêu kết cấu, cấu trúc công trình … sẽ có ý nghĩa về mặt kinh tế chính
trị, quốc phòng an ninh, xã hội… một cách sâu sắc. Do vậy Nhà nước cần tiến
hành quản lý.
7
- Mục đích của quản lý nhà nước về chất lượng công trình xây dựng là
hoạt động nhằm đảm bảo cho dự án, công trình xây dựng đạt được mục tiêu
đề ra, đảm bảo chất lượng dự án đúng như yêu cầu theo quy chuẩn và tiêu
chuẩn xây dựng, các quy định trong văn bản quy phạm pháp luật có liên quan
chuyên ngành
Phòng chuyên môn
về xây dựng thuộc
UBND cấp huyện
Cấp quyết định đầu
tư (UBND cấp
huyện)
1.1.4. Nội dung quản lý nhà nước về chất lượng công trình xây dựng
- Tập trung xây dựng văn bản quy phạm pháp luật để tạo hành lang pháp
lý điều chỉnh hành vi và mối quan hệ của các chủ thể tham gia hoạt động xây
dựng hướng tới việc hình thành công trình có chất lượng cao làm thoả mãn
nhu cầu của khách hàng.
- Sau khi đã tạo được môi trường pháp lý và kỹ thuật, Nhà nước phải tổ
chức hướng dẫn việc thực thi trong thực tế. Việc kiểm tra phải được thực hiện
theo đúng nội dung và thẩm quyền nhằm cưỡng chế các chủ thể thực hiện đầy
đủ về nội dung và trình tự quy định trong công tác bảo đảm chất lượng công
trình xây dựng.
Hình 1.2: Các giai đoạn cần quản lý chất lượng của một dự án
Hình 1.3: Quy trình quản lý Nhà nước về chất lượng công trình xây dưng.
9
Xác định nội dung cần kiểm tra chất lượng
Thành lập đoàn kiểm tra
Xây dựng nội dung, kế hoạch và dự toán
kiểm tra.
Kiểm tra tài liệu pháp lý và hồ sơ chất
lượng
Báo cáo kết quả đánh giá chất lượng hồ sơ.
Kiểm tra công trình
Công trình đã hoàn thành
xây dựng.
chuyên ngành;
- Thẩm định thiết kế xây dựng công trình chuyên ngành do Sở quản lý;
- Giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức giám định chất lượng công
trình xây dựng khi được yêu cầu và tổ chức giám định nguyên nhân sự cố
theo quy định; theo dõi, tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh về tình
hình sự cố trên địa bàn;
- Kiểm tra công tác nghiệm thu công trình xây dựng đối với công trình
chuyên ngành do Sở quản lý;
- Báo cáo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh định kỳ, đột xuất về việc tuân thủ
quy định về quản lý chất lượng công trình xây dựng và tình hình chất lượng
công trình xây dựng trên địa bàn;
- Giúp Ủy ban nhân dân tỉnh tổng hợp và báo cáo Bộ Xây dựng về tình
hình chất lượng công trình xây dựng trên địa bàn định kỳ hằng năm và đột
11
xuất; báo cáo danh sách các nhà thầu vi phạm quy định về quản lý chất lượng
công trình khi tham gia các hoạt động xây dựng trên địa bàn.
1.1.6. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả của công tác quản lý nhà nước về
chất lượng công trình xây dựng
- Đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế của địa phương.
Sản phẩm đầu ra của các dự án đầu tư xây dựng công trình là các công
trình vật chất phục vụ đời sống của người dân, là công trình phục vụ cho sản
xuất, hay là các công trình thuộc kết cấu hạ tầng. Mục tiêu của các công trình
xây dựng này thỏa mãn nhu cầu bức thiết nhất trong mở rộng sản xuất, phục
vụ nhân dân hay nói cách khác đó là những công trình có mức độ phục vụ cao
cho các mục tiêu kinh tế xã hội. Sản phẩm của dự án đầu tư xây dựng tạo ra
động lực cho phát triển kinh tế. Đồng thời, nó cũng phải đảm bảo rằng chất
lượng xây dựng tốt, được thi công đúng tiến độ, đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật,
nằm ở vị trí phù hợp với quy hoạch trung và các yêu cầu về bảo vệ môi
trường.
Nền kinh tế hiện nay ngày càng phát triển. Quá trình công nghiệp hóa
- Đảm bảo tính kinh tế của hoạt động quản lý.
Đó là những chi phí tối thiểu hoặc có thể chấp nhận được về ngân sách,
thời gian, lực lượng tham gia và những chi phí khác có liên quan đến quản lý
nhà nước.
- Chống thất thoát, lãng phí.
13
Vốn đầu tư thất thoát diễn ra từ khâu chuẩn bị dự án, thẩm định và phê
duyệt dự án đầu tư đến khâu thực hiện đầu tư và thi công xây dựng. thực trạng
quản lý chất lượng công trình từ khâu khảo sát nghiên cứu thiếu tính đồng bộ,
không đáp ứng các chỉ tiêu kinh tế, khả năng tài chính, nguồn nguyên liệu,
bảo vệ môi trường, điều tra thăm dò thị trường không kỹ; chủ trương đầu tư
không đáp ứng đúng khi xem xét, phê duyệt dự án đầu tư. Việc thẩm định và
phê duyệt chỉ quan tâm tới tổng mức nguồn vốn đầu tư, không quan tâm tới
hiệu quả, điều kiện vận hành của dự án, nên nhiều dự án sau khi hoàn thành
và đưa vào sử dụng không phát huy tác dụng, gây lãng phí lớn.
Ngoài ra, do năng lực quản lý điều hành kém, trách nhiệm không cao
của chủ đầu tư, các ban quản lý dự án, các tổ chức tư vấn cũng gây ra thất
thoát, lãng phí vốn đầu tư.
Nguyên nhân chính, tổng quát của hiện tượng lãng phí và thất thoát
nằm ở chính những chính sách, cơ chế kiểm soát hiện có, vừa cồng kềnh, vừa
chồng chéo nhau, làm cho quá nhiều người có thẩm quyền can thiệp vào công
trình nhưng việc xác định trách nhiệm thuộc về ai lại không rõ ràng, do đó
việc quản lý không hiệu quả.
Để giảm lãng phí, thất thoát, trong hoạt động quản lý phải được quản lý
một các đồng bộ tức là quản lý hết các lĩnh vực có trách nhiệm quản lý. Từ
việc cải cách thủ tục hành chính đến quản lý các khâu của quản lý chất lượng
công trình xây dựng,… đến việc thanh tra kiểm tra cũng phải đặt dưới sự quản
lý một cách khoa học.
- Hiệu quả thực thi các quy định của Nhà nước.
Một hình thức hoạt động quan trọng của Quản lý nhà nước là ban hành
Nghị định số 112/2009/NĐ-CP ngày 14/12/2009 của Chính Phủ về
quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình.
Nghị định 63/2014/NĐ-CP của Chính phủ về việc quy định chi tiết thi
hành một số điều của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu.
Nghị định số 113/2009/NĐ-CP ngày 15/12/2009 của Chính Phủ về
giám sát và đánh giá đầu tư.
Nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 6/6/2003 của Chính phủ Quy định
chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Ngân sách nhà nước.
Thông tư số 10/2013/TT-BXD ngày 25/7/2013 của Bộ Xây dựng quy
định chi tiết một số nội dung về quản lý chất lượng công trình xây dựng
Thông tư số 13/2013/TT-BXD ngày 15/8/2013 của Bộ Xây dựng quy
định thẩm tra, thẩm định và phê duyệt thiết kế xây dựng công trình
Thông tư số 09/2014/TT-BXD ngày 10/7/2014 của Bộ Xây dựng sửa
đổi, bổ sung một số điều tại các Thông tư hướng dẫn Nghị định số
15/2013/NĐ-CP ngày 06 tháng 02 năm 2013 của Chính phủ về quản lý chất
lượng công trình xây dựng
Văn bản số 2605/UBND-KT6 ngày 24/6/2014 của UBND tỉnh Phú Thọ
về việc tiếp tục tăng cường công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng
trên địa bàn tỉnh.
Các văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản khác của nhà nước về
quản lý chất lượng công trình xây dựng.
1.3. Cơ sở thực tiễn
16
Thực trạng công tác quản lý nhà nước về chất lượng công trình xây
dựng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
Hằng năm số lượng và quy mô công trình, dự án được đầu tư xây dựng
trên địa bàn nhìn chung ổn định, quy mô có xu hướng mở rộng, công năng
hiện đại hơn trước. Nhiều công trình, dự án hoàn thành đưa vào khai thác, sử
dụng có chất lượng tốt đã phát huy được hiệu quả góp phần chuyển dịch cơ
cấu kinh tế, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của các tầng lớp, nhân dân
phát triển kinh tế trang trại. Tiểu vùng gò, đồi thấp bị chia cắt nhiều, xen kẽ là
đồng ruộng và dải đồng bằng ven sông Hồng, hữu Lô, tả Đáy. Vùng này
thuận lợi cho việc trồng các loại cây công nghiệp, phát triển cây lương thực
và chăn nuôi. Địa hình của tỉnh chủ yếu là đồi núi, những vùng đất bằng
phẳng rải rác trong tỉnh. Thành phố Việt Trì là điểm đầu của tam giác châu
Bắc Bộ. Vùng núi chiếm 79% diện tích tự nhiên toàn tỉnh; vùng trung du
chiếm 14,35% diện tích; vùng đồng bằng chiếm 6,65% diện tích. Ðiểm cao
nhất có độ cao 1.200m so với mực nước biển, điểm thấp nhất cao 30m; độ cao
trung bình là 250m so với mực nước biển.
Về xây dựng và đầu tư phát triển: Năm 2014, tỉnh Phú Thọ đã có nhiều
cố gắng huy động nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, đã tranh
thủ sự ủng hộ giúp đỡ của Trung ương trong bố trí kế hoạch các nguồn vốn:
hỗ trợ có mục tiêu từ ngân sách Trung ương, trái phiếu Chính phủ, đối ứng
ODA, vốn tín dụng đầu tư, vay vốn nhàn rỗi của kho bạc nhà nước Trung
ương; ứng trước kế hoạch vốn trái phiếu Chính phủ, ngân sách Trung ương để
đẩy nhanh tiến độ một số dự án cấp bách. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm
2014 ước đạt 14.222 tỷ đồng, bằng 104,8% kế hoạch, tăng 5,7% so với năm
2013, trong đó: vốn đầu tư qua ngân sách tỉnh 4.412 tỷ đồng, tăng 7,2%; vốn
2
Theo số liệu điều tra dân số ngày 01/04/2009
18
đầu tư bộ ngành, Doanh nghiệp nhà nước 3.245,2 tỷ đồng, tăng 4,3%; vốn đầu
tư của tư nhân, dân cư 5.760 tỷ đồng, tăng 6,8%; vốn đầu tư trực tiếp nước
ngoài 805,7 tỷ đồng, giảm 4,1% so với năm 2013.
Ngày 18/6/2014, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Luật xây dựng 2014
(gồm 10 chương, 168 điều, có hiệu lực từ 01/01/2015). Theo đó, Luật quy
định về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân; về quản
lý nhà nước trong hoạt động đầu tư xây dựng.
Luật Xây dựng 2014 với nhiều điểm mới sẽ tăng cường kiểm soát, quản
lý chất lượng xây dựng ở tất cả các khâu trong quá trình đầu tư xây dựng đảm
trình xây dựng vào sử dụng là một công tác để tăng cường hiệu lực quản lý
nhà nước về chất lượng công trình xây dựng; kiểm soát chất lượng công trình
xây dựng, nhất là các công trình có ảnh hưởng đến an toàn cộng đồng, khi đưa
vào sử dụng phải đảm bảo yêu cầu về chất lượng, an toàn khai thác, sử dụng.
Luật Xây dựng và Nghị định 15/2013/NĐ-CP đã quy định tương đối rõ về
việc kiểm tra công tác nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình, công trình
xây dựng vào sử dụng. Qua đó đã hướng dẫn các chủ thể tham gia hoạt động
xây dựng từ các cơ quan quản lý nhà nước, các chủ đầu tư, các nhà thầu tham
gia hoạt động xây dựng hiểu rõ thẩm quyền, trách nhiệm, nội dung và trình tự
thực hiện công tác quản lý chất lượng một cách rõ ràng để đảm bảo yêu cầu
về chất lượng, an toàn khai thác, sử dụng.
Như vậy thể thực hiện và hoàn thành tốt vai trò quản lý nhà nước về
chất lượng công trình xây dựng trong tình hình mới, đòi hỏi cơ quan quản lý
nhà nước phải nâng cao hiệu quả quản lý thông qua việc tự củng cố về tổ
20
Copyright: Tài liệu đại học ©